Zarządzenie z 28 sierpnia 2025, sygn. V GC 463/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 24 marca 2025 roku

Pozwem z dnia 23 grudnia 2022 roku (data stempla pocztowego) strona powodowa M.(...).(...). (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. domagała się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego M. T. kwoty 61 688,19 zł wraz z odsetkami oraz zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu wskazano, że strony zawarły umowę o roboty budowlane w ramach inwestycji (...) L. w K., której przedmiotem była zmiana aranżacji powierzchni biurowej, polegająca na wykonaniu suchej zabudowy GK, szpachlowaniu oraz montażu narożników. Pozwany odebrał wykonaną pracę w całości i nie zgłosił zastrzeżeń co do jej jakości. Ponadto w trakcie realizacji umowy pozwany zlecił stronie powodowej wykonanie dodatkowych prac, obejmujących malowanie ścian na kolor biały, szpachlowanie starych ścian pod tapety, naprawę ścian po demontażu tapet, przygotowanie powierzchni do malowania, montaż sufitów kasetonowych oraz przerobienie pięciu otworów drzwiowych. Strona powodowa podniosła, że zakres tych prac znacząco wykraczał poza pierwotny przedmiot umowy, a szczegóły ich wykonania zostały ustalone w drodze ustnych ustaleń między stronami. Pozwany nie uiścił wynagrodzenia za wykonanie wskazanych prac dodatkowych, którego wysokość strona powodowa określiła na 61 230,63 zł – wypłacił jedynie 5000 zł.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że nie powierzał stronie pozwanej dodatkowych czynności wymienionych w pozwie, a tym samym nie jest zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia z tego tytułu. Pozwany przyznaje, że zapłacił stronie powodowej dodatkowe 5 000 zł tytułem czynności nie objętych umową w postaci przerobienia 5 otworów drzwiowych, wyjaśnił że pozostałe prace były objęte pierwotną umową a jedynie omyłkowo nie ujęte w załączniku.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Strony prowadziły negocjacje co do zakresu i warunków umowy przed przystąpieniem do prac. 30 stycznia 2022 roku w wiadomości e-mail pozwany przesłał do strony powodowej proponowany zakres obejmujący prace na dwóch kondygnacjach (2 i 3), w tym montaż ścian GK, naprawa ścian, malowanie sufitów i ścian oraz montaż sufitów modułowych. Prace miały zakończyć się w marcu 2022 roku. W toku negocjacji ustalono, że strona powodowa wykona wszystkie prace na kondygnacji 3 i 2, jednak po rozpoczęciu prac strona powodowa podała, że nie będzie w stanie wykonać całości prac na 2 kondygnacji i strony porozumiały się iż w ramach tej kondygnacji miała wykonać jedynie malowanie sufitów na czarno w korytarzu. Do wykonania prac strona powodowa przystąpiła po ustnym uzgodnieniu warunków umowy, przed podpisaniem jej wersji pisemnej. Uzgodniono ostatecznie, że strona powodowa wykona na 2 piętrze malowanie ścian na kolor biały, szpachlowanie i naprawę uszkodzonych ścian oraz montaż sufitów P., a także wykona ściany GK i malowanie sufitów (to również na kondygnacji 3). Dopiero pod koniec prac, tj. 6 marca 2022 roku pozwany zwrócił się do strony powodowej o podpisanie umowy i przesłał jej projekt. W §1 ust. 1 umowy wskazano, że strona powodowa miała wykonać: na piętrze 3 - suchą zabudowę GK, szpachlowanie, montaż narożników, sufitów P., naprawę ścian i słupów istniejących oraz malowanie ścian i sufitów, a na piętrze 3 – malowanie sufitów na czarno na korytarzu. Do tej umowy dołączono załącznik, który błędnie zawężał zakres prac względem ustaleń stron oraz treści samej umowy. W § 5 ust. 2 i 4 umowy ustalono, że wynagrodzenie podwykonawcy za realizację prac wynosi 82 000 zł netto a roboty dodatkowe, które nie są objęte przedmiotem umowy wymagają aneksu do umowy podpisanego przez strony. Prace zakończono w końcu marca 2022 roku.

dowód: korespondencja email (k. 48-50), przesłuchanie pozwanego M. T. (k. 132v-133), umowa o roboty budowlane nr (...) (k. 8-12), załącznik nr 4 do wiadomości mailowej z 30 stycznia 2022 r. (k. 50)

W toku prac pozwany zlecił stronie powodowej dodatkowe czynności w postaci przerobienia 5 sztuk otworów drzwiowych. Z wykonanie tych prac wypłacił stronie powodowej dodatkowe 5 000 zł netto. Ponadto, nie zlecono żadnych innych prac dodatkowych.

dowód: przesłuchanie pozwanego M. T. (k. 132v-133), bezsporne

Rynkowy koszt przerobienia 5 szt. otworów drzwiowych wynosił według średniej stawki rynkowej 462,58 zł.

dowód: opinia biegłego sądowego (k. 152-168, 189-200)

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, których autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu.

