Wyrok z 25 sierpnia 2025, sygn. VIII GC 1317/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 sierpnia 2025 roku

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy

w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia Przemysław Kociński

Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Dąbrowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2025 roku w Bydgoszczy

w postępowaniu gospodarczym

sprawy z powództwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w Z., (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z.,

przeciwko U. W.

o zapłatę

I.  oddala powództwo,

II.  zasądza solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kwotę 4.656,04 zł (cztery tysiące sześćset pięćdziesiąt sześć złotych cztery grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami, w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się postanowienia o kosztach zawartego w niniejszym wyroku do dnia zapłaty,

III.  zwraca powodom ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bydgoszczy łączną kwotę 2.850,14 zł (dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt złotych czternaście groszy) tytułem zwrotu niewykorzystanych zaliczek,

IV.  zwraca pozwanemu ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bydgoszczy łączną kwotę 2.260,96 zł (dwa tysiące dwieście sześćdziesiąt złotych dziewięćdziesiąt sześć groszy) tytułem zwrotu niewykorzystanych zaliczek.

Sędzia Przemysław Kociński

Sygn. akt VIII GC 1317/23

UZASADNIENIE

Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w Z. i (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. wnieśli o zasądzenie solidarnie na swoją rzecz od pozwanego U. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...), kwoty 44.386,83 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwot i dat szczegółowo wskazanych w treści pozwu. Ponadto żądanie obejmowało zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali, że zawarli umowę konsorcjum, w ramach której przystąpili do realizacji inwestycji pod nazwą (...) w O. Sp. z o. o. o Ośrodek (...), w celu zwiększenia dostępności do wysokiej jakości usług zdrowotnych w obszarze chorób nowotworowych.” Następnie w dniu 11 grudnia 2017 roku zawarli z pozwanym umowę podwykonawczą nr (...), na mocy której pozwany zobowiązał się do kompletnego wykonania instalacji klimatyzacji komfortu oraz klimatyzacji technologicznej (woda lodowa) wraz z montażem urządzeń dostarczonych przez wykonawcę, tj. agregatów wody lodowej oraz klimakonwektorów (z zaworami regulacyjnymi w zestawie) na rzecz wykonawcy. Pozwany wykonał umowę i na wykonane przez siebie prace udzielił powodom gwarancji na okres 61 miesięcy od dnia odbioru inwestycji przez inwestora od wykonawcy oraz po uzyskaniu prawomocnego pozwolenia na użytkowanie. Strony uregulowały kwestię wykonawstwa zastępczego w przypadku opóźnienia lub zaniechania przez podwykonawcę usuwania wad i usterek w okresie gwarancyjnym oraz możliwości potrącania należności z tytułu wykonania zastępczego z kwot należnych podwykonawcy na podstawie umowy. W dniu 19 sierpnia 2019 roku firma (...) s.c. wykonała usługę serwisową , w trakcie której stwierdzono niewłaściwy montaż klimakonwektorów. We wszystkich podłączeniach sprawdzonych urządzeń stwierdzono: (1) błędnie zamontowany zawór regulacyjny wody lodowej z siłownikiem elektrycznym niezgodnie z kartą DTR urządzenia co powoduje spływanie skroplin do wnętrza obudowy siłownika i zwarcia elektryczne wyzwalające zabezpieczenie elektryczne klimakonwektora, (2) brak tac ociekowych pod przyłączem zaworu regulacyjnego z siłownikiem, (3) zagięta rura odpływu skroplin z urządzenia powodującą zmniejszenie średnicy wewnętrznej rury odpływu skroplin i przepełnienie tacy skroplin, (4) błędnie zaizolowane przyłącze wodne i zawór regulacyjny przy klimakonwektorze. Powód zgłosił pozwanemu naprawę gwarancyjną w zakresie usunięcia przyczyn i skutków niewłaściwego montażu urządzeń, a następnie wezwał do usunięcia zgłoszonych usterek w terminie do dnia 30.08.2019 г. W związku z brakiem reakcji strona powodowa zleciła G. T. wykonanie prac naprawczych obejmujących modernizację odpływów skroplin oraz wymianę uszkodzonej elektroniki jednostek wewnętrznych. W związku z powyższym powód obciążył pozwanego notami obciążeniowymi: nr (...) na kwotę 77.811,22 zł (wartość faktur za wykonawstwo zastępcze + 15% narzutu) – przedmiotem żądania pozwu objęta była część roszczenia wynikającego z ww. noty obciążeniowej, w zakresie kwoty 35.107,89 złotych oraz nr (...)na kwotę 16.577,94 zł (wartość faktury za wykonawstwo zastępcze + 15% narzutu). Jednocześnie powód złożył pozwanemu oświadczenie o potrąceniu wierzytelności wierzytelność wynikającej z kaucji z jego wierzytelnością wynikającą z noty obciążeniowej nr (...) – do zapłaty na rzecz powoda pozostała więc kwota 9.728,94 złotych.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt VIII GC 686/23 Sąd Rejonowy w Bydgoszczy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu oraz rozstrzygnął o kosztach procesu.

W sprzeciwie od powyższego orzeczenia pozwany zaskarżył nakaz w całości oraz wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych.

Motywując powyższe w pierwszej kolejności podniósł zarzut przedawnienia roszczenia – wskazał, iż jego prace odebrany zostały w dniu 28 listopada 2018 roku, wobec czego termin przedawnienia upłynął w roku 2021. Nadto pozwany podkreślił, iż roszczenie powodów nie wchodzi w zakres udzielonej przez niego gwarancji. Zakwestionowano, iż roboty przez niego wykonane obarczone były jakimikolwiek wadami. Przyznano, iż pozwany otrzymał w czerwcu 2019 roku od powodów zgłoszenie usterki, której usunięcia odmówił, gdyż dotyczyła ona czynności serwisowych, co nie wchodziło w zakres jego obowiązków. Pozwany zaznaczył, iż w czerwcu 2021 roku powodowie zgłosili uszkodzenie dwóch klimakonwektorów, które nie zostały zakupione przez pozwanego, a bezpośrednio przez powodów, wobec czego reklamacja nie została uwzględniona. Zaprzeczono, iż siłowniki elektryczne zamontowane zostały niezgodnie z kartą DTR.

Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2023 roku Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zawiesił postępowanie w sprawie o sygn. VIII GC 686/23 i następnie podjął postępowanie z udziałem po stronie powodowej w miejsce (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w Z. – (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. (KRS nr (...)).

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 11 grudnia 2017 r. Konsorcjum firm: (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w Z. oraz (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w Z. zawarły z pozwanym U. W., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) umowę podwykonawczą nr (...). Na mocy tej umowy pozwany zobowiązał się do kompletnego wykonania instalacji klimatyzacji komfortu oraz klimatyzacji technologicznej (woda lodowa) wraz z montażem urządzeń dostarczonych przez wykonawcę, tj. agregatów wody lodowej oraz klimakonwektorów (z zaworami regulacyjnymi w zestawie) na rzecz wykonawcy, na inwestycji pn. (...) w O. Sp. z o. o. o Ośrodek (...), w celu zwiększenia dostępności do wysokiej jakości usług zdrowotnych w obszarze chorób nowotworowych”. Materiał do wykonywanych prac miał być przekazywany przez powodów protokolarnie. (§ 1 ust. 10 umowy).

W ramach zakresu robót podwykonawczych wskazano m.in. kompleksowy montaż klimakonwektorów wraz z zaworami równoważącymi (urządzenie oraz zawory równoważące dostarczone przez (...)).

Prace miały zostać wykonane do dnia 30 czerwca 2018 roku. (§ 3 ust. 1 umowy)

Łączna ryczałtowa wartość wynosiła 385.000,00 złotych netto (§ 7 ust. 6 umowy).

