Wyrok z 23 września 2025, sygn. I C 853/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 września 2025 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka-Midziak

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2025 r. w G.

sprawy z powództwa I. S.

przeciwko (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 16.632,98 zł (szesnaście tysięcy sześćset trzydzieści dwa złote dziewięćdziesiąt osiem groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od następujących kwot:

a)  15.736,30 zł (piętnaście tysięcy siedemset trzydzieści sześć złotych trzydzieści groszy) od dnia 1 czerwca 2024 roku do dnia zapłaty,

b)  896,68 zł (osiemset dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt osiem groszy) od dnia 13 stycznia 2025 roku do dnia zapłaty,

2.  umarza postępowanie w pozostałym zakresie,

3.  zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 4.617,00 zł (cztery tysiące sześćset siedemnaście złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 853/24

UZASADNIENIE

(wyroku z dnia 23 września 2025 roku – k. 621)

Powódka I. S. domagała się od pozwanego (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. zapłaty kwoty 31.461,86 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 czerwca 2024 roku do dnia zapłaty, a także zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu powódka twierdziła, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2022 roku w sprawie o sygn. akt XV C 65/20 i Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2024 roku w sprawie o sygn. akt V ACa 1223/22 - oddalającym apelację banku, ustalono, że nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy kredytu na cele mieszkaniowe E. nr (...) z dnia 11 września 2008 roku z uwagi na jej nieważność, a w konsekwencji wszystkie kwoty uiszczone przez powódkę na rzecz pozwanego w wykonaniu tej umowy stanowią świadczenie nienależne. Strony rozliczyły się z wypłaconego przez bank kapitału kredytu w drodze potrącenia i przelewu dokonanego przez powódkę. Powódka, dokonując przelewu na rzecz pozwanego przed rozliczeniem się w drodze potrącenia, dokonała nadpłaty w kwocie 31.461,86 zł, która to kwota stanowi świadczenie nienależne dochodzone niniejszym pozwem.

(pozew – k. 3-9)

Pozwany w odpowiedzi na pozew uznał powództwo o zapłatę w części, tj. co do kwoty 15.725,56 zł, a w pozostałym zakresie wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

Pozwany zaprzeczył, aby wyliczenia przedstawione przez powódkę były prawidłowe, złożone oświadczenie o potrąceniu z dnia 8 maja 2024 roku było w pełni skuteczne, a powódce przysługiwała kwota 15.736,30 zł oraz odsetki od kwoty 31.461,86 zł, a także istniały podstawy do wytoczenia powództwa. Pozwany wskazywał na przedprocesową wolę rozliczenia umowy.

(odpowiedź na pozew – k. 111-113)

Pismem z dnia 13 grudnia 2024 roku powódka cofnęła powództwo o zapłatę kwoty 15.725,56 zł. Jednocześnie rozszerzyła żądanie pozwu w ten sposób, że skapitalizowała niezapłacone odsetki i wniosła o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 896,68 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia pisma rozszerzającego powództwo do dnia zapłaty – tytułem skapitalizowanych odsetek od części zwróconego powódce nienależnego świadczenia wynikającego z wyżej opisanej umowy kredytu liczonych od dnia 1 czerwca 2024 roku do dnia zapłaty, tj. 2 grudnia 2024 roku.

Zatem ostatecznie powódka domagała się:

a)  zapłaty kwoty 15.736,30 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 czerwca 2024 roku do dnia zapłaty,

b)  zapłaty kwoty 896,68 zł wraz z odsetkami i tytułem jak wyżej wskazano,

c)  zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

(pismo z dnia 127-132)

Pozwany podtrzymując dotychczasowe stanowisko domagał się oddalenia powództwa w całości w kształcie po modyfikacji powództwa i zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Wskazał, że cofnięcie powództwa było konsekwencją uznania w tym zakresie roszczenia przez pozwaną.

(pismo z dnia 16.01.2025r. – k. 137-137v.)

Stan faktyczny:

Dnia 11 września 2008 roku powódka I. S. zawarła z (...) Bankiem S.A. z siedzibą w W. (poprzednikiem prawnym pozwanego (...) Bank (...) S.A. w W.) umowę kredytu na cele mieszkaniowe E. nr (...), na podstawie której bank udzielił kredytu w kwocie 540.000,00 zł denominowanego (waloryzowanego) w walucie (...), na okres 360 miesięcy od dnia 11 września 2008 roku do dnia 20 września 2038 roku na zasadach określonych w umowie i (...).

