Wyrok z 12 sierpnia 2025, sygn. III C 188/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 sierpnia 2025 r.

Sąd Rejonowy Szczecin- Centrum w Szczecinie – Wydział III Cywilny

w składzie: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Janik-Białek

Protokolant: stażysta V. W.

po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2025 r. w Szczecinie

na rozprawie

sprawy z powództwa A. B.

przeciwko Towarzystwu (...) spółce akcyjnej w W.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz powoda A. B. kwotę 29.356,33 zł (dwudziestu dziewięciu tysięcy trzystu pięćdziesięciu sześciu złotych trzydziestu trzech groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty;

II.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.885 zł (pięciu tysięcy ośmiuset osiemdziesięciu pięciu złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

III.  nakazuje pobrać od pozwanego Towarzystwa (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie kwotę 5. 482,98 zł (pięciu tysięcy czterystu osiemdziesięciu dwóch złotych dziewięćdziesięciu ośmiu groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

UZASADNIENIE

A. B. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty 10 100 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu żądania pozwu powód podniósł, że 5 lipca 2022 r. doszło do szkody w stanowiącej jego własność nieruchomości lokalowej numer 5 położonej przy ul. (...) w S. na skutek jej zalania z powodu oberwania bojlera w lokalu numer (...) znajdującym się nad mieszkaniem powoda. Z uwagi na fakt, że sprawca szkody odmówił podania numeru polisy ubezpieczeniowej, powód zgłosił szkodę na podstawie umowy ubezpieczenia łączącej go z pozwanym ubezpieczycielem. Pozwany przyjął odpowiedzialność za szkodę i na podstawie decyzji z dnia 22 lipca 2022 r. wypłacił kwotę 8 621,67 zł tytułem kosztów remontu oraz kwotę 1 525,15 zł tytułem odszkodowania za uszkodzone ruchomości domowe.

Z treści kosztorysu sporządzonego na zlecenie powoda wynika, że wartość robót mających ma celu przywrócenie lokalu do stanu sprzed szkody wynosi 38 577,92 zł. Powód, powołując na ten kosztorys, wniósł zatem odwołanie od decyzji z dnia 22 lipca 2022 r. i o uzupełnienie odszkodowania oraz o zwrot kosztów sporządzenia kosztorysu w kwocie 1 000 zł. Pozwany odmówił uwzględnienia odwołania.

Pozwany odmówił również wypłaty świadczenia odszkodowawczego z polisy OC sprawcy szkody.

Zważywszy na powyższe powód dochodzi zapłaty kwoty 10 100 zł, na którą składającą się należności z następujących tytułów:

- 9 100 zł tytułem części roszczenia z tytułu szkody,

- 1 000 zł tytułem zwrotu kosztów prywatnego rzeczoznawcy

wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 grudnia 2022 r.

Roszczenie to powód wywodzi z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawartej z pozwanym ubezpieczycielem przez sprawcę szkody. Odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego powód domaga się od dnia następnego po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody. Powód zgłosił szkodę z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w dniu 31 października 2022 r., a zatem 30 – dniowy termin na spełnienie świadczenia upłynął w dniu 30 listopada 2022 r.

Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

Pozwana przyznała, że – na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej – ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą w lokalu powoda w okolicznościach opisanych w pozwie i podniosła, że wypłacone z tego tytułu świadczenie w kwocie 8 621,67 zł odpowiada wysokości kosztów przywrócenia lokalu do stanu sprzed powstania szkody albowiem powód nie wykazał, aby przeprowadził remont lokalu i aby rzeczywisty koszt usunięcia skutków zalania opiewał na kwotę wynikającą z przedstawionego kosztorysu. Tymczasem zgodnie z treścią przywołanych w odpowiedzi na pozew orzeczeń, górną granicę obowiązku naprawienia szkody wyznacza rzeczywisty koszt naprawienia rzeczy, a nie hipotetyczne koszty wskazane przez powoda.

W piśmie z dnia 24 lutego 2025 r. powód rozszerzył powództwo i powołując się na ustalenia co do wartości prac remontowo – budowlanych wskazanej przez biegłego sądowego z zakresu budownictwa M. U., wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty 29 356,33 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu według norm przepisanych.

W odpowiedzi na rozszerzenie powództwa pozwany wniósł o oddalenie powództwa również i w tym zakresie podnosząc, że pomiędzy wytoczeniem powództwa a złożeniem pisma z dnia 24 lutego 2025 r. nie zaszły żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby zmianę wysokości żądania pozwu. Zgodnie z ogólnymi warunkami (...), rozliczenie szkody może nastąpić kosztorysowo bądź fakturowo. Poszkodowany przedstawił kosztorys, który został zweryfikowany i wskazano do jakiej kwoty może przedstawić faktury. Powód faktur tych nie przedstawił.

W dniu 6 maja 2025 r. Sąd postanowił rozpoznać sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód jest właścicielem lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w S. przy ul. (...).

Nad ww. lokalem położony jest lokal numer (...).

Niesporne.

5 lipca 2022 r. w godzinach wieczornych doszło do awarii instalacji wewnętrznej wodnej w lokalu numer (...) – oberwania bojlera wody, skutkiem czego doszło do zalania lokalu numer (...).

Woda pojawiła się w trzech pokojach: w jednym pokoju zalana była ściana i sufit, zeszła cała farba, opadła nylonowa siatka zamontowana na suficie, w drugim pokoju woda leciała na sufit i ściany, a po demontażu paneli okazało się, że woda wpłynęła również pod panele. W trzecim pokoju doszło do zalania całej jednej ściany i trzech czwartych części sufitu. Na skutek zalania doszło również do uszkodzenia instalacji elektrycznej – po włączeniu światła żarówki pękały.

Woda przedostawała się do lokalu do czasu zamknięcia zaworu, przez okres około czterech godzin. Po tym czasie spływała jeszcze woda nagromadzona dotychczas w lokalu położonym powyżej.

Dowód:

- notatka służbowa z dnia 06.07.2022 r. k. 8.

- zdjęcia płyta na k. 62,

- zeznania powoda w charakterze strony k. 344 – 345.

Powód zlecił sporządzenie kosztorysu prac remontowych w lokalu mających na celu przywrócenie lokalu numer (...) do stanu sprzed zalania. Koszt tych prac, przy uwzględnieniu średnich cen za tego rodzaju prace w II kwartale 2022 r., wyniósł 38 577,92 zł brutto.

