sygn. I C 706/25 24 września 2025 Sąd Rejonowy w Toruniu

Wyrok z 24 września 2025, sygn. I C 706/25

Data orzeczenia 24 września 2025
Sąd Sąd Rejonowy w Toruniu
Wydział I Wydział Cywilny
Przewodniczący Sędzia Asesor Paweł Kamiński
Tagi
#Sąd Rejonowy w Toruniu #I Wydział Cywilny #wyrok

Sygn. akt: I C 706/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 września 2025 r.

Sąd Rejonowy w Toruniu I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:

asesor sądowy Paweł Kamiński

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Karolina Kotowska

po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. w Toruniu

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w W.

przeciwko A. J.

o zapłatę

I. oddala powództwo;

II. zasądza od powoda (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz pozwanej A. J. kwotę 5 417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 706/25 T., dnia 13 października 2025 roku

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 6 grudnia 2024 r. wniesionym do Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie powód (...) Spółka Akcyjna w W. (dalej także jako: (...)) wniósł o zasądzenie od pozwanej A. J. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą (...) na rzecz powoda kwoty 72 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 października 2024 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.

Uzasadniając pozew powód wskazał, że Rada Ministrów powierzyła (...) realizację programu pomocowego Tarcza finansowa (...) Funduszu (...) dla małych i średnich firm (Tarcza (...) 1.0). Powód podał, że Tarcza (...) 1.0 miała stanowić istotny element pomocy na rzecz przedsiębiorców, których dochody zostały utracone na skutek pandemii (...)19. Powód wskazał, że obok indywidualnej umowy subwencji, podstawowym dokumentem regulującym zasady udzielania i rozliczania subwencji jest regulamin programu rządowego, z którym beneficjenci mieli obowiązek się zapoznać przed zawarcie umowy i który stanowił integralną część umowy subwencji. Powód podał, że w odniesieniu do Tarczy Finansowej 1.0 zastosowanie miał Regulamin ubiegania się o udział w Programie Rządowym „Tarcza (...) Funduszu (...) dla małych i średnich firm”, który obowiązywał od dnia 29 kwietnia 2020 roku, ze zmianami przyjętymi 13 maja 2020 roku, które weszły w życie 28 maja 2020 roku, a następnie ze zmianami przyjętymi 13 kwietnia 2021 roku, które weszły w życie 28 kwietnia 2021 roku (Regulamin 1.0). Powód zaznaczył, że ze względu na nadzwyczajną, niespotykaną dotąd skalę potrzeb udzielenia wsparcia finansowego przedsiębiorcom w Polsce uruchomiony program charakteryzowała automatyzacja i standaryzacja zastosowanych procedur. Powód wskazał, że w dniu 18 maja 2020 roku za pośrednictwem banku pozwana złożyła wniosek o uzyskanie finansowego wsparcia rządowego w ramach Tarczy Finansowej 1.0. (...) wskazał, że zawarł z pozwaną umowę Subwencji Finansowej nr (...), na mocy której wypłacił pozwanej kwotę 72 000 zł. W dniu 19 maja 2020 roku (...) podjął decyzję o przyznaniu subwencji finansowej w wysokości 72 000 zł oraz dokonał przelewu tej kwoty na wskazany przez pozwaną rachunek bankowy. Powód podniósł, że przyznanie pozwanej subwencji finansowej w kwocie przez nią wnioskowanej oparte zostało na dzień wydania decyzji o przyznaniu subwencji finansowej na oświadczeniach pozwanej. Powód wskazał, że zgodnie z umową o warunkach realizacji i trybie przekazywania środków na realizację programów rządowych z dnia 27 kwietnia 2020 roku, zawartą pomiędzy Skarbem Państwa a (...), realizacja Tarczy Finansowej 1.0 została objęta tarczą antykorupcyjną Centralnego Biura Antykorupcyjnego (dalej jako: (...)) i tarczą cyberbezpieczeństwa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Powód podał, że w dniu 14 stycznia 2021 roku w odniesieniu do pozwanej (...) przekazało (...) negatywną rekomendację zalecającą niewypłacanie lub nieumarzanie wypłaconej już subwencji finansowej ze środków publicznych z uwagi na zwiększone ryzyko wystąpienia przestępstw korupcyjnych, ekonomicznych lub prania pieniędzy, a także zagrożeń dla interesu ekonomicznego państwa i ryzyka wykorzystania udzielonych środków finansowych w sposób niezgodny z celem i regulaminem programu, co następnie zostało ponownie potwierdzone w dniu 16 września 2024 roku. Powód wskazał, że w związku ze stwierdzeniem przez (...) krytycznego ryzyka wykorzystania otrzymanej subwencji finansowej w sposób niezgodny z celem Tarczy Finansowej 1.0, (...) jest uprawniony zgodnie z § 10 ust. 9 Regulaminu 1.0 do wystąpienia o zwrot wypłaconych środków wraz z brakiem możliwości ich umorzenia. (...) wskazał, że udostępniona przez (...) informacja obligowała powoda do wystąpienia o zwrot wypłaconej pozwanej subwencji finansowej. Powód wskazał, że w dniu 30 września 2024 roku wysłał do pozwanej informację o wysokości zadłużenia wraz z wezwaniem do uiszczenia należności w terminie 14 dni roboczych. Do dnia wniesienia pozwu zadłużenie nie zostało uregulowane. Powód wskazał, że z uwagi na brak jakichkolwiek wpłat ze strony pozwanej do zapłaty tytułem należności głównej pozostawała kwota 72 000 zł. Zdaniem powoda na podstawie § 11 ust. 5 zawartej umowy subwencji finansowej, § 10 ust. 9 regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa (...) Funduszu (...) dla małych i średnich firm” z 28 kwietnia 2021 r. oraz art. 353 § 1 k.c. świadczenie powinno zostać zwrócone powodowi. (...) wskazał też, że wezwanie do zwrotu niezasadnie udzielonej subwencji finansowej stanowi wyraz prawnego obowiązku mającego swoje źródło nie tylko na gruncie relacji cywilnoprawnej, ale także na gruncie przepisów prawa pomocy publicznej oraz Decyzji Komisji Europejskiej. Powód wskazał też, że pozwana miała pełną świadomość zasad przyznawania subwencji finansowej oraz zasad wydawania decyzji o obowiązku zwrotu przekazanej należności, co pozwana potwierdzała składając stosowne oświadczenie. Powód uzasadniając żądanie w zakresie odsetek za opóźnienie podał, że w przypadku wydania przez (...) decyzji określającej kwotę subwencji finansowej podlegającej zwrotowi w całości w związku z ustaleniem przez (...), że beneficjent naruszył warunki programowe, należność podlega zwrotowi w terminie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia beneficjentowi tej decyzji. Powód wskazał, że w wydanej decyzji wyznaczył pozwanej termin 14 dni roboczych na dokonanie zapłaty. Wobec wydania tej decyzji w dniu 30 września 2024 roku, termin 14 dni roboczych upłynął w dniu 18 października 2024 roku. W konsekwencji, twierdził powód, pozwana od dnia 19 października 2024 roku pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia pieniężnego i od tego dnia powód domagał się odsetek ustawowych za opóźnienie (k. 2-9).

Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2024 roku referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym dla Warszawy–Śródmieścia w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Toruniu jako miejscowo i funkcjonalnie właściwemu (k. 40). Postanowienie stało się prawomocne z dniem 1 lutego 2025 roku.

W dniu 15 maja 2025 roku Sąd Rejonowy w Toruniu wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w całości uwzględniający żądanie pozwu (k. 58).

Pozwana A. J. w ustawowym terminie wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty zaskarżając go w całości oraz domagając się oddalenia powództwa i zasądzenia od powoda zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Strona pozwana wniosła także o oddalenie wniosku powoda o zasądzenie kosztów procesu podnosząc, iż przed wszczęciem postępowania powód nie podjął próby polubownego rozwiązania sprawy w rozumieniu art. 187 § 1 pkt 3 k.p.c.

Uzasadniając swoje stanowisko pozwana podniosła, że pozew w sposób rażący narusza zasady praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do państwa oraz pacta sunt servanda. Pozwana wskazała, że specyfika stosunku umownego łączącego strony odbiegała od typowych umów zawieranych w ramach warunków swobody działalności gospodarczej. Powód zdaniem pozwanej był w tym stosunku stroną silniejszą. Powód działał de facto jako reprezentant państwa, który rozdysponował pomoc publiczną. To dla powoda zastrzeżono w umowie liczne, jednostronne uprawnienia. Pozwana wskazała, że od 2002 roku prowadzi działalność gospodarczą. Przyznała, iż w związku ze stanem epidemii, zagrożenia epidemicznego oraz ustanowieniem ograniczeń, nakazów i zakazów prowadzących do czasowego zamykania lub ograniczania działalności lokali gastronomicznych ponosiła ogromne straty finansowe, przez co zdecydowała się skorzystać z programu rządowego realizowanego przez powoda. Pozwana wskazała, że bez pomocy ze strony państwa jej działalność by upadła. Strona pozwana wyjaśniła, iż wykorzystała subwencję w okresie od maja 2020 roku do maja 2021 roku, zaś w dniu 26 maja 2021 roku złożyła oświadczenie o rozliczeniu subwencji i wykorzystaniu jej zgodnie z przeznaczeniem wnosząc o zwolnienie z obowiązku jej zwrotu. Pozwana podkreśliła, iż dowiedziała się o żądaniu zwrotu wypłaconej subwencji dopiero otrzymując postanowienie Sądu Rejonowego w Warszawie o przekazaniu pozwu według właściwości. Dopiero po otrzymaniu ww. korespondencji pozwana złożyła w banku reklamację w sprawie decyzji o zwrocie subwencji, zaś po jej rozpatrzeniu, pismem z 5 lutego 2025 roku otrzymała wezwanie do zapłaty oraz decyzję o zwrocie subwencji. A. J. podkreśliła, iż do czasu wytoczenia powództwa powód nie wyczerpał drogi polubownego rozwiązania sporu, a pozew został złożony przedwcześnie. Jak wskazuje pozwana, powód uzasadniając żądanie opiera się na zidentyfikowaniu przez (...) po stronie pozwanej zwiększonego ryzyka wykorzystania subwencji niezgodnie z celem i regulaminem programu, które nastąpiło już po wykorzystaniu subwencji zgodnie z jej celem i regulaminem. Zdaniem pozwanej na etapie wydania decyzji o rozliczeniu subwencji powód winien opierać się na ocenie rzeczywiście wydanych środków, a nie na ocenie ryzyka, że subwencja mogłaby zostać nieprawidłowo wykorzystana. Nadto pozwana podkreśliła, iż (...) w ogóle nie podjął próby sprawdzenia czy subwencja została wykorzystania prawidłowo. Pozwana wskazała też, że powód w ogóle nie zakwestionował, że subwencja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Zdaniem pozwanej działania powoda stanowią przejaw poszukiwania, a wręcz tworzenia podstawy do żądania zwrotu subwencji od przedsiębiorcy. Zdaniem pozwanej takie działanie stoi też w sprzeczności z celem programu i zadaniem (...), który miał służyć ochronie przedsiębiorstw, zaś obecnie podejmuje działania, które prowadzą do ich niszczenia. Pozwana wskazała, że nałożenie na nią obowiązku zwrotu subwencji spowoduje jej upadłość. Cel subwencji, który został osiągnięty zostałby zniweczony w efekcie nałożenia na pozwaną obowiązku jej zwrotu. A. J. wskazała również, że regulamin, na który powołuje się powód nie obowiązywał w dniu zawarcia przedmiotowej umowy oraz że (...) nie posiada podstawy prawnej umożliwiającej wydawanie rekomendacji co do obywateli. Pozwana zaznaczyła też, że nawet gdyby przyjąć prezentowane przez powoda stanowisko, że dochodzi on zwrotu nienależnie uzyskanego wsparcia finansowego, to takie powództwo podlega oddaleniu na podstawie art. 409 k.c. i następnych. Pozwana wskazała bowiem, że nie jest wzbogacona, skoro zużyła subwencję zgodnie z jej przeznaczeniem, tj. na pokrycie kosztów działalności w czasie epidemii, a oświadczenie o rozliczeniu subwencji złożyła powodowi w dniu 26 maja 2021 roku. Pozwana wskazała, że nie była zobowiązana liczyć się z obowiązkiem zwrotu subwencji, skoro otrzymała od powoda decyzję z dnia 19 maja 2020 roku, że spełniła przesłanki do uzyskania subwencji. Pozwana wskazała też, że nie mogła wiedzieć, że (...) wyda co do niej negatywną rekomendację. Pozwana podkreśliła, że wydanie w stosunku do niej decyzji o zwrocie subwencji nastąpiło bez prawa do odwołania się i poza przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Pozwana podkreśliła, że ani decyzja, ani nawet pozew nie konkretyzują dostatecznie okoliczności, na podstawie których powód żąda zwrotu subwencji. Pozwana zaznaczyła też, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 5 k.c., gdyż dochodzenie przez powoda zwrotu subwencji stanowi nadużycie prawa podmiotowego (k. 65-69).