(dowód: umowa kredytu z dnia 11.09.2008r. nr (...) – k. 44-47, aneks nr (...) – k. 48-49)

Dnia 16 września 2008 roku bank wypłacił powódce kwotę 540.000,00 zł tytułem realizacji wyżej opisanej umowy kredytowej.

(dowód: zaświadczenie – k. 406-408)

Na poczet wskazanej wyżej umowy powódka wpłaciła łącznie: 121.131,69 zł oraz 215.513,38 CHF.

(dowód: zestawienie – k. 106-107v.)

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku, wydanym w sprawie o sygn. akt XV C 65/20 dnia 15 czerwca 2022 roku ustalono, że stosunek prawny wynikający z zawartej w dniu 11 września 2008 roku pomiędzy I. S. a (...) Bank S.A. z siedzibą w W. umowy kredytu nr (...) nie istnieje z uwagi na nieważność umowy (pkt 1.), zasądzono od pozwanego (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powódki I. S. kwotę 114.656,87 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 lipca 2020 roku do dnia zapłaty (pkt 2.), zasądzono od pozwanego (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powódki I. S. kwotę 195.473,25 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 lipca 2020 roku do dnia zapłaty (pkt 3.), oddalono powództwo w pozostałym zakresie (pkt 4.), zasądzono od pozwanego (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powódki I. S. kwotę 11.847 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 5.). W procesie tym bank podniósł warunkowy zarzut potrącenia, który uznany został za nieskuteczny.

(dowód: wyrok z dnia 15.06.2022r. w sprawie XV C 65/20 wraz z uzasadnieniem – k. 50-69, pozew – k. 427-432v. wraz z jego rozszerzeniem – k. 433-436v.)

Pismem z dnia 21 grudnia 2022 roku powódka wezwała bank do zapłaty nieobjętych wyżej opisanym wyrokiem kwot: 3.744,82 zł tytułem nienależnego świadczenia za okres od dnia 20 października 2008 roku do dnia 20 grudnia 2011 roku oraz 20.040,13 CHF tytułem nienależnego świadczenia za okres od dnia 20 listopada 2019 roku do dnia 20 czerwca 2022 roku - w terminie 3 dni od doręczenia wezwania. Pismo zgodnie z niekwestionowanymi twierdzeniami powódki doręczono dnia 30 grudnia 2022 roku.

(dowód: pismo z dnia 21.12.2022r. – k. 85, potwierdzenie nadania – k. 86)

Pozwem z dnia 13 listopada 2023 roku bank domagał się od I. S. zapłaty kwoty 681.907,89 zł, w tym kwoty: 540.000,00 zł z tytułu zwrotu kapitału kredytu wypłaconego na podstawie wyżej wskazanej umowy oraz 141.907,89 zł tzw. korzyści majątkowej. I. S. w odpowiedzi na pozew zapowiedziała złożenie zarzutu potrącenia. W piśmie z dnia 23 maja 2024 roku z ostrożności procesowej podniesiony został zarzut potrącenia kwoty 116.461,86 zł należnej kredytobiorcy z wierzytelnością banku z tytułu wypłaconego kredytu w kwocie 85.000 zł. Pismem z dnia 16 grudnia 2024 roku bank cofnął powództwo w zakresie kwoty 540.000,00 zł tytułem zwrotu kapitału wypłaconego na podstawie przedmiotowej umowy oraz powództwo w zakresie kwoty 72.421,71 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 69.486,18 zł od daty wskazanej w pozwie do dnia doręczenia pisma stronie przeciwnej. Podtrzymano powództwo o zapłatę kwoty 9.819,86 zł tytułem skapitalizowanych odsetek od kwoty 540.000 zł od dnia 1 marca 2024 roku do dnia 29 kwietnia 2024 roku wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia następnego po dniu doręczenia pisma stronie przeciwnej.

(dowód: pozew z dnia 13.11.2023r. – k. 179-194, odpowiedź na pozew – k. 215-240, pismo z dni 23.05.2024r. – k. 249-252v., pismo z dnia 16.12.2024r. – k. 279-287)

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2024 roku Sąd Apelacyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt V ACa 1223/22 oddalił apelację banku (pkt I.) i zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 8.100,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt II.).