Tytułem zabezpieczenia dobrego i terminowego wykonania umowy oraz zabezpieczenia usunięcia wad i usterek w okresie gwarancji i rękojmi, ustanowiono zabezpieczenie w postaci kaucji gotówkowej, którą pozwany zobowiązał się wpłacić w terminie 21 dni od dnia podpisania umowy (§ 9 ust. 1 warunków dla podwykonawców).

Pozwany wyraził zgodę na dokonywanie przez powoda potrąceń koniecznych do ustanowienia zabezpieczenia (§ 9 ust. 4 warunków dla podwykonawców).

Strony ustaliły wysokość kaucji gwarancyjnej na 5% ryczałtowej wartości umowy brutto. 30% tej kwoty stanowiło zabezpieczenie wykonania zobowiązań podwykonawcy w okresie gwarancji i rękojmi. Kwota ta miała zostać zwrócona podwykonawcy po upływie 30 dni od dnia zakończenia okresu rękojmi (gwarancji) na płaszczyźnie powód – inwestor, na pisemny wniosek podwykonawcy (§ 9 ust. 2 i 3 umowy).

Pozwany zgodnie z § 12 ust. 1 i 2 umowy, udzielił powodom na wykonane roboty gwarancji. Została ona udzielona na okres 61 miesięcy od zakończenia bezusterkowego odbioru końcowego inwestycji przez zamawiającego od powoda oraz po uzyskaniu prawomocnego pozwolenia na użytkowanie (§ 12 ust. 1 i 2 umowy).

Podwykonawca był odpowiedzialny względem Wykonawcy z tytułu Rękojmi za wady przedmiotu umowy, stwierdzone w toku czynności odbioru końcowego lub powstałe w okresie gwarancji jakości i rękojmi za wady, co najmniej przez taki okres, przez jaki Wykonawca odpowiada wobec Zamawiającego. (§ 12 ust. 2 warunków dla podwykonawców)

Zgodnie z § 23 ust. 2 warunków dla podwykonawców, jakakolwiek zmiana Umowy Podwykonawczej wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności.

Dowód: umowa podwykonawcza nr (...) z załącznikami – k. 50-64 akt, ogólne warunki podwykonawców – k. 65-79 akt, załączniki – k. 80-117 akt,

Odpowiedzialność Gwaranta obejmowała wszelkie wady, które wyjdą na jaw w okresie od dnia zakończenia prac objętych zleceniem przez 6 miesięcy.

Uprawniony z Gwarancji został obowiązany zawiadomić Gwaranta o dostrzeżonej wadzie Robót, która to wada wyszła na jaw przed lub po dokonaniu odbioru końcowego zleconych prac nie później niż w terminie 5 dni roboczych od daty jej dostrzeżenia.

Informacja powinna mieć formę pisemną (list polecony za zwrotnym poświadczeniem odbioru), zawierać wykaz dostrzeżonych wad związanych z wykonanymi przez Gwaranta Robotami, zawierać termin i miejsce oględzin, nie krótszy jednakże niż 3 dni od daty otrzymania przez Gwaranta pisemnego powiadomienia o wadach oraz zawierać wskazany przez Uprawnionego z Gwarancji termin na usunięcie wad.

Ustalono, iż jeżeli Gwarant odmówi usunięcia wad, a z protokołu wynika, że są to wady, za które odpowiedzialność ponosi Gwarant (za odmowę usunięcia wad uważana będzie również odmowa podpisania przez Gwaranta protokołu, o którym mowa wyżej), nie usunie wad w terminie wyznaczonym przez Uprawnionego z Gwarancji, Uprawniony z Gwarancji będzie uprawniony usunąć wady na koszt i ryzyko Gwaranta.

Jeżeli wady usunąć się nie dadzą, Uprawniony z Gwarancji będzie uprawniony według swego wyboru do obniżenia ceny za Roboty w stosunku, w jakim wartość Inwestycji z wadami pozostaje do wartości Inwestycji bez wad lub od Zlecenia odstąpić bez konieczności wyznaczania Gwarantowi terminu dodatkowego na ich usunięcie (ust. 4 gwarancji jakości na wykonane roboty)

Dowód: gwarancja jakości na wykonane roboty budowlane – k. 118-119 akt.

Urządzenia do montażu, w tym zawór regulacyjny wody lodowej wraz siłownikiem elektrycznym dostarczał powód, zadanie pozwanego polegało na ich zamontowaniu.

Dowód: zeznania świadka Z. D. – k. 396 akt, przesłuchanie pozwanego – k. 416 akt

Pozwany wykonał prace powierzone mu w umowie bez zastrzeżeń. Nie było uwag do pozycji montażu zaworu regulacyjnego wody lodowej z siłownikiem elektrycznym. Pozycja montażu ustalona została z kierownikiem robót powoda.

Montaż wszystkich urządzeń był dokonany przez pozwanego zgodnie z dokumentacją techniczno-rozruchową (DTR).

Dowód: protokół odbioru końcowego – k. 201 akt, zeznania świadków: L. F. – k. 396 akt, Z. D. – k. 396 akt, przesłuchanie pozwanego – k. 416 akt, DTR – k. 363-366

Tace na skropliny nie zostały zamontowane ponieważ nie zostały dostarczone przez powoda.

Dowód: przesłuchanie pozwanego – k. 416 akt.

Instalacja odprowadzania skroplin wykonywał inny podmiot. Instalacja odprowadzania skroplin jest całkowicie odrębną instalacją od instalacji klimatyzacji komfortu oraz klimatyzacji technologicznej.

Instalacja odprowadzania skroplin wykonywana była po montażu instalacji wykonywanej przez pozwanego.

Dowód : zeznania świadków: B. G. – k. 345 akt, L. F. – k. 396 akt, Z. D. – k. 396 akt, opinia biegłego sądowego I. P. – k. 426-438 akt.

W kwietniu 2019 roku nastąpiła awaria, w wyniku której doszło do wycieku wody z instalacji chłodzenia akceleratorów i zalania pomieszczeń w okolicy powstania awarii (bunkry).

Użytkownik obiektów od początku roku 2019 roku zgłaszał przecieki na klimakonwektorach.

Czynnik z klimakonwektora dostawał się do wewnątrz siłownika co powodowało jego zardzewienie i zniszczenie instalacji, dochodziło do przepięcia. Woda pojawiła się w obudowach klimakonwektorów, oraz pojawiły się przecieki na kasetonach.

Dowód : zeznania świadków: B. G. – k. 345 akt, H. P. – k. 345 akt.

Pozwany reagował na zawiadomienia powodów o wadach i wysyłał swoich pracowników w celu ich usunięcia. Jednocześnie pozwany poinformował powoda, iż instalacja skroplin nie wchodziła w zakres jego prac oraz, że nie odpowiada za usterki urządzeń z wadą fabryczną, które zakupione były przez powodów. Informował również, iż nie świadczy usług serwisowych.

Pozwany zadeklarował również wymianę wadliwych siłowników pod warunkiem, że zostaną one dostarczone przez powodów.

Dowód: korespondencja mailowa stron wraz załącznikami– k. 202-214 akt, przesłuchanie pozwanego – k. 416 akt.

W dniach 19 i 20 sierpnia 2019 roku przedstawiciele firmy (...) Spółka cywilna (...)wykonali na terenie (...) w O. usługę serwisową. W ramach karty usługi serwisowej stwierdzili we wszystkich podłączeniach sprawdzonych urządzeń:



błędnie zamontowany zawór regulacyjny wody lodowej z siłownikiem elektrycznym niezgodnie z kartą DTR urządzenia co powoduje spływanie skroplin do wnętrza obudowy siłownika i zwarcia elektryczne wyzwalające zabezpieczenie elektryczne klimakonwektora,



brak tac ociekowych pod przyłączem zaworu regulacyjnego z siłownikiem,



zagięta rura odpływu skroplin z urządzenia powodującą zmniejszenie średnicy wewnętrznej rury odpływu skroplin i przepełnienie tacy skroplin,



błędnie zaizolowane przyłącze wodne i zawór regulacyjny przy klimakonwektorze.