Powód w piśmie przygotowawczym z dnia 23 czerwca 2025 roku podtrzymał dotychczas zgłoszone żądania, wnioski, dowody oraz twierdzenia. Powód podniósł, że przesłał pozwanej za pośrednictwem bankowości elektronicznej w dniu 30 września 2024 roku decyzję określającą kwotę subwencji podlegającą zwrotowi w całości, w której podał podstawę żądania zwrotu subwencji i wyznaczył termin do uregulowania należności. (...) podkreślił, że pozwaną obowiązywał regulamin w aktualnym brzmieniu, ponieważ na podstawie § 11 ust. 6 umowy powód był uprawniony do zmiany regulaminu w trakcie trwania umowy, a ta nie określała sposobu, w jaki miały być przekazywane informacje o zmianie. Dodatkowo, zdaniem powoda zmiana § 10 ust. 9 regulaminu jest zgodna z celem programu Tarcza (...) 1.0, a pozwana mogła się z łatwością zapoznać z aktualną treścią regulaminu korzystając z odnośnika do strony internetowej zawierającej regulamin. (...) zaznaczył, że umowa nie określa w jaki sposób powód miał przekazywać informacje o zmianie. Kwestię tę reguluje Regulamin 1.0, zgodnie z którym o zmianach regulaminu beneficjenci będą informowani poprzez zamieszczenie przez (...) odpowiedniej informacji pod adresem www.(...) zawierającej zestawienie zmian regulaminu. Powód wskazał, że konieczność weryfikacji istnienia nadużyć istniała już od początku wprowadzenia programu Tarczy Finansowej 1.0, a Regulamin 1.0 po 28 maja 2020 roku jedynie doprecyzował, że (...) może odmówić wypłaty subwencji na podstawie stwierdzenia istnienia nadużyć i może na tej podstawie dochodzić zwrotu subwencji. Powód wskazał, iż na podstawie § 13 ust. 15 regulaminu 1.0 był uprawniony zwrócić się o raport do (...), zaś na podstawie art. 1, art. 2 oraz art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym organ ten był uprawniony do kontroli przedsiębiorców. Powód wskazał, że postanowienia umowy i regulaminu nie wymagały wskazania konkretnego rodzaju nadużyć, a wskazywały jedynie na istnienie uzasadnionego podejrzenia wystąpienia jakiegokolwiek rodzaju nadużyć po stronie beneficjenta programu. Zdaniem powoda otrzymanie negatywnej rekomendacji w stosunku do pozwanej od (...) wypełnia przesłankę opisaną w § 10 ust. 9 regulaminu. Powód twierdził, że wydając decyzję o zwrocie subwencji skorzystał z uprawnień wynikających wprost z łączącej strony umowy, a podejmując ją działał w oparciu o zasadę racjonalnej uznaniowości wynikającej z Regulaminu 1.0. Powód twierdził też, że złożenie oświadczenia o rozliczeniu subwencji złożonego przez pozwaną nie ma znaczenia w sprawie. (...) zaznaczył też, że weryfikacja pozwanej została dokonana 14 stycznia 2021 roku, a następnie powtórzona 16 września 2024 roku, po czym w dniu 30 września 2024 roku wydana została decyzja o zwrocie subwencji, zaś 6 grudnia 2024 roku powód złożył w niniejszej sprawie pozew. Zdaniem powoda terminy podejmowanych przez niego czynności nie były bardzo odległe. Zdaniem powoda fakt, iż pozwana zużyła subwencję finansową na pokrycie kosztów działalności gospodarczej nie sprawia, że pozwana nie jest wzbogacona, gdyż zmniejszyła w ten sposób swoje pasywa. Powód podniósł, że subwencja nie miała charakteru bezzwrotnego, zaś Regulamin 1.0 szczegółowo opisuje sposób rozliczania udzielonych subwencji finansowych, w tym zasady ich zwrotu. Powód zaznaczył, że niektóre aspekty Tarczy Finansowej 1.0 miały charakter uznaniowy lub ocenny. Powód twierdził też, że był uprawniony do następczej kontroli udzielonej subwencji stanowiącej środki w ramach pomocy publicznej (k. 81-87).

W piśmie przygotowawczym z dnia 4 sierpnia 2025 roku pozwana podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pozwana zaznaczyła, że dopełniła swoich obowiązków wynikających z umowy, wykorzystała subwencję zgodnie z jej przeznaczeniem, umowa subwencji została przez nią wykonana 26 maja 2021 roku, zaś powód działał w złej wierze, sprzecznie z prawem i zasadami współżycia społecznego. Pozwana zaznaczyła też, że umowa z dnia 18 maja 2020 roku nie przewidywała wydania decyzji na podstawie której powód wystąpił z roszczeniem o zwrot subwencji w niniejszej sprawie. Pozwana wskazała też, że przedmiot umowy subwencji nie miał dla niej charakteru zawodowego. W związku z tym pozwana podniosła, że postanowienia umowne zawarte w § 11 umowy są sprzeczne z art. 384 i 384 1 k.c. Pozwana zaznaczyła, że powód nie wykazał, aby doręczył jej regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym przed zawarciem umowy. Pozwana podniosła, że powód nie przedłożył w sprawie wersji regulaminu obowiązującego w dacie zawarcia umowy, więc nie można odnieść się do jego treści. Pozwana podkreśliła też, że ani zgodnie z treścią zawartej umowy, ani regulaminu obowiązującego w dacie jej zawarcia powód nie był uprawniony do wydania decyzji określającej wysokość subwencji finansowej podlegającej zwrotowi w całości. Pozwana wskazała również, że powód nie był uprawniony do zmiany regulaminu w trakcie trwania umowy. Pozwana podała też, że nie miała żadnego wpływu na treść umowy, a okoliczności pandemii oraz obostrzenia i zakazy nakładane przez państwo powodowały krytyczny spadek dochodów i zagrożenie upadłością, co wymuszało na pozwanej podpisanie umowy o treści narzuconej przez powoda. Zdaniem pozwanej przygotowana przez powoda umowa narusza interesy konsumenta i zawiera liczne klauzule, które wprost znajdują się w katalogu klauzul niedozwolonych. Pozwana zaznaczyła, że powód dysponował negatywną opinią (...) już od 14 stycznia 2021 roku, ale nie informował o niej pozwanej. Zdaniem pozwanej przyjęcie stanowiska powoda, t.j. że negatywne rekomendacja (...) każdorazowo skutkuje obowiązkiem zwrotu całości subwencji prowadziłoby do sytuacji, w której powód może jednostronnie kreować sytuację pozwanej w oparciu o bliżej nieokreślone dane, do których dostępu nie ma ani pozwana, ani powód oraz do tego, że beneficjent subwencji pozostaje w trwającej wiele lat niepewności co do obowiązku zwrotu subwencji. Pozwana zaznaczyła też, że powód nie wykazał, aby doręczył jej decyzję o zwrocie subwencji (k. 161-166).

Na rozprawie w dniu 24 września 2025 roku pełnomocnik powoda podniósł, iż regulamin wymieniony w § 11 ust. 4 umowy subwencji finansowej z dnia 18 maja 2020 roku łączącej strony oraz regulamin, który wszedł w życie 28 kwietnia 2021 roku to ten sam regulamin. Strona pozwana zaprzeczyła powyższym twierdzeniom. Nadto pełnomocnik (...) oświadczył, iż jedyną podstawą wydania decyzji w sprawie zwrotu subwencji z dnia 30 września 2024 roku była negatywna rekomendacja udzielona przez (...) (k. 196-197). Do zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy zmianie.

Sąd ustalił, co następuje:

Pozwana A. J. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) od 20 kwietnia 2002 roku. Jako przedmiot działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności wskazano 56.10A tj. restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne.

Fakt bezsporny, a nadto dowód : wydruk z (...) k. 16

Powód (...) Spółka Akcyjna w W. jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą między innymi w zakresie zarządzania funduszami, pozostałych form udzielania kredytów i zarządzania rynkami finansowymi.

