Zarządzenie z 18 września 2025, sygn. VI GC 215/23

UZASADNIENIE

postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 18 września 2025 roku

(k. 225 akt)

W pozwie z dnia 21 grudnia 2022 roku powód M. Ś. domagał się zasadzenia od pozwanego Towarzystwo (...) z siedzibą w W. kwoty 39 260,39 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 06 września 2019 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu.

W piśmie z datą w nagłówku „dnia 26 sierpnia 2025 roku” (data prezentaty: 2025-08-28, k. 199-200 akt) powód M. Ś. cofnął pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia oraz w oparciu o treść art. 102 k.p.c. wniósł o odstąpienie od obciążenia go kosztami postępowania.

W związku z powyższym Sąd postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2025 roku umorzył postępowanie w sprawie, zaś postanowieniem z dnia 18 września 2025 roku uzupełnił przedmiotowe postanowienie w ten sposób, że dodał punkt trzeci o treści: odstąpić od obciążania powoda M. Ś. kosztami procesu.

Zgodnie z treścią art. 203 § 3 k.p.c. w razie cofnięcia pozwu poza rozprawą przewodniczący odwołuje wyznaczoną rozprawę i o cofnięciu zawiadamia pozwanego, który może w terminie dwutygodniowym złożyć sądowi wniosek o przyznanie kosztów, co też pozwany uczynił w piśmie z datą w nagłówku „dnia 10 września 2025 roku” (data prezentaty: 2025-09-16, k. 212 akt).

Powyższe brzmienie art. 203 § 3 k.p.c. w żadnym stopniu nie oznacza jednakże automatyzmu w uznaniu powoda za stronę przegrywającą postępowanie, omawiana regulacja nie ma bowiem charakteru całościowego i z tego względu przy rozpoznawaniu wniosku pozwanego o przyznanie kosztów zgłoszonego na podstawie tegoż przepisu nie jest wyłączone zastosowanie przez Sąd regulacji zawartej w art. 102 k.p.c. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lutego 2011 roku (sygn. akt IV CZ 111/10) obowiązek zwrotu kosztów może wyjątkowo nie obciążać strony cofającej pozew (…) jeśli wystąpienie z pozwem było niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony, ale ciężar dowodu wystąpienia tych okoliczności obciąża cofającego pozew (tak też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 08 grudnia 2012 roku, sygn. akt V CZ 109/11).

W niniejszej sprawie powód M. Ś. cofając pozew wniósł o odstąpienie od obciążenia go kosztami postępowania wskazując, że jak wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Kartuzach z dnia 30 grudnia 2024 roku wydanego w sprawie o sygn. akt II K 364/21 R. D. (odpowiedzialny za szkodę) i M. M. (kierujący pojazdem ubezpieczonym u pozwanego) działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uzgodnili i podali nieodpowiadający prawdzie przebieg przedmiotowej kolizji drogowej z dnia 06 sierpnia 2019 roku, wprowadzając w błąd nie tylko K. G., ale i funkcjonariuszy Policji, co skutkowało przekonanie powoda o słuszności dochodzonego roszczenia. Powód wskazał również, że z uwagi na upływający termin przedawnienia, wytoczenie powództwa było konieczne.

W ocenie Sądu powyższy wniosek powoda zasługiwał na uwzględnienie.

Sąd miał bowiem na uwadze, że w niniejszej sprawie powód domagał się zasądzenia od pozwanego Towarzystwo (...) z siedzibą w W. kwoty 39 260,39 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 06 września 2019 roku do dnia zapłaty – tytułem odszkodowania obejmującego koszty naprawy w związku z uszkodzeniem w dniu 06 sierpnia 2019 roku należącego do powoda pojazdu marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) przez M. M., za którego jako wskazanego sprawcę szkody odpowiedzialność gwarancyjną przyjął pozwany jako ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego.