Dodatkowo wskazano na następujące uwagi do poszczególnych pomieszczeń:



(...) – uwagi j/w, praca prawidłowa,



(...) – uwagi j/w, uszkodzona płyta główna,



(...) – uwagi j/w, praca prawidłowa,



(...) – uwagi j/w, uszkodzony elektryczny siłownik, wypięto siłownik elektryczny, praca prawidłowa,



(...) – model (...) – zagięta rura skroplin, źle wykonana izolacja odpływu skroplin, brak tacy ociekowej, źle zaizolowane przyłącze wodne, uszkodzony mechanicznie …… , praca wentylatora i chłodzenie prawidłowe, przepełniona taca odpływu skroplin,



(...) – uwagi j/w, praca prawidłowa,



(...) – uwagi j/w, uszkodzone siłowniki elektryczne, pozostała praca prawidłowa,



(...) – uwagi j/w, uszkodzone siłowniki elektryczne, pozostała praca prawidłowa,



(...) – uwagi j/w, uszkodzone siłowniki elektryczne, pozostała praca prawidłowa,



(...) – uwagi j/w, pozostała praca prawidłowa.

Dowód: karta usługi gwarancyjnej – k. 120-121 akt, zeznania świadków: B. G. – k. 345 akt, L. R. – protokół elektroniczny na płycie CD k. 396

Z uwagi na treści karty usługi serwisowej powodowie, pismem z dnia 22 sierpnia 2019 r., złożyli do pozwanego zgłoszenie naprawy gwarancyjnej, wskazując jako usterkę: podczas przeglądu serwisowego stwierdzono we wszystkich sprawdzonych urządzeniach niewłaściwy montaż urządzeń/instalacji – wykaz nieprawidłowości zgodnie z załączonym protokołem firmy (...) z dnia 19.08.2019 r., należy usunąć przyczyny i skutki. Jednocześnie wyznaczono termin do potwierdzenia przyjęcia do realizacji zgłoszonych usterek do dnia 26 sierpnia 2018 r., zaś termin do wykonania naprawy określono do dnia 29 sierpnia 2019 roku. Jednocześnie w ramach rzeczonego pisma poinformowano pozwanego, iż w przypadku nieotrzymania potwierdzenia w zakreślonym terminie, zleceniodawcy przysługiwać będzie uprawnienie do wprowadzenia wykonawcy zastępczego na koszt i ryzyko gwaranta, w celu zachowania umownego terminu usunięcia usterek.

Dowód: pismo z dnia 22 sierpnia 2019 roku – k. 122 akt, zgłoszenie naprawy gwarancyjnej – k. 123 akt, zeznania świadka H. P. – k. 345 akt

Pismem z dnia 26 sierpnia 2019 roku powodowie poinformowali pozwanego, iż nie otrzymano potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia ani protokołu z usunięcia usterki w zakresie niewłaściwego montażu/podłączenia klimakonwektorów. Powodowie wezwali pozwanego do usunięcia zgłoszonych usterek w terminie do dnia 30.08.2019 г.

Dowód : pismo z dnia 26 sierpnia 2019 roku – k. 124 akt,

W związku z brakiem reakcji pozwanego, powodowie pismem z dnia 13 grudnia 2019 roku ponownie wezwali powoda do usunięcia zgłoszonych usterek, wyznaczając termin do dnia 17 grudnia 2019 r.

Dowód : ostateczne wezwanie z dnia 13 grudnia 2019 roku – k. 125 akt

W dniu 18 grudnia 2019 r. (...) Sp. z o.o. Sp. kom. zawarł z G. T., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą: (...), umowę podwykonawczą nr (...). Jako przedmiot umowy określono kompletne wykonanie prac naprawczych obejmujących modernizację odpływów skroplin oraz wymianę uszkodzonej elektroniki jednostek wewnętrznych klimakonwektorów zamontowanych w budynku na rzecz Wykonawcy.

Wynagrodzenie miało zostać ustalone w wyniku dokonania obmiarów. Maksymalne wynagrodzenie szacunkowe zostało określone na 179.719,35 zł netto, w tym 158.999,35 zł netto tytułem prawidłowego wykonania odpływów skroplin z rur klejonych PVC, a w pomieszczeniach z sufitem GK montaż dodatkowych pompek zbiornikowych i odprowadzenie do kanalizacji za pomocą węży zbrojonych – 79 szt., oraz 20.720,00 zł netto tytułem dostawy i wymiany uszkodzonej elektroniki oraz transformatorów w jednostkach wewnętrznych – 40 szt.

W załączniku nr 1 do w/w umowy określono, iż zakres prac obejmuje kompletne wykonanie:

1.  Prawidłowe wykonanie odpływów skroplin z rur klejonych PVC, a w pomieszczeniach z sufitem GK montaż dodatkowych pompek zbiornikowych i odprowadzenie do kanalizacji za pomocą węży zbrojonych,

2.  Dostawa i wymiana uszkodzonej elektroniki oraz transformatorów w jednostkach wewnętrznych

3.  W trakcie prac podwykonawca odrębnie wyceni koszty wymiany kasetonów sufitowych (uszkodzonych w wyniku usterki, noszących ślady zacieków).

Podwykonawca przewidział w ramach wynagrodzenia określonego w umowie:

1.  Dostawę niezbędnych sprzętów i materiałów do wykonania przedmiotu umowy,

2.  Rozładunek, transport wewnętrzny w miejscu wykonywania prac,

3.  Zabezpieczenie istniejących lub wbudowanych elementów,

4.  Opiekę nad własnym sprzętem i dostawami,

5.  Niezbędne opracowania w ramach wykonywanych prac.

Dowód: umowa podwykonawcza nr (...) wraz z załącznikami – k. 127-137 akt, aneks – k. 138-139 akt, zeznania świadka G. T. – k. 345 akt.

G. T. wykonał zlecone mu prace w okresie od dnia 13 stycznia 2020 roku do dnia 30 kwietnia 2020 roku. Odbiór prac został dokonany bez zastrzeżeń. Jednocześnie przekazano płytki elektroniczne do klimakonwektorów zamontowanych w budynku (...) w ilości 10 szt. (z uwagi na naprawę części płytek zamontowanych w urządzeniach), naniesiono również w istniejących projektach branży sanitarnej zmiany prowadzenia instalacji odpływów skroplin od klimakonwektorów. W ramach prac dokonano naprawy 68 klimakonwektorów na parterze oraz 13 na piętrze.

Dowód: zestawienie wykonanych robót – k. 140, 404 akt, zeznania świadka G. T. – k. 345 akt, protokoły – k. 406-409 akt.

G. T. wystawił w stosunku do (...) Sp. z o.o. Sp. kom. następujące faktury VAT:



w dniu 19 maja 2020 r. nr (...) na kwotę 62.618,93 zł tytułem dostarczenia i wymiany elektroniki,



w dniu 31 maja 2020 r. nr (...) na kwotę 5.043,00 zł tytułem wymiany zalanych kasetonów.

Dowód: faktura VAT nr (...) – k. 141 akt, faktura VAT nr (...) – k. 142 akt

W dniu 4 sierpnia 2020 r. (...) Sp. z o.o. Sp. kom. zawarł z G. T. zlecenie nr (...) na wykonanie prac naprawczych obejmujących kompletne wykonanie wymiany siłowników zaworów glikolowych i montaż przejściówek kątowych na 86 szt. w budynku na obiekcie „(...) w O.". Wynagrodzenie określono na kwotę 10.000 zł netto plus VAT według obowiązującej stawki.

