sygn. V P 34/25 19 września 2025 Sąd Rejonowy w Rybniku

Wyrok z 19 września 2025, sygn. V P 34/25

Teza
nietezowanenietezowane
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono powództwo
Przedmiot ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym jako pracownik / pozorność umowy o pracę
Typ sprawy ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap pierwsza instancja - wyrok sądu rejonowego
Tryb rozprawa
Tematy
ubezpieczenia społeczne świadczenia emerytalno-rentowe emerytura podleganie ubezpieczeniom społecznym
Role w sprawie
świadek płatnik składek / pracodawca prokurator uczestnik postępowania organ rentowy
Data orzeczenia 19 września 2025
Sąd Sąd Rejonowy w Rybniku
Wydział V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Przewodniczący Sędzia Wiesław Jakubiec
Tagi
#Sąd Rejonowy w Rybniku #V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych #wyrok

sygn. akt VP 34/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 września 2025 roku

Sąd Rejonowy w Rybniku, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Wiesław Jakubiec

Protokolant : starszy sekretarz sądowy Elżbieta Radochońska

po rozpoznaniu w dniu 19 września 2025 roku w Rybniku

na rozprawie

sprawy z powództwa S. G.

przeciwko Zarządcy Masy Sanacyjnej (...) S.A. w restrukturyzacji w Ł.

o sprostowanie świadectwa pracy

1.  oddala powództwo;

2.  odstępuje od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej.

Sygn. akt V P 34/25

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 16 grudnia 2024 roku powód S. G. wniósł o zobowiązanie pozwanego (...) S.A. w restrukturyzacji (...)w U. do sprostowanie świadectwa pracy z 31.10.2024 r., w ten sposób, że w pkt 14 wpisane zostanie, że powód na stanowiskach i w okresach wskazanych w pozwie wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Powodowi zależało w szczególności aby zostało wpisane, że pracował w okresie od 28.01.2002 r. do 21.07.2023 r. na stanowisku rewidenta taboru. W uzasadnieniu powód wskazał, że ww. okresie wykonywał pracę rewidenta oraz posiada również uprawnienia w tym zakresie, gdyż w dniu 28 stycznia 2002 roku ukończył trzymiesięczny kurs rewidenta taboru w Z.. Nadto, powód posługiwał się pieczątką, którą firmował sprawność lokomotyw, a które widnieją na dokumentach pracodawcy.

vide: pozew k. 3-5,

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. Podniósł, że w dniu 25 lipca 2024 roku ogłoszono w stosunku do pozwanego otwarcie postępowania sanacyjnego, dlatego powództwo skierowane winno być przeciwko Zarządcy masy sanacyjnej. Dalej wskazał, że powód nigdy nie był zatrudniony na stanowisku rewidenta taboru w okresie od 2002 roku do lipca 2023 roku, lecz pracował na stanowisku starszego specjalisty – mechanika. Pozwany przyznał, że powód takie uprawnienia posiadał, lecz w pracy z nich nie korzystał. Przyznał, że mógł wykonywać jednostkowe czynności, które mieściły się w również w zakresie obowiązków rewidenta. Praca powoda była jednak odmienna i głównie polegała na pracy stacjonarnej w warsztacie przy naprawie wagonów. W ocenie pozwanego nawet jeśli w ramach wykonywanych czynności mieściły się czynności, które wykonywałby rewident czy kierowca to w żadnej mierze nie oznacza to, że powód na tych stanowiskach pracował.

vide: odpowiedź na pozew k. 15-16,

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2025 roku Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 par 1 pkt 4 kpc, a następnie je podjął z udziałem Zarządcy Masy Sanacyjnej (...) S.A. (...) S.A. w U..

vide: postanowienie k. 35,

Pismem procesowym z dnia 11 lutego 2025 roku pełnomocnik Zarządca Masy Sanacyjnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko strony pozwanej.

vide: pismo k. 51,

W związku z likwidacją (...) aktualnie w obrocie prawnym pozwana funkcjonuje jako (...) S.A. w restrukturyzacji w Ł..

