Wyrok z 2 września 2025, sygn. X C 454/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 września 2025 r.

Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny w składzie:

Przewodnicząca: Asesor sądowy Anna Bindas-Smoderek

Protokolant: sekretarz sądowy Paulina Pietrzyńska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2025 r. w Toruniu sprawy

z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w K.

przeciwko (...) z siedzibą w W. (I.)

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego (...) z siedzibą w W. (I.) na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w K. kwotę 749,07 zł (siedemset czterdzieści dziewięć złotych siedem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty;

II.  zasądza od pozwanego (...) z siedzibą w W. (I.) na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w K. kwotę 387 zł (trzysta osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 31 stycznia 2025 r. powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K. wniósł o zasądzenie od (...) z siedzibą w W. (spółce kapitałowej prawa (...);) kwoty 749,07 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 14 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że pozwany świadczył ochronę ubezpieczeniową sprawcy kolizji drogowej, w której uszkodzeniu uległ pojazd marki B. (...) należący do poszkodowanego P. Ł. (szkoda całkowita). Poszkodowanemu nie wypłacono pełnego świadczenia ubezpieczeniowego w zakresie zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, która to wierzytelność została przelana na rzecz powoda przez poszkodowanego. Powód wystawił na rzecz poszkodowanego fakturę VAT za najem pojazdu zastępczego. Powód z 33 dni najmu pojazdu zastępczego na rzecz poszkodowanego dochodzi zapłaty jedynie za 23 dni najmu rozliczając je zgodnie z cennikiem najmu pozwanego w ten sposób, że za pierwsze 7 dni stawka wynosiła 85 zł netto za dobę, kolejne 7 dni – 79 zł netto za dobę, 9 dni po stawce 77 zł netto za dobę; łącznie 2.264,13 zł. Pozwany dotychczas wypłacił kwotę 1.515,36 zł. Wobec tego do zapłaty pozostaje kwota dochodzona pozwem.

Zdaniem powoda pozwany zakład ubezpieczeń niezasadnie zweryfikował uzasadniony okres najmu pojazdu zastępczego do 16 dni (od dnia szkodowego do dnia wydania informacji o szkodzie całkowitej +7 dni). Poszkodowany korzystał z pojazdu zastępczego przez 33 dni, niemniej powód dochodzi zapłaty za 23 dni tj. od dnia wynajęcia pojazdu zastępczego (5.02.2022 r.) poprzez dzień wydania informacji o szkodzie całkowitej (14.02.2022 r.), dzień sprzedaży wraku i uzyskania części odszkodowania (21.02.2022 r.), powiększone o dodatkowe 7 dni na zakup nowego pojazdu (28.02.2022 r.).

Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia 6 marca 2025 r. sygn. akt X Nc 239/25 referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Toruniu orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.

W sprzeciwie pozwany (...) (...)z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu.

Kwestionują zasadność powództwa wskazano, że w dniu 8 lutego 2022 r. zakład ubezpieczeń na adres e-mail podany przez zgłaszającego szkodę przesłał propozycję w przedmiocie organizacji najmu pojazdu zastępczego (pojazd segmentu B).

Według pozwanego powód nie udowodnił, że najem pojazdu zastępczego był celowy i ekonomiczny przez okres 33 dni (23 dni). Zdaniem pozwanego poszkodowany dopuścił się zwłoki i niezwłocznie nie przekazał dokumentacji pozwalające na wypłatę odszkodowania. W piśmie potwierdzającym zgłoszenie i rejestrację szkody tj. 7 lutego 2022 r. poszkodowany – reprezentowany przez powoda – został poinformowany, jaka dokumentacja jest niezbędna do wypłaty odszkodowania, natomiast powyższe zostało uzupełnione przez powoda dopiero w dniu 7 marca 2022 r.

Ponadto według pozwanego nie było podstaw aby w sprawie zastosować stawkę wyższą niż 77 zł netto za dobę. Według pozwanego dobowa stawka najmu pojazdu zastępczego uzależniona jest od uzasadnionego okresu najmu pojazdu zastępczego, jednak w inny sposób niż wskazuje na to powód. Stawka najmu przez cały okres jest bowiem jednakowa tj. jeśli w sprawie uzasadnione jest 16 dni najmu to stawka dla pojazdów klasy B za każdy dzień wynosi 77 zł netto.

Ponadto zdaniem zakładu ubezpieczeń odsetki ustawowe za opóźnienie od ewentualne zasądzonego roszczenia należałoby zasądzić od daty wyrokowania.