Za sporządzenie kosztorysu powód zapłacił 1 000 zł.

Dowód:

- kosztorys z dnia 12.07.2022 r. k. 9 – 37,

- faktura VAT nr (...) k. 38,

- zeznania powoda w charakterze strony k. 344 – 345.

15 lipca 2022 r. powód zgłosił szkodę pozwanemu Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. na podstawie łączącej go z tym podmiotem umowy ubezpieczenia (...).

W postępowaniu likwidacyjnym stwierdzono następujące skutki zalania lokalu:

1.  „w pokoju dziennym: zaciek na suficie 100%, zaciek ściany 10 m ², panel podłogowy zdeformowany,

2.  w pokoju środkowym: zaciek na suficie 100%, zaciek ściany 10 m ², panel podłogowy zdeformowany,

3.  w pokoju lewym: zaciek na suficie 100%, zaciek ściany 10 m ².

Zachodzi konieczność sprawdzenia instalacji elektrycznej. W pokoju dziennym i środkowym konieczna jest wymiana paneli podłogowych”.

Ubezpieczyciel ustalił wysokość szkody dotyczącej stałych elementów lokalu na kwotę 8 621,67 zł i odnośnie ruchomości domowych na kwotę 1 525,15 zł i decyzją z dnia 22 lipca 2022 r. poinformował poszkodowanego o przyznaniu odszkodowania w łącznej kwocie 10 146,82 zł.

W treści decyzji poinformowano, powołując się na postanowienia ogólnych warunków łączącej strony umowy, że jeżeli poszkodowany poniesienie większe koszty, może przesłać rachunek i kosztorys celem weryfikacji.

Dowód:

- zgłoszenie szkody k. 200,

- kosztorys ubezpieczyciela k. 39 – 41,

- decyzja z dnia 22.07.2022 r. k. 42.

Pismem z dnia 23 sierpnia 2023 r. powód wniósł odwołanie od decyzji z dnia 22 lipca 2022 r. i powołując się na kosztorys sporządzony na jego zlecenie w dniu 12 lipca 2022 r., wniósł o uzupełnienie odszkodowania o kwotę 29 956,25 zł.

Ubezpieczyciel odmówił uwzględnienia odwołania. Poinformował, że dokonano weryfikacji złożonego kosztorysu do kwoty 23 796,05 zł, a zatem po potrąceniu dokonanej wypłaty w kwocie 8 621,67 zł, do zapłaty pozostaje kwota 15 174,38 zł. Kwota ta może zostać dopłacona po przedstawieniu faktury dokumentującej wykonanie usługi, zgodnie z par. 9 ust. 4 OWU. Roszczenia natomiast dotyczące kosztów osuszania będą mogły zostać rozpatrzone po przedstawieniu pełnej dokumentacji powykonawczej od firmy osuszającej wraz z pomiarami wilgotności potwierdzającymi ewentualną zasadność przeprowadzenia procesu osuszania wraz z protokołami przejściowymi pomiarów wilgotności protokołem końcowym, kosztorysem powykonawczym i fakturą VAT potwierdzającą przeprowadzenie osuszania z wykazem zastosowanego sprzętu osuszającego.

Dowód:

- pismo z dnia 23.08.2022 r. k. 43 – 44,

- pismo z dnia 01.09.2022 r. k. 45.

Po 25 sierpnia 2022 r. powód rozpoczął remont lokalu. Remont poprzedzony był osuszaniem ścian w pokojach.

Usunięcie skutków zalania wymagało remontu kapitalnego. Konieczne było skucie tynków ze ścian i sufitów, ściągnięcie siatki zabezpieczającej i kolejne suszenie pomieszczeń. Po osuszeniu nałożono gładź i pomalowano ściany i sufity. W jednym pokoju wymieniono instalację elektryczną. Wymieniono panele w trzech pokojach i przedpokoju, ponieważ podczas remontu uległy zniszczeniu.

Remont był wykonywany przez firmę rodzinną. Za jego wykonanie powód zapłacił około 30 000 zł.

Dowód:

- zeznania powoda w charakterze strony k. 344 – 345.

Pismem z dnia 23 września 2022 r. powód zgłosił szkodę powstałą w lokalu na skutek jego zalania w dniu 5 lipca 2022 r. Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. jako podmiotowi, z którym sprawcę szkody łączyła umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej stwierdzona polisą numer (...) i wezwał do zapłaty następujących kwot:

- 29 956,25 zł tytułem uzupełnienia odszkodowania ponad wypłaconą dotychczas z polisy powoda kwotę 8 8 621,67 zł,

- 1 000 zł tytułem odszkodowania obejmującego koszty sporządzenia kosztorysu przez niezależnego specjalistę.

Pismem z dnia 26 września 2022 r. ubezpieczyciel odmówił zapłaty przywołując stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 1 września 2022 r.

Następnie w piśmie z dnia 8 listopada 2022 r. ubezpieczyciel poinformował, że dokonał weryfikacji przedstawionego kosztorysu do kwoty 21 086,77 zł oraz że ewentualna dopłata różnicy będzie możliwa po dostarczeniu faktur za wykonanie usług. Nie uznano natomiast kosztów wykonania kosztorysu, ponieważ nie jest to normalne następstwo szkody.

Ubezpieczyciel odmówił uwzględnienia odwołania.

Dowód:

- zgłoszenie roszczenia z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej k. 47,

- pismo z dnia 26.09.2022 r. k. 48,

- pismo z dnia 31.10.2022 r. k. 51,

- pismo z dnia 08.11.2022 r. k. 70 v.

- zweryfikowany kosztorys k. 71 – 83,

- wiadomość e – mailowa poszkodowanego k. 70,

- pismo z dnia 10.11.2022 r. k. 63.

Po wykonaniu remontu ponownie doszło do zalania jednego z pokoi. Przyczyną zalania było pękniecie wężyka w pralce w lokalu nr (...). Sprawca szkody, właściciel lokalu numer (...), był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej w Towarzystwie (...) Spółce Akcyjnej w W..

Dowód:

- zeznania powoda w charakterze strony k. 344 – 345,

- wiadomość e – mailowa z dnia 31.11.2022 r. k. 294.

Do zalania lokalu należącego do powoda doszło na skutek awarii podgrzewacza ciepłej wody oraz awarii węża do pralki w lokalu numer (...) położonym nad lokalem powoda.