Sąd ustalił:

Powód S. G. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) od 1 września 1980 roku. Od 1 października 2001 roku powód stał się pracownikiem (...) S.A.. Na przestrzeni lat, spółka w której był zatrudniony ulegała licznym przekształceniom, a powód był zatrudniany na różnych stanowiskach i w różnych zakładach/ rejonach:

- od 1 września 1980 roku do 31 grudnia 2000 roku w Przedsiębiorstwie (...),

- od 1 stycznia 2001 roku do 30 września 2001 roku w (...) S.A. Zakładzie (...) w C.

- od 1 października 2001 roku do 31 grudnia 2008 roku w (...) S.A. Zakładzie (...) w C.

- od 1 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku w (...) S.A. (...) w G.,

- od 1 stycznia 2011 roku do 24 lipca 2024 roku w (...) S.A. w (...) Zakładzie (...),

- od 25 lipca 2024 roku do 31 października 2024 roku w (...) S.A. w restrukturyzacji (...) Zakład (...)

Od 1 maja 2007 roku do końca swojego zatrudnienia powód pracował na stanowisku starszego specjalisty mechanika.

Powód przez większość czasu pracy pracował głównie w warsztacie naprawczym pozwanego, naprawiając wagony i lokomotywy. Do jego obowiązków należały przede wszystkim przeglądy i naprawy. Natomiast incydentalnie i w okrojonym zakresie wykonywał także konkretne obowiązki rewidenta taboru i kierowcy, posiadając w tym zakresie uprawnienia.

W 2002 roku powód ukończył trzymiesięczny kurs rewidenta taboru w Z. uprawniający go m.in. do „podbijania” sprawnosci lokomotyw. Potwierdzeniem uprawnień powoda w tym zakresie była legitymacja, w której odnotowywano egzaminy okresowe. Powód pomimo zatrudnienia na stanowisku starszego mechanika, został skierowany na ten kurs przez pracodawcę, żeby ułatwić pracę Sekcji tj. umożliwienie szybkiego dopuszczenia lokomotywy do ruchu. Pracodawcy chodziło głównie o to, by pracownik w ramach pracy na warsztacie podejmował próby hamulców, co miało usprawnić organizację pracy i proces przywracania lokomotyw do eksploatacji.

Powód zajmował się jednak doraźnie dopuszczeniem do ruchu lokomotyw wyłączonych z ruchu. Próba hamulców trwała około 30 minut do godziny, a przeglądy było sporadyczne, maksymalnie do 5 dziennie (czasami nie zdarzały się wcale). Pieczątka rewidenta była wymagana odnośnie lokomotyw po naprawach i przeglądach (każda lokomotywa musi przejść badanie techniczne co 4 lata by mogła zostać dopuszczona do ruchu). Pieczątka rewidenta potwierdzała sprawność w zakresie części biegowych, a całość naprawy potwierdzał mistrz-brygadzista.

Powód głównie w Warsztacie wykonywał próby hamulca a następnie „podbijał” dokumenty stwierdzające sprawność lokomotywy. Natomiast rzadko dokonywał prób hamulca (szczegółowego lub uproszczonego) lokomotywy w terenie. Zdarzało się, że powód wyjeździł w teren 3 razy w tygodniu, a zwykle raz na trzy tygodnie albo jeszcze rzadziej.

Powód w celu możliwości wykonywania częściowych obowiązków rewidenta był kierowany przez pozwanego na badanie kontrolne ze wskazaniem, że takie czynności wykonuje. Lecz jednocześnie również przechodził badania kontrolne na stanowisko elektromontera, badania kwalifikujące do naprawy taboru kolejowego, na stanowisko kierowcy pojazdu samochodowego do 3,5 tony.