W piśmie z dnia 3 czerwca 2025 r. powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Według powoda dostosowano stawki dobowe najmu zgodnie z cennikiem ubezpieczyciela. Zdaniem powoda pozwany zakład ubezpieczeń wprost rozróżnia stawki stosowane w okresie pierwszego tygodnia, do 14 dni, do 29 dni oraz te które odnoszą się do okresu po upływie 30 dni. Za całkowicie nielogiczną należałoby więc uznać taką interpretacje, która pozwalałaby obniżać stawkę za dobę najmu w okresie pierwszego tygodnia najmu, po przekroczeniu kolejnych dni najmu. W takim wypadku należałoby dojść do absurdalnego wniosku, że najem w dłuższym okresie może kosztować mniej niż krótsze korzystanie z pojazdu zastępczego przez poszkodowanego.

Zdaniem strony powodowej, zakład ubezpieczeń wbrew zarzutom pozwu w dniu 7 lutego 2022 r. dysponował kompletem informacji dotyczącym zdarzenia. Ponadto 11 lutego 2022 r. przesłano dowód rejestracyjny, prawo jazdy poszkodowanego oraz pokwitowanie zatrzymania dowodu rejestracyjnego. Ponadto powód podkreślił, że ograniczył swoje żądanie do 23 dni najmu tj. od dnia sprzedaży wraku pojazdu uwzględniono dodatkowe 7 dni organizacyjnych. Tym samym spór w sprawie dotyczy 8 dni najmu.

Powód wskazał przy tym, że strona pozwana w toku postępowania likwidacyjnego zaakceptowała okres parkowania uszkodzenia pojazdu na parkingu strzeżonym od dnia zdarzenia do dnia sprzedaży wraku. Tym samym poszkodowany był uprawniony do korzystania z pojazdu zastępczego jeszcze przez kolejne 7 dni.

Powód podkreślił również, że żądanie zasądzenia odsetek jest usprawiedliwione w świetle art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Sąd ustalił, co następuje.

W dniu 5 lutego 2022 r. (sobota) w K. doszło o kolizji drogowej, w której uszkodzony został należący do P. Ł. samochód osobowy marki B. (...) o numerze rejestracyjnym (...).

Sprawcą szkody był kierujący pojazdem marki K. (...) o numerze rejestracyjnym (...) Z. A. objęty w dniu zdarzenia obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych świadczonym przez (...) (...) z siedzibą w W..

Obsługą szkody w imieniu poszkodowanego zajmowała się (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K..

W dniu 5 lutego 2022 r. P. Ł. wynajął od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K. pojazd zastępczy marki B. (...). Umowa została zawarta na czas nieokreślony, ze wskazaniem ceny 130 zł netto za pierwszych 7 dni i 110 zł netto począwszy od 8. dnia.

W dniu 7 lutego 2022 r. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K. zgłosiła szkodę ubezpieczycielowi.

Zakład ubezpieczeń potwierdził przyjęcie zgłoszenia szkody. W odpowiedzi poinformował, że należy złożyć dokumenty takie jak: kopia dowodu rejestracyjnego pojazdu, zgoda współwłaściciela na wypłatę odszkodowania (w przypadku współwłasności), w przypadku leasingu, zgoda leasingu na wypłatę odszkodowania z ewentualnym wskazaniem podmiotu na rzecz którego ma zostać przekazane odszkodowanie ,podpisana przez osobę upoważnioną do reprezentacji (KRS), kopia prawa jazdy osoby prowadzącej pojazd poszkodowany, notatka policji, w przypadku posiadania, oświadczenia stron zdarzenia (sprawcy), w przypadku firm odpis KRS.

Ponadto zakład przesłał formularz zgłoszenia szkody wraz z załącznikiem z prośbą o wypełnienie, podpisanie i odesłanie zwrotnie mailem lub pocztą (oryginały).

W dniu 8 lutego 2022 r. zakład ubezpieczeń przesłał wiadomość e-mail z ofertą najmu pojazdu zastępczego i określeniem stawek dobowych.

Według załączonego cennika refundowany koszt najmu dla pojazdu segmentu B wynosił: do 7 dni 85 zł netto, od 8 do 14 dni 79 zł netto, od 15 do 29 dni 77 zł netto, powyżej 30 dni 69 zł netto. Zakład ubezpieczeń współpracuje z wypożyczalniami aut takimi jak np. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. i stąd wynikać miały przytoczone kwoty.

Poszkodowany, w imieniu którego działała (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K., nie kontaktował się z zakładem ubezpieczeń w celu wynajęcia pojazdu zastępczego albowiem wynajmujący dostosował stawki najmu do ww. cennika.

Okoliczności częściowo bezsporne, ponadto dowody:

– notatka informacyjna o zdarzeniu drogowym z dnia 7.02.2022 r. w aktach szkody na płycie CD (plik (...).jpg), k. 47

– umowa najmu z dnia 5.02.2022 r., k. 14

– wiadomość e-mail z dnia 8.02.2022 r., k. 15,

– dokumenty na k. 40–46,

– zeznania świadka P. Ł., k. 79,

– zeznania świadka R. X., k. 78-79.