Na skutek zalania lokalu zniszczeniu uległy:

- część tynków sufitów i mat trzcinowych, które były podłożem tynków,

- część tynków ścian (szczególnie pomiędzy pokojami),

- malatura sufitów i ścian pokoi i korytarza,

- posadzka z paneli podłogowych o wzorze tzw. klepki barlineckiej,

- instalacja elektryczna oświetleniowa (w tym część osprzętu).

Dane opisowe zawarte w protokole szkody sporządzonym przez pozwanego ubezpieczyciela wskazujące wielkość i umiejscowienie zniszczenia nie mogą wyznaczać zakresu robót naprawczych ograniczonych do opisanych „kawałków zniszczonych elementów”. Naprawione lub wymienione muszą być całe elementy, ponieważ przed szkodą były użytkowo w pełni sprawne. Oznacza to, że:

- zniszczony miejscowo tynk może być uzupełniony do stanu nowego lub sprawnie istniejącego i jako taki musi być ujednolicony, stanowiąc dopiero podłoże dla malatury,

- malowanie nie być „uzupełnione” we wskazanym, otynkowanym miejscu pomieszczenia, lecz powinno być wykonane w całym pomieszczeniu, ponieważ powinno być „jednolite”, odpowiadającym wymaganiom technicznym budownictwa i potrzebom estetycznym użytkownika.

Zakres robót niezbędnych do przywrócenia lokalu do stanu sprzed powstania szkody wymagał:

1.  we wszystkich trzech pokojach: zbicia starych tynków sufitu, poprawienia mocowania maty ze słomy/trzciny, ponownego wykonania tynków sufitu, mocowania maty na 50% powierzchni,

2.  w pokoju nr (...): skucia tynków w 50/5 i odtworzenia,

3.  w pokojach nr (...): skucia tynków na dłuższej ścianie i wykonania nowych tynków,

4.  we wszystkich pokojach (poza korytarzem) wykonania przecierki pozostałych tynków ścian,

5.  zagruntowania wszystkich tynków i pomalowania emulsyjnie,

6.  w trzech pokojach i w korytarzu wymiany posadzki z paneli,

7.  dokonania przeglądu instalacji elektrycznej, w tym: wykonania pomiarów odporności izolacji przewodów, sprawności połączeń przewodów, zabezpieczeń i środków ochrony przed porażeniami oraz uziemienia instalacji, potwierdzonych protokołem sporządzonym przez osobę uprawnioną,

8.  wykonania robót przygotowawczych (przenoszenie mebli, zabezpieczenie),

9.  bieżącego utrzymywania w czystości klatki schodowej.

Zakres robót niezbędnych do wykonania w zakresie pozycji oznaczonej jako „przegląd instalacji elektrycznej” wymagał:

- wykonania bieżących robót po zbiciu tynków, tj. wymiany części przewodów w trzech pomieszczeniach, oczyszczenia i umocowanie puszek i wymiany gniazd wtykowych, umocowania haków sufitowych na punkty świetlne sufitowe,

- sprawdzenia skuteczności zerowania,

- sprawdzenia stanu rozdzielni /skrzynki bezpiecznikowej,

- wykonania protokołów z powyższych pomiarów.

Wartość robót odtworzeniowych ustala się wg cen obowiązujących (średnich) na lokalnym rynku budowlanym z uwzględnieniem dotychczasowych wymiarów wbudowanych materiałów i stałego wyposażenia, ustalonych według zasad kalkulacji robót budowlanych z użyciem Katalogów Nakładów Rzeczowych (KNR) i informatorów cenowych (...), jako powszechnie uznanych podstaw kosztorysowania. Powyższe zasady oznaczają konieczność kosztorysowania nakładów nie faktycznie ponoszonych, lecz teoretycznie przywracających stan poprzedni nowy (w wymiarze finansowym), według średnich cen na lokalnym rynku budowlanym. Zgodnie z przyjętymi zasadami kosztorysowania zysk stanowi element ceny kosztorysowej. Realizując umowę/zlecenie zleceniobiorca ma wypracować zysk, który stanowi jego formalny zarobek.

Obiekt/lokal należy doprowadzić do stanu poprzedniego nie tylko w sensie wartości odtworzeniowej ale i przy zachowaniu wartości wolnorynkowej.

Wartość robót niezbędnych do przywrócenia lokalu do stanu sprzed powstania szkody, według cen z II kwartału 2024 r. wynosi 36 978 zł brutto.

Dowód:

- opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa M. U. k. 370 – 411,

- uzupełniająca opinia biegłego sądowego M. U. k. 450 – 455.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo okazało się uzasadnione w całości.

Powód wywodzi roszczenie z faktu poniesienia szkody na skutek zalania należącego do niego lokalu mieszkalnego i domaga się – na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej łączącej sprawcę szkody z pozwanym ubezpieczycielem - naprawienia szkody obejmującej koszty przywrócenia lokalu do stanu sprzed powstania szkody oraz zwrotu wydatków poniesionych na poczet sporządzenia kosztorysu.

Podstawę prawną żądania pozwu stanowią zatem przepisy art. 822 § 1 i 2 k.c. i art. 415 k.c.

Przepis art. 822 § 1 i 2 k.c. stanowi, że przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony (§ 1 ). Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w § 1, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia (§ 2). Zgodnie natomiast z art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie dokumentów i wydruków złożonych przez obydwie strony, powstałych w toku postępowania likwidacyjnego, co do prawdziwości i wiarygodności których strony nie podnosiły zastrzeżeń oraz na podstawie zeznań powoda w charakterze strony, które były w ocenie Sądu wiarygodne.

Stan faktyczny sprawy w zakresie, w jakim wymagało to wiadomości specjalnych, Sąd poczynił na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa M. U. oraz złożonej przez tego biegłego opinii uzupełniającej w zakresie, który zostanie wskazany w dalszej części rozważań.

Niesporne pomiędzy stronami było, że do szkody w lokalu powoda doszło na skutek jego zalania, za które to zdarzenie odpowiedzialność ponosi właściciel lokalu numer (...). Pozwany ubezpieczyciel nie przeczył również i temu, że w dacie powstania szkody udzielał sprawcy szkody ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej.