W sekcji, w której był zatrudniony powód nie było przewidziane w strukturze organizacyjnej stanowisko rewidenta taboru. Takie stanowisko jest w Sekcji przewozowej, a powód pracował w Sekcji utrzymania taboru. Tylko rewident sekcji przewozowej wykonywał wszystkie czynności objęte zakresem obowiązków rewidenta. W sekcji powoda, znajdowali się również inni pracownicy w podobnej sytuacji co powód, którzy mimo, że byli zatrudnieni na stanowiskach mechaników, posiadali uprawnienia rewidentów i dokonywali również prób hamulcowych, potwierdzając sprawność lokomotywy swoją pieczątką. Dla usprawnienia pracy w sekcji powoda ustalono aby na zmianie był zawsze co najmniej jeden pracownik z uprawnieniami pozwalającymi dopuszczenie lokomotywy do ruchu. Na swojej zmianie powód podbijał sprawność lokomotyw.

Jednocześnie powód wykonywał sporadycznie również obowiązki kierowcy (także w tym zakresie posiadał uprawnienia). Powodowi proponowano objęcie stanowiska kierowcy na stałe, lecz z nie skorzystał z propozycji. Kiedy powód wyjeżdżał w teren to czasem pełnił funkcję tylko kierowcy, a czasem jechał aby wykonać pewne czynności rewidenta.

Przez cały okres (od kiedy powód uzyskał uprawnienia rewidenta) nie domagał się od pracodawcy aby został zatrudniony na samodzielnym stanowisku rewidenta taboru (co związane by też było ze zwiększeniem zakresu jego obowiązku, z przyjęciem większej odpowiedzialności i ze wzrostem wynagrodzenia).

Jeszcze w okresie zatrudnienia powoda w dniu 25.01.2023 r. pozwana wystawiła powodowi Zaświadczenie o wykonywaniu prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w którym wyszczególniono konkretne okresy i stanowiska jakie zajmował powód . Ostatnim okresem pracy powoda, który spełniał przesłanki pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze był 1.05.2007 r.- 31.12.2008 r. i stanowisko: starszy specjalista mechanik. Pozwany nigdzie nie potwierdził aby powód w jakimkolwiek okresie pracował na stanowisku rewidenta taboru, a powód nie zakwestionował treści tego zaświadczenia.

Pismem z dnia 9 września 2024 roku pracodawca rozwiązał z powodem umowę o pracę za miesięcznym okresem wypowiedzenia, a stosunek pracy ustał w dniu 31 października 2024 roku.

W pkt 14 świadectwie pracy wystawionym z datą 31.10.2024 r., powtórzono (choć pozwana nie miała już takiego obowiązku) zapisy z ww. zaświadczenia o wykonywaniu pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na następujących stanowiskach i w okresach:

- od 1 września 1980 roku do 3 maja 1987 roku na stanowisku rzemieślnika specjalisty,

- od 4 maja 1987 roku do 31 grudnia 1992 roku na stanowisku mechanika spalinowego pojazdów drogowych,

- od 1 stycznia 1993 roku do 31 grudnia 2000 roku na stanowisku specjalisty mechanika w zawodzie mechanik spalinowych pojazdów drogowych i trakcyjnych,

- od 1 stycznia 2001 roku do 30 kwietnia 2007 roku na stanowisku specjalisty rzemieślnika,

- od 1 maja 2007 roku do 31 grudnia 2008 roku na stanowisku starszego specjalisty mechanika.

Pismem z dnia 14 listopada 2024 roku powód zwracał się do pracodawcy z wnioskiem o sprostowanie świadectwa pracy w ten sposób, że w pkt 14 dopisać, iż od dnia 28 stycznia 2002 roku do 21 lipca 2023 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze na stanowisku rewidenta taboru.

W odpowiedzi na wniosek, pracodawca odmówił sprostowania świadectwa pracy.