Do 11 lutego 2022 r. w imieniu poszkodowanego przekazano zakładowi ubezpieczeniowemu takie dokumenty jak kopia dowodu rejestracyjnego pojazdu, kopia prawa jazdy osoby prowadzącej pojazd poszkodowany. Ponadto zakład ubezpieczeń dysponował notatką policji.

W dniu 14 lutego 2022 r. zakład ubezpieczeń poinformował poszkodowanego o zakwalifikowaniu szkody jako całkowitej. W piśmie wskazano m.in. , że „(…) zastrzegamy jednocześnie, że przesłana wycena nie jest równoznaczna z uznaniem roszczenia gdyż odpowiedzialność oraz zakres uszkodzeń jest jeszcze w trakcie ustalania. Wypłata odszkodowania będzie możliwa po zebraniu kompletnej dokumentacji i przyjęciu odpowiedzialności przez (...). (…)”.

W dniach 15, 18, 25 lutego oraz 2 marca 2022 r. zakład ubezpieczeń ponaglał poszkodowanego oraz reprezentującą jego interesy spółkę do złożenia dokumentacji w sprawie sprowadzającej się do brakującego dokumentu zgłoszenia szkody wypełnionego na formularzu przesłanym w wiadomości z 7 lutego 2022 r. (który miał zostać wypełniony i podpisany własnoręcznie).

W dniu 21 lutego 2022 r. poszkodowany sprzedał wrak pojazdu i otrzymał część odszkodowania.

W dniu 7 marca 2022 r. pełnomocnik poszkodowanego przesłał zakładowi ubezpieczeń żądany formularz zgłoszenia szkody.

W dniu 7 marca 2022 r. otrzymał świadczenie ubezpieczeniowe wyrażone jako różnica wartości pojazdu sprzed szkody i uzyskanej ceny wraku.

Okoliczności częściowo bezsporne, ponadto dowody:

– akta szkody na płycie CD (plik (...).pdf), k. 47

– zeznania świadka R. X., k. 78-79.

Najem pojazdu zastępczego zakończono 11 marca 2022 r.

Okoliczności niesporne.

P. Ł. potrzebował środków na zakup nowego pojazdu. Jeszcze po zwrocie wynajętego pojazdu zastępczego pozostawał bez samochodu. Poszkodowany pracuje jako monter meblowy i potrzebuje samochodu do codziennej pracy.

Dowód:

– zeznania świadka P. Ł., k. 79,

(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K. wystawiła poszkodowanemu P. Ł. fakturę opiewająca na kwotę 3.172,17 zł za 33 dni najmu pojazdu zastępczego (7 dni × 85 zł netto/dzień, 7 dni × 79 zł netto/dzień, 15 dni × 77 zł netto/dzień, 4 dni × 69 zł netto/dzień).

Na fakturze wskazano, że wynajmujący udzielił rabatu, korygując swoje stawki do wysokości wskazanej przez ubezpieczyciela.

Następnie 11 marca 2022 r. poszkodowany celem zwolnienia się z obowiązku zapłaty przelał na rzecz (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K. wierzytelność względem (...) (...)z siedzibą w W. z tytułu prawa do odszkodowania z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego w związku z zaistniałą szkodą.

Roszczenie z tytułu najmu zgłoszono ubezpieczycielowi 14 marca 2022 r.

Decyzją z dnia 21 marca 2022 r. ubezpieczyciel uznał roszczenie jedynie w części – to jest co do okresu najmu wynoszącego 16 dni (przyjmując, że o szkodzie całkowitej informował poszkodowanego już 14 lutego 2022 r. oraz doliczając 7 dni na zagospodarowanie wraku) oraz do kwoty 77 zł netto za dobę najmu i wobec tego wypłacił kwotę 1.515,36 zł.

Pomimo wezwania pozwanego do zapłaty brakującej kwoty, nie doszło do zmiany stanowiska ubezpieczyciela.

Okoliczności częściowo bezsporne, ponadto dowody:

– akta szkody na płycie CD (plik (...).pdf), k. 47,

– umowa najmu z dnia 5.02.2022 r., k. 14 ,

– faktura VAT z dnia 9.03.2022 r., k. 13,

– umowa przelewu z dnia 11.03.2022 r., k. 11,

– wiadomość e-mail z dnia 14.03.2022 r., k. 16,

– decyzja z dnia 21.03.2022 r., k. 10,

– wiadomość e-mail z dnia 26.04.2022 r., k. 17,

– zeznania świadka R. X., k. 78 v.–79.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych powyżej dowodów.