(dowód: wyrok z dnia 11.04.2024r. w sprawie V ACa 1223/22 wraz z uzasadnieniem – k. 70-84v.)

Dnia 18 kwietnia 2024 roku bank przelał na rzecz powódki kwotę 154.279,48 zł tytułem realizacji wyroków Sądu Okręgowego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt XV C 65/20 oraz Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt V ACa 1223/22.

(dowód: potwierdzenie przelewu – k. 98)

Dnia 22 kwietnia 2024 roku bank przelał na rzecz powódki kwotę 263.024,00 CHF tytułem realizacji wyroków Sądu Okręgowego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt XV C 65/20 oraz Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt V ACa 1223/22.

(dowód: potwierdzenie przelewu – k. 97)

Pismem z dnia 23 kwietnia 2024 roku powódka wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 2.729,31 zł tytułem zwrotu nienależnego świadczenia – w terminie 7 dni od daty doręczenia. Pismo doręczono dnia 24 kwietnia 2024 roku.

(dowód: pismo z dnia 23.04.2024r. – k. 87-88)

Dnia 8 maja 2024 roku powódka wpłaciła na rzecz banku kwotę 455.000,00 zł tytułem „zwrotu świadczenia nienależnego pomniejszonego”.

(dowód: potwierdzenie przelewu – k. 96)

Pismem z dnia 8 maja 2024 roku powódka oświadczyła, że dokonuje potrącenia swojej wierzytelności w kwocie 116.461,86 zł, na co składały się kwoty:

a)  1.072,53 CHF jako nieuiszczona należność wynikająca z wyroku według kursu 4, (...) na dzień zapłaty, tj. 22 kwietnia 2024 roku,

b)  94.250,74 zł tytułem kwoty nieobjętej powództwem, na którą składała się kwota 20.040,13 CHF przeliczona na złotówki według kursu z dnia wymagalności roszczenia, tj. 3 stycznia 2023 roku, tj. 4,7031 zł wraz z odsetkami od dnia 3 stycznia 2023 roku do dnia 8 maja 2024 roku w wysokości 14.065,46 zł (przeliczono 3.178,42 CHF na złotówki według kursu z dnia 8 maja 2024 roku wynoszącego 4, (...)),

c)  3.744,82 zł tytułem kwoty nieobjętej powództwem, w tym 593,95 zł odsetek od dnia 3 stycznia 2023 roku do dnia 8 maja 2024 roku,

d)  2.729,31 zł tytułem kwoty nieobjętej powództwem, w tym 5,05 zł odsetek od dnia 3 stycznia 2023 roku do dnia 8 maja 2024roku,

powyższe z wierzytelnością banku o zwrot kwoty wypłaconego kredytu w wysokości 540.000,00 zł.

Powódka oświadczyła, że wpłaciła 455.000,00 zł, a zatem do zapłaty przez bank pozostaje kwota: 540.000,00 zł – 116.461,86 zł – 455.000,00 zł = 31.461,86 zł.

Pismo doręczono dnia 10 maja 2024 roku.

(dowód: pismo z dnia 08.05.2024r. – k. 99-101, wydruk z systemu śledzenia przesyłek – k. 102, potwierdzenie nadania – k. 103)

Pismem z dnia 23 maja 2024 roku powódka wezwała bank do zapłaty kwoty 31.461,86 zł tytułem pozostałego do zwrotu nienależnego świadczenia z tytułu wyżej opisanej umowy kredytu – w terminie 3 dni od chwili doręczenia wezwania. Pismo doręczono dnia 28 maja 2024 roku.

(dowód: pismo z dnia 23.05.2024r. – k. 89-91, potwierdzenie nadania – k. 92, wydruk z systemu śledzenia przesyłki nr (...))

Dnia 2 grudnia 2024 roku bank wpłacił na rzecz powódki kwotę 15.725,56 zł, tj. należność uznaną w niniejszej sprawie.

(fakt bezsporny)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych przez strony dokumentów, a także dokumentów uzyskanych z akt wskazanych w ustaleniach stanu faktycznego, które to dokumenty nie były kwestionowane co do swojej prawdziwości. Ich autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu, zwłaszcza, że część z nich stanowiły prawomocne orzeczenia sądowe. W szczególności należało mieć na uwadze, że stan faktyczny był bezsporny.