Zgodnie z treścią art. 819 § 1 k.c. roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech. § 3 tego przepisu precyzuje jednak, iż w wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.

W takiej zaś sytuacji zgodnie z brzmieniem § 3 tego przepisu roszczenie poszkodowanego powoda do ubezpieczyciela sprawcy szkody o odszkodowanie przedawniało się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wynikłą z czynu niedozwolonego. Stosownie zaś do treści art. 442 ¹ k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia (§ 2).

Jakkolwiek Sąd miał na uwadze, że powód wytoczył przedmiotowe powództwo w czasie, kiedy toczyło się postępowanie karne przeciwko uczestnikom zdarzenia z dnia 06 sierpnia 2019 roku, niemniej jednak uczynił to w sytuacji upływającego z dniem 31 grudnia 2022 roku terminu przedawnienia jego roszczenia. Wprawdzie powód znał wówczas treść decyzji pozwanego z dnia 28 października 2019 roku i wskazane tam przyczyny odmowy przyznania odszkodowania, niemniej jednak decyzja ubezpieczyciela nie korzysta z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, choć jak wykazał wynik postępowania karnego – ostatecznie była ona słuszna. W ocenie Sądu powód, by uchronić się przed przedawnieniem roszczenia o zapłatę odszkodowania, zasadnie wniósł pozew w niniejszej sprawie, a następnie, gdy wynik postępowania karnego przesądził, że M. M. (ubezpieczony u pozwanego) nie był sprawcą zdarzenia (szkody), cofnął pozew przeciwko jego ubezpieczycielowi (pozwanemu) wraz ze zrzeczeniem się roszczenia, co należy ocenić jako lojalne zachowanie się powoda wobec pozwanego. W przeciwnym wypadku, gdyby w postępowaniu karnym M. M. został uniewinniony, to wytoczenie powództwa przeciwko jego ubezpieczycielowi dopiero po uprawomocnieniu się wyroku sądu karnego zapewne wiązałoby się z podniesieniem przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia powoda prowadząc do oddalenia powództwa. Samo w sobie toczące się bowiem postępowanie karne nie zawiesza z mocy prawa biegu terminu przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych. Wreszcie Sąd miał na uwadze, że powód nie był uczestnikiem zdarzenia, w którym brały udział 3 pojazdy (w tym jeden należący do powoda), nie znał więc jego przebiegu z własnych obserwacji, a jedynie z przekazu K. G. (uniewinniony), któremu wynajął pojazd oraz z notatki funkcjonariuszy Policji sporządzonej na miejscu zdarzenia w oparciu o oświadczenia wszystkich uczestników kolizji. Natomiast fakt, że powód jest rzeczoznawcą i był biegłym sądowym nie przesądza o tym, że jakkolwiek był w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i narzędzi sporządzić symulację zdarzenia, to z całą pewnością nie był w stanie ustalić zamiaru i intencji M. M., R. D. i K. G. (działania w porozumieniu), do czego stwierdzenia władny był jedynie Sąd, a do czasu prawomocnego wyroku obowiązywała zasada domniemania ich niewinności.

Zgodnie treścią art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Zacytowany przepis ustanawia zasadę słuszności będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień, a wymagającym do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności. Nie konkretyzuje on także pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawiając ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy, Sądowi (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 grudnia 1973 roku, sygn. akt II CZ 210/73).

Uwzględniając zatem nakreślony powyżej całokształt okoliczności niniejszej sprawy, Sąd na podstawie art. 351 k.p.c. w zw. z art. 203 § 3 k.p.c. w zw. z art. 102 k.p.c. uzupełnił w dniu 18 września 2025 roku (k. 225 akt) postanowienie z dnia 31 sierpnia 2025 roku (k. 202 akt) w ten sposób, że odstąpił od obciążania powoda M. Ś. kosztami procesu.

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

3.  (...)

4.  (...)

5.  (...)

SSR Justyna Supińska

Gdynia, dnia 14 października 2025 roku