Wbrew zarzutom strony pozwanej dokumenty dołączone do pozwu jako dokumenty prywatne o których mowa w art. 245 k.p.c. są wiarygodne i nie sposób im odmówić mocy dowodowej. Dokumenty prywatne nie korzystają z domniemania zgodności z prawdą oświadczeń w nich zawartych, co jednak nie oznacza, że są one niezgodne z rzeczywistością. O materialnej mocy dowodowej dokumentu prywatnego, zależnej od jego treści, rozstrzyga sąd według ogólnych zasad oceny dowodów zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c. Dołączone do pozwu dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Jednocześnie dokumenty te korespondują z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie w tym w aktach szkody wobec tego nie ma podstaw aby kwestionować ich wiarygodność.

Wypada również odnotować, że dokumentom dołączonym do pozwu, przeciwnie co do dowodów dołączonych do sprzeciwu, można nadać przymiot dokumentu albowiem zostały poświadczone przez pełnomocnika strony powodowej. Pełnomocnik pozwanego dołączył natomiast do sprzeciwu wydruki, który stanowią jedynie inny środek dowodowy w rozumieniu art. 308 k.p.c.

Ustalając stan faktyczny Sąd miał na względzie również zeznania świadka R. X. – prokurenta powodowej spółki oraz poszkodowanego P. Ł.. Zeznania te Sąd ocenił jako wiarygodne albowiem znajdowały potwierdzenie w pozostałym materialne zgromadzonym w sprawie.

Sąd zważył, co następuje.

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Legitymacja procesowa strony powodowej do dochodzenia roszczenia w niniejszej sprawie wynika z treści art. 509 § 1 i 2 k.c., jako że wierzytelność przysługująca poszkodowanemu została przelana na rzecz powoda na skutek umowy cesji. Niewątpliwie każdorazowy wierzyciel jest uprawniony – bez zgody pozwanego – do przeniesienia wierzytelność na rzecz innego podmiotu. Zgodnie bowiem z art. 509 § 1 i 2 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania, a wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w tym roszczenia o zaległe odsetki. Legitymacja do dochodzenia roszczenia w sprawie nie była kwestionowana w toku postępowania.

Podstawę prawną roszczeń powoda stanowił art. 822 § 1 i 4 k.c. oraz art. 34 i 36 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2277 ze zm.) – dalej: „ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych”. W świetle powyższych regulacji pozwany zakład ubezpieczeń w związku z zawartą umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych był zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej przez ubezpieczonego sprawcę szkody w związku z ruchem tego pojazdu. Naprawienie szkody następuje według ogólnych zasad przewidzianych w art. 361-363 k.c. z tym tylko zastrzeżeniem, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest jedynie do świadczenia pieniężnego, ograniczonego do wysokości, ustalonej w umowie, sumy gwarancyjnej.

W sprawie bezspornym pozostawało, że pozwany zakład ubezpieczeń ponosi w sprawie odpowiedzialność odszkodowawczą jako ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej sprawcy zdarzenia komunikacyjnego.

Odnośnie do roszczenia odszkodowawczego w zakresie wydatków na najem pojazdu zastępczego, w orzecznictwie nie jest sporne, że wydatki z tego tytułu, jako koszty niwelujące niemożność korzystania z pojazdu uszkodzonego lub zniszczonego w wypadku, stanowią część szkody podlegającą naprawieniu. Warunkiem jest, aby poniesione w tym celu wydatki były celowe i ekonomicznie uzasadnione, pozwalając na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się usunąć w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika (por. uchwały Sądu Najwyższego z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11; z 22 listopada 2013 r., III CZP 76/13, z 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17).

W sprawie nie było spornym, że co do zasady najem pojazdu zastępczego był uzasadniony potrzebami poszkodowanego.

Istota sporu w sprawie sprowadzała się do zastosowanej stawki najmu, a w zakresie okresu najmu pojazdu ewentualnego przyczynienia się powoda i poszkodowanego do wydłużenia okresu najmu pojazdu zastępczego przez niezłożenie wszelkich dokumentów wymaganych przez ubezpieczyciela oraz daty od kiedy poszkodowany powinien był podjąć kroki w kierunku nabycia nowego pojazdu w związku ze szkodą całkowitą.

W ocenie Sądu strona pozwana nie wykazała jednak aby w toku wynajmu pojazdu zastępczego poszkodowany bądź powodowa spółka działała w sposób nieuzasadniony i godzący w zasadę minimalizacji szkody w zakresie roszczenia dochodzonego w pozwie. Podkreślenia wymaga, że powód w pozwie z okresu rzeczywistego najmu 33 dni, dochodził jedynie 23 dni, przy czym pozwany zakład ubezpieczeń na etapie likwidacji szkody uznał za zasadne 16 dni. Tym samym spór w sprawie sprowadza się w zasadzie do 7 dni najmu.