Na wstępie wskazać należy, że na skutek zgłoszenia dokonanego przez poszkodowanego szkoda likwidowana była z umowy ubezpieczenia (...), łączącej poszkodowanego – powoda - z pozwanym ubezpieczycielem. Na podstawie tej umowy ubezpieczyciel, mając na uwadze treść ogólnych warunków ubezpieczenia, przyznał poszkodowanemu świadczenie odszkodowawcze w kwocie 10 146,82 zł, tym: kwotę 8 621,67 zł tytułem kosztów przywrócenia lokalu do stanu sprzed powstania szkody oraz kwotę 1 525,15 zł za uszkodzone ruchomości domowe. Po złożeniu odwołania opartego na sporządzonym na zlecenie powoda kosztorysie, pozwany dokonał weryfikacji złożonego kosztorysu do kwoty 23 796,05 zł, a zatem po potrąceniu dokonanej wypłaty w kwocie 8 621,67 zł, do zapłaty pozostawała kwota 15 174,38 zł. Poinformował, że kwota ta może zostać dopłacona po przedstawieniu faktury dokumentującej wykonanie usługi, zgodnie z par. 9 ust. 4 OWU. Roszczenia natomiast dotyczące kosztów osuszania będą mogły zostać rozpatrzone po przedstawieniu pełnej dokumentacji powykonawczej od firmy osuszającej wraz z pomiarami wilgotności potwierdzającymi ewentualną zasadność przeprowadzenia procesu osuszania wraz z protokołami przejściowymi pomiarów wilgotności protokołem końcowym, kosztorysem powykonawczym i fakturą VAT potwierdzającą przeprowadzenie osuszania z wykazem zastosowanego sprzętu osuszającego.

Następnie, pismem z dnia 23 września 2022 r. powód zgłosił szkodę powstałą w lokalu na skutek jego zalania w dniu 5 lipca 2022 r. Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. jako podmiotowi, z którym sprawcę szkody łączyła umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej stwierdzona polisą numer (...) i wezwał do zapłaty następujących kwot:

- 29 956,25 zł tytułem uzupełnienia odszkodowania ponad wypłaconą dotychczas z polisy powoda kwotę 8 8 621,67 zł,

- 1 000 zł tytułem odszkodowania obejmującego koszty sporządzenia kosztorysu przez niezależnego specjalistę.

Ubezpieczyciel odmówił zapłaty przywołując stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 1 września 2022 r. Następnie w piśmie z dnia 8 listopada 2022 r. poinformował, że dokonał weryfikacji przedstawionego kosztorysu do kwoty 21 086,77 zł. Ewentualna dopłata różnicy będzie możliwa po dostarczeniu faktur za wykonanie usług. Nie uznano natomiast kosztów wykonania kosztorysu, ponieważ nie jest to normalne następstwo szkody.

Powód, co wynika wprost z treści pozwu, wywodzi roszczenie o naprawienie szkody z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej łączącej pozwanego ubezpieczyciela ze sprawcą szkody, a zatem treść postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia, na podstawie których powód zawarł z pozwanym umowę ubezpieczenia, nie może stanowić podstawy do oceny zasadności żądania pozwu.

Świadczenie ubezpieczyciela z tytułu umowy ubezpieczenia majątkowego ma charakter odszkodowawczy i ta funkcja kompensacyjna determinuje podstawową treść pojęciową, zakres i poziom odszkodowania. Odpowiedzialność natomiast zakładu ubezpieczeń jest szczególną postacią odpowiedzialności cywilnej, a prawo ubezpieczeń majątkowych jest częścią prawa odszkodowawczego. Pojęcie szkody w ubezpieczeniach jest zatem takie samo jak w innych działach prawa odszkodowawczego, zasada odszkodowania nie może być bowiem traktowana w oderwaniu od ogólnych zasad odszkodowawczych, które znalazły wyraz i zostały uregulowanie w kodeksie cywilnym. Dotyczy to samych pojęć szkody i odszkodowania. Wskazać przy tym należy, że zakład ubezpieczeń obowiązany jest do naprawienia szkody tylko w formie wypłaty odpowiedniej sumy pieniężnej, nie zaś wedle wyboru poszkodowanego także przez przywrócenie stanu poprzedniego, co wyłącza stosowanie w tych okolicznościach art. 363 § 1 k.c.

Zgodnie z art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W literaturze dominującą jest teoria adekwatnego związku przyczynowego, od której odstępstwa mogą wystąpić w warunkach opisanych w art. 361 § 2 k.c., zgodnie z którym granicach określonych w art. 361 § 1 k.c., w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Co do zasady normalny związek przyczynowy pełni zatem w prawie cywilnym funkcję przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, a nadto wyznacza jej granice w tym sensie, że zobowiązany ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa zdarzeń, z którymi ustawa łączy jego obowiązek odszkodowawczy. Skutki zaś pozostające poza granicami adekwatnej przyczynowości nie są objęte takim obowiązkiem. Adekwatny związek przyczynowy pozwala na uznanie prawnej doniosłości tych skutków, które są dla badanego zdarzenia zwykłe (typowe, normalne), a na odrzucenie takich, które oceniamy jako niezwykłe, nietypowe, nienormalne. Następstwo zdarzenia ma zaś normalny charakter wówczas, gdy w danym układzie stosunków i warunków oraz w zwyczajnym biegu rzeczy, bez zaistnienia szczególnych okoliczności, szkoda jest następstwem danego zdarzenia lub gdy zazwyczaj, w zwykłym porządku rzeczy jest konsekwencją danego zdarzenia ( por. wyrok SN z dnia 11.09.2003 r., sygn. III CKN 473/01 oraz wyrok SN z dnia 26.01.2006 r., II CK 372/05). Reguła płynąca z przywołanego przepisu nakazuje także przestrzeganie zasady pełnego odszkodowania w granicach wspomnianego adekwatnego związku przyczynowego. Podstawową bowiem funkcją odszkodowania jest kompensacja, co oznacza, że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę, nie może ono jednak przewyższać wysokości faktycznie poniesionej szkody.