Oparto się również na zeznaniach pozwanego, które uznano za wiarygodne w całości. Pozwany przekonująco i logicznie wyjaśnił przebieg negocjacji oraz warunki umowy. Bezspornym było, że do wykonania prac strona powodowa przystąpiła przed podpisaniem umowy, toteż musiała ona zostać zawarta ustnie, a następczo podpisana dla celów rozliczeniowych i porządkowych. Wiarygodne były zeznania pozwanego, że uzgodniono ostatecznie na początku prac, iż na 3 piętrze strona powodowa wykona wszystkie wstępnie zakładane prace, w tym malowanie i szpachlowanie ścian oraz montaż sufitów. Zeznania te znajdują potwierdzenie w tym, że były one już wskazywane w tabeli z 30 stycznia 2022 roku (k. 50), na początku negocjacji. Nieracjonalne ekonomicznie byłoby ograniczanie przez pozwanego zakresu prac względem negocjowanego, przy jednoczesnym utrzymaniu pierwotnie ustalonego wynagrodzenia, a następnie powierzanie tych samych czynności jako „dodatkowych” za dodatkowym wynagrodzeniem.

Walor wiarygodności należało również przyznać zeznaniom pozwanego co do kwestii załącznika nr 4 do umowy. Pozwany logicznie wyjaśnił, że wobec rezygnacji strony powodowej z wykonywania większości prac na 2 piętrze zaszła konieczność modyfikacji tego załącznika, a omyłkowo usunął on z niego zbyt wiele pozycji. Potwierdza te zeznania treść samej umowy, która w §1 wskazywała, że w zakresie prac jest wykonanie m.in. malowania ścian, szpachlowanie, naprawa ścian i słupów oraz montaż sufitów P.. Koreluje to więc z zeznaniami pozwanego, który podał że nie zlecał dodatkowo prac polegających na malowaniu ścian na kolor biały, szpachlowaniu ścian oraz naprawie ścian, a także montażu sufitów kasetonowych, gdyż były one objęte pierwotnym zakresem umowy wskazanym wyżej. Zeznania te pozostają również w zgodzie z zasadami doświadczenia życiowego, bowiem skoro umowę podpisano dopiero w marcu, tj. na tygodnie przed zakończeniem prac, to nie mogła ona wyznaczać ich zakresu, a nadto gdyby w toku wykonywania umowy zlecano prace dodatkowe w takiej skali jak opisana w pozwie, to niemożliwym byłoby zakończenie prac w umownym terminie. Jednocześnie strona powodowa nie podała nawet twierdzeń co do tego kiedy i w jaki sposób zlecono jej prace dodatkowe, toteż nie było podstaw do podważenia zeznań pozwanego iż do zlecenia większości prac wskazanych w pozwie nie doszło (tj. za wyjątkiem bezspornych przeróbek otworów drzwiowych).

Sąd oparł się także na rzetelnie wykonanej opinii biegłego A. C., który w sposób kompleksowy wycenił rynkowy koszt prac opisanych w pozwie, przy czym ostatecznie opinia ta była przydatna dla postępowania jedynie w niewielkiej części, tj. co do wyceny tych prac co do których wykazano iż zlecono je jako dodatkowe.

Sąd nie dał natomiast wiary zeznaniom świadka T. L., które pozostawały w sprzeczności z zeznaniami pozwanego, dokumentacją oraz zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zeznania świadka były ogólnikowe i niespójne. Świadek nie pamiętał okoliczności, w których doszło do zlecenia rzekomych dodatkowych prac przez pozwanego, a potrafił szczegółowo wskazać ich zakres, co wskazuje na jednostronność jego zeznań i podważa ich wiarygodność.