Zdaniem pozwanego, wyrażonym już w decyzji z 21 marca 2022 r., uzasadniony czas najmu obejmował okres do dnia poinformowania poszkodowanego o szkodzie całkowitej oraz siedem dalszych dni (j. do 21 lutego 2022 r. Wydaje się jednak, że reguła ta bezzasadnie wypacza interesy stron. Poszkodowany, uczestniczący w postępowaniu likwidacyjnym bez swojej winy, miałby dysponować pojazdem zastępczym w okresie najwyżej siedmiu dni od chwili poinformowania go o stwierdzeniu szkody całkowitej. W dniu zakończenia (w mniemaniu pozwanego) uprawnienia do dysponowania pojazdem zastępczego poszkodowany wciąż nie dysponował środkami pozwalającymi mu na nabycie nowego pojazdu w miejsce zniszczonego. W dniu tym nie doszło do wyrównania poziomu majątku poszkodowanego do jego stanu sprzed zdarzenia, a więc i nie ustała jeszcze konieczność zapewnienia poszkodowanemu pojazdu zastępczego.

Za ugruntowane w orzecznictwie należy uznać stanowisko, że poszukiwanie innego możliwego do zakupienia pojazdu, sprzedaż wraku, a także przeprowadzenie stosownych negocjacji dotyczących ustalenia możliwie najkorzystniejszych warunków obydwu tych transakcji, jak również zgromadzenie dodatkowych (brakujących) środków pieniężnych, wymagają bowiem pewnego czasu, którego długość zależy od okoliczności występujących w danym przypadku. Z doświadczenia życiowego wynika, że z reguły okres ten nie jest krótszy niż tydzień i nie powinien znacząco przekraczać okresu 2 tygodni. Racjonalizacja działań podejmowanych w tym zakresie przez poszkodowanego jest niezbędnym kryterium właściwej oceny długości trwania najmu pojazdu zastępczego w razie wystąpienia szkody całkowitej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2013 r. III CZP 76/13).

W sprawie natomiast należało zatem odnotować, że pismo z dnia 14 lutego 2022 r. nie stanowiło decyzji o przyznaniu odszkodowania, a według informacji zawartych w piśmie nie stanowiło jeszcze uznania odpowiedzialności za szkodę („ Zastrzegamy jednocześnie, że przesłana wycena nie jest równoznaczna z uznaniem roszczenia gdyż odpowiedzialność oraz zakres uszkodzeń jest jeszcze w trakcie ustalania”) ani tym bardziej nie zostało połączone z wypłatą niespornej części odszkodowania. W świetle powyższego, ograniczając okres uprawnienia do korzystania z pojazdu zastępczego do dnia 21 lutego 2022 r. zakład ubezpieczeń postąpił w sposób arbitralny i sprzeczny z powszechnie znanym i stosowanym przez ubezpieczycieli orzecznictwem w zakresie szkód komunikacyjnych. Na dzień 14 lutego 2022 r. była bowiem znana jedynie kwalifikacja szkody, a poszkodowany nie otrzymał żadnej części odszkodowania. W toku procesu nie wykazano natomiast by poszkodowany dysponował kwotą umożliwiającą mu zakup samochodu przed uzyskaniem jakiejkolwiek kwoty odszkodowania.

W tym stanie rzeczy Sąd podziela stanowisko strony powodowej, przedstawione w pozwie. Poszkodowany w terminie 7 dni od poinformowania go o szkodzie całkowitej zbył wrak pojazdu, dzięki czemu uzyskał jakiekolwiek środki finansowe. Nawet gdyby uznać, że fakt, że w dacie tej nie dysponował jeszcze świadczeniem ubezpieczeniowym, obciąża powoda, to jednak nie może to prowadzić do wniosku, że 21 lutego 2022 r. stanowi moment, gdy sytuacja poszkodowanego była identyczna z tą przed kolizją z 5 lutego 2022 r. Nie można czynić poszkodowanemu zarzutu, że korzystał z pojazdu zastępczego w okresie dalszego tygodnia od momentu sprzedaży wraku. Tym samym łączny okres od daty poinformowania o kwalifikacji szkody wynosił 2 tygodnie, co jest okresem uzasadnionym. Koszt 23 dni najmu w ocenie Sądu jednoznacznie pozostaje zatem w związku ze zdarzeniem ubezpieczeniowym i objęty jest odpowiedzialnością ubezpieczyciela.