Odszkodowanie, jakie zobowiązany jest wypłacić zakład ubezpieczeń, obejmuje wszelkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki poniesione w celu przywrócenia stanu poprzedniego rzeczy. Przywrócenie uszkodzonej rzeczy do stanu poprzedniego oznacza zaś doprowadzenie jej do stanu używalności i jakości w zakresie istniejącym przed wypadkiem. Podkreślenia przy tym wymaga, że poszkodowanemu przysługuje w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie odszkodowawcze z chwilą powstania obowiązku naprawienia szkody, a nie gdy powstaną koszty przywrócenia rzeczy do stanu sprzed powstania szkody. W myśl przepisów Kodeksu cywilnego i istoty instytucji odszkodowania, roszczenie i świadczenie odszkodowawcze jest niezależne od tego, czy naprawa została dokonana. Niezależnie zatem od tego, czy poszkodowany naprawił uszkodzoną rzecz, należy mu się od zakładu ubezpieczeń odszkodowanie ustalone według zasad art. 363 § 2 k.c., w związku z art. 361 § 2 k.c., co oznacza, że jego wysokość ma odpowiadać kosztom przywrócenia rzeczy jej wartości sprzed wypadku. Stąd też żądanie przedstawienia faktur i rachunków dokumentujących fakt wykonania określonych prac naprawczych i poniesionych z tego tytułu kosztów nie znajduje uzasadnienia w treści przepisów normujących odpowiedzialność ubezpieczyciela opartą na umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody.

Wysokość świadczeń należy natomiast obliczać na podstawie ustaleń co do zakresu szkody i uzasadnionych prac naprawczych, przy przyjęciu przewidzianych kosztów niezbędnych materiałów i robocizny według cen z daty ich ustalenia. Zastosowanie takiego miernika dla ustalenia wysokości odszkodowania wymaga przede wszystkim jego kompensacyjna funkcja. Powstanie roszczenia w stosunku do ubezpieczyciela o zapłatę odszkodowania, a tym samym zakres odszkodowania, nie zależą bowiem od tego, czy poszkodowany dokonał (w ogóle lub w części) restytucji i czy ma taki zamiar.

Na podstawie opinii biegłego sądowego w zakresu budownictwa M. U. oraz opinii uzupełniającej tego biegłego Sąd ustalił, że na skutek zalania lokalu zniszczeniu uległy:

- część tynków sufitów i mat trzcinowych, które były podłożem tynków,

- część tynków ścian (szczególnie pomiędzy pokojami),

- malatura sufitów i ścian pokoi i korytarza,

- posadzka z paneli podłogowych o wzorze tzw. klepki barlineckiej,

- instalacja elektryczna oświetleniowa (w tym część osprzętu).

Biegły wyjaśnił, że dane opisowe zawarte w protokole szkody sporządzonym przez pozwanego ubezpieczyciela wskazujące wielkość i umiejscowienie zniszczenia nie mogą wyznaczać zakresu robót naprawczych ograniczonych do opisanych „kawałków zniszczonych elementów”. Naprawione lub wymienione muszą być całe elementy, ponieważ przed szkodą były użytkowo w pełni sprawne. Oznacza to, że:

- zniszczony miejscowo tynk może być uzupełniony do stanu nowego lub sprawnie istniejącego i jako taki musi być ujednolicony, stanowiąc dopiero podłoże dla malatury,

- malowanie nie być „uzupełnione” we wskazanym, otynkowanym miejscu pomieszczenia, lecz powinno być wykonane w całym pomieszczeniu, ponieważ powinno być „jednolite”, odpowiadającym wymaganiom technicznym budownictwa i potrzebom estetycznym użytkownika.

W odpowiedzi na zarzuty strony pozwanej biegły wyjaśnił, że zakres robót niezbędnych do wykonania w zakresie pozycji oznaczonej jako „przegląd instalacji elektrycznej” wycenionej na 2 500 zł wymagał:

- wykonanie bieżących robót po zbiciu tynków, tj. wymiany części przewodów w trzech pomieszczeniach, oczyszczenia i umocowanie puszek i wymiany gniazd wtykowych, umocowania haków sufitowych na punkty świetlne sufitowe,

- sprawdzenia skuteczności zerowania,

- sprawdzenia stanu rozdzielni /skrzynki bezpiecznikowej,

- wykonania protokołów z powyższych pomiarów.

Wartość robót niezbędnych do przywrócenia lokalu do stanu sprzed powstania szkody, według cen z II kwartału 2024 r. wynosi 36 978 zł brutto. Zgodnie zaś z przyjętymi zasadami kosztorysowania zysk stanowi element ceny kosztorysowej. Realizując umowę /zlecenie zleceniobiorca ma wypracować zysk, który stanowi jego formalny zarobek.

W ocenie Sądu opinia główna oraz opinia uzupełniająca złożone przez biegłego sądowego z zakresu budownictwa M. U. są wystarczające do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że opinia biegłego podlega ocenie jak każdy środek dowodowy, jednak w oparciu o właściwe dla jej oceny na płaszczyźnie merytorycznej kryteria, które stanowią: poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania sformułowanego stanowiska, stopień stanowczości wyrażonych w niej ocen, zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej. Dowód z opinii biegłych podlega przy tym ocenie sąd według mierników właściwych dla przedmiotu konkretnej opinii, a więc z punktu widzenia zgodności z zasadami logicznego rozumowania, wiedzy powszechnej, podstaw teoretycznych opinii wskazujących na wiedzę biegłego, sposobu formułowania opinii i jej wniosków, także ze względu na ich jednoznaczność i zgodność z postawionymi biegłym pytaniami, jednakże bez wnikania w ten zakres materii opinii, która wynika z wiedzy specjalistycznej biegłych. Jakkolwiek opinia biegłego jest oparta na wiadomościach specjalnych, to podlega ona ocenie sądu na podstawie całego zebranego w sprawie materiału, a zatem, na tle tego materiału, konieczne jest stwierdzenie, czy ustosunkowała się ona do wynikających z innych dowodów faktów mogących stanowić podstawę ocen w opinii zawartych oraz czy opierając się na tym materiale w sposób logiczny i jasny, przedstawia tok rozumowania prowadzący do sformułowanych w niej wniosków. Dowód z opinii biegłego ma charakter szczególny, jego specyfika wyraża się w tym, że sfera merytoryczna opinii kontrolowana jest przez sąd w istocie tylko w zakresie zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej. Odwołanie się przez sąd do tych kryteriów oceny stanowi wystarczające i należyte uzasadnienie przyczyn uznania opinii za rzetelną. Oznacza to również i to, że sąd nie ma kompetencji do czynienia ustaleń pozostających w sprzeczności ze stanowiskiem specjalistów, zwłaszcza w sytuacji gdy opinia jest jednoznaczna, przekonująca i odpowiednio umotywowana.