Podstawę prawną powództwa głównego stanowiły przepisy art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Stosownie do art. 410 § 1 k.c. przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Zgodnie z treścią art. 410 § 2 k.c. świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Należało mieć na względzie, że nieważność umowy kredytu hipotecznego łączącej strony oznacza, że nie istnieje stosunek zobowiązaniowy między stronami, jaki miałby powstać w wyniku jej zawarcia. W konsekwencji, strony, które zawarły nieważną umowę i w jej wykonaniu spełniły świadczenia według treści umowy, powinny sobie zwrócić wzajemnie uzyskane świadczenia jako nienależne w rozumieniu art. 410 k.c.

Konieczne jest także przypomnienie, że oświadczenie o potrąceniu, o którym mowa w art. 499 k.c. jest czynnością materialnoprawną, powodującą w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 498 § 1 k.c. – odpowiednie umorzenie wzajemnych wierzytelności (§ 2). Do zaistnienia takich przesłanek dochodzi, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelnością drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym (§ 1). Potrącenie, jako sposób wygaszenia zobowiązania, jest w skutkach równoważne spełnieniu świadczenia, przyjmuje się, że za jego pomocą można regulować zobowiązania (zob. K. Gandor, w: System Prawa Cywilnego, t. III, cz. 1, s. 853). Potrącenie jest zatem surogatem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania (zob. M. Pyziak-Szafnicka, Potrącenie, s. 30). Aby mogło dojść do potrącenia, spełnione być muszą łącznie cztery przesłanki: wzajemność wierzytelności, jednorodzajowość świadczeń, wymagalność wierzytelności, zaskarżalność wierzytelności. Inaczej rzecz ujmując, potrącenie staje się możliwe wówczas, gdy powstaje tzw. stan potrącalności tj. w dacie, w której ziszczają się przesłanki pozytywne potrącenia określone w art. 498 § 1 k.c. przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych potrącenia, w tym określonych w art. 505 k.c. Z tą bowiem chwilą jeden z wzajemnych wierzycieli nabywa uprawnienie do dokonania czynności potrącenia, a skutki wykonania tego uprawnienia cofają się do chwili powstania stanu potrącalności. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 r., III CK 152/02, LEX nr 157288, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt V CSK 242/13, LEX nr 1467141). W orzecznictwie i literaturze zgodnie wskazuje się przy tym, że wbrew brzmieniu przepisu, który stawia warunek, aby obie wierzytelności były wymagalne i możliwe było ich dochodzenie przed sądem lub przed innym organem państwowym (art. 498 § 1 k.c.) – przesłanki wymagalności i zaskarżalności dotyczą tylko wierzytelności potrącającego – strony aktywnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt V CSK 242/13, LEX nr 1467141, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2004 r., sygn. akt IV CK 362/02, LEX nr 148650, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2005 r., sygn. akt III CK 90/05, LEX nr 187036, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I ACa 770/12, LEX nr 1312086, wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I ACa 1385/12, LEX nr 1322889, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt I ACa 639/08, LEX nr 1120165).