Dowód: akta osobowe : umowy o pracę i porozumienia, badania kontrolne, rozwiązanie umowy o pracę, świadectwo pracy, nadto w aktach sprawy: wniosek o sprostowanie świadectwa pracy k.7, odpowiedź pracodawcy k.8, legitymacja k. 9, postanowienie SR dla m.st. Warszawy z dnia 25.07.2024 r. k. 18-19, porozumienie zmieniające k.20, zaświadczenia lekarskie k 21-22,24-26, informacja o zmianach układu zbiorowego pracy k. 27, informacje o ryzyku zawodowym k, 28-29, zeznania świadka K. Ł. k. 57-59, zeznania świadka S. K. k. 67, zeznania świadka S. B. k. 98-99, przesłuchanie powoda

Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony w toku postępowania oraz akt osobowych powoda, których strony postępowania nie kwestionowały. Sąd poczynił ustalenia faktyczne także na podstawie zeznań świadków K. Ł., S. K. i S. B. oraz przesłuchania powoda. Zeznania świadków Sąd ocenił jako wiarygodne, gdyż pozostawały ze sobą spójne, pozwalając ocenić na jakich zasadach, w jakim zakresie i jak często powód obowiązany był do wykonywania niektórych obowiązków rewidenta taboru. Przesłuchanie powoda Sąd uwzględnił w zakresie w jakim nie było ono sprzeczne z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym, albowiem za niewiarygodne Sąd uznał twierdzenia powoda m.in. (mając na uwadze faktyczny zakres obowiązków powoda jako starszego specjalisty mechanika czy kierowcy) aby wykonywał on jednocześnie praktycznie w pełnym zakresie (jak twierdził powód) również obowiązki rewidenta taboru.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Na podstawie art. 97 k.p. w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy (§ 1). Stanowi to jeden z podstawowych obowiązków pracodawcy. W świadectwie pracy należy podać informacje dotyczące okresu i rodzaju wykonywanej pracy, zajmowanych stanowisk, trybu rozwiązania albo okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy, a także inne informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. Ponadto w świadectwie pracy zamieszcza się wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę
w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. Na żądanie pracownika w świadectwie pracy należy podać także informację o wysokości i składnikach wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach (§ 2).

Z mocy art. 97 § 2 1k.p. pracownik może w ciągu 14 dni od otrzymania świadectwa pracy wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa. W razie nieuwzględnienia wniosku pracownikowi przysługuje, w ciągu 14 dni od zawiadomienia
o odmowie sprostowania świadectwa pracy, prawo wystąpienia z żądaniem jego sprostowania do sądu pracy.

Należy podkreślić, że świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 k.p.c. (nawet wtedy, gdy zostaje wydane przez urząd administracji państwowej) – por. wyr. Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego1991 r., sygn. akt I PR 422/90, Legalis oraz wyr. Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt III AUa 241/13, Legalis .

Dokument ten sam przez się nie tworzy praw podmiotowych ani ich nie pozbawia. Nie ma więc cech wyłączności w zakresie dowodowym w postępowaniu o realizację tych praw (uzasadnienie uchw. Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1990 r., sygn. akt III PZP 15/90, OSNC 1991, Nr 4, poz. 45). Dowód przeciwko stwierdzeniom czy brakowi stwierdzeń w świadectwie pracy jako dokumencie, w ramach postępowania o konkretne roszczenie może być przeprowadzony w każdym czasie, także po upływie terminów z art. 97 § 2 1 k.p. (por. wyr. Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1996 r., sygn. akt I PRN 40/96, Prok. i Pr. 1996, Nr 10, s. 58). Także brak stwierdzenia w świadectwie pracy, że praca wykonywana była w szczególnych warunkach, nie stanowi przeszkody w udowodnieniu tego faktu innymi dowodami (por. wyr. Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1999 r., sygn. akt II UKN 619/98 – publ. portal orzeczeń SN).

W niniejszej sprawie termin 14 dni na wystąpienie z roszczeniem o sprostowanie świadectwa pracy został zachowany, gdyż pismo pracodawcy o odmowie sprostowania wystawione zostało z datą 5 grudnia 2024 roku, z kolei pozew został wniesiony w dniu 16 grudnia 2024 roku.