Dowód: zlecenie nr (...) wraz z załącznikami – k. 150-154 akt, aneks – k. 155-156 akt

G. T. wykonał zlecone mu prace w okresie od dnia 17 sierpnia 2020 roku do dnia 10 września 2020 roku.

Dowód: zestawienie wykonanych robót – k. 157 akt

G. T. w dniu 13 września 2020 r. wystawił w stosunku do (...) Sp. z o.o. Sp. kom. fakturę VAT (...) na kwotę 14.415,60 zł brutto (11.720 zł netto) tytułem wymiany siłowników i montaż adapterów.

Dowód : faktura VAT nr (...) – k. 158 akt,

W dniu 27 listopada 2020 r. (...) Sp. z o.o. Sp. kom. wystawił w stosunku do pozwanego notę obciążeniową nr (...)na kwotę 77.811,22 zł tytułem „kara umowna za wykonawstwo zastępcze na obiekcie (...)w O.”. Termin jej płatności wyznaczono na dzień 2 grudnia 2020 r.

Wysokość należności została ustalona jako suma wartość faktur (...) oraz (...) wystawionych za wykonawstwo zastępcze powiększona o 15% narzutu.

Dowód: nota obciążeniowa nr (...)wraz z potwierdzeniem nadania – k. 143 akt, zeznania świadków: B. G. – protokół elektroniczny na płycie CD k. 345, H. P. – protokół elektroniczny na płycie CD k. 345

W dniu 15 grudnia 2020 r. (...) Sp. z o.o. Sp. kom. wystawił w stosunku do pozwanego notę obciążeniową nr (...)na kwotę 16.577,94 zł tytułem „kara umowna za wykonawstwo zastępcze na obiekcie (...)w O.”. Termin jej płatności wyznaczono na dzień 20 grudnia 2020 r.

Wysokość należności została ustalona jako suma wartość faktury (...) wystawionej za wykonawstwo zastępcze powiększona o 15% narzutu.

Dowód: nota obciążeniowa nr (...) wraz z potwierdzeniem nadania – k. 159-165 akt, zeznania świadków: B. G. – protokół elektroniczny na płycie CD k. 345, H. P. – protokół elektroniczny na płycie CD k. 345– k. 159-166 akt

Pismem z dnia 31 sierpnia 2022 r. (...) Sp. z o.o. Sp. kom. złożył pozwanemu oświadczenie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności, tj. wierzytelności pozwanego wynikających z kaucji gwarancyjnych pozostających w dyspozycji powodów w kwocie 6.849,00 zł z wierzytelnością powodów wynikającą z noty obciążeniowej nr (...). Jednocześnie wskazano, iż wobec czego wierzytelność pozwanego uległa umorzeniu w całości, zaś do zapłaty na rzecz powodów z noty obciążeniowej nr (...) pozostała kwota 9.728,94 złotych.

Pozwany odebrał powyższe w dniu 7 września 2022 r.

Dowód: dokument kompensaty nr: (...) wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru – k. 167-171 akt

Zamontowane klimakonwektory typu (...), (...), (...) firmy (...) to jednostki kasetonowe montowane w przestrzeni między sufitem podwieszanym a stropem właściwym. Strona powodowa odpowiadała za dostawę ww. urządzeń, a strona pozwana zobowiązana była do zamontowania tych urządzeń.

Urządzenia zostały wykonane i zamontowane prawidłowo.

Uruchomienie jednostek wewnętrznych wiązało się z wykonaniem układu wody lodowej, podłączeniem urządzeń do zasilania i sterowania a także z podłączeniem urządzeń do instalacji skroplin.

Zamontowany zawór regulacyjny wyposażony został w siłownik typu (...) firmy (...). Zgodnie z dostarczoną DTR siłownika na stronie 7 widnieje zapis, że zawór wraz z siłownikiem mogą zostać zamontowane w dowolnej pozycji, nawet w pozycji gdzie siłownik skierowany jest ku dołowi, ponieważ siłowniki te maja stopień ochrony (...). To powoduje, że nie ma możliwości dostawania się wody do siłownika nawet pod ciśnieniem. Wobec powyższego montaż siłownika nie ma żadnego znaczenia, a woda i wilgoć nie ma prawa na penetrację do wnętrza siłownika bez względu na jego pozycję montażową.

Taca ociekowa pod zaworami jest elementem dodatkowym, profilaktycznym, a nie elementem obligatoryjnym. Zgodnie ze wskazaniami producenta klimakonwektorów tacki ociekowe pod zaworami są elementami, których montaż należy rozważyć, a nie stosować zawsze, w każdym wypadku. Ponadto producent klimakonwektorów wprowadza zapisy dotyczące tac ociekowych w punkcie numer 6. (...), czyli w punkcie dotyczącym podłączenia skroplin od urządzeń, a nie podłączenia elementów regulacji (zawory) do urządzeń. Co jest zupełnie zrozumiałe, ponieważ wszelkiego rodzaju roszenie się wody na elementach winno być odprowadzone przez instalację skroplin.

Sama tacka ociekowa może być wykonywana indywidualnie przez dowolną jednostkę robót budowanych, jak chociażby wykonawcę skroplin czy nawet wykonawcę robót wykończeniowych. Nie ma tu właściwości co do jednego podmiotu, który taką tackę musiałby wykonywać. Niezależnie od tego jest to dalej element dodatkowy więc nie stanowi o nienależytym wykonaniu robót pozwanego.

Awaria jednostek na analizowanej inwestycji została spowodowana zalaniem na skutek błędnie wykonanej instalacji odprowadzenia skroplin co potwierdzają zapisy protokołów oraz czynności niezbędne przy realizacji naprawy w postaci wykonania pompek skroplin oraz poprawy instalacji odprowadzenia skroplin, za co nie odpowiadała strona pozwana.

Strona pozwana nie mogła stwierdzić nieprawidłowości w zakresie pracy innego podmiotu, nawet jeśli te prace były związane z klimakonwektorami, które montowała strona pozwana. Instalacja skroplin nie należała do zakresu prac pozwanego i nie miał on wpływu na pracę tej instalacji.

Prace wykonane przez pozwanego w ramach realizacji umowy nr (...) zostały wykonane w sposób prawidłowy, zgodnie ze sztuką budowlaną oraz dokumentacją DTR. Pozwany dokonał montażu klimakonwektorów zgodnie z instrukcją i DTR wytworzoną przez producenta klimakonwektorów. Pozwany zamontował zawory regulacyjne wraz siłownikami zgodnie z DTR producenta siłowników.

Ustalenia stwierdzone podczas usługi serwisowej obejmowały zakres prac realizowanych przez pozwanego tylko w połowie, czyli w zakresie podłączenia zaworów regulacyjnych oraz w zakresie stwierdzenia braku izolacji przyłącza wodnego i zaworu regulacyjnego.

Zakres prac wykonanych przez G. T. był niezbędny do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w protokole serwisowym z dnia 19 sierpnia 2019 г. Koszty przedmiotowych prac objęte fakturą (...) obejmowały czynności związane z dostawą i wymianą uszkodzonej elektroniki w klimakonwektorach oraz wykonanie odpływów skroplin z urządzeń. Faktura odnosi się do robót z dwóch pozycji umownych, z czego wymiana elektroniki w klimakonwektorach stanowi kwotę 20.720,00 zł netto. Koszt ten jest uzasadniony i miał charakter rynkowy. Koszty prac objęte fakturą (...) obejmowały czynności związane z wymianą i montażem adapterów do siłowników zaworów regulacyjnych przy klimakonwektorach. Koszty prac objętych fakturą wynosiły 11 720.00 zł netto i miały charakter rynkowy.

Dowód: opinia biegłego sądowego I. P. – k. 426-438 akt, uzupełniająca ustna opinia biegłego sądowego – k. 465 akt.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów i wydruków przedłożonych przez strony, których autentyczność nie budziła wątpliwości i nie była kwestionowana oraz na podstawie zeznań świadków, dowodu z przesłuchania pozwanego U. W. oraz opinii biegłego sądowego.

Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka B. G. co do okoliczności, iż to pozwany odpowiadał za prawidłowe podłączenia tac skroplinowych z klimakonwektorami. Sam świadek przyznał, iż nie wie w jakiej kolejności te elementy powinny być montowane, nie posiadał wiedzy również, kto te tace montował. W świetle powyższego, mając na uwadze, iż wymaga to wiedzy specjalnej, w ocenie Sądu świadek nie miał kompetencji do stwierdzenia kto jest odpowiedzialnym za rzeczone wady. Warto było również wskazać, iż większość formułowanych przez niego twierdzeń opierała się nie tyle na wiedzy o faktach lecz na jego subiektywnych odczuciach co do jakości wykonanych przez pozwanego robót. W pozostałym zakresie, odnoszącym się do zagadnień w sprawie bezspornych, rzeczony dowód zasługiwał na uwzględnienie.

Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka H. P. co do okoliczności, iż to pozwany odpowiadał za powstałe wady – stanowiło to wypowiedź opartą nie tyle na podstawie posiadanej wiedzy technicznej, lecz jedynie subiektywnych przekonań. Poza tym powyższe kwestie zarezerwowane były w postępowaniu cywilnym wyłącznie dla dowodu z opinii biegłego. Świadek nie posiadał wiedzy, co do tego jak powinna być zamontowana instalacja wykonywana przez pozwanego, wobec czego Sąd co do zasady uznał zeznania świadka za niewiarygodne. W pozostałym zakresie, odnoszącym się do zagadnień w sprawie bezspornych, rzeczony dowód zasługiwał na uwzględnienie.

Sąd nie dał wiary zeznaniom G. T. co do okoliczności, iż pozwany wadliwie wykonał zlecone prace, gdyż twierdzeniom tym przeczą wnioski przeprowadzonej opinii biegłego sądowego. Świadek w swoich zeznaniach potwierdził, iż w głównej mierze jego prace polegały na naprawie odpływu skroplin, a więc zakresu prac niewykonywanego przez pozwanego. W tym i pozostałym zakresie Sąd dał wiarę zeznaniom świadka jako szczerym, rzeczowym oraz zgodnym z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie.

Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadków L. F., Z. D. oraz przesłuchaniu pozwanego, jako zeznaniom szczerym, rzeczowym oraz korespondującym z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Warto było wskazać, iż wszyscy jednoznacznie wskazali, iż sposób montażu wykonany przez U. W. nie tylko został uzgodniony z osobami odpowiedzialnymi za prowadzenie inwestycji ze strony generalnego wykonawcy, ale również wynikał z karty DTR.

Zeznania świadka L. R. i P. A. oceniono jako wiarygodne lecz nie wnoszące nic do sprawy. Świadkowie Ci, w znacznej mierze zasłaniali się niewiedzą, niepamięcią czy też opierali się wyłącznie na stwierdzeniach zawartych w wytworzonym przez siebie protokole serwisowym – powyższe, z racji upływu czasu, należało uznać jednak za w pełni uzasadnione3.

Na uwzględnienie i tym samym podstawę ustaleń faktycznych sprawy zasługiwały w ocenie Sądu opinie biegłego sądowego I. P., który w jasny, logiczny i przekonujący sposób odpowiedział na problematykę przedstawioną w tezach dowodowych, a następnie w zastrzeżeniach stron. W ocenie Sądu Biegły działał na podstawie dużej wiedzy i doświadczenia zawodowego. Warto w tym miejscu podkreślić, iż dowód z opinii biegłych, jak podkreśla się w orzecznictwie, podlega ocenie przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c., na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków (zob. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001/4/64; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2002 r., V CKN 1354/00, Lex nr 77046). Biorąc pod uwagę przedstawione kryteria należało stwierdzić, że przeprowadzone dowody z opinii biegłego sądowego były w pełni przydatne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Zaznaczyć tu należało, że przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd miał na uwadze treść art. 233 § 1 k.p.c., zgodnie, z którym ocenia on wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

Sąd zważył, co następuje:

W przedmiotowej sprawie bezsporne było, że strony łączyła umowa o podwykonawstwo – określała ona w sposób szczegółowy zakres zobowiązania spoczywającego na stronie pozwanej. Niespornym było to, iż całość prac została przez U. W. wykonana, a następnie odebrana bez zastrzeżeń. Przedmiotem żądania pozwu była natomiast zapłata przez pozwanego na rzecz powoda należności, które ten ostatni poniósł z tytułu wykonawstwa zastępczego w związku z powstaniem wad w pracach pozwanego i kosztami ich usunięcia. U. W. kwestionował natomiast swoją odpowiedzialność z tego tytułu podnosząc, iż wskazana przez powoda wadliwość nie była wynikiem jego działań i tym samym nie może zostać obarczony kosztami jej usunięcia. Nadto wskazał, iż roszczenie strony powodowej jest przedawnione.

W pierwszej kolejności, przed przeprowadzaniem analizy poszczególnych roszczeń i zarzutów, należało ustalić rodzaj stosunku prawnego istniejącego pomiędzy stronami. W sprawie niniejszej wątpliwości nie budziło, iż mieliśmy do czynienia z umową o podwykonawstwo pomiędzy powodem jako generalnym wykonawcą, a pozwanym jako podwykonawcą. Taka zaś umowa w ocenie Sądu spełniała przesłanki do uznania jej za mieszczącą się w zakresie umowy o roboty budowlane. Podkreślenia wymagało bowiem to, iż umowa o podwykonawstwo, z uwagi na jej essentialia negotii, jest umową o roboty budowlane, z tą jedynie różnicą, że zawieraną między wykonawcą a podwykonawcą. Zgodnie zaś z art. 647 k.c., przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia.

W niniejszej sprawie bezsporne było, iż pozwany wykonał na rzecz powoda prace polegające na kompletnym wykonaniu instalacji klimatyzacji komfortu oraz klimatyzacji technologicznej (woda lodowa) wraz z montażem urządzeń, które były dostarczone przez generalnego wykonawcę, tj. agregatów wody lodowej oraz klimakonwektorów (z zaworami regulacyjnymi w zestawie) na rzecz wykonawcy, na inwestycji pn. „(...) w O. Sp. z o. o. o Ośrodek (...), w celu zwiększenia dostępności do wysokiej jakości usług zdrowotnych w obszarze chorób nowotworowych.” Nadto nie było przedmiotem sporu to, iż pozwany udzielił powodom gwarancji i rękojmi na okres 61 miesięcy od zakończenia bezusterkowego odbioru końcowego inwestycji przez zamawiającego od powoda oraz po uzyskaniu prawomocnego pozwolenia na użytkowanie. Jasnym było również to, że strona powodowa wzywała pozwanego do usunięcia wskazywanych przez siebie usterek, a następnie, w związku z odmową, zleciła ich usunięcie podmiotowi trzeciemu, w wyniku czego zobowiązana była ponieść określone koszty prac naprawczych.

W pierwszej kolejności odnieść należało się do najdalej idącego zarzutu, a związanego z mającym wystąpić w ocenie strony pozwanej przedawnieniem roszczenia powoda o zwrot kosztów poniesionych przez niego tytułem wykonawstwa zastępczego.

W tym kontekście ważyć należało, iż zgodnie z art. 117 § 1 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba, że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia (art. 117 § 2 k.c.). W myśl art. 118 k.c., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat sześć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej trzy lata. Przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 118 k.c. jest – w stosunku do roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – każdy przepis ustawy przewidujący krótszy niż trzyletni termin przedawnienia (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1994 r., sygn. III CZP 136/94 OSNC 1995/2/38). Jednocześnie należało wskazać, iż w myśl uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r. (sygn. III CZP 63/01, OSNC 2002/9/106) roszczenia wynikające z umowy o roboty budowlane przedawniają się w terminach określonych w art. 118 k.c. (tj. na zasadach ogólnych), a więc mając na uwadze, iż w niniejszej sprawie powyższe wynikało z prowadzonej przez strony działalności gospodarczej, termin ten wynosił 3 lata.