Fakt bezsporny, a nadto dowód : wydruk informacji z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego powoda – k. 12-13

W dniu 18 maja 2020 roku powód (...) Spółka Akcyjna w W. zawarł z A. J. (nazywana w dalej części umowy Przedsiębiorcą) umowę subwencji finansowej numer (...). W § 1 ust. 2 umowy wskazano, że Przedsiębiorca oświadcza, iż na dzień 31 grudnia 2019 roku był mikroprzedsiębiorcą zatrudniającym od 1 do 9 pracowników (z wyłączeniem właściciela), a jego roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza równowartości 2 mln EUR. Przedsiębiorca oświadczył, że liczba zatrudnianych pracowników na koniec miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku o zawarcie umowy subwencji finansowej wynosiła 3 pracowników, zaś w roku poprzednim, w dacie przypadającej na koniec miesiąca odpowiadającego nazwie miesiąca złożenia wniosku 4 (§ 1 ust. 4 umowy). Przedsiębiorca wnioskował o subwencję finansową w kwocie 72 000 zł (§ 1 ust. 9 umowy). Przedsiębiorca oświadczył, że na dzień złożenia wniosku przeważającym rodzajem faktycznie prowadzonej przez niego działalności, w ramach której wnioskuje o subwencję finansową jest działalność sklasyfikowana w klasie (...): 56.10.A – Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne (§ 1 ust. 12 umowy). W § 2 ust. 7 umowy wskazano, że po zawarciu niniejszej Umowy (...) zweryfikuje na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów dane przedstawione przez Przedsiębiorcę i złożone oświadczenia i podejmie decyzję w przedmiocie wypłaty subwencji. § 2 ust. 8 umowy stanowi, że (...) podejmie decyzję o wypłacie subwencji finansowej w wysokości wnioskowanej jeśli przedstawione przez Przedsiębiorcę dane przy zawieraniu umowy znajdą potwierdzenie w informacjach uzyskanych przez (...) z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów, a Przedsiębiorca będzie spełniał warunki wypłaty subwencji finansowej określone w umowie oraz oświadczenia złożone przez Przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą w związku z zawarciem umowy będą prawdziwe. § 2 ust. 11 umowy stanowi, że (...) może podjąć decyzję o odmowie wypłaty subwencji finansowej w przypadku powzięcia wątpliwości co do charakteru działalności prowadzonej przez Przedsiębiorcę, w szczególności w sytuacji powzięcia jakichkolwiek informacji o toczących się lub zakończonych wydaniem wyroku skazującego postępowaniach karnych lub karno-skarbowych przeciwko Przedsiębiorcy, a w przypadku jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub osób prawnych, przeciwko wspólnikom Przedsiębiorcy lub osobom wchodzącym w skład jego organów. W § 3 ust. 1 umowy określone zostały zasady zwrotu otrzymanej przez Przedsiębiorcę będącego mikroprzedsiębiorcą subwencji finansowej. W przypadku zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej (w tym zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej) przez Przedsiębiorcę lub otwarcia likwidacji Przedsiębiorcy w jakimkolwiek czasie w ciągu 12 miesięcy od dnia przyznania subwencji finansowej subwencja podlegała zwrotowi w kwocie stanowiącej 100 % wartości subwencji finansowej (§ 3 ust. 1 lit. a umowy). W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej przez Przedsiębiorcę w całym okresie 12 miesięcy od dnia przyznania subwencji finansowej podlegała ona zwrotowi:

- w kwocie stanowiącej 25 % wartości subwencji finansowej bezwarunkowo; oraz

- w przypadku utrzymania średniej liczby (...) (średnie zatrudnienie) w okresie 12 pełnych miesięcy kalendarzowych w stosunku do stanu zatrudnienia na koniec miesiąca kalendarzowego poprzedzającego datę zawarcia umowy na poziomie:

a. wyższym niż 100% - w wysokości dodatkowo 0% kwoty subwencji finansowej;

b. od 50% do 100% - w wysokości dodatkowo od 0% do 50% kwoty subwencji finansowej – proporcjonalnie do skali redukcji zatrudnienia według wskazanego w umowie wzoru;

c. niższym niż 50% - w wysokości dodatkowo 50% wartości subwencji finansowej (§ 3 ust. 1 lit. b umowy).

Zgodnie z § 3 ust. 3 umowy, w wyjątkowych przypadkach uwzględniając indywidualną sytuację Przedsiębiorcy, (...) może podjąć decyzję o zmianie warunków zwrotu subwencji finansowej w odniesieniu do Przedsiębiorcy, którego spadek przychodów ze sprzedaży wyniósł więcej niż 75%. Zgodnie z § 3 ust. 4 umowy, decyzję o wysokości zwrotu subwencji finansowej podejmie (...), na podstawie oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej, złożonego przez Przedsiębiorcę w terminie dziesięciu dni roboczych od upływu 12 miesięcy liczonych od dnia wypłaty subwencji finansowej Przedsiębiorcy. Składając oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej Przedsiębiorca zobowiązany jest potwierdzić średnią liczbę (...) w okresie pełnych 12 miesięcy od końca miesiąca poprzedzającego dzień zawarcia umowy. W przypadku niezłożenia przez Przedsiębiorcę we wskazanym terminie oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej Przedsiębiorca będzie zobowiązany zwrócić subwencję finansową w całości. W § 3 ust. 5 umowy wskazano, że wniosek o zmianę warunków zwrotu subwencji finansowej, o którym mowa w § 3 ust. 3 Przedsiębiorca złoży (...) w sposób, który zostanie odrębnie wskazany przez (...). Oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej, o którym mowa w § 3 ust. 4 Przedsiębiorca złoży za pośrednictwem bankowości elektronicznej banku. Informacja o podjęciu przez (...) decyzji o wysokości zwrotu subwencji finansowej zostać miała przekazana Przedsiębiorcy w sposób pozwalający Przedsiębiorcy zapoznać się z informacją o decyzji (...). Zgodnie z § 3 ust. 6 umowy, do czasu całkowitego zwrotu subwencji finansowej przez Przedsiębiorcę, (...) może kontrolować prawdziwość informacji i oświadczeń złożonych w związku z zawarciem umowy. W przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji lub oświadczeń zawartych w umowie (...) może podjąć decyzję o zwrocie przez Przedsiębiorcę całości lub części subwencji finansowej. W takim przypadku subwencja finansowa stanie się wymagalna w terminie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia przedsiębiorcy o decyzji (...) w sposób pozwalający Przedsiębiorcy zapoznać się z informacją o decyzji (...). Zgodnie z treścią § 11 ust. 4 umowy, prawa i obowiązki (...) oraz przedsiębiorcy związane z wypłaconą subwencją finansową określone są także w regulaminie ubiegania się udział w programie rządowym – Tarcza (...) Funduszu (...) dla M., Małych i Średnich Firm. W umowie wskazano, że regulamin dostępny jest pod adresem: https:// (...)(Regulamin). Aktualnie jednak link do wspomnianego regulaminu nie działa – link przekierowuje do strony startowej (...) Funduszu (...). W § 11 ust. 5 umowy wskazano, że Regulamin stanowi integralną część umowy o ile strony w umowie nie ustalą odmiennie swoich praw i obowiązków. Treść Regulaminu może być w każdym czasie pozyskana, odtwarzana lub utrwalana przez Przedsiębiorcę ze wskazanej wyżej strony internetowej. Zgodnie z § 11 ust. 6 umowy, (...) przysługuje prawo do zmiany regulaminu w trakcie trwania umowy. Wprowadzenie zmiany wymaga poinformowania o niej Przedsiębiorcy w taki sposób, który umożliwi przedsiębiorcy zapoznanie się z informacją o takiej zmianie wraz ze wskazaniem postanowień podlegających zmianie, przy czym zmiana taka wchodzi w życie w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedsiębiorcy informacji.

W umowie subwencji pozwana A. J. oświadczyła m.in., że:

a) wszystkie przedstawione informacje oraz złożone oświadczenia są zgodne z prawdą i jest świadoma odpowiedzialności karnej za przedstawienie fałszywych informacji oraz złożenia fałszywych oświadczeń (§ 1 ust. 1 umowy subwencji finansowej);

b) przedsiębiorca prowadzący działalność w sektorach innych niż wymienione w ust. 16 lit. a) (działalność z sektora rybołówstwa i akwarystyki) i b) (działalności w sektorze produkcji podstawowej produktów rolnych) oświadcza, że jest świadomy tego, że maksymalna wysokość subwencji finansowej nie może przekroczyć 800 000 EUR, przy czym do limitu wliczane są również inne środki pomocy publicznej otrzymane w ramach wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii (...)19, udzielone na podstawie Sekcji 3.1 Tymczasowych ram (§ 2 ust. 18 umowy subwencji finansowej);

c) jest świadoma tego, że subwencja finansowa udzielana jest jako pomoc przewidziana w Sekcji 3.1 Tymczasowych ram oraz dotyczy wyłącznie przedsiębiorstw spełniających kryteria M.-, Małego i Średniego – Przedsiębiorcy w rozumieniu Programu oraz załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji (UE) nr (...) (§ 2 ust. 19 umowy subwencji finansowej);

d) w razie stwierdzenia, iż Przedsiębiorca jest dużym przedsiębiorcą, (...) może wydać decyzję o zwrocie udzielonego wsparcia (§ 2 ust. 20 umowy subwencji finansowej);

e) zapoznała się z regulaminem, rozumie go i akceptuje jego treść (§ 11 ust. 4 umowy subwencji finansowej).

Fakty bezsporne, a nadto dowód : umowa subwencji finansowej numer (...) z dnia 18 maja 2020 r. – k. 30-31v, informacja dostępna powszechnie na stronie https://(...)

W dniu 19 maja 2020 r. (...) S.A. w W., po dokonaniu pozytywnej weryfikacji spełnienia przez przedsiębiorcę warunków otrzymania subwencji finansowej określonych w umowie, podjął decyzję o wypłacie A. J. subwencji finansowej w kwocie 72 000 zł będącej całkowitą wnioskowaną przez pozwaną kwotą subwencji finansowej. Kwota subwencji została wypłacona na wskazany w umowie subwencji rachunek bankowy przedsiębiorcy.