Jednocześnie ograniczenie dochodzonego roszczenia do wskazanych 23 dni najmu, a uzasadnienie przedłużenia najmu o sporne w sprawie 7 dni z uwagi na to, że są to dni typowo organizacyjne od daty uzyskania odszkodowania, powszechnie uznawane za zasadne w świetle orzecznictwa sądów powszechnych, czyni w istocie bezprzedmiotowymi rozważania na temat zarzucanego stronie powodowej opóźnienia w złożeniu dokumentów, które miało przedłużyć postępowanie likwidacyjne do 9 marca 2022 r.

Niemniej jedynie dla porządku należy odnotować, że zarzuty strony pozwanej nie były w tym zakresie w pełni uzasadnione. Pozwany powoływał się na okoliczność przyczynienia się przez powoda do zwiększenia rozmiaru szkody (art. 826 § 1 k.c.). Kwestia ta nie została jednoznacznie wyjaśniona w pismach zawierających stanowisko ubezpieczyciela w toku sprawy, w sprzeciwie od nakazu zapłaty nie sprecyzowano co stanowiło istotny brak w dokumentacji. Wydaje się, że należy przez to rozumieć fakt, iż z uwagi na brak odpowiedzi na wezwania pozwanego i nienadesłanie przez dłuższy czas wymaganych dokumentów, pozwany nie mógł ukończyć postępowania likwidacyjnego, przez co nie można było wypłacić środków (to nastąpiło 7 marca 2022 r.) i dalej – zakończyć najmu. W istocie dopiero świadek i prokurent powodowej spółki (...) podczas swojego przesłuchania wskazał, że zarzuty te sprowadzą do tego, że jak się zdaje, ubezpieczyciel wymagał od poszkodowanego (jego ówczesnego pełnomocnika) nadesłania podpisanego własnoręcznie zawiadomienia o szkodzie, podczas gdy dysponował on wszelkimi innymi dokumentami i danymi w sprawie pozwalającymi na wypłatę odszkodowania oraz zakończenie postępowania likwidacyjnego.

W ocenie Sądu żądanie pozwanego zakładu ubezpieczeniowego takie należy ocenić jako nadmierny formalizm, który nie powinien rzutować do tego stopnia na przebieg postępowania likwidacyjnego. Podkreślić należy, że niespornie w sprawie pozwany zakład ubezpieczeń przyjął zgłoszenie o szkodzie złożone w formie elektronicznej i na jego podstawie prowadził całe postępowanie likwidacyjne, dodatkowe oczekiwanie na dodatkowy druk zgłoszenia szkody, który nie zawierał żadnych istotnych, nowych informacji co do szkody nie miał wpływu na możliwość wypłaty przez pozwany zakład ubezpieczeń kwoty odszkodowania. Podkreślić należy, że pozwany zakład przed 7 marca 2022 r., tj. od 11 lutego 2022 r. dysponował wszelkimi danymi poszkodowanego, jego pełnomocnika, a także notatką policji, prawem jazdy oraz dowodem zatrzymania dowodu rejestracyjnego. Nie było zatem przeszkód by po 14 lutego 2022 r. wypłacić należne odszkodowanie.

Odnośnie do stawki za wynajem pojazdu zastępczego, Sąd odnotował, że w pierwszej kolejności zakład ubezpieczeń nie może co do zasady kwestionować ekonomicznego uzasadnienia najmu jeśli warunki wynajmu pojazdu zastępczego w powodowej spółce nie przekraczały kosztów zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 r. III CZP 20/17).

Sąd podziela stanowisko, że zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela wyznacza wskazana przez zakład ubezpieczeń stawka dobowa dla klasy uszkodzonego pojazdu poszkodowanego, a poszkodowany nie ma co do zasady obowiązku korzystania z pojazdu zastępczego dokładnie tej samej klasy co pojazd uszkodzony – nie ma co do zasady przeszkód, by korzystał z auta klasy niższej lub wyższej. Istotne jest przy tym aby koszty wynajmu pojazdu zastępczego nie przekraczały kosztów zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu. Ponownie bowiem należy przypomnieć, że za celowe i ekonomicznie uzasadnione mogą być – co do zasady – uznane wydatki poniesione na najęcie pojazdu zastępczego tego samego typu co uszkodzony i na czas niezbędny do naprawy albo zakupu nowego pojazdu (por. uchwały Sądu Najwyższego z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11; z 22 listopada 2013 r., III CZP 76/13, z 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17.

W świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 r. III CZP 20/17 koniecznym warunkiem rozważenia zasadności kosztów poniesionych ponad te, które wskazał ubezpieczyciel jest złożenie propozycji najmu pojazdu zastępczego przez ubezpieczyciela. Aby możliwe było uznanie oferty pozwanego za prawidłowo złożoną propozycje najmu pojazdu zastępczego oświadczenie ubezpieczyciela musi zawierać pewne elementy, które pozwolą jego adresatowi podjąć działania w celu minimalizacji szkody. Zakład ubezpieczeń powinien wskazywać konkretne warunki najmu pojazdu zastępczego tak aby umożliwić poszkodowanemu ocenę, czy zawarcie umowy w ramach oferty ubezpieczyciela byłoby korzystniejsze, a także czy warunki najmu odpowiadają jego oczekiwaniom.