Istota żądania powoda sprowadzała się do wskazania w treści świadectwa pracy, że powód wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w okresie od 28 stycznia 2002 roku do 21 lipca 2023 roku na stanowisku rewidenta naboru.

Zgodnie z § 2 ust.1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 roku w sprawie świadectwa pracy (t.j. - Dz. U. z 2018r., poz. 1289) w świadectwie pracy zamieszcza się informacje niezbędne do ustalenia uprawnień ze stosunku pracy i uprawnień z ubezpieczeń społecznych, dotyczące okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że powód w spornym okresie wykonywał w niewielkim zakresie i incydentalnie obowiązki rewidenta taboru, przy czym nie był zatrudniony na takim stanowisku, które co do zasady jest stanowiskiem samodzielnym. W ocenie Sądu pracodawca nie miał podstaw do wpisania w świadectwie pracy, że powód zajmował stanowisko rewidenta taboru. Co prawda przepisy kodeksu pracy, nie zabraniają wpisania w świadectwie pracy więcej niż jednego stanowiska w tym samym okresie, jednakże może to nastąpić tylko wtedy, kiedy było to stanowisko wykonywanie nie tylko zgodnie z umową, lecz również faktycznym zakresem obowiązków. Strony nie zawarły żadnego porozumienia/umowy, z której wynikałoby, iż powód pracował na stanowisku rewidenta taboru. Z drugiej strony zeznania świadków stanowiły podstawę do ustalenia w jakim zakresie nabyte przez powoda uprawnienia wykonywania funkcji rewidenta taboru były wykorzystane podczas trwania stosunku pracy. Jak wynikało z zeznań świadków obowiązki rewidenta taboru nie były wykonywane w sposób ciągły i regularny. Przede wszystkim powód niesystematycznie świadczył pracę rewidenta taboru, a jego podstawowym stanowiskiem było stanowisko „starszego specjalisty mechanika”. Praca powoda w 90 % polegała na pracy stacjonarnej w warsztacie przy naprawach wagonów i lokomotyw, przy czym uprawnienia rewidenta wykorzystywane były przez pracodawcę tylko w zakresie sprawności lokomotyw. Powodowi w okresie zatrudnienia zdarzało się w jednym dniu dokonać próby hamulców może maksymalnie pięć razy, przy czym to sprawdzenie nie powinno było przekraczać 30 min do godziny (czyli maksymalnie 2,5- 5 h). Zdarzało się również, że przez kolejne kilka dni nie było takiej pracy do wykonania. Z kolei bieżąca naprawa, którą wykonywał powód w warsztacie nie dotyczyła w ogóle obowiązków rewidenta taboru. Znaczącą różnicą między pracą rewidenta taboru a mechanikiem jest przede wszystkim to, że rewident co do zasady pracuje w terenie i jest to praca o charakterze zmiennym, zależna od rozkładu pociągów (z tego też wynika zakwalifikowanie tego stanowiska jako praca w szczególnych warunkach). Rewident taboru przeprowadza oględziny wagonów, sprawdza stan techniczny, kompletność i bezpieczeństwo, dopuszcza cały tabor do ruchu i sporządza dokumentację kontrolną. Z kolei mechanik wykonuje prace o stałym charakterze, głównym zadaniem są naprawy i konserwacja, wymianie i regulacji różnych części, usuwaniu usterek oraz dbanie o sprawność techniczną pojazdów. Jak wynikało z zeznań samego powoda, wyjazdy w teren w których wykorzystywał uprawnienia rewidenta taboru były raczej rzadkie- nie więcej niż kilka razy w miesiącu a w niektórych miesiącach takich wyjazdów nie było wcale. Powód co prawda był kierowany na badania okresowe ze wskazaniem, że dotyczy stanowiska rewidenta, lecz intencją pracodawcy było zapewnienie sobie podstawy aby móc zlecać mu również konkretne zadania z zakresu obowiązków rewidenta (bo taka była potrzeba Sekcji w której był zatrudniony powód). W skierowaniach na badania okresowe powoda pracodawca zresztą wskazywał przede wszystkim zajmowane przez powoda stanowisko (specjalista mechanik) jak również inne stanowiska w zakresie których zlecał mu zadania (np. kierowcy) . Podkreślić należy, że oprócz faktu nie zajmowania przez powoda stanowiska rewidenta taboru (czego powód cały czas miał świadomość i czego skutecznie nigdy nie zakwestionował), wykonywane przez niego obowiązki rewidenta nie miało charakteru stałego i kompleksowego. W sekcji, w której powód był zatrudniony w ogóle nie przewidziano takiego stanowiska. Żaden z pracowników z tej Sekcji, w której pracował powód nie był zatrudniony na stanowiska rewidenta taboru, choć część zatrudnionych tam osób zdobyło uprawnienia rewidenta lub przeszło wewnętrzne przeszkolenie w zakresie niezbędnym do sprawnego funkcjonowania tej Sekcji, tj. w zakresie dopuszczenia do ruchu lokomotyw. Sam fakt, że pracownik w ograniczonym zakresie wykorzystuje w pracy nabyte uprawnienia, nie może przesądzać o tym, że faktycznie zajmuje określone stanowisko.