Wskazać nadto należy, że opinia biegłego nie podlega, jak dowód na stwierdzenie faktów, weryfikacji w oparciu o kryterium prawdy i fałszu, lecz poprzez pozytywne lub negatywne uznanie wartości rozumowania zawartego w opinii. Jeśli więc opinia biegłego nie zawiera niejasności, wewnętrznych sprzeczności ani luk, oparta została na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, biegły w sposób należyty uzasadnił swoje wnioski (tj. w szczególności przedstawił tok swego rozumowania w sposób poddający się kontroli pod względem logiki), a konkluzje opinii są konkretne i przekonujące oraz wynikają z przeprowadzonych przez biegłego czynności (np. badań) oraz toku rozumowania, to brak jest podstaw do uznania takiej opinii za nieprzydatną dla rozstrzygnięcia sprawy i przeprowadzania na podstawie art. 286 k.p.c. dodatkowego dowodu z opinii innych biegłych lub uzupełniającej opinii przez tego samego biegłego tylko z tej przyczyny, że strona postępowania nie zgadza się z treścią opinii. Innymi słowy wnioski środka dowodowego w postaci opinii biegłego mają być jasne, kategoryczne i przekonujące dla sądu, jako bezstronnego arbitra w sprawie. Gdy opinia biegłego czyni zadość tym wymogom, a nadto biegły w istocie ustosunkował się do zgłoszonych zastrzeżeń, wyjaśniając znaczące dla istoty sprawy okoliczności, to nie zachodzi potrzeba dopuszczania dowodu z dalszej opinii biegłych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że strona pozwana nie przedstawiła żadnych merytorycznych argumentów mogących podważyć spójne stanowisko biegłego co do zakresu szkody w lokalu oraz kosztów przywrócenia lokalu do stanu sprzed powstania szkody. Po pierwsze ustalenia wartości robót naprawczych na podstawie cen z daty opiniowania znajduje uzasadnienie w treści przepisu art. 363 par. 2 k.p.c., który stanowi, że jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili. W oparciu o art. 316 par. 1 k.p.c. sąd bierze za podstawę orzeczenia stan istniejący w chwili zamknięcia rozprawy - chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili. Oczywistym jest, że „data zamknięcia rozprawy” i termin wykonania opinii biegłego nie są nigdy tożsame, zwłaszcza jeśli po wydaniu opinii jest dalej procedowane postępowanie. Jednak zasada ta ma stanowić wyraz realizacji przez ustawodawcę funkcji kompensacyjnej odszkodowania. Pozwala ona bowiem uwzględniać, przy ustalaniu wysokości odszkodowania, zmiany cen jakie nastąpiły pomiędzy zdarzeniem wyrządzającym szkodę (zdarzeniem sprawczym) a wydaniem orzeczenia sądowego, a tym samym daje podstawę do określenia wysokości odszkodowania w takiej wysokości, aby w pełni wyrównać poszkodowanemu poniesioną szkodę, obejmującą utratę korzyści. Gdy dochodzi do znacznej odległości czasowej między datą wyliczenia szkody a zakończeniem postępowania, możliwe jest uaktualnienie cen, jeśli zaszła faktycznie istotna ich zmiana ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 stycznia 2025 r., I ACa 781/24). W okolicznościach faktycznych sprawy nie zachodzą żadne szczególne okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie za podstawę cen z innej daty – daty powstania szkody. Wbrew stanowisku strony pozwanej, poszkodowanemu nie sposób zarzucić opieszałości w dochodzeniu roszczeń z tytułu naprawienia szkody ani też przyczynienia się do zwiększenia rozmiarów szkody. Do szkody doszło w godzinach wieczornych 5 lipca 2022 r., powód dokonał zgłoszenia szkody z własnej umowy ubezpieczenia w dniu 15 lipca 2022 r. Następnie po zakończeniu likwidacji z tej umowy, pismem z dnia 23 września 2022 r. zgłosił szkodę z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody. Roszczenia oparte na tej podstawie nie zostały uwzględnione do listopada 2022 r., a zatem w lutym 2023 r. powód wniósł pozew w niniejszej sprawie. Jak wynika z zeznań powoda w charakterze strony, do remontu lokalu mającego na celu usunięcie skutków zalania przystąpił 25 sierpnia 2022 r. Strona pozwana nie przedstawiła natomiast żadnego dowodu, który zaprzeczyłby prawdziwości zeznań powoda w tym zakresie i pozwoliłby na ustalenie, że w okresie pomiędzy powstaniem szkody a datą opiniowania przez M. U. doszło do zawinionego przez powoda pogorszenia stanu lokalu. W odniesieniu natomiast do kosztów przeglądu instalacji elektrycznej biegły wyjaśnił, że pozycja ta obejmuje szereg czynności. Ze złożonego zaś wydruku z wyszukiwarki G. nie wynika jaki zakres czynności obejmuje „przegląd instalacji elektrycznej”, którego koszt – w przypadku domu jednorodzinnego o średniej powierzchni ma wynosić od 200 zł do 500 zł, a w szczególności, czy w kosztach tych mieści się wymiana części przewodów w trzech pomieszczeniach, oczyszczenie i umocowanie puszek i wymiana gniazd wtykowych po zalaniu lokalu, umocowanie haków sufitowych na punkty świetlne sufitowe, sprawdzenia skuteczności zerowania, sprawdzenia stanu rozdzielni /skrzynki bezpiecznikowej oraz wykonanie protokołów z powyższych pomiarów. Stąd też fakt, że wyszukiwarka G. wskazuje, że koszt przeglądu instalacji elektrycznej nie przekracza 500 zł, nie może stanowić podstawy do podważenia ustaleń poczynionych przez biegłego. W odniesieniu natomiast do zarzutu bezzasadności pozycji „Zysk – 11,7%” biegły wyjaśnił, że wartość robót odtworzeniowych ustala się wg cen obowiązujących (średnich) na lokalnym rynku budowlanym z uwzględnieniem dotychczasowych wymiarów wbudowanych materiałów i stałego wyposażenia, ustalonych według zasad kalkulacji robót budowlanych z użyciem Katalogów Nakładów Rzeczowych (KNR) i informatorów cenowych (...), jako powszechnie uznanych podstaw kosztorysowania. Powyższe zasady oznaczają konieczność kosztorysowania nakładów nie faktycznie ponoszonych, lecz teoretycznie przywracających stan poprzedni nowy (w wymiarze finansowym), według średnich cen na lokalnym rynku budowlanym. Zgodnie z przyjętymi zasadami kosztorysowania zysk stanowi element ceny kosztorysowej. Realizując umowę /zlecenie zleceniobiorca ma wypracować zysk, który stanowi jego formalny zarobek. Zarzut natomiast odnoszący się do kwestionowania opinii „w zakresie przyjętego cennika oraz robót towarzyszących” nie został przez stronę uzasadniony i nie wiadomo jakich pozycji cennika i robót towarzyszących dotyczył i tym samym biegły nie był w stanie się do niego ustosunkować.