W świetle powyższych rozważań należało odnotować, że zgodnie z umową najmu powód miał obciążyć poszkodowanego opłatą w wysokości 130 zł za pierwszych 7 dni oraz 110 zł za kolejne dni. Po zgłoszeniu szkody w informacji mailowej kierowanej do poszkodowanego (konsumenta) wskazano tabelę z akceptowanym kosztem najmu odpowiadającym stawkom ustalonym z partnerem ubezpieczyciela. Zawarto tam tabelę ze stawką regresywną – tym niższą, im dłuższy miał być okres najmu pojazdu (koszt najmu dla pojazdu segmentu B wynosił: do 7 dni 85 zł netto, od 8 do 14 dni 79 zł netto, od 15 do 29 dni 77 zł netto). Według stanowiska wskazanego w sprzeciwie ww. zapis należy rozumieć w ten sposób, że w sytuacji, w której długość okresu najmu przekracza 7 dni, do całego okresu zastosowanie ma stawka właściwa dla danej liczby dni. Kiedy najem trwa np. 19 dni, całe 19 dni należałoby liczyć według stawki 77 zł właściwej dla przedziału 15–29 dni. Ten sam zapis w rozumieniu stanowiska powoda, będącego również pełnomocnikiem poszkodowanego, konsumenta należałoby rozumieć w ten sposób, że za pierwszych 7 dni należy się stawka z przedziału 1–7 dni, za kolejny 7 dni z przedziału 8–14 dni, za kolejnych 15 dni stawka z przedziału 15–29 dni, zaś powyżej 30. dnia stawka z przedziału „powyżej 30 dni”.

W ocenie Sądu o ile możliwe jest uwzględnienie stanowiska pozwanego zakładu ubezpieczeń co do stosowania jednolitej stawki albowiem można się zgodzić, że przy dłuższym okresie najmu amortyzacji ulegają jednorazowe koszty związane z czyszczeniem pojazdu, przygotowaniem go do kolejnego udostępnienia itd. Wartości graniczne nieuchronnie prowadzą do wystąpienia pewnych anomalii w liniowym cenniku, niemniej alternatywą byłoby wyliczanie ceny najmu z dokładnością do jednego dnia.

W ocenie Sądu powyższa kwestia nie została rozwiązana w sposób czytelny przez pozwany zakład ubezpieczeń. W wiadomości mailowej kierowanej ostatecznie do konsumenta zawiera się (bez dodatkowego wyjaśnienia) zapisy, które interpretowane mogą być dwojako, w żadnym wypadku nie w sposób sprzeczny z oczywistą wykładnią literalną. Wobec tego Sąd podzielił stanowisko wynikające z treści pozwu. Pozwany jako profesjonalista powinien tak formułować swoje pisma w procesie likwidacji szkody, by jego stanowisko było czytelne dla pozostałych jego uczestników. Akceptacja dla interpretacji zwrotów profesjonalisty jednoznacznie na jego korzyść mogłaby być postrzegana jako wykorzystywanie jego silniejszej pozycji w stosunku ubezpieczeniowym.

Warto przy tym wskazać, że w sprawie wobec tego, że informacja o stawkach została przekazana dopiero w dniu 8 lutego 2022 r., to powodowi należałoby się wynagrodzenie w stawce wynikającej z umowy za okres co najmniej od dnia rozpoczęcia najmu (5.02.2022 r.) do dnia otrzymania wiadomości e-mail (cztery pierwsze dni). Niemniej powód zastosował stawki pozwanego do całego okresu najmu pojazdu zastępczego.

Na marginesie należy też wskazać, że nie sposób ustalić, jaką stawkę ubezpieczyciel postrzega za odpowiednią w przypadku najmu pojazdu przez 30 dni. Jeden przedział obejmuje stawkę za okres do 29. najmu, drugi zaś „powyżej 30.” czyli od 31.

Podsumowując, należne odszkodowanie z tytułu kosztów wynajmu auta zastępczego wyniosły 2.264,13 złotych (85 zł x 7 x 1,23 + 79 x 7 x 1,23 + 77 x 9 x 1,23 ). Pozwany dotychczas wypłacił tytułem odszkodowania kwotę 1515,36 złotych, w związku z tym do wysokości należnego odszkodowania brakuje kwoty 749,07 zł [co odpowiada spornym 7 dniom po stawce 77 zł netto oraz różnicom stawek między wskazanymi na fakturze a zaakceptowaną przez pozwanego kwotą 77 zł netto za pierwsze 14 dni tj. 7 x [85 zł -77 zł]x 1,23 + 7 x [79 zł -77 zł]x 1,23 + 7 x 77 x 1,23 = 68,88 zł + 17,22 zł + 662,97 zł.