Fakty bezsporne, a nadto dowód : decyzja w sprawie subwencji finansowej z dnia 19 maja 2020 r. – k. 32, potwierdzenie przelewu z dnia 19 maja 2020 r. – k. 33

W dniu 13 kwietnia 2021 r. (...) S. A. przyjął regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym (...) Firm. Regulamin ten wszedł w życie 28 kwietnia 2021 roku. Zgodnie z § 3 ust. 4 regulaminu, szczegółowe warunki Finansowania Programowego, zakres zobowiązań Beneficjentów oraz zasady i warunki zwrotu przez Beneficjenta, lub częściowego zwolnienia Beneficjenta z obowiązku zwrotu, udzielonego mu Finansowania Programowego określa Umowa Subwencji Finansowej zawierana pomiędzy Beneficjentem i (...). W § 3 ust. 5 regulaminu wskazano natomiast, że (...) może podejmować na zasadach racjonalnej uznaniowości decyzje indywidualne o zmianach warunków zwolnienia Beneficjentów z określonych kategorii z obowiązku zwrotu Subwencji Finansowej w całości lub części w przypadkach określonych w Dokumentach Programowych. W § 5 1 ust. 1 regulaminu określono, że w celu rozliczenia Subwencji Finansowej Beneficjent zobowiązany jest złożyć oświadczenie o rozliczeniu poprzez bankowość elektroniczną Banku, za pośrednictwem którego zawarł umowę Subwencji Finansowej. W ust. 2 wskazano, że procedura składania oświadczenia o rozliczeniu przebiega w następujący sposób:

a)  oświadczenie o rozliczeniu składane jest nie wcześniej niż pierwszego dnia po upływie 12 miesięcy liczonych od dnia wypłaty Subwencji Finansowej oraz nie później niż w terminie 10 dni roboczych od upływu 12 miesięcy liczonych od dnia wypłaty Subwencji Finansowej – dla uniknięcia wątpliwości pierwszy dzień po upływie 12 miesięcy liczonych od dnia wypłaty Subwencji Finansowej jest uwzględniany przy obliczaniu terminu na złożenie oświadczenia o rozliczeniu,

b)  oświadczenie o rozliczeniu może zostać złożone w imieniu beneficjenta wyłącznie jednoosobowo przez osobę, która posiada dostęp do bankowości elektronicznej beneficjenta w banku, za pośrednictwem którego zawarta została Umowa Subwencji Finansowej. Oświadczenie o rozliczeniu złożone przez osobę wskazaną w zdaniu poprzednim będzie traktowane jako oświadczenie złożone przez osobę upoważnioną,

c)  treść oświadczenia o rozliczeniu jest weryfikowana przez bank pod kątem jej kompletności i wstępnej zgodności z warunkami programowymi, w zakresie ustalonym między (...) i bankiem, przy czym złożenie oświadczenia o rozliczeniu nie jest możliwe do czasu ewentualnego poprawienia w oświadczeniu o rozliczeniu błędnych danych lub złożenia wszystkich wymaganych oświadczeń, wskazanych przez bank na etapie poprzedzającym akceptacje oświadczenia o rozliczeniu,

d)  Po poprawnym wprowadzeniu przez osobę składającą oświadczenie o rozliczeniu w imieniu beneficjenta danych w formularzu udostępnionym przez Bank, w bankowości elektronicznej zostanie wygenerowany projekt oświadczenia o rozliczeniu, zawierający odpowiednie dane zamieszczone przez beneficjenta w formularzu udostępnionym przez bank,

e)  osoba składająca oświadczenie o rozliczeniu w imieniu beneficjenta uzyska możliwość zapoznania się z oświadczeniem o rozliczeniu w formie elektronicznej, wydrukowania i zapisania elektronicznie projektu oświadczenia o rozliczeniu oraz dostępu do zapisanego elektronicznie projektu oświadczenia o rozliczeniu po ponownym zalogowaniu, o ile bank zapewni taką funkcjonalność,

f)  oświadczenie o rozliczeniu musi zostać podpisane przez osobę składającą oświadczenie o rozliczeniu w bankowości elektronicznej banku za pomocą narzędzi autoryzacyjnych przekazanych przez bank,

g)  bank przekaże oświadczenie o rozliczeniu do (...), który rozpatrzy je zgodnie z procedurą opisaną w dokumentach programowych, w tym zweryfikuje dane przekazane przez beneficjenta z bazami danych m.in. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Ministerstwa Finansów lub Krajowej Administracji Skarbowej.

W § 5 1 ust. 7 przewidziano, że w związku ze złożeniem oświadczenia o rozliczeniu lub upływem terminu na złożone oświadczenia o rozliczeniu, (...) podejmie jedną z następujących decyzji:

a)  Decyzję określającą kwotę Subwencji Finansowej podlegającą zwrotowi w związku:

I. ze złożeniem przez osobę składającą oświadczenie o rozliczeniu w imieniu beneficjenta oświadczenia o rozliczeniu w treści odpowiadającej propozycji (...), o której mowa w § 5 1 ust. 4 regulaminu, […]

II. z niezłożeniem oświadczenia o rozliczeniu przez beneficjenta, […]

III. ze złożeniem oświadczenia o rozliczeniu pomimo niewyjaśnienia rozbieżności, o których mowa w § 5 1 ust. 6 regulaminu, […]

W wyżej opisanych przypadkach Subwencja (...) podlega zwrotowi, w kwocie wskazanej w treści decyzji zgodnie z harmonogramem spłat, przy czym w odniesieniu do sytuacji opisanej w pkt I, wysokość Subwencji Finansowej podlegającej zwrotowi ma charakter bezsporny i beneficjent nie jest uprawniony do jej późniejszego kwestionowania w toku postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w § 14 ust. 1 regulaminu.

b)  Decyzję określającą kwotę Subwencji Finansowej podlegającą zwrotowi w całości w związku z:

I. niezłożeniem oświadczenia o rozliczeniu przez beneficjenta, […]

II. ustaleniem przez (...), że beneficjent naruszył inne niż wskazane w pkt I warunki programowe, które pociągają za sobą konieczność zwrotu otrzymanej Subwencji Finansowej,

w takim przypadku Subwencja (...) podlega zwrotowi w terminie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia beneficjentowi decyzji określającej wysokość Subwencji Finansowej podlegającej zwrotowi w całości;

c)  Decyzję informującą beneficjenta o zidentyfikowaniu przez (...) okoliczności, które uniemożliwiają ustalenie wysokości Subwencji Finansowej podlegającej zwrotowi – w takim przypadku (...) przekaże beneficjentowi informację o przyczynach braku możliwości ustalenia wysokości Subwencji Finansowej podlegającej zwrotowi – w takim przypadku (...) przekaże beneficjentowi informację o przyczynach braku możliwości ustalenia wysokości Subwencji Finansowej podlegającej zwrotowi, przy czym do czasu wyjaśnienia okoliczności uniemożliwiających ustalenie wysokości Subwencji Finansowej podlegającej zwrotowi, Subwencja (...) nie podlega zwrotowi – wyjaśnienie tych okoliczności nastąpi w ramach postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w § 14 ust. 1 regulaminu. Po wyjaśnieniu okoliczności uniemożliwiających ustalenie wysokości Subwencji Finansowej podlegającej zwrotowi, (...) wydaje jedną z decyzji, o których mowa w § 5 1 ust. 7 lit a) lub b) regulaminu nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia udostępnienia beneficjentowi decyzji informującej o zidentyfikowaniu przez (...) okoliczności, które uniemożliwiały ustalenie wysokości Subwencji Finansowej podlegającej zwrotowi, przy czym w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin ten może zostać przez (...) wydłużony.

W ust. 8 wskazano, że bank podpisze w imieniu (...), działając w charakterze pełnomocnika, decyzję określającą kwotę Subwencji Finansowej podlegającą zwrotowi, opatrując ją pieczęcią Banku lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym osób uprawnionych do reprezentowania Banku, a następnie udostępni ją beneficjentowi w bankowości elektronicznej.

Z kolei w ust. 9 ustalono, że decyzja określająca wysokość Subwencji Finansowej podlegającej zwrotowi oraz decyzja informująca beneficjenta o zidentyfikowaniu przez (...) okoliczności, które uniemożliwią ustalenie wysokości Subwencji Finansowej podlegającej zwrotowi zostaną udostępnione beneficjentowi nie później niż w terminie 15 dni roboczych licząc od ostatniego dnia terminu na złożenie oświadczenia o rozliczeniu, z zastrzeżeniem, że w wyjątkowych przypadkach termin ten może ulec wydłużeniu.

W myśl § 10 ust. 9 regulaminu (...) jest uprawniony do:

a)  odmowy wypłaty Subwencji Finansowej na rzecz beneficjenta, lub

b)  wydania decyzji określającej wysokość Subwencji Finansowej podlegającej zwrotowi w całości,

w przypadku, w którym istnieje uzasadnione podejrzenie wystąpienia jakiegokolwiek rodzaju nadużyć.

Zgodnie z § 13 ust. 15 regulaminu, beneficjent wyraża zgodę na występowanie i pozyskiwanie przez (...) oraz podmioty wskazane w art. 11 ust. 6 i 7 Ustawy o (...) do właściwych organów i instytucji, danych dotyczących jego sytuacji prawnej i finansowej, w tym w celu weryfikacji danych oraz informacji udzielonych przez Beneficjenta, w tym - w szczególności - do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Ministra Finansów, organów skarbowych, innych organów administracji oraz innych podmiotów prowadzących działalność w zakresie oceny i przetwarzania danych dotyczących sytuacji prawnej i finansowej podmiotów gospodarczych, w tym w szczególności na podstawie art. 21ab Ustawy o (...).

Zgodnie z § 16 ust. 2 regulaminu, może on ulec zmianie. O zmianach regulaminu beneficjenci będą informowani poprzez zamieszczenie przez (...) odpowiedniej informacji pod adresem www.pfrsa.pl zawierającej zestawienie zmian Regulaminu. Zgodnie z § 16 ust. 4 regulamin obowiązuje od 29 kwietnia i pozostaje w mocy do jego odwołania, zmiany lub zakończenia realizacji Programów przez (...).

Zgodnie z wyciągiem z rejestru zmian regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa (...) Funduszu (...) dla małych i średnich firm”, w dniu 13 kwietnia 2021 roku zmianie uległ § 9 ust. 10 regulaminu, który miał przyjąć brzmienie jakie ma § 10 ust. 9 regulaminu w wersji obowiązującej od 28 kwietnia 2021 roku. W regulaminie obowiązującym od 28 kwietnia 2021 roku brak jest jednak § 9 ust. 10.

Regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym (...) Firm dostępny jest w wersji do pobrania (jako plik pdf) na stronie internetowej www.(...)

Fakty bezsporne, a nadto dowód : regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym (...) Firm z dnia 13 kwietnia 2021 r. – k. 17-27, wyciąg z rejestru zmian regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza (...) Funduszu (...) dla Małych i Średnich Firm” – k. 28-29, wydruk strony internetowej (...) S.A. – k. 88-91

W dniu 26 maja 2021 roku A. J. złożyła (...) Spółce Akcyjnej w W. oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej nr (...). W oświadczeniu wskazano, że beneficjent subwencji wnosi o zwolnienie z obowiązku zwrotu subwencji finansowej w kwocie nie większej niż 72 000,00 zł. Pozwana wskazała, że doświadczyła spadku przychodów ze sprzedaży w wysokości 47,00 % w okresie od 1 października 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku w porównaniu do okresu trwającego od 1 października 2019 roku do 31 grudnia 2019 roku. Zgodnie z oświadczeniem, wysokość przychodów za ten okres w roku 2019 wyniosła 155 946,00 zł, zaś w roku 2020 – 82 441,00 zł. Pozwana oświadczyła, że średnia liczba pracowników przez okres pełnych 12 miesięcy kalendarzowych od końca miesiąca kalendarzowego poprzedzającego datę zawarcia umowy wyniosła 2,5. Pozwana oświadczyła, że liczba zatrudnianych pracowników na dzień końca miesiąca poprzedzającego datę zawarcia umowy lub liczba pracowników, na których została w przeliczeniu przyznana subwencja finansowa wyniosła 3,00. Pozwana oświadczyła także, że na dzień złożenia wniosku prowadziła działalność gospodarczą w ramach następującego kodu (...): 56.10.A tj. restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne. Pozwana wykorzystała kwotę otrzymanej subwencji finansowej na czynsz, składki na ubezpieczenie społeczne, energię, gaz i wypłaty dla pracowników. Dzięki otrzymaniu subwencji pozwana utrzymała swój biznes, a także była w stanem dalej zatrudniać pracowników, których zatrudniała. Sprawami subwencji zajmował się małżonek pozwanej.