Zgodnie natomiast z art. 120 § 1 k.c. bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.

W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie ulegało wątpliwości, że roszczenie zgłoszone przez stronę powodową dla swojego powstania wymagało podjęcia określonych czynności przez uprawnionego – od zlecenia prac zastępczych, przez ich opłacenie, poprzez wszczęcie działań mających na celu obciążenie strony przeciwnej. Co istotne – żaden z zapisów umowy nie zawierał w tym zakresie żadnego początkowego terminu – nie sposób bowiem przewidzieć czy i kiedy takowe powstaną. Jednocześnie data wykonywania prac, czy też termin ich zakończenia również nie mają w tym zakresie znaczenia, albowiem z samej istotny wykonawstwa zastępczego wynika, iż prowadzone są w związku z wystąpieniem wad po zakończeniu kontraktu i z uwagi na odmowę podjęcia czynności przez zobowiązanego. Tym samym w pełni uprawnionym było przyjęcie, iż w tym przypadku mieliśmy przypadek roszczenia o charakterze bezterminowym.

Roszczenie wynikające z zobowiązania bezterminowego, obejmującego np. obowiązek zapłaty kary umownej, staje się wymagalne w dniu, w którym świadczenie powinno być spełnione, gdyby wierzyciel wezwał dłużnika do wykonania zobowiązania w najwcześniej możliwym terminie (por. wyrok SA w Łodzi z dnia 11 sierpnia 2017 r. I ACa 67/17). W ocenie Sądu rozważania dotyczące zapłaty kary umownej można analogicznie odnieść do obowiązku zapłaty roszczenia wynikającego z tytułu wykonawstwa zastępczego.

Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 5 listopada 2014 roku w sprawie III CZP 76/14 (Legalis): „ (…) W orzecznictwie przyjmuje się, że zastrzeżenie kary umownej nie rodzi zobowiązania, z właściwości którego wynikałby określony termin spełnienia świadczenia, nie ma bowiem wystarczających podstaw do twierdzenia, że świadczenie kary umownej powinno nastąpić niezwłocznie po naruszeniu powinności kontraktowych (art. 455 k.c.), przeciwnie, wskazuje się, że jeżeli w umowie strony nie oznaczyły terminu spełnienia świadczenia z tytułu kar umownych, zobowiązanie takie ma charakter bezterminowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2011 r. III CSK 282/10).

Przenosząc powyższe rozważania na okoliczności niniejszej sprawy należało wskazać, iż powód wykazał, że pismem z dnia 22 sierpnia 2019 roku zgłosił pozwanemu naprawę gwarancyjną w zakresie usunięcia przyczyn i skutków niewłaściwego montażu urządzeń, wyznaczając termin realizacji do dnia 29 sierpnia 2019 r. oraz informując, iż w przypadku nie otrzymania potwierdzenia w zakreślonym terminie, będą uprawnieni do wprowadzenia wykonawcy zastępczego na koszt i ryzyko gwaranta, w celu zachowania umownego terminu usunięcia usterek. W związku z brakiem reakcji pozwanego powodowie pismem z dnia 13 grudnia 2019 roku ponownie wezwali powoda do usunięcia zgłoszonych usterek, wyznaczając termin do dnia 17 grudnia 2019 r. Powyższe okazało się bezskuteczne. W związku z tym zlecono prace podmiotowi zastępczemu – te zakończyły się odpowiednio w kwietniu oraz we wrześniu 2020 r. W tym samym roku doszło do wystawienia faktur obciążających stronę powodową. W ocenie Sądu, w momencie powstania rzeczonego obciążenia, a dokładniej, w chwili gdy stało się ono wymagalne, powstało po stronie generalnego wykonawcy roszczenie o rozliczenie powyższego z podwykonawcą, odpowiedzialnym za przeprowadzenie napraw gwarancyjnych. Mógł on już wówczas je sformułować (wystawić noty obciążeniowe) i wezwać do zapłaty. Tym samym, przyjmując 3 letni termin przedawnienia oraz mając na uwadze, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami zakończenie jego biegu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, ewentualne wierzytelności przysługującego powodom uległyby przedawnieniu z końcem roku 2023 roku. Skoro zaś pozew w niniejszej sprawie został złożony w dniu 30 grudnia 2022 roku, a więc przed upływem terminu przedawnienia, zgłoszony w tym przedmiocie zarzut należało uznać za nieuzasadniony.

Przechodząc natomiast do rozważań nad pozostałymi aspektami niniejszej sprawy należało wskazać, iż do niniejszego stanu faktycznego, jak zostało to wskazane w początkowym fragmencie niniejszej części, zastosowanie miały przepisy dotyczące robót budowlanych. Zgodnie z art. 656 k.c. do skutków opóźnienia się przez wykonawcę z rozpoczęciem robót lub wykończeniem obiektu albo wykonywania przez wykonawcę robót w sposób wadliwy lub sprzeczny z umową, do rękojmi za wady wykonanego obiektu, jak również do uprawnienia inwestora do odstąpienia od umowy przed ukończeniem obiektu stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło. Natomiast zgodnie z art. 638 § 2 k.c. jeżeli zamawiającemu udzielono gwarancji na wykonane dzieło, przepisy o gwarancji przy sprzedaży stosuje się odpowiednio.

Przechodząc więc do przepisów dotyczących gwarancji wskazać należało, iż zgodnie z art. 577 § 3 k.c. jeżeli została udzielona gwarancja co do jakości rzeczy sprzedanej, poczytuje się w razie wątpliwości, że gwarant jest obowiązany do usunięcia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, o ile wady te ujawnią się w ciągu terminu określonego w oświadczeniu gwarancyjnym.

Jak podkreślono wyżej, nie było przedmiotem sporu w niniejszej sprawie to, iż w ramach zawartej umowy strony pozwany udzielił gwarancji na wykonane przez siebie prace. Jasnym również było, iż podnoszone przez stronę powodową okoliczności związane z nieprawidłowościami w szeroko rozumianym funkcjonowaniu instalacji klimatyzacji wystąpiły w okresie jej obowiązywania. Bezspornym było także to, że strony zastrzegły, iż generalny wykonawca będzie uprawniony do usunięcia wszelkich wad robót podwykonawczych poprzez skorzystanie z wykonawstwa zastępczego, w sytuacji gdy nieprawidłowości bądź usterki nie zostaną usunięte przez obowiązanego. W takim przypadku mógł on żądać od pozwanego wszelkich kosztów i wydatków z tym związanych i potrącić takie koszty i wydatki z kwot należnych podwykonawcy na podstawie umowy lub dochodzić ich zwrotu używając innych środków dostępnych wykonawcy.