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało ustalenie należności stron w dacie dokonywania poszczególnych wpłat oraz spełniania świadczenia poprzez potrącenie. Z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2022 roku wynikało, że bank winien zwrócić powódce kwotę 114.656,87 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 lipca 2020 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 195.473,25 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za identyczny czasokres. Wiadomym było również, że na poczet spornej umowy powódka wpłaciła łącznie kwoty 121.131,69 zł oraz 215.513,38 CHF, co wynikało z zestawienia - k. 107v. Tydzień po uprawomocnieniu się wyroku bank wpłacił na rzecz pozwanej kwotę 154.279,28 zł celem realizacji wyroku. Do dnia tej wpłaty bank winien wpłacić na rzecz powódki: kwoty zasądzone wyrokiem wraz z odsetkami wynoszącymi odpowiednio 39.622,61 zł oraz 67.550,75 zł, a także koszty procesu za I. i II. instancję, tj. odpowiednio 11.847,00 zł oraz 8.100,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, tj. odpowiednio 25,26 zł oraz 4,99 zł. Łączna należność na ten dzień zamykała się w kwocie łącznej 174.256,73 zł oraz 263.024,00 CHF. Zatem po dokonanej wypłacie bank winien był powódce jeszcze kwoty: 19.977,25 zł tytułem kapitału (174.256,73 zł – 154.279,28 zł) oraz 195.473,25 CHF kapitału, oraz 67.550,75 CHF odsetek ustawowych za opóźnienie. Kolejna wypłata banku nastąpiła dnia 22 kwietnia 2024 roku i obejmowała kwotę 263.024,00 CHF. Do tego dnia bank winien wypłacić kwoty wymienione jak dotychczas, ale powiększone o należne odsetki ustawowe za opóźnienie – dla kwoty wyrażonej w złotych polskich należność odsetkowa wyniosła 24,63 zł, a dla kwoty wyrażonej w (...) wyniosła 240,99 CHF. Oznacza to, że wypłata banku zaspokoiła roszczenie odsetkowe w kwocie 67.791,56 CHF (67.550,57 CHF + 240,99 CHF) oraz pomniejszyła należność główną o kwotę 262.783,01 CHF (263.024,00 CHF – 240,99 CHF). Zatem z tytułu wyżej opisanych wyroków do spłaty pozostała kwota 19.977,25 zł kapitału, 24,63 zł oraz 240,99 CHF kapitału. Nie ulegało także wątpliwości, że poza tymi kwotami bank zobowiązany był zwrócić kwotę 6.474,82 zł (121.131,69 zł – 114.656,87 zł) oraz 20.040,13 CHF (215.513,38 CHF – 195.473,25 CHF). Wymagalność dodatkowych kwot w świetle art. 455 k.c. uzależniona była od wezwania banku do zapłaty, co nastąpiło pismem powódki z dnia 21 grudnia 2022 roku (k. 85), w którym powódka domagała się zwrotu kwoty 3.744,82 zł oraz 20.040,13 CHF. Zgodnie z niekwestionowanymi twierdzeniami powódki, roszczenie w tym zakresie stało się wymagalne dnia 3 stycznia 2023 roku. Kolejne wezwanie pismem z dnia 23 kwietnia 2024 roku (k. 87-88) obejmowało zapłatę kwoty 2.729,31 zł i stało się wymagalne po upływie terminu zakreślonego w wezwaniu, a więc dnia 3 maja 2024 roku. Zatem do dnia 8 maja 2024 roku bank winny był powódce – poza należnościami objętymi wyżej wskazanymi wyrokami – kwotę 3.744,82 zł powiększoną o kwotę odsetek ustawowych za opóźnienie to jest 593,95 zł, a nadto kwotę 2.729,31 zł powiększoną o kwotę odsetek ustawowych za opóźnienie, a także kwotę 20.040,13 CHF powiększoną o kwotę odsetek ustawowych za opóźnienie 3.178,42 CHF. Przeliczając powyższą należność na sumę wyrażoną w walucie polskiej po niekwestionowanych przez bank kursach wymiany (tj. 4,7031 zł z dnia 3 stycznia 2023 roku, czyli wymagalności kwoty nominalnej wynoszącej 20.040,13 CHF i 4, (...) z dnia 8 maja 2024 roku, czyli daty płatności co do kwoty odsetek wynoszących 3.178,42 CHF – jak w wyliczeniu z k. 112v. powódka otrzymała kwotę 108.316,20 zł (4,7031 zł/ (...) x 20.040,13 CHF + 4.4253 zł/ (...) x 3.178,42 CHF = 94.250,74 zł + 14.065,46 zł). Powiększając o wartość w walucie polskiej już wcześniej znaną, stwierdzić należało, że oświadczenie powódki o potrąceniu z dnia 8 maja 2024 roku obejmowało jej wierzytelność względem banku o zapłatę kwoty 116.461,86 zł z wierzytelnością banku o zwrot kwoty 540.000,00 zł. Jednocześnie powódka wpłaciła na rzecz banku kwotę 455.000,00 zł. W tej sytuacji złożone przez powódkę oświadczenie o potrąceniu przysługującej jej wierzytelności w kwocie 116.461,86 zł było skuteczne co do kwoty 85.000,00 zł (540.000,00 zł – 455.000,00 zł). Niewątpliwie zapłata kwoty 455.000,00 zł nastąpiła przed złożeniem oświadczenia o potrąceniu. Co jeszcze istotniejsze powódka nie dokonywała potrącenia swojej wierzytelności z wierzytelnością banku o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty nominalnej wypłaconego kredytu. Oznacza to, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia – w teorii dwóch kondykcji – pozostawało, czy istniała wierzytelność banku o zapłatę tychże odsetek, chociażby pod kątem retroaktywności potrącenia czy wymagalności. Pozwany bank nie dokonał bowiem skutecznego potrącenia swojej wierzytelności o zapłatę odsetek z wierzytelnością powódki. W tej sytuacji stwierdzić należało, że powódka nadpłaciła bankowi kwotę 31.461,86 zł. Nie można jednak zapominać, że o ile całość opisanych rozliczeń dotyczy zwrotu wzajemnych świadczeń w wykonaniu nieważnej umowy z przyjmowaną w orzecznictwie teorią dwóch kondykcji, o tyle nadpłata powyższej kwoty wykracza już poza stosunek umowny i nie stanowi środków nadpłaconych w wykonaniu nieważnej umowy. Kwota ta wpłacona została już po prawomocnym ustaleniu nieważności umowy i stanowi nienależnie spełnione świadczenie. Powódka zamiast wpłacać na rzecz banku kwotę 455.000,00 zł powinna wpłacić kwotę niższą, tj. 423.538,14 zł, aby rozliczyć się z bankiem w zakresie kwoty nominalnej.