Fakty bezsporne, a nadto dowód : oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej nr (...)MU z dnia 26 maja 2021 r. – k. 74-75, zestawienie kwoty wydatkowanych przez pozwaną z subwencji nr (...) – k. 72, zestawienie przychodów z działalności gospodarczej pozwanej w okresie od stycznia 2020 r. do kwietnia 2020 r. – k. 167-170, zeznania pozwanej A. J. w ramach przesłuchania stron na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. – k. 196v, znacznik czasowy od 00:32:42 do 00:39:45

W dniu 30 września 2024 roku (...) Spółka Akcyjna w W., w związku z weryfikacją danych A. J., podjął decyzję o konieczności zwrotu całej przyznanej kwoty subwencji finansowej, tj. 72 000 zł, w terminie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia pozwanej decyzji. Uzasadniając tę decyzję powód wskazał, że na podstawie § 10 ust. 9 Regulaminu 1.0 jest uprawniony do wydania decyzji określającej wysokość subwencji finansowej podlegającej zwrotowi w całości w przypadku, w którym istnieje uzasadnione podejrzenie wystąpienia jakiegokolwiek rodzaju nadużyć. W decyzji wskazano, że wydanie przez (...) decyzji wzywającej przedsiębiorcę do zwrotu całej przyznanej kwoty subwencji finansowej jest wynikiem przeprowadzenia następczej weryfikacji prawidłowości udzielenia przedsiębiorcy wsparcia finansowego w ramach programu rządowego Tarcza (...) Funduszu (...) dla Małych i Średnich Firm. Dodatkowo w uzasadnieniu decyzji wskazano, że weryfikacja beneficjenta pod kątem zagrożenia nadużyciami została zrealizowana przez (...) we współpracy z partnerami Programu 1.0 będącymi podmiotami publicznymi wysoce wyspecjalizowanymi i posiadającymi wszelką niezbędną wiedzę, środki, doświadczenie oraz uprawnienia pozwalające na profesjonalną ocenę wystąpienia nadużyć. Decyzja została doręczona pozwanej w dniu 5 lutego 2025 roku.

Fakty bezsporne, a nadto dowód : decyzja w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej z dnia 30 września 2024 r. – k. 39, pismo (...) Bank (...) S.A. z dnia 5 lutego 2025 r. – k. 76

Podstawą wydania przez powoda decyzji w sprawie zwrotu całej przyznanej pozwanej kwoty subwencji finansowej była negatywna rekomendacja co do nieumarzania subwencji finansowej A. J. wydana przez Centralne Biuro Antykorupcyjne. Na polecenie Ministra Koordynatora Służb Specjalnych Centralne Biuro Antykorupcyjne objęło Tarczę Finansową (...) osłoną antykorupcyjną. W dniu 8 maja 2020 roku w (...) powołany został zespół, którego zadania przewidują m.in. osłonę procesu dystrybucji wsparcia finansowego obejmującą weryfikację osób i podmiotów uczestniczących w realizacji programów (...). Celem programu osłonowego była identyfikacja i wyeliminowanie przypadków, w których pomoc finansowa mogłaby trafić do przedsiębiorców, dla których ryzyko działań przestępczych i godzących w interes ekonomiczny państwa został oceniony jako krytyczny. Program osłonowy miał również minimalizować ryzyko wykorzystania udzielonej subwencji w sposób niezgodny z celem programu. W związku z powierzoną osłoną (...) przygotowało i wdrożyło algorytm weryfikacji i analizy ryzyka beneficjentów subwencji finansowych. Na podstawie oceny ryzyka przeprowadzonej w oparciu o ten algorytm formułowane były rekomendacje, które były przekazywane do (...) zgodnie z ustaloną procedurą, tj. w postaci skomasowanych i zabezpieczonych plików zawierających uwagi odnoszące się do wielu podmiotów. Pliki te zawierały wskazanie podmiotów poddanych weryfikacji (...) wraz z opinią, pozytywną lub negatywną, ale nie zawierały uzasadnienia. Przy ocenie beneficjentów subwencji (...) korzystało m.in. z danych Krajowej Administracji Skarbowej, Generalnego Inspektora Informacji Finansowej i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Dodatkowo sprawdzano te podmioty i osoby powiązane m.in. w Krajowym Rejestrze Sądowym, bazie ZUS, bazie REGON, Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych oraz niejawnych bazach danych, do których (...) ma dostęp. Zgromadzone informacje pozwalały na kolejne typowania i dalsze sprawdzenia m.in. w Krajowym Systemie (...) Policji, Krajowym Centrum (...) i Krajowym Rejestrze Karnym.

W dniu 14 stycznia 2021 roku (...) przekazało powodowi negatywną rekomendację wobec A. J. negatywną rekomendację, która została potwierdzona w dniu 16 września 2024 roku. Departament analiz (...) wskazał, że aktualnie po stronie badanego przedsiębiorcy identyfikuje zwiększone ryzyko wykorzystania subwencji finansowej niezgodnie z celem i regulaminem programu.

Negatywna rekomendacja w stosunku do pozwanej A. J. została oparta na analizie danych pochodzących z Krajowego Systemu (...) Policji, z których wynikało, że w 2017 roku wobec pozwanej prowadzone było dochodzenie przez Komisariat Policji T.-Ś. w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstw z art. 271 § 1, 218 § 1a i 219 Kodeksu karnego.

Dowód : pismo Departamentu (...) z dnia 2 lutego 2024 r. nr M-III- (...) – k. 34, pismo Departamentu (...) z dnia 3 października 2024 r. nr M-III- (...) – k. 35, pismo Zastępcy Szefa (...) z dnia 25 października 2022 r. nr M-III- (...) – k. 36, pismo Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 15 lipca 2025 r. nr M-III- (...) – k. 158

Negatywna rekomendacja wydana przez (...) stanowiła jedyną podstawę wydania przez powoda decyzji z dnia 30 września 2024 roku w sprawie konieczności zwrotu całej przyznanej pozwanej kwoty subwencji finansowej.

Fakt bezsporny

Postępowanie karne prowadzone w stosunku do pozwanej A. J. zakończyło się ukaraniem pozwanej karą grzywny w wysokości 2000 zł. Obecnie wobec pozwanej nie jest prowadzone żadne postępowanie karne, ani karno-skarbowe. Zgodnie z informacją z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 23 września 2025 roku pozwana aktualnie nie figuruje w kartotece karnej, kartotece nieletnich, ani w kartotece osób pozbawionych wolności oraz poszukiwanych listem gończym.

Dowód : informacja z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 23 września 2025 r. – k. 195, zeznania pozwanej A. J. w ramach przesłuchania stron na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. – k. 196v, znacznik czasowy od 00:32:42 do 00:39:45

W okresie od stycznia do kwietnia roku 2025 działalność gospodarcza pozwanej prowadzona pod firmą (...) przynosi straty. W ciągu pierwszych czterech miesięcy roku 2025 powódka uzyskała przychód w wysokości 171 700,36 zł przy kosztach prowadzenia działalności w wysokości 179 024,14 zł. W sumie przez cztery miesiące prowadzenia działalności gospodarczej w roku 2025 pozwana poniosła stratę rzędu 7 323,78 zł. Pozwana nosi się z zamiarem zamknięcia działalności gospodarczej.

Dowód : księga przychodów i rozchodów za rok 2025 – k. 77, zeznania pozwanej A. J. w ramach przesłuchania stron na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. – k. 196v, znacznik czasowy od 00:32:42 do 00:39:45

Sąd zważył, co następuje:

Nakreślony powyżej stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedstawionych przez obydwie strony postępowania, a także informacji pisemnej z dnia 15 lipca 2025 roku uzyskanej od Centralnego Biura Antykorupcyjnego w W. (k. 158). Żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości, a również Sąd nie znalazł podstaw do ich podważenia ich wiarygodności. Przedstawione dokumenty tworzyły logiczną całość i przedstawiały spójny obraz rzeczywistości. Oprócz tego były zgodne z informacjami dotyczącymi powoda i pozwanej wynikającymi z publicznych rejestru – rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego i Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Sąd oparł się także na dowodzie z przesłuchania stron z ograniczeniem do przesłuchania pozwanej A. J., uznając je za w pełni wiarygodne. Zeznania pozwanej znajdują w znacznej mierze pokrycie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Pozwana przedstawiła dodatkowo okoliczności, w jakich wykonywana była umowa subwencji finansowej, a ponadto jej zeznania przedstawiły stan jej przedsiębiorstwa zarówno w okresie wykonywania umowy, jak i aktualnie. Pozwana przedstawiła też okoliczności dotyczące prowadzonego wobec niej w 2017 roku dochodzenia. Zeznania w tej mierze korespondowały logicznie z dowodami z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i uzupełniały te dowody.

Sąd oparł się w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych również na bezspornych twierdzeniach stron co do faktów.

W niniejszej sprawie powód domagał się od pozwanej kwoty 72 000 zł wraz z odsetkami tytułem zwrotu nienależnej, zdaniem powoda, subwencji finansowej. Pozwana kwestionowała obowiązek zwrotu subwencji wskazując, iż została ona wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, jak również powoływała się na sprzeczność postępowania powoda z zasadami współżycia społecznego, praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do państwa oraz pacta sunt servanda.

Tym samym sporne pomiędzy stronami było to czy pozwana była obowiązana do zwrotu subwencji.

Mając na względzie ustalony stan faktyczny Sąd doszedł do wniosku, że roszczenie powoda w stosunku do pozwanej jest niezasadne w całości.

Na wstępie rozważań prawnych wskazać należy, iż zgodnie z zasadą kontradyktoryjności ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego. To one, a nie Sąd, są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Z tego względu to na stronach spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie prawne stosownie do art. 6 k.c. i art. 232 in principio k.p.c. Ciężar udowodnienia faktu rozumieć należy z jednej strony jako obarczenie strony procesu obowiązkiem przekonania Sądu dowodami o słuszności swoich twierdzeń, a z drugiej konsekwencjami poniechania realizacji tego obowiązku, lub jego nieskuteczności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07 listopada 2007r., II CSK 293/07, LEX nr 487510). Poza tym należy pamiętać, iż artykuł 6 k.c. dopuszcza możliwość rozstrzygnięcia przez Sąd sporu także wtedy, gdy strona obarczona ciężarem dowodu nie udowodni faktów, z których wywodzi skutki prawne.