W świetle powyższego, mając na uwadze zapisy umowy jak również treść norm prawnych regulujących zagadnienie gwarancji, należało wskazać, iż na powodzie w toku niniejszego postępowania spoczywał ciężar wykazania, iż prace wykonane przez pozwanego miały wady, że wzywał do ich poprawienia, że poprawki nie zostały wykonane w wyznaczony terminie oraz, że zlecił wykonanie prac wykonawcy zastępczemu w takim zakresie w jakim pozwany poprawek nie wykonał. Podkreślić należało, iż w tym przypadku aktywne były wszystkie wynikające z przepisów i poglądów doktryny uprawnienia, w szczególności związane z domniemaniem faktycznym, iż przyczyna wady tkwiła w przedmiocie wynikającym z umowy. W konsekwencji pozwany był zobowiązany do wykazania, iż ustalone wadliwości wystąpiły z przyczyn od niego całkowicie niezależnych. Podkreślenia bowiem wymaga, że odpowiedzialność z tytułu gwarancji jest wyłączona tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że wady towaru (robót) wynikają z przypadku, winy osoby trzeciej, niewłaściwego użytkowania rzeczy, braku odpowiedniej konserwacji, nieprawidłowego korzystania lub obsługi.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należało w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na jedną, w ocenie Sądu kluczową kwestię dla dalszych ustaleń merytorycznych sprawy, a odnoszącą się do tego, co stanowiło zakres prac pozwanego i tym samym co obejmowała udzielona przez niego gwarancja. Powyższe dotyczyły kompletnego wykonania instalacji klimatyzacji komfortu oraz klimatyzacji technologicznej (woda lodowa) wraz z montażem urządzeń dostarczonych przez wykonawcę, tj. agregatów wody lodowej oraz klimakonwektorów. Nie ulegało przy tym kwestii, iż to właśnie ostatnie z wymienionych wyżej zadań, a dokładnie montaż zaworu regulacyjnego wody lodowej z siłownikiem elektrycznym, było tym co stanowiło podstawowy przedmiot sporu. Wynikało to nie tylko z treści uzasadnienia pozwu, ale również dokumentacji zgromadzonej w toku wzajemnej współpracy – w obu przypadkach strona powodowa powoływała się bowiem wprost na protokół serwisowy z sierpnia 2019 r., gdzie podniesiono właśnie błędne zamontowanie rzeczonego zaworu (niezgodnie z kartą DTR), co miało powodować spływanie skroplin do wnętrza obudowy siłownika i zwarcia elektryczne wyzwalające zabezpieczenie elektryczne klimakonwektora. Tym samym, w zakresie rzeczonego zaworu, odpowiedzialnością pozwanego objęty był tylko i wyłącznie montaż urządzenia, a nie samo urządzenie jako takie. W tym miejscu należało również wskazać, że wskazany wyżej protokół serwisowy zawierał również wskazania dotyczące nieprawidłowości obejmujące czynności, które nie mieściły się w zakresie zobowiązania pozwanego. Jak wskazywał bowiem pozwany oraz sugerowali w swoich zeznaniach świadkowie strony powodowej, a potwierdził w sposób jednoznaczny biegły sądowy w ramach wydanej opinii, instalacja odprowadzania skroplin, którą wykonywał inny podmiot, była całkowicie odrębną instalacją od instalacji klimatyzacji komfortu oraz klimatyzacji technologicznej. Tym samym w tym zakresie nie sposób było mówić nie tylko o odpowiedzialności pozwanego z tytułu gwarancji, ale przede wszystkim jakiejkolwiek wadliwości tychże prac pozwanego.

Pozostając w temacie możliwości przypisania podnoszonych przez powoda nieprawidłowości do charakteru zgłoszonego roszczenia należało nadto wskazać, iż nie sposób było w tym zakresie umieścić zagadnienia związanego z montażem tacek ociekowych. Po pierwsze, skoro doszło do bezusterkowego odbioru prac, a brak rzeczonego elementu bezsprzecznie był widoczny w toku czynności odbiorowych, to nie sposób uznać, iż powyższe może zostać uznane za wadę wykonanych prac i tym samym by uzasadnionym było dochodzenie kosztów ich zamontowania w ramach wykonawstwa zastępczego. Po drugie, jak zostało ustalone w toku niniejszego procesu – rzeczony element nie został zamontowany z uwagi na brak jego dostarczenia przez stronę powodową. Po trzecie wreszcie – treść wydanej w niniejszej sprawie opinii biegłego jasno wskazywała, iż rzeczony element ma charakter dodatkowy, profilaktyczny, a nie obligatoryjny. Powyższe, w świetle podjętej przez generalnego wykonawcę faktycznej decyzji co do akceptacji braku tychże tac ociekowych, w połączeniu z brakiem ich dostarczenia na teren budowy, stanowiło w pełni logiczną i spójną całość.

Przechodząc do właściwej analizy odpowiedzialności pozwanego z tytułu udzielonej gwarancji należało wskazać, iż w świetle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności mając na uwadze treść wydanej przez biegłego ekspertyzy, w ocenie Sądu uzasadnionym było konstatacja, iż doszło do skutecznego wykazania przez U. W. istnienia podstaw wykluczających zasadność roszczeń powoda w podnoszonych w jego kierunku.

Uzasadniając powyższe należało w pierwszej kolejności podkreślić, iż przywołana wyżej opinia w sposób jednoznaczny wyłączyła jakąkolwiek wadliwość w zakresie sposobu montażu analizowanych urządzeń, a co stanowiło de facto główny zarzut strony pozwanej. Wskazano, iż zawór regulacyjny wyposażony został w siłownik typu (...) firmy (...), zaś zgodnie z jego DTR rzeczony element może zostać zamontowany w dowolnej pozycji, nawet w pozycji gdzie siłownik skierowany jest ku dołowi. Jednocześnie specjalista wskazał, że siłowniki maja stopień ochrony (...), zapobiegający dostawaniu się niego wody nawet pod ciśnieniem. Tym samym specjalista stwierdził, że sposób montażu rzeczonego elementu nie ma żadnego znaczenia, a woda i wilgoć nie miały prawa na penetrację do wnętrza siłownika bez względu na jego pozycję montażową.

Po drugie biegły w swoich wnioskach jasno wskazał, iż awaria analizowanych jednostek została spowodowana zalaniem na skutek błędnie wykonanej instalacji odprowadzenia skroplin, a więc czynności, która nie mieściła się w zakresie prac pozwanego. Powyższe miały potwierdzać zapisy protokołów oraz podjęte czynności naprawcze, które polegały chociażby na wykonywaniu pompek skroplin oraz poprawianiu instalacji odprowadzenia skroplin. Tym samym zasadnym jest wskazanie, iż ujawnione nieprawidłowości w działaniu urządzeń, w szczególności będące konsekwencją przenikania wody do wnętrza urządzeń klimatyzacyjnych, nie pozostawały w związku z zakresem robót, które zostały przez pozwanego wykonane. Warto zauważyć, iż biegły w toku ustnej opinii uzupełniającej nie tylko wykluczył jakąkolwiek odpowiedzialność pozwanego, ale wskazał na możliwą awarię samego klimakonwektora, w szczególności jego obudowy, która winna zapewniać szczelność wewnętrzną, określając ją jako anomalię. Jak zaś wskazano wyżej, strona pozwana odpowiadała tylko i wyłącznie za montaż rzeczonych elementów, a nie zaś ich jakość czy sprawność.

Podsumowują dotychczasowe ustalenia – w ocenie Sądu pozwany, za pośrednictwem opinii biegłego, zdołał wykazać, iż ustalone wadliwości wystąpiły z przyczyn od niego całkowicie niezależnych. Przeprowadzony montaż dostarczonych przez stronę powodową urządzeń spełniał wszystkie wymagania producenta i nie mógł mieć żadnego wpływu na awarie – ta była zaś wynikiem błędów popełnionych w ramach innej, powiązanej, instalacji bądź też stanowiła konsekwencję wadliwości samego, zamontowanego elementu. Tym samym doszło w ocenie Sądu do wyłączenia odpowiedzialność z tytułu gwarancji.

Abstrahując od powyższego, nawet gdyby uznać, iż doszło do spełnienia przesłanek uzasadniających przypisanie stronie pozwanej odpowiedzialności w rzeczonym zakresie, w ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia roszczenia w kształcie zaprezentowanym przez powoda z tego względu, iż nie doszło do właściwego, pełnego wykazania zakresu i kosztu uzasadnionych prac związanych z wykonawstwem zastępczym, które miałyby obciążać pozwanego.