Reasumując powyższe rozważania, opinia została sporządzona zgodnie z treścią postanowienia dowodowego i nie zawiera braków ani sprzeczności. Istotne zaś okoliczności dotyczące jej przedmiotu, ustalone na podstawie załączonych do akt przez strony dokumentów, wydruków oraz w oparciu o zeznania pozwanego są przedstawione w sposób nie budzący wątpliwości. Zawarte w treści opinii wywody i wnioski, pozwalają na prześledzenie toku rozumowania biegłego i ustalenie, że wyciągnięte wnioski są logicznie poprawne. Stąd też, Sąd mając na uwadze, że opinia została sporządzona zgodnie ze zleceniem, a także że jej treść wskazuje, że twierdzenia i wnioski biegłego znajdują oparcie w materiale dowodowym sprawy i nie stoją w sprzeczności z zasadami logiki, uznał opinię i złożoną opinię uzupełniającą za przydatną do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie.

Koszt przywrócenia lokalu do stanu sprzed powstania szkody wynosi 36 978 zł brutto. Przed wytoczeniem powództwa w niniejszej sprawie pozwany wypłacił odszkodowanie w kwocie 8 621,67 zł. Do zapłaty pozostała kwota 28 356,33 zł (36 978 zł – 8 621,67 zł).

Wydatek poniesiony przez powoda na poczet kosztów sporządzenia opinii rzeczoznawcy z zakresu kosztorysowania prac budowalnych M. W. w celu ustalenia kosztów przywrócenie lokalu do stanu sprzed powstania szkody mieści się w granicach adekwatnego związku przyczynowego ze zdarzeniem szkodowym – zalaniem lokalu powoda.

W uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 29 maja 2019 r. ( sygn. akt III CZP 68/18) Sąd Najwyższy wskazał, że o przysługiwaniu zwrotu równowartości kosztów zleconej osobie trzeciej ekspertyzy na potrzeby dochodzenia od ubezpieczyciela świadczenia odszkodowawczego rozstrzyga pozostawanie wydatków poniesionych na tę ekspertyzę w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodowym. Jako kryterium oceny istnienia tego związku należy mieć na względzie zasadność w okolicznościach sprawy zlecenia ekspertyzy osobie trzeciej, tj. celowość, niezbędność, konieczność, racjonalność, ekonomiczne uzasadnienie z punktu widzenia efektywnej realizacji roszczenia odszkodowawczego. W zakres odszkodowania może wejść tylko wydatek na ekspertyzę bezpośrednio służącą dochodzeniu roszczenia o odszkodowanie. W okolicznościach faktycznych sprawy, w ocenie Sądu, w celu dochodzenia na drodze sądowej roszczenia odszkodowawczego wywodzonego z zalania lokalu w dniu 5 lipca 2022 r. zachodziła potrzeba zlecenia przez poszkodowanego opinii w zakresie kosztów prac remontowych. Zważywszy na ustaloną w toku postępowania likwidacyjnego wartość prac remontowych, zlecenie sporządzenia kosztorysu należy uznać za uzasadnione i konieczne dla ustalenia czy w ogóle i w jakim zakresie powód może domagać się uzupełnienia wypłaconego odszkodowana. Ustalenia co do kosztów przywrócenia lokalu do stanu sprzed powstania szkody na zlecenie powoda nie odbiegają od ustaleń poczynionych w toku procesu na podstawie opinii biegłego sądowego M. U.. Tym samym wydatki z tego tytułu należy uznać za konieczne i uzasadnione. Wysokość wydatków z tego tytułu wynika z dokumentu prywatnego w postaci faktury VAT nr (...) z dnia 12 lipca 2022 r. Wskazana niej kwota 1 000 zł została zapłacona, co wynika z treści faktury oraz zeznań powoda w charakterze strony. Prawdziwość i wiarygodność tego dokumentu nie była przez pozwanego kwestionowana, a i Sąd nie dopatrzył się okoliczności dyskwalifikujących ich przydatność do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 29 356,33 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi w stosunku rocznym od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty.

Na zasądzoną kwotę składają się należności z następujących tytułów:

- 28 356,33 zł tytułem odszkodowania za zalanie mieszkania,

- 1 000 zł tytułem zwrotu wydatków na poczet prywatnej opinii.

Roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego znajduje oparcie w treści art. art. 359 § 1 k.c., art. 481 § 1 i 2 k.c. oraz art. 817 par. 1 i 2 k.c. Zgonie z treścią tego ostatniego przepisu ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w terminie przewidzianym w § 1. Świadczenie ubezpieczyciela ma zatem charakter terminowy, a spełnienie świadczenia w terminie późniejszym niż wynikający z cytowanego przepisu może być usprawiedliwione jedynie wówczas, gdy ubezpieczyciel wykaże istnienie przeszkód w postaci niemożliwości wyjaśnienia okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności albo wysokości świadczenia, mimo działań podejmowanych z wymaganą od niego starannością profesjonalisty, według standardu, którego reguły wyznacza przepis art. 355 par. 2 k.c.

Powód domagał się zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie po upływie 30 dni od daty zgłoszenia szkody z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody.

Powód, jak podniósł w uzasadnieniu pozwu, dokonał zgłoszenia szkody opartej na powyższej podstawie w dniu 31 października 2022 r. Strona pozwana nie kwestionowała tej daty. Termin przewidziany na spełnienie świadczenia upłynął w dniu 30 listopada 2022 r. Pozwany nie podniósł przy tym ani nie udowodnił, aby w terminie zakreślonym przepisem art. 817 par. 1 k.c. nie było możliwe wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia. Ustalenie zakresu robót niezbędnych do przywrócenia lokalu do stanu sprzed powstania szkody oraz wartości koniecznych prac remontowych nastąpiło na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu likwidacyjnym, a więc na podstawie okoliczności istniejących i znanych pozwanemu w postępowaniu likwidacyjnym jeszcze przed dniem wytoczenia powództwa. Skoro zatem pozwany nie spełnił świadczenia z tytułu naprawienia szkody w pełnej wysokości do dnia 30 listopada 2022 r. , od dnia następnego pozostaje w opóźnieniu, co uzasadnia żądanie zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia 1 grudnia 2022 r.