Słuszne zatem było żądanie powódki w zakresie żądania zwrotu kwoty 31.461,86 zł dokonane wezwaniem z dnia 23 maja 2024 roku, doręczonym dnia 28 maja 2024 roku. Po upływie 3-dniowego terminu zakreślonego w wezwaniu roszczenie w tym zakresie stało się wymagalne. Pozwany bank uznał powództwo co do kwoty 15.725,56 zł i dnia 2 grudnia 2024 roku wypłacił tę kwotę na rzecz powódki. Do dnia wypłaty powódce należały się również odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od dnia 1 czerwca 2024 roku. Powódka zgodnie z przysługującym jej uprawnieniem (art. 451 k.c.) zaliczyła wpłatę na poczet należności głównej. Do spłaty przez bank pozostawała więc kwota 15.736,30 zł (31.461,86 zł – 15.725,56 zł) oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 1 czerwca 2024 roku do dnia zapłaty. Powódka dokonała kapitalizacji odsetek na dzień 2 grudnia 2024 roku, co dało kwotę 896,68 zł.

Mając na uwadze powyższe w punkcie 1. wyroku na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. powództwo w zmodyfikowanym kształcie uwzględniono w całości, w tym w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. oraz art. 455 k.c. Odsetki od kwoty 15.736,30 zł należne były po upływie terminu określonego w wezwaniu do zapłaty (vide: k. 92), a w zakresie skapitalizowanych odsetek w dniu następującym po doręczeniu pozwanemu pisma zawierającego rozszerzone powództwo.

W pozostałym zakresie, tj. w zakresie cofniętego powództwa, postępowanie umorzono w punkcie 2. wyroku na podstawie art. 355 k.p.c., zważywszy, że czynność ta dokonana została przed rozpoczęciem rozprawy, a więc zgoda pozwanego nie była potrzebna (art. 203 § 1 k.p.c.). Sąd nie dopatrzył się także, aby cofnięcie pozwu było sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego, a także aby zmierzało do obejścia prawa (art. 203 § 4 k.p.c.).

O kosztach procesu orzeczono w punkcie 3. wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. i wyrażonej w tym przepisie zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Niewątpliwie pozwanego należało uznać za przegrywającego proces w całości, również w zakresie uznanego roszczenia. Nie zaszły podstawy do przynajmniej częściowego zastosowania art. 101 k.p.c. czy też art. 102 k.p.c. Sąd miał na uwadze, że pozwany był przedprocesowo wzywany do zapłaty, a zatem pozew nie był dla niego zaskoczeniem. Sąd uznał, że na poniesione przez powódkę koszty procesu składały się: opłata sądowa od pozwu (1.000,00 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17,00 zł) oraz wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600,00 zł) ustalonej zgodnie z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.) – łącznie 4.617,00 zł. Zgodnie z art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od kwoty tej należne były odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.