Okoliczności przeciwnych powód nie udowodnił, a to na nim w myśl art. 6 kc spoczywał obowiązek wykazania nieprawidłowości w świadectwie pracy. Świadectwo pracy jest jedynie oświadczeniem wiedzy pracodawcy na temat stosunku pracy danego pracownika, które może zostać sprostowane w zakresie w jakim nie spełnia wymogów zawiera nieprawdziwe lub niepełne informacje. Tryb sprostowania służy prostowaniu oczywistych błędów, czy omyłek zawartych w wystawionym pracownikowi świadectwie pracy. Powództwo zasługiwałoby więc na uwzględnienie wówczas, gdyby z dokumentów pracowniczych bądź innych dowodów wynikałoby, że powód zajmował faktycznie stanowisko rewidenta taboru, jednak w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi.

Na marginesie należało wspomnieć, że w przypadku powoda nie doszło do spełnienia przesłanek pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.).

Rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami".

Na mocy § 2 Rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Jak wynika z Załącznika Wykazu A Działu VIII pkt 13 prace zakładowych służb kolejowych bezpośrednio związane z utrzymaniem ruchu pociągów wykonywane stanowią prace wykonywane w szczególnych warunkach. Z ustaleń Sądu wynika, że powód pracował u pozwanego jako specjalista mechanik, który niemalże cały czas pracował stacjonarnie w warsztacie naprawczym, co zostało potwierdzone zeznaniami świadków. Sporadyczne i tylko częściowe wykonywana pewnych obowiązków rewidenta taboru nie stanowi podstawy uznania, że powód wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