Okoliczność, że dłużnik nie spełnia świadczenia mimo wezwania, pozostając w przekonaniu, że nie jest zobowiązany lub jest zobowiązany w innej wysokości niż określona w wezwaniu, względnie oczekując na wynik postępowania sądowego, nie uchyla obowiązku zapłaty odsetek za czas opóźnienia w zapłacie żądanej w wezwaniu kwoty, jeżeli w toku postępowania sądowego okaże się, że żądana suma była należna już w chwili doręczenia wezwania do zapłaty. Nie ma podstaw, aby ryzykiem błędu co do wystąpienia stanu opóźnienia w spełnieniu świadczenia obciążać wierzyciela ze skutkiem w postaci zwolnienia dłużnika z zapłaty odsetek do chwili powzięcia przezeń wystarczających informacji potwierdzających - w jego ocenie - istnienie i wysokość obowiązku, a tym bardziej - autorytatywnego ustalenia zasadności żądania przez sąd; co więcej, dłużnik ponosi to ryzyko także wtedy, gdy przekonanie, że nie jest zobowiązany opierał na przesłankach, które z obiektywnego punktu widzenia można uznać za racjonalne. Przepis art. 363 § 2 k.c., nakazując ustalenie wysokości odszkodowania według cen z daty ustalenia odszkodowania, służy zapewnieniu pełnej kompensacji szkody, mając na względzie możliwe zmiany zakresu uszczerbku i wartości dotkniętych nim dóbr w czasie upływającym między powstaniem szkody a jej naprawieniem. Obowiązek zapłaty odsetek za opóźnienie łączy się natomiast z nieprawidłowym wykonaniem zobowiązania do naprawienia szkody. Wierzyciel uzyskuje w postaci odsetek minimalną ryczałtową rekompensatę uszczerbku doznanego na skutek pozbawienia go możliwości czerpania korzyści z należnego świadczenia pieniężnego; obowiązek zapłaty odsetek pełni jednocześnie funkcję prewencyjną i motywującą dłużnika do terminowego spełnienia świadczenia. W konsekwencji, ustalenie odszkodowania według cen z chwili wyrokowania (art. 316 § 1 k.p.c. w związku z art. 363 § 2 k.c.) nie stoi na przeszkodzie zasądzeniu odsetek od daty opóźnienia, które w przypadku świadczeń, których termin spełnienia nie jest oznaczony i nie wynika z właściwości zobowiązania, należy łączyć z wezwaniem do zapłaty (art. 455 k.c.) ( por. uzasadnienie wyroku z dnia 16 stycznia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach sygn. akt V ACa 781/24). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 stycznia 2025 r. ( sygn. akt III PSKP 25/22) wyraził natomiast pogląd, że „jeżeli powód dochodzi zapłaty określonej kwoty tytułem odszkodowania z odsetkami za opóźnienie od danego dnia, wcześniejszego niż dzień wyrokowania, i w toku postępowania sądowego okaże się, że kwota ta istotnie należała się mu od tego dnia, odsetki powinny być zasądzone zgodnie z żądaniem. Dochodzoną kwotę można uznać za należną we wskazanym dniu, gdy wyraża ona szkodę powoda według cen z tego dnia lub - w pewnych szczególnych wypadkach - z oznaczonego wcześniejszego dnia. Odwołaniu się do cen z czasu poprzedzającego dzień wyrokowania nie stoi na przeszkodzie to, że zasadą w obowiązującym prawie jest ustalanie odszkodowania według cen z daty wyrokowania, ponieważ zasada ta, mając na celu możliwie pełną kompensatę szkody, nie może usprawiedliwiać ograniczeń praw poszkodowanego. W pewnych wypadkach ceny z dnia poprzedzającego dzień wyrokowania muszą być nawet uznane, w drodze wyjątku przewidzianego w art. 363 § 2 in fine k.c., za jedynie właściwe dla ustalenia odszkodowania”.

Wysokość szkody poniesionej przez powoda na skutek zalania mieszkania mogła być oceniona w okresie 30 dni od daty jej zgłoszenia, a w toku niniejszego postępowania nie pojawiły się żadne nowe okoliczności rzutujące na zakres prac mających na celu przywrócenie lokalu do stanu sprzed powstania szkody. Zmianie uległy jedynie ceny. W sytuacji zatem, gdy zasądzona tytułem odszkodowania kwota pieniężna należała się powodowi już po upływie 30 dni od daty zgłoszenia szkody, ustawowe odsetki za opóźnienie w spełnianiu świadczenia przysługują od dnia następnego po upływie tego terminu. Dotyczy to również i kwoty 1 000 zł poniesionej przez powoda na poczet kosztów prywatnego kosztorysu. Do dnia zgłoszenia szkody powód poniósł ten wydatek i wezwał do zwrotu tej kwoty w zgłoszeniu szkody.

Z powyższych względów Sąd zasądził odsetki za opóźnienie od kwoty przyznanego odszkodowania od dnia 1 grudnia 2022 r.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Przepis art. 98 § 1 k.p.c. stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na koszty te, zgodnie z treścią art. 98 § 3 k.p.c. składa się: opłata od pozwu w łącznej kwocie 1 468 zł, zaliczka na poczet wynagrodzenia biegłego w kwocie 800 zł, wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego, którego wysokość ustalono na podstawie przepisu par. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800 ze zm.) na kwotę 3 600 zł oraz opłata skarbowa od złożonego dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł. W punkcie II wyroku Sąd zasądził zatem od pozwanego na rzecz powoda koszty procesu w kwocie 5 885 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, zgodnie z art. 98 par. 1 ¹ k.p.c.

O nieuiszczonych kosztach sądowych, na które składa się kwota 5 482,98 zł tytułem wyłożonego tymczasowo przez Skarb Państwa wynagrodzenia biegłego sądowego M. U. Sąd orzekł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 300 ze zm.). Zważywszy że przy rozstrzyganiu o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych należy stosować zasady obowiązujące przy zwrocie kosztów procesu, kosztami tymi należało obciążyć pozwanego, który przegrał sprawę. Zważywszy na powyższe, Sąd w punkcie III wyroku nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie kwotę 5 482,98 zł

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Sędzia Małgorzata Janik-Białek