Stosownie do art. 353 § 1 k.c., zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Stosownie zaś do art. 353 1 k.c., strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Istotą umowy jest zatem złożenie przez strony zgodnych oświadczeń woli, których treść określa prawa i obowiązki stron. Umowa powstaje, gdy zostanie uzgodniony katalog istotnych dla danej umowy obowiązków stron i odpowiadających im uprawnień. W konsekwencji, nie jest dopuszczalne, aby postanowienia umowne dawały jednej ze stron uprawnienie do kształtowania według swojej woli zakresu obowiązków drugiej strony. Byłoby to sprzeczne z naturą umowy.

Z kolei zgodnie z art. 21a ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 923, dalej: „u.s.i.r."), Rada Ministrów, w związku ze skutkami (...)19, mogła powierzyć (...) Funduszowi (...) realizację rządowego programu udzielania przedsiębiorcom wsparcia finansowego w szczególności w formach, o których mowa w art. 13 ust. 1, lub w formach bezzwrotnych:

1) przedsiębiorcom - w związku ze skutkami (...)19;

2) przedsiębiorcom oraz innym podmiotom - w związku z zakazem, o którym mowa w art. 12a ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej (art. 21a ust. 1 u.s.i.r.).

Na mocy uchwały Rady Ministrów nr 50/2020 z dnia 27 kwietnia 2020 r. w sprawie programu rządowego "Tarcza finansowa (...) Funduszu (...) dla małych i średnich firm" przyjęty został program rządowy Tarcza (...), stanowiący stanowi załącznik do tej uchwały (zgodnie z § 1 Uchwały). Realizację rządowego programu powierzono (...) Spółce Akcyjnej w W.. Założycielem (...) jest Skarb Państwa.

Program rządowy „Tarcza (...) Funduszu (...) dla małych i średnich firm” był programem, dzięki któremu mali i średni przedsiębiorcy mogli skorzystać z finansowania na preferencyjnych warunkach. Rozwiązanie miało na celu zapewnienie płynności i stabilności finansowej w okresie poważnych zakłóceń w gospodarce w związku ze skutkami pandemii (...)19. Dofinansowanie było częściowo bezzwrotne. Środki uzyskane w ramach Tarczy Finansowej (...) dla małych i średnich przedsiębiorstw można było przeznaczyć wyłącznie na pokrycie kosztów bieżącej działalności, w tym pokrycie kosztów wynagrodzeń pracowników.

Z Tarczy Finansowej (...) Funduszu (...) dla małych i średnich przedsiębiorców skorzystać mogli przedsiębiorcy spełniający odpowiednie warunki. W rozdziale 3.1. Załącznika nr 1 (wyciągu z dokumentu programu) Tarczy Finansowej (...) Funduszu (...) dla małych i średnich firm wskazano, że programem objęci byli „przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292, z późn. zm., dalej: „u.p.p.”), tj. osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niebędące osobą prawną, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonujące działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, będący mikro, małymi lub średnimi przedsiębiorcami spełniającymi następujące kryteria:

a. mikroprzedsiębiorca ( (...)) – to przedsiębiorca, który łącznie spełnia następujące warunki:

(i) zatrudnia co najmniej 1 pracownika oraz nie więcej niż 9 pracowników, z wyłączeniem

właściciela, oraz

(ii) jego roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza kwoty 2.000.000 EUR;

b. małe i średnie przedsiębiorstwo ( (...) lub „mała i średnia firma”) – to przedsiębiorca, który zatrudnia do 249 pracowników, z wyłączeniem właściciela, a jego roczny obrót nie przekracza 50.000.000 EUR lub suma bilansowa nie przekracza 43.000.000 EUR, przy czym: (i) nie jest M., lub (ii) nie jest Beneficjentem Programu DP”.

Przy czym zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 236) przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą.

Zgodnie z wytycznymi Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 2015 r. w sprawie funkcjonowania osłony antykorupcyjnej oraz zawartą pomiędzy Skarbem Państwa, reprezentowanym przez Ministra (...), a (...) umową z 27 kwietnia 2020 r. o warunkach i trybie przekazywania środków na realizację programów rządowych, na polecenie Ministra Koordynatora Służb Specjalnych Centralne Biuro Antykorupcyjne objęło program osłoną antykorupcyjną. W ramach tej współpracy (...) dostarczało rekomendacje dotyczące zwrotu subwencji w przypadkach, gdzie istnieje podejrzenie nadużyć lub niewłaściwego wykorzystania wsparcia finansowego. (...) działając na podstawie obowiązków ustawowych przyjęło w procesie osłony rolę koordynacyjną w zakresie współpracy, opracowania wytycznych dla służb określających przesłanki do wydania negatywnej rekomendacji oraz uzgodnienia procedur wymiany informacji między innymi instytucjami.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że powód jako podstawę żądania wskazuje § 10 ust. 9 regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza (...) Funduszu (...) dla Małych i Średnich Firm”. Regulamin ten wszedł w życie 28 kwietnia 2021 roku. Tymczasem umowa subwencji finansowej numer (...), z której powód wywodził swoje roszczenia została zawarta w dniu 18 maja 2020 roku. Regulamin, na który powoływał się powód nie mógł zatem obowiązywać w dacie zawierania umowy. Zgodnie z treścią § 11 ust. 4 umowy subwencji, prawa i obowiązki (...) oraz przedsiębiorcy związane z wypłaconą subwencją finansową określone są także w regulaminie ubiegania się udział w programie rządowym – Tarcza (...) Funduszu (...) dla M., Małych i Średnich Firm. W § 11 ust. 6 umowy subwencji wskazano, że (...) przysługuje prawo do zmiany regulaminu w trakcie trwania umowy. Wprowadzenie zmiany wymaga poinformowania o niej przedsiębiorcy w taki sposób, który umożliwi przedsiębiorcy zapoznanie się z informacją o takiej zmianie wraz ze wskazaniem postanowień podlegających zmianie, przy czym zmiana taka wchodzi w życie w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedsiębiorcy informacji. Niemniej jednak powód nie wykazał, że poinformował pozwaną o zmianie regulaminu w sposób umożliwiający zapoznanie się z informacją o takiej zmianie. Za chybione w realiach przedmiotowej sprawy Sąd uznał twierdzenia powoda, który podnosił, że pozwana mogła z łatwością zapoznać się z treścią wzorca (regulaminu) i jego zmian korzystając z sieci Internet. W ocenie Sądu nie sposób oczekiwać, by przedsiębiorca każdego dnia weryfikował stronę internetową (...) w celu sprawdzenia aktualnego brzmienia regulaminu. Nadto pozwany nie przedstawił pierwotnego regulaminu, który obowiązywał strony w dacie zawarcia umowy subwencji, zaś link do strony internetowej, na której miał on być opublikowany już do niego nie prowadzi, lecz wyświetla jedynie stronę startową (...) Funduszu (...). Dodatkowo, na rozprawie w dniu 24 września 2025 roku pełnomocnik powoda podniósł, że regulamin obowiązujący w dniu zawarcia umowy subwencji z dnia 18 maja 2020 roku był tym samym regulaminem co regulamin, który wszedł w życie w dniu 28 kwietnia 2021 roku, czemu wyraźnie zaprzeczył pełnomocnik pozwanej, a także sama pozwana stwierdzając w trakcie zeznań złożonych na rozprawie w dniu 24 września 2025 roku, że nie dostała żadnej zmiany regulaminu. Sąd uznał, iż strona powodowa nie wykazała prawdziwości tychże twierdzeń, a zatem nie udowodniła, by pozwaną obowiązywał § 10 ust. 9 regulaminu w brzmieniu na dzień 28 kwietnia 2021 roku. Tym samym brak jest podstaw, by wywodzić jakiekolwiek obowiązki po stronie pozwanej z regulaminu w wersji z 2021 roku. Regulamin, o którym mowa w § 11 ust. 4 umowy subwencji ma inną nazwę aniżeli regulamin, który wszedł w życie w dniu 28 kwietnia 2021 roku, co sugeruje wyraźnie, że był to inny dokument. Umowa subwencji z dnia 18 maja 2020 roku nie wskazuje sposobu w jaki (...) powinien poinformować o zmianie regulaminu przedsiębiorcę. Prawdopodobnym jest, że sposób ten został określony w regulaminie obowiązującym w dacie zawierania umowy subwencji, ale powód nie przedstawił takiego dokumentu. Powód nie dowiódł, że poinformował pozwaną o zmianie łączącego strony regulaminu w sposób zgodny z umową, a to jego obciążać ciężar dowodu w tym zakresie. Powód nie sprostał ciężarowi dowodu także dlatego, że nie przedstawił wszystkich dokumentów, które pozwoliłyby Sądowi na odtworzenie całości stosunku zobowiązaniowego, który został nawiązany na skutek zawarcia umowy subwencji finansowej z dnia 18 maja 2020 roku, bowiem nie przedstawił sądowi regulaminu w wersji obowiązującej w dacie zawarcia umowy subwencji, opisanego w § 11 ust. 4 umowy. Przepisy obowiązującej strony umowy subwencji finansowej numer (...) z dnia 18 maja 2020 roku nie przewidują natomiast obowiązku zwrotu subwencji na podstawach wskazanych w § 10 ust. 9 regulaminu w wersji, która weszła w życie 28 kwietnia 2021 roku. Poza tym pozwana nie mogła przewidywać na etapie zawierania umowy subwencji finansowej obowiązku zawartego w regulaminie przyjętym blisko rok później, ani tego, że powód będzie usiłował egzekwować na jego podstawie zwrot subwencji po upływie czterech lat od zawarcia umowy. Należy też zauważyć, że wątpliwości budzi także to kiedy właściwie do regulaminu w wersji z 2021 roku został wprowadzony przepis § 10 ust. 9. Powód wskazywał, że nastąpiło to na skutek zmiany regulaminu w dniu 13 kwietnia 2021 roku, co miał potwierdzać załączony do pozwu wyciąg z rejestru zmian regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza (...) Funduszu (...) dla małych i średnich firm”, ale w wyciągu zmian brak jest informacji o zmianie § 10 ust. 9 regulaminu. Zmianie uległ za to § 9 ust. 10 regulaminu, którego w regulaminie, który wszedł w życie w dniu 28 kwietnia 2021 roku nie ma wcale (§ 9 regulaminu, który wszedł w życie 28 kwietnia 2021 roku ma jedynie 5 ustępów).

Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu powód nie wykazał również twierdzeń, by wobec pozwanej istniało uzasadnione podejrzenie wystąpienia nadużyć. Zgodnie z art. 65 § 1 k.c. oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których zostało złożone, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Z kolei w myśl § 2 w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Podstawowe znaczenie w praktyce dokonywania wykładni oświadczeń woli ma uchwała Sądu Najwyższego III CZP 66/95 z 29 czerwca 1995 r. (LEX nr 9220), powszechnie akceptowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, zgodnie z którą, interpretując oświadczenia woli według polskiego systemu prawnego, należy stosować kombinowaną metodę wykładni, która obejmuje dwie fazy wykładni. W fazie pierwszej należy ustalić sens oświadczenia woli (zarówno z punktu widzenia nadawcy, jak i adresata oświadczenia). W przypadku rozbieżności w rozumieniu przez strony złożonego oświadczenia należy w fazie drugiej (obiektywnej) ustalić, jak adresat oświadczenia je zrozumiał i jak zrozumieć powinien. Przeważa przy tym ochrona zaufania odbiorcy oświadczenia woli nad rozumieniem woli przez nadawcę. Nadawca powinien bowiem tak sformułować swoje oświadczenie woli, aby było ono zgodne z jego wolą i zostało zrozumiane przez odbiorcę (zob. B. J. Kowalczyk [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. II, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Warszawa 2024, art. 65).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że „uzasadnione podejrzenie nadużyć” nie zostało sprecyzowane ani w umowie łączącej strony, ani w regulaminie. W ocenie Sądu z pojęciem tym nie można utożsamiać samego faktu negatywnej rekomendacji (...). Powód nie informował pozwanej o uzyskaniu tej informacji z (...) przed datą wydania decyzji w sprawie zwrotu subwencji, tj. do 30 września 2024 roku. Nie przedstawił również żadnych innych dowodów, które potwierdziłyby „zagrożenie nadużyciami”, ze wskazaniem, na czym konkretnie miałyby polegać takie nadużycia, pomimo znacznego okresu od uzyskania pierwszej negatywnej rekomendacji dotyczącej pozwanej z (...), co miało miejsce w dniu 14 stycznia 2021 roku. Powód oparł się na jedynie lakonicznie stwierdzonym „uzasadnionym podejrzeniu”. Pozwana przedstawiła natomiast oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej z 26 maja 2021 roku wraz z zestawieniem kwot wydatkowych z subwencji finansowej, z którego wynika regulowanie danin publicznoprawnych, a także wykorzystanie subwencji na wynagrodzenie pracowników, czynsz najmu lokalu gastronomicznego oraz faktury za energie elektryczną. Wydatki te pozostają w zgodzie z zasadami i celami Programu Tarcza (...) dla małych i średnich firm. A zatem nawet jeżeli ryzyko sprzeniewierzeń faktycznie zaistniało, nie przełożyło się to na konkretne naruszenia, które miałyby wpływ na wykorzystanie subwencji przez pozwaną w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem.

Przyjęcie odmiennego stanowiska, tj. gdyby negatywna rekomendacja (...) każdorazowo skutkowała obowiązkiem zwrotu całości subwencji, prowadziłoby do sytuacji, w której powód mógłby jednostronnie kreować sytuację pozwanej w oparciu o bliżej nieokreślone dane, do których nie ma dostępu nie tylko pozwana, ale i sam powód. Nadto wskazać należy, że utrzymywanie beneficjenta w trwającej wiele lat niepewności godzi w zasadę lojalności kontraktowej.

Jak wskazuje T. W. ((w:) Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna, wyd. II, red. J. Gudowski, LEX 2018, uwagi do art. 353 1, teza 2): „z art. 353 1 (w powiązaniu jednak z pozostałymi przepisami kodeksu cywilnego) można wyprowadzić wniosek, że zasada swobody umów wiąże się z czterema zasadniczymi cechami: 1) istnieje swoboda zawarcia lub niezawarcia umowy; 2) istnieje możliwość swobodnego wyboru kontrahenta; 3) treść umowy może być przez strony kształtowana w zasadzie w sposób dowolny; 4) forma umowy również w zasadzie zależy od woli stron. Mówiąc o zasadzie swobody umów w ścisłym tego słowa znaczeniu, należy mieć na uwadze tylko wpływ stron na treść umowy, a więc unormowanie zawarte w art. 353 1 ”. Z kolei jak wskazuje Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 22 maja 1991 r. III CZP 15/91 (Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 1992, nr 1, poz. 1 oraz LEX nr 3674): „istotę umowy stanowi uzgodnienie woli stron, wyrażającej ich interesy. Zgoda obydwu stron jest oczywistym wymogiem tak przy zawarciu umowy, jak i przy zmianach jej treści, stąd też nawet przy najdalej idących ułatwieniach w realizacji inicjatywy zmian (jak np. w art. 385 § 3 k.c.) pozostawiona jest drugiej stronie możliwość odmowy zgody na zmiany. W tym stanie rzeczy za sprzeczne z naturą umowy gospodarczej należy uznać pozostawienie w ręku jednej tylko strony możliwości dowolnej zmiany jej warunków. Sprzeczność ta występuje szczególnie wyraźnie zwłaszcza przy umowach, zawieranych nie w oparciu o indywidualne pertraktacje, ale w oparciu o regulamin wydany przez profesjonalistę, skoro jest oczywiste, że zawsze jest on zainteresowany w najkorzystniejszym dla siebie ukształtowaniu regulacji masowo zawieranych umów. Klauzula umowna dopuszczająca dokonywanie jednostronnej zmiany w dowolnym czasie takich umów narusza zasadę słuszności kontraktowej, nie zezwalającą na dopuszczenie takiego reżimu umownego, w którym z zasady realizowałoby się interesy jednej, z uszczerbkiem interesów drugiej ze stron umowy. Byłoby to zatem sprzeczne z zasadami współżycia społecznego”.

Niewątpliwie postanowienie umowne w postaci § 10 ust. 9 Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza (...) Funduszu (...) dla Małych i Średnich Firm wprowadzone jednostronnie przez powoda jest sprzeczne z zasadą swobody umów wyrażoną w art. 353 1 k.c., jak również zasadami współżycia społecznego.

Należy też zauważyć, że powód uzasadniając fakt wydania wobec pozwanej decyzji o zwrocie subwencji finansowej powoływał się na zasadę racjonalnej uznaniowości wynikającą z § 3 ust. 5 Regulaminu, który wszedł w życie w kwietniu 2021 roku. Jak już wskazywano wcześniej, powód nie wykazał, że pozwana była związana postanowieniami tego regulaminu. W uzasadnieniu decyzji w sprawie konieczności zwrotu całej przyznanej kwoty subwencji nie wskazano żadnych konkretnych przyczyn stojących za wydaniem tej decyzji i ograniczono się jedynie do stwierdzenia, że istnieje uzasadnione podejrzenie wystąpienia jakiegokolwiek rodzaju nadużyć, zaś weryfikacja beneficjenta subwencji została zrealizowana przez (...) we współpracy z partnerami programu. Z uzasadnienia nie wynika o jakiego rodzaju nadużycia chodzi, z jakiego powodu istnieje uzasadnione podejrzenie ich wystąpienia, ani w jaki sposób nastąpiła weryfikacja beneficjenta subwencji. Pozwana nie mogła dowiedzieć się tego z decyzji wydanej przez powoda, nie miała możliwości również odwołać się od tej decyzji. Co więcej, sam powód także nie dysponował wiedzą na temat tego o jakie nadużycia może chodzić i z jakiego powodu istnieje uzasadnione podejrzenie ich wystąpienia. Z informacji przekazanej sądowi przez Szefa (...) z dnia 15 lipca 2025 roku wynika, że rekomendacje przekazywane przez Biuro powodowi nie zawierały uzasadnienia. Rekomendacje natomiast były formułowane w oparciu o algorytm weryfikacji opracowany przez (...). Nie wiadomo jak działał ten algorytm, w jaki sposób został przygotowany, ani jakiego rodzaju informacje zostały wykorzystane w celu wydania rekomendacji w stosunku do pozwanej A. J. oprócz danych pochodzących z Krajowego Systemu (...) Policji na temat prowadzonego wobec pozwanej w 2017 roku przez Komisariat Policji T.-Ś. dochodzenia. Powód wydał decyzję w przedmiocie zwrotu subwencji finansowej w kwocie 72 000 zł dysponując jedynie negatywną rekomendacją (...) nie mając natomiast wiedzy z jakiej przyczyny taka negatywna rekomendacja została wystawiona. Nie jest to w ocenie sądu działanie oparte na racjonalnej uznaniowości, lecz na niemal całkowitej dowolności ze strony powoda.

Należy też zwrócić uwagę na okoliczność, że negatywna rekomendacja (...) w odniesieniu do A. J. została oparta na okoliczności, że wobec pozwanej prowadzone było w 2017 roku przez Komisariat Policji T.-Ś. dochodzenie. Jak już wskazywano w poprzednim akapicie, nie wiadomo jak właściwie działał algorytm weryfikacji opracowany przez (...), więc nie wiadomo z jakiego powodu sam fakt, iż wobec pozwanej w 2017 roku prowadzone było dochodzenie spowodował, że wydano wobec niej negatywną rekomendację. Niezależnie jednak od tego, negatywną rekomendację oparto na fakcie prowadzenia wobec pozwanej postępowania na trzy lata przez zawarciem przez strony umowy subwencji finansowej. Z pisma Szefa (...) z dnia 15 lipca 2025 roku wynika, że w dniu 8 maja 2020 roku w (...) powołany został zespół, którego zadania przewidują m.in. osłonę procesu dystrybucji wsparcia finansowego obejmującą weryfikację osób i podmiotów uczestniczących w realizacji programów (...). Oznacza to, że powód i (...) współpracują w zakresie weryfikacji osób, którym (...) udzielał subwencji przynajmniej od 8 maja 2020 roku. Dodatkowo, zgodnie z § 2 ust. 11 umowy subwencji, powód miał prawo odmówić wypłaty subwencji w szczególności w sytuacji powzięcia jakichkolwiek informacji o toczących się lub zakończonych wydaniem wyroku skazującego postępowaniach karnych lub karno-skarbowych przeciwko przedsiębiorcy. Powód mógł zatem pozyskać informacje dotyczące prowadzonego wobec pozwanej postępowania karnego po zawarciu umowy, przed wydaniem decyzji w sprawie wypłaty subwencji finansowej. Powód podjął jednak decyzję o wypłacie subwencji finansowej w kwocie 72 000 zł zgodnie z wnioskiem pozwanej po dokonaniu pozytywnej weryfikacji spełnienia przez nią warunków otrzymania subwencji. Poza tym fakt prowadzenia wobec pozwanej postępowania karnego w 2017 roku nie stanowiło przeszkody w wykonywaniu umowy, ani w wykorzystaniu subwencji na cele związane z prowadzeniem przez nią działalności gospodarczej. Brak jest podstaw, by uznać, że ponad 4 lata po zawarciu umowy, po rozliczeniu subwencji przez pozwaną w wyniku jej wykorzystania zgodnie z celem jej przyznania po stronie pozwanej istnieje uzasadnione podejrzenie występowania jakiegokolwiek rodzaju nadużyć, choć w dacie udzielania subwencji takie podejrzenie nie występowało.