Warto w tym miejscu podkreślić, iż uprawnienie do wykonania zastępczego oznacza możliwość przeprowadzenia, a następnie domagania się zwrotu kosztów związanych z pracami mającymi na celu zlikwidowanie nieprawidłowości występujących w pracach pierwotnego wykonawcy. Niezbędnym jest przy tym, aby owe czynności zastępcze pozostawały w związku przyczynowym z czynnościami uprzedniego wykonawcy. W świetle powyższego powód miał więc prawo obciążyć pozwanego obowiązkiem zwrotu kosztów poniesionych z tytułu robót naprawczych, ale jedynie w sytuacji, gdy wykaże, iż zakres zleconych i wykonanych prac zastępczych dotyczy robót wykonanych przez swojego uprzedniego kontrahenta. Mając na uwadze zasadę rozkładu ciężaru dowodu wyrażoną w art. 6 k.c. oraz 232 k.p.c. na stronie powodowej spoczywał obowiązek wykazania, że rzeczone koszty wykonawstwa zastępczego zostały poniesione zasadnie i pozostają w adekwatnym związku z nienależytym wykonaniem umowy.

W ocenie Sądu, o ile nie ulegało wątpliwości, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci opinii biegłego potwierdzał niezbędność czynności wykonawcy zastępczego do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w protokole serwisowym z dnia 19 sierpnia 2019 г. jak też rynkową wartość rzeczonych kosztów, o tyle brak było podstaw do tego, aby przyjąć, iż te wartości, którymi został obciążony pozwany w ramach wystawionych not obciążeniowych, stanowiły odzwierciedlenie wyłącznie tych czynności, które odnosiły się do jego prac. Warto bowiem zauważyć, iż strona powodowa w ramach powyższego wskazywała, iż poniosła koszt dostarczenia i wymiany elektroniki (62.618,93 zł), wymiany kasetonów (5.043,00 zł) oraz wymiany siłowników i montażu adapterów (14.415,60 zł). Wszystkie te wartości, powiększone o 15% narzutu, zostały ujęte przez powoda w ramach not obciążeniowych wystawionych w stosunku do pozwanego. Jednocześnie jednak, pomimo występującej sytuacji związanej z wzajemnych nachodzeniem się prac różnych wykonawców (pozwany oraz podmiot odpowiedzialny za instalację skroplin) oraz charakterem stwierdzonych nieprawidłowości, które bezsprzecznie związane były również z czynnościami drugiego z podwykonawców (zagięta rura odpływu skroplin z urządzenia, błędnie zaizolowane przyłącze wodne i zawór regulacyjny przy klimakonwektorze) powód w żaden sposób nie wykazał dlaczego całość w/w kwot winna obciążać pozwanego. Warto w tym miejscu zauważyć, iż wątpliwości w tym zakresie mieli chociażby przesłuchani w sprawie świadkowie strony powodowej (B. G., H. P.). Nadto, w ocenie Sądu z analizy dołączonych do akt dokumentów w postaci zestawienia wykonanych robót budowlanych (k. 140) wynika chociażby to, iż w ramach faktury wystawionej na kwotę 62.618,93 zł (50.909,75 zł netto) wystawionej tytułem „dostawa i wymiana elektroniki” mieściły się czynności związane z wykonywaniem odpływu skroplin czy montażem dodatkowych pompek zbiornikowych. Bezsprzecznie zaś przedmiotowe czynności pozostawały poza zakresem odpowiedzialności pozwanego. W dalszej kolejności podkreślić należało, iż druga ze wskazanych wyżej faktur została wystawiona w związku z czynnościami dotyczącymi wymiany kasetonów. Abstrahując od tego, iż zgromadzony materiał dowodowy (czy to w postaci dokumentów czy zeznań świadków) nie dawał możliwości ustalenia zakresu wykonanych w ramach powyższego czynności (w szczególności ilości wymienionych elementów czy ich ceny jednostkowej), o tyle jasnym było, iż analizowane uszkodzenie, będące skutkiem wycieku wody, nie mogło wynikać wyłącznie z prac pozwanego. Wszak instalacja skroplin również posiadała wadliwości, które skutkować mogły w/w konsekwencją. Mimo tego strona powodowa w ramach rozliczeń postanowiła obciążyć U. W. całością rzeczonego kosztu. Oczywiście Sąd miał na uwadze, iż pomimo wyliczenia jednej z not obciążeniowych na kwotę 77.811,22 zł, w ramach niniejszego postępowania powód dochodził z tego tytułu jedynie 35.107,89 zł (ok. 45%), jednakże w żaden sposób nie wskazano przyczyn takiego zabiegu, nie przedstawiono metodologii obliczenia przedmiotowej wartości czy też przedłożono materiału mającego ją wykazywać. Nadto z treści pozwu nie wynikało, aby wraz z ograniczeniem żądania w ramach niniejszego postępowania strona powodowa rezygnowała z dalszej jego części, co uzasadniało stanowisko, iż faktyczna wierzytelność, którą generalny wykonawca obciąża pozwanego opiewa na kwotę wskazaną w nocie obciążeniowej.

Podsumowując powyższy fragment należało więc wskazać, iż powód, pomimo bezsprzecznego występowania nieprawidłowości i konieczności podjęcia prac zastępczych, nie wykazał by żądania, które z tego tytułu skierował w stronę pozwanego, były konsekwencją wyłącznie jego czynności, w szczególności w świetle istnienia prac innego podmiotu, które miały charakter wadliwy. Przedstawione w ramach pozwu roszczenie nie zostało w tym zakresie w żaden sposób sprecyzowane poprzez jednoznaczne powiązanie kosztu prac zastępczych z nieprawidłowościami w działaniach pozwanego.

W konsekwencji, mając wszystko powyższe na uwadze, w ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia żądania strony powodowej – z jednej bowiem strony pozwany zdołał wykazać, iż wykonane przez niego prace nie noszą cech wadliwości, zaś ewentualne nieprawidłowości są konsekwencją bądź prac innego podmiotu (odpowiedzialnego za instalację skroplin) bądź wadliwości dostarczonego materiału. Z drugiej strony, abstrahując od powyższego, powód nie wykazał w sposób właściwy zasadności zakresu żądanego ewentualnego obciążenia wykonawcy kosztami prac ponoszonymi w ramach niniejszego pozwu. Wszystko powyższe skutkowało oddaleniem powództwa jako nieudowodnionego zgodnie z art. 6 k.c., o czym orzeczono w pkt I wyroku.

W przedmiocie kosztów procesu, rozstrzygnięto na podstawie art. 98 w zw. z art. 99 k.p.c. przesądzając tym samym o obowiązku zwrotu przez stronę powodową, jako przegrywającą w całości, wydatków poniesionych przez pozwanego w łącznej wysokości 4.656,04 zł na co składało się wynagrodzenie pełnomocnika określone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie wraz z opłatą skarbową (3.617 zł) oraz wykorzystana zaliczka na poczet wynagrodzenia biegłego (1.039,04 zł).

Nadto zgodnie z art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. W związku z powyższym Sąd zasądził od w/w kwoty odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W sprawie, na skutek zgłoszonych przez stronę wniosków, został przeprowadzony dowód z opinii biegłego. Strony uiściły na ten cel zaliczki na wynagrodzenie biegłego sądowego w kwocie po 3.000,00 zł, z których wypłacono kwotę 2.078,09 zł, do zwrotu pozostają więc kwoty po 1.960,96 zł w przypadku pozwanego oraz 1.960,95 zł w przypadku powoda. Jednocześnie strony wpłaciły zaliczki na poczet stawiennictwa świadków – powód uiścił kwotę 1.500 zł, z czego wykorzystano 610,81 zł, natomiast w przypadku pozwanego wpłacono kwotę 300 zł, która nie została wykorzystana. Wskazać w tym miejscu należało, iż stosownie do treści art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1125) , sąd z urzędu zwraca stronie wszelkie należności z tytułu wydatków, stanowiące różnicę między kosztami pobranymi od strony, a kosztami należnymi. Tym samym w pkt III i IV sentencji wyroku Sąd nakazał zwrócić stronom ze Skarbu Państwa kwoty niewykorzystanych zaliczek – w przypadku powoda była to kwota 2.850,14 zł (1.960,95 zł + 889,19 zł), natomiast w przypadku pozwanego – 2.260,96 zł (1.960,96 zł + 300 zł).

Sędzia Przemysław Kociński