Sąd zważył co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Strona powodowa domagała się od pozwanego zapłaty dodatkowego wynagrodzenia za prace, które określała jako prace dodatkowe wykonane w ramach inwestycji budowlanej. Umowa łącząca strony to umowa o roboty budowlane, uregulowana w art. 647 k.c. Przez taką umowę wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej, zaś inwestor (zamawiający) zobowiązuje się do przekazania terenu budowy, dostarczenia projektu, odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. Innymi słowy, przedmiotem umowy o roboty budowlane jest zrealizowanie określonego obiektu (lub robót składających się na obiekt) w oparciu o ustaloną dokumentację projektową, a wynagrodzenie należy się wykonawcy za zrealizowanie całości tego umówionego zakresu robót.

W realiach niniejszej sprawy spornym pozostawało, czy wskazywane przez stronę powodową w pozwie prace miały charakter dodatkowy (pozaumowny), czy też stanowiły integralną część umówionego zakresu robót. Ciężar wykazania, że były to roboty wykraczające poza umowę, spoczywał na stronie powodowej (o czym niżej w kontekście art. 6 k.c.). Wskazać należy, że pozwany przyznał, iż stronie powodowej zostało dodatkowo zlecone w trakcie prac przerobienie 5 otworów drzwiowych, co pozostawało w sprawie okolicznością bezsporną.

Co zaś do pozostałych okoliczności sprawy, trzeba wskazać, że strona powodowa nie sprostała spoczywającemu na niej ciężarowi dowodowemu. To na stronie powodowej, zgodnie z art. 6 k.c., ciążył obowiązek wykazania, iż poza bezspornym przerobieniem pięciu otworów drzwiowych, pozwany zlecił jej wykonanie dalszych prac wykraczających poza § 1 umowy. Tymczasem w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek materiału dowodowego, który mógłby potwierdzać takie ustalenia – brak zarówno korespondencji elektronicznej, jak i pisemnej, a także zeznań osób trzecich wskazujących na prowadzenie negocjacji bądź zawarcie ustnych porozumień. Nie można także uznać, aby podstawą roszczenia mógł być załącznik dołączony do wzoru umowy. Ja ustalono w toku postępowania dowodowego doszło jedynie do omyłkowego wykreślenia niektórych rubryk przez pozwanego. Nadto, zważywszy na to, że umowa została podpisana dopiero w połowie realizacji inwestycji, a zakres wskazywanych przez powoda rzekomych prac dodatkowych był bardzo szeroki, ich wykonanie obok robót podstawowych w ustalonym terminie należałoby uznać za niemożliwe. Argumentacja strony powodowej w tym zakresie nie znajduje więc potwierdzenia w realiach sprawy, szczególnie że ma ona charakter ogólnikowy – nie podniesiono nawet twierdzeń co do tego kiedy i jak zlecono poszczególne rzekome prace dodatkowe. Jednoznacznie z treści zawartej umowy wynika, że prace, za które żąda ona odrębnego wynagrodzenia, były przewidziane jako część całości inwestycji. W świetle art. 649 k.c. stanowią zatem element zobowiązania wykonawcy, za który wynagrodzenie jest już skalkulowane w umówionej cenie.

W konsekwencji, poza bezspornym przerobieniem pięciu otworów drzwiowych, strona powodowa nie wykazała, aby zlecono jej wykonanie innych prac dodatkowych. Skoro zaś strona powodowa nie udowodniła podstaw faktycznych swojego roszczenia, to powództwo jako nieudowodnione wbrew obowiązkowi z art. 6 k.c. musiało podlegać oddaleniu.

Wskazać trzeba, że bezspornie zlecone przeróbki otworów drzwiowych, których koszt rynkowy wynosił 462,58 zł zostały już opłacone przez pozwanego dodatkową kwotą 5 000 zł netto, co oznacza że nie pozostały między stronami żadne nierozliczone prace dodatkowe, a przeciwnie, pozwany wypłacił już więcej niż był zobowiązany. Z tych przyczyn powództwo podlegało oddaleniu w całości o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku na podstawie wyżej powołanych przepisów.

W pkt II wyroku zasądzono na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu, stosownie do treści art. 98 k.p.c. Na jego koszty złożyły się kwoty: 5 400 zł tytułem taryfowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej.

Sygn. akt V GC 463/23/S

ZARZĄDZENIE

1.  (...);

2.  (...);

3.  (...).

K., (...) r.

Asesor sądowy Tomasz Lenartowicz