W ocenie Sądu powództwo zmierza w istocie do wskazania w treści świadectwa pracy nazwy stanowiska pracy innego niż w dokumentach pracowniczych, a w rzeczywistości jest to powództwo o ustalenie pracy w określonych warunkach na wskazanym w pozwie stanowisku, a takie powództwo również zmierza do uzyskania dowodów służących w postępowaniu przed organem emerytalnym. Pracodawca wystawił powodowi świadectwo pracy wpisując stanowiska pracy zgodnie z dokumentacją pracowniczą i zapisem stanowisk przez niego zajmowanych. Pracodawca zgodnie z aktualnym regulacjami prawnymi i orzecznictwem nie miał obowiązku wpisywania w świadectwie pracy okresów pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Pozwany choć nie musiał, taki zapis w świadectwie uczynił , przy czym jest to tylko powtórzenie zapisów wystawionego wcześniej powodowi Zaświadczenia o wykonywaniu pracy ww. warunkach, którego powód wówczas nie zakwestionował. Na marginesie w ogóle wskazać należy, iż to z winy powoda znacznie utrudnione było prowadzenie postępowania, gdyż trzeba było ustalać okoliczności sprzed wielu wielu lat a co było konsekwencją tego, że powód przez cały okres zatrudnienia nie kwestionował tego jakie zajmuje stanowisko, jakie ma zakres obowiązków oraz zapisów dokumentacji pracowniczej, w tym nie zakwestionował wystawionego mu 25.01.2023 r. Zaświadczenia, w którym wskazano jakie okresy i jakie stanowiska powoda uwzględnił pracodawca w kwestii pracy powoda w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Mając powyższe na uwadze powództwo nie mogło zostać uwzględnione. Powód nie udowodnił, aby doszło do pomyłki w oznaczeniu jego stanowisk pracy. Jeśli z kolei traktować by to powództwo jako powództwo o ustalenie (mające na celu uzyskanie dowodów potrzebnych w postępowaniu przed organem emerytalnym), to bezsprzecznie powód nie ma interesu prawnego, w rozumieniu art. 189 KPC, w ustaleniu wykonywania pracy w warunkach szczególnych na określonych stanowiskach.

Zgodnie zaś z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r., Nr 8, poz. 43, ze zm.) okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy , stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Skoro kwalifikacja określonej pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach dla celów emerytalno-rentowych może być dokonywana wyłącznie w postępowaniu przed organem rentowym w sprawie o przyznanie świadczenia z ubezpieczeń społecznych (ewentualnie w postępowaniu sądowym wywołanym wniesieniem odwołania od decyzji organu rentowego), to pracownik wytaczający w tej materii przed sądem pracy powództwo o ustalenie nie wykazuje w ogóle interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c., niezależnie od tego przeciwko komu (pracodawcy, czy organowi rentowemu) skierował pozew (postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I PK 108/11). Pracownik nie ma klasycznie rozumianego interesu prawnego w dochodzeniu przed sądem pracy ustalenia zatrudnienia go w szczególnych warunkach, skoro okoliczność ta ma być przedmiotem samodzielnych ustaleń organu rentowego (wyrok SA w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III AUa 649/13).

Nie ulega wątpliwości, iż potwierdzenie wykonywania pracy w warunkach szczególnych może służyć wyłącznie uzyskaniu świadczeń z ubezpieczeń społecznych, a dokładnie emerytury pomostowej, a do tego jest przewidziany odrębny tryb, który ma również na celu zweryfikowanie, czy wnioskodawca pracę w warunkach szczególnych wykonywał bez względu na przedłożone w tym zakresie dowody w tym np. świadectwo pracy. Nie mogło temu służyć jednak postepowanie przed tut. Sądem.

Mając na uwadze powyższe, Sąd w pkt 1 wyroku oddalił powództwo.

Orzeczenie o kosztach jak w pkt 2 wyroku, Sąd wydał w oparciu o art. 102 k.p.c., odstępując od ogólnej zasady wynikającej z art. 98 k.p.c. Zgodnie z art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Ustawodawca nie precyzuje, co rozumieć należy przez „szczególnie uzasadniony” wypadek, pozostawiając to ocenie Sądu, który winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tak związane z jej przebiegiem, jak i treścią i charakterem żądania oraz sytuacją osobistą i majątkową stron. W orzecznictwie przyjmuje się, że „szczególnie uzasadniony wypadek” w rozumieniu art. 102 k.p.c. może zajść w szczególności, gdy z uzasadnionych względów powód mógł być subiektywnie przekonany o zasadności swego roszczenia (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 20.12.1979 r., III PR 78/79, OSP 1980/11/196, wyroku z 25.02.1975 r., II PR 302/74, Lex nr 7664 lub postanowienia z 7.01.1982 r., II CZ 191/81, Lex nr 8389).