W odniesieniu do tych matematycznych wyliczeń należy wskazać, co do kwoty 662,97 zł za ostatnie 7 dni najmu, strona pozwana nie jest uprawniona do kwestionowania stawki najmu skoro w toku niniejszego procesu wykazano, że nieuzasadnienie w tym zakresie ograniczyła uzasadniony okres najmu pojazdu zastępczego.

W sprawie nie było kwestionowane, że zakład ubezpieczeń poinformował poszkodowanego o stawkach najmu pojazdu zastępczego. Niemniej w ocenie Sądu sam fakt informacji, że ubezpieczyciel współpracuje z firmami trudniącymi się wynajmem pojazdów i że zweryfikuje stawkę do kwoty jaką wskaże w informacji, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie jest ofertą wystarczającą do przyjęcia, że ubezpieczyciel w części zwolnił się z obowiązku naprawienia szkody. Oferta przedstawiona przez ubezpieczyciela musi być rzeczywista, realna, nie zaś abstrakcyjna i obliczona tylko na wywołanie skutku w postaci zwolnienia się z odpowiedzialności. Pozwany takiego dowodu w niniejszej sprawie nie przedstawił.

Stanowisko strony pozwanej dotyczącej spornych 7 dni najmu wskazuje, że przesłany cennik jest w istocie iluzoryczną propozycją najmu pojazdu zastępczego, mającą na celu jedynie ograniczenie zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela i przerzucenie ciężaru dowodu na poszkodowanego w toku ewentualnego procesu. W takim stanie rzeczy strona pozwana co do przedmiotowego okresu nie wykazała by przedstawiła poszkodowanemu konkretną i rzeczywistą ofertę najmu pojazdu zastępczego oraz by w razie zgłoszenia zapotrzebowania, faktycznie ten najem zrealizowała. Przeciwnie ze stanowiska strony pozwanej należy domniemywać, że poszkodowany zostałby pozbawiony uprawnienia do skorzystania z pojazdu zastępczego jeszcze przed sprzedażą pozostałości pojazdu.

Podkreślić przy tym należy, że skoro niezasadnie pozwany zakład ubezpieczeń odmówił poszkodowanemu refundacji kosztów najmu za ostatnie 7 dni faktycznego najmu to również w przypadku zastosowania do ww. okresu spornych 7 dni stawki według umowny najmu zawartej przez poszkodowanego z powodem tj. kwoty 110 zł netto, żądanie pozwu jest tym bardziej uzasadnione w całości (7 dni x 110 zł x 1,23 = 947,10 zł).

W takim natomiast ujęciu nawet odczytywanie tabeli pozwanego według jego interpretacji i zastosowanie do pozostałych 16 dni stawki 77 zł netto, a do 7 dni stawki 110 zł daje podstawę do uwzględnienia żądania w całości.

Sumując uznając roszczenie powoda za uzasadnione w całości, w pkt I wyroku Sąd zasądził na rzecz powoda żądaną w pozwie kwotę 749,07 zł.

O odsetkach orzeczono na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 367).

Wskazany w ustawie 30-dniowy termin liczyć należy od momentu zawiadomienia o szkodzie. Powód za dzień ten uznaje zgłoszenie roszczenia konkretnie w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego, co z pewnością nie może być postrzegane jako data zbyt wczesna. Powód zgłosił pozwanemu szkodę z tytułu najmu pojazdu zastępczego w dniu 14 marca 2022 roku, dlatego też należało uznać, że pozwany pozostawał w opóźnieniu od 14 kwietnia 2022 roku, w związku z czym powód miał prawo domagać się zasądzenia od pozwanego odsetek ustawowych za opóźnienie od tej daty. Na etapie likwidacji szkody pozwany dysponował wszelkimi danymi istotnymi dla ustalenia prawidłowej wysokości odszkodowania z tytułu najmu pojazdu zastępczego, zatem nie było żadnych podstaw aby rozstrzygnąć odmiennie od żądania pozwu.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c. Na zasądzoną kwotę 387 zł złożyły się: opłata sądowa od pozwu 100 zł (art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; Dz.U. z 2024 r. poz. 959), wynagrodzenie pełnomocnika powoda 270 zł (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych; Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa złożonego do akt sprawy 17 zł (art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej; Dz.U. z 2023 r. poz. 2111; w zw. z pkt. IV załącznika do niej).