Trzeba także w kontekście wydanej przez powoda decyzji o obowiązku zwrotu subwencji finansowej z dnia 30 września 2024 roku zauważyć, że pozwana ma słuszność wskazując, że powód nie udowodnił, że przed wytoczeniem powództwa doręczył jej tę decyzję. Powód nie przedstawił w tej mierze żadnego dowodu, zaś pozwana zakwestionowała twierdzenie, że decyzja została doręczona przed wniesieniem przez powoda pozwu do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieście w Warszawie. Niemniej jednak pozwana wskazała w sprzeciwie od nakazu zapłaty, że wezwanie do zapłaty zostały jej doręczone wraz z pismem (...) Bank (...) S.A. z dnia 5 lutego 2025 roku. Zatem finalnie pozwanej doręczono wspomnianą decyzję, zaś data jej doręczenia w przypadku gdyby powództwo okazało się zasadne, miałaby istotne znaczenie w kontekście wymagalności roszczenia oraz daty początkowej, od której powód miałby prawo domagać się od pozwanej odsetek ustawowych za opóźnienie, czyli dochodzonych wraz z roszczeniem głównym należności ubocznych. W decyzji w sprawie zwrotu subwencji finansowej z dnia 30 września 2024 roku powód wyznaczył pozwanej termin zwrotu całej przyznanej kwoty subwencji finansowej w terminie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia jej decyzji. Gdyby zatem roszczenie powoda podlegało uwzględnieniu co do zasady, roszczenie powoda stałoby się wymagalne w dniu 25 lutego 2025 roku, czyli w 14 dniu roboczym od dnia 5 lutego 2025 roku. Pozwana natomiast znalazłaby się w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia pieniężnego (art. 481 § 1 k.c.) od dnia 26 lutego 2025 roku, czyli w dniu następnym po upływie 14 dni roboczych od dnia 5 lutego 2025 roku. Jak słusznie wskazał powód, zasądzeniu roszczenia nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że stało się ono wymagalne w toku sprawy (art. 316 § 1 k.p.c.). Finalnie nie miało to jednak żadnego znaczenia, bowiem roszczenie powoda jest bezzasadne, wobec czego data doręczenia pozwanej decyzji w sprawie zwrotu subwencji finansowej z dnia 30 września 2024 roku jest irrelewantna dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Warto zwrócić także uwagę na podstawę prawną dochodzonego przez powoda roszczenia. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że podstawą dochodzonego roszczenia jest art. 353 § 1 k.c. Zgodnie z jego treścią, zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Jest to jednak przepis ogólny prawa zobowiązań. Powód szukał źródła zobowiązania pozwanej do zwrotu subwencji w okoliczności, że istnieje uzasadnione podejrzenie nadużyć wynikające z § 10 ust. 9 Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza (...) Funduszu (...) dla Małych i Średnich Firm” z 2021 roku. W istocie jednak w toku wykonywania umowy subwencji finansowej numer (...) z dnia 18 maja 2020 roku nie wydarzyło się jednak nic, co mogłoby spowodować powstanie zobowiązania opisanego w pozwie. Uzasadnione podejrzenia nadużyć, na które powołuje się powód nie powstało przez jakiekolwiek działania pozwanej w czasie wykonywania przez nią umowy i prowadzenia działalności gospodarczej w związku z którą uzyskała subwencję. Jak wiadomo z pisma Szefa (...) z dnia 15 lipca 2025 roku, negatywną rekomendację, która stanowiła dla powoda podstawę do uznania, że po stronie pozwanej występuje uzasadnione podejrzenie nadużyć, wydano dlatego, że wobec pozwanej w 2017 roku prowadzone było dochodzenie. Pozwana nie miała więc żadnego wpływu na to, że takie zobowiązanie w stosunku do niej powstanie. W ocenie sądu zmiany regulaminu programu dotyczące sposobu rozliczenia subwencji, które nastąpiły jednostronnie, z inicjatywy powoda i bez udziału pozwanej już po przyznaniu subwencji nie mogły rzutować na treść złożonych już oświadczeń ze skutkiem wstecznym, a w konsekwencji powołany przez powoda § 10 ust. 9 regulaminu nie mógł stanowić podstawy wydania decyzji o zwrocie subwencji. Powód wypłacił subwencję pozwanej w wysokości zgodnej ze złożonym wnioskiem, mimo że wiedział lub mógł z łatwością się dowiedzieć biorąc pod uwagę jego uprawnienia wynikające z umowy oraz współpracę z partnerami programu subwencji (w tym (...)), że wobec pozwanej prowadzone było w roku 2017 postępowanie karne. Skoro zatem w dacie wydania decyzji o wypłacie pozwanej subwencji finansowej w kwocie 72 000 zł ta okoliczność nie przeszkodziła w uzyskaniu pozytywnej weryfikacji spełnienia przez pozwaną warunków otrzymania subwencji, to nie ma także podstaw, by przyjąć, że okoliczność ta jest podstawą do podjęcia decyzji o obowiązku zwrotu wypłaconej subwencji.

Wydaje się zresztą, że w sprawie właściwą podstawą prawną dla potencjalnego uwzględnienia zgłoszonego przez powoda roszczenia jest podstawa objęta reżimem odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 i nast. k.c.). Zgodnie z art. 471 k.c., dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Opisane przez powoda zachowanie pozwanej polegające na odmowie zwrotu kwoty udzielonej subwencji na przekór decyzji powoda z dnia 30 września 2024 roku o obowiązku zwrotu całej udzielonej subwencji może być oceniane jedynie jako zdarzenie polegające na nienależytym wykonaniu umowy. Pozwana nie dokonała wobec powoda czynu bezprawnego (art. 415 i nast. k.c.) poza łączącym ją z powodem stosunkiem umownym wynikającym z umowy subwencji finansowej nr (...) z dnia 18 maja 2020 roku. Nie zachodzi także podstawa do odnoszenia się do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i nast. k.c.), albowiem potencjalny obowiązek zwrotu subwencji z przyczyn wskazanych przez powoda wynika wprost z postanowień umownych, które zdaniem powoda łączyły strony (§ 10 ust. 9 Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza (...) Funduszu (...) dla Małych i Średnich Firm” z 2021 roku). W ocenie Sądu powód nie udowodnił natomiast naruszenia przez pozwaną postanowień regulaminu bądź umowy. Po pierwsze dlatego, że powód nie wykazał, by pozwana była związana postanowieniem § 10 ust. 9 regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza (...) Funduszu (...) dla Małych i Średnich Firm” z 2021 roku. Po drugie dlatego, że jak już wskazano wcześniej, nawet gdyby przyjąć, że strony były związane regulaminem, który wszedł w życie w dniu 28 kwietnia 2021 roku, to postanowienie § 10 ust. 9 tego regulaminu nie może wiązać stron jako sprzeczne z art. 353 1 k.c., a co za tym idzie nieważne (art. 58 § 1 i 3 k.c.). Po trzecie natomiast, w ocenie Sądu powód nie wykazał i nie udowodnił istnienia uzasadnionego podejrzenia występowania jakiegokolwiek rodzaju nadużyć w rozumieniu umowy subwencji zawartej przez strony, a taki ciężar procesowy zgodnie z przepisem art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. spoczywał na powodzie.

Dla porządku należy zaznaczyć, że z umowy subwencji wprost wynika, że udzielona subwencja nie ma charakteru bezzwrotnego. W § 3 umowy określono zasady zwrotu subwencji. Sąd nie przesądził w niniejszym postępowaniu definitywnie, że pozwana jest zwolniona z obowiązku zwrotu subwencji w jakimkolwiek zakresie. Pozwana złożyła powodowi w dniu 26 maja 2021 roku oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej wnosząc o zwolnienie z obowiązku zwrotu subwencji finansowej w kwocie 72 000 zł, czyli o zwolnienie z obowiązku zwrotu subwencji finansowej w całości. Powód natomiast wydał w dniu 30 września 2024 roku decyzję o obowiązku zwrotu subwencji w całości, ale jak wynika z twierdzeń samego powoda, jedyną podstawą wydania decyzji był § 10 ust. 9 Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza (...) Funduszu (...) dla Małych i Średnich Firm” zastosowany w związku wydaniem negatywnej rekomendacji przez (...). Powód nie rozpoznał zatem merytorycznie złożonego przez pozwaną oświadczenia o rozliczeniu subwencji, mimo że pomiędzy jego złożeniem a wydaniem decyzji w sprawie obowiązku zwrotu subwencji upłynęło ponad 3 lata. Dodatkowo, jak już wskazywano wcześniej, strony łączą oprócz umowy subwencji także postanowienia regulaminu opisanego w § 11 ust. 4 umowy, którego powód nie przedstawił, natomiast we wspomnianym regulaminie mogły znajdować się szczegółowe postanowienia dotyczące zwrotu subwencji (w regulaminie, który wszedł w życie 28 kwietnia 2021 roku zasady dotyczące zasad rozliczania i zwrotu subwencji finansowej opisane są w § 5 1). Biorąc to pod uwagę, nie wiadomo jaka jest dokładna treść postanowień łączącego strony regulaminu traktujących o zwrocie subwencji. Nie wiadomo zatem czy pozwana będzie zobowiązana do zwrotu subwencji, biorąc pod uwagę, że w oświadczeniu o jej rozliczeniu pozwana wniosła o zwolnienie z obowiązku zwrotu subwencji w całości. Jeśli natomiast pozwana będzie zobligowana zwrócić subwencję na podstawie umowy subwencji, to nie wiadomo w jakiej wysokości, ani na jakiej podstawie kontraktowej. Będzie to jednak wymagało podjęcia przez powoda decyzji o wysokości zwrotu subwencji finansowej po przeanalizowaniu złożonego przez pozwaną oświadczenia o rozliczeniu subwencji, z pominięciem bezzasadnie w ocenie sądu zastosowanego przez powoda § 10 ust. 9 regulaminu, który wszedł w życie 28 kwietnia 2021 roku.

Z powyższych przyczyn Sąd uznał, iż żądanie zwrotu subwencji finansowej nie znajduje podstaw faktycznych i prawnych.

Jeśli chodzi o podniesiony przez pozwaną zarzut naruszenia przez powoda art. 5 k.c. i nadużycia prawa podmiotowego poprzez dochodzenie zwrotu subwencji, Sąd nie uznał tego argumentu za w pełni trafny. Zgodnie z art. 5 k.c., nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Artykuł 5 k.c. znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy osobie uprawnionej przysługuje - formalnie rzecz ujmując - określone prawo podmiotowe, lecz w świetle oceny danego stanu faktycznego i przy uwzględnieniu treści konkretnej normy prawnej korzystanie przez nią z tego prawa pozostaje w sprzeczności z zasadami wskazanymi w art. 5 k.c. Gdyby okazało się, że pozwana naruszyła obowiązki kontraktowe bezzasadnie odmawiając zwrotu subwencji finansowej, zarzut naruszenia przez prawa podmiotowego poprzez dochodzenie zwrotu subwencji nie mógłby zostać uwzględniony. Z uwagi jednak na to, że jak już wskazywano wcześniej, powód nie wykazał naruszenia jakichkolwiek obowiązków kontraktowych, ani nie wykazał, że po stronie pozwanej ciąży obowiązek zwrotu subwencji na podstawie wydanej decyzji z dnia 30 września 2024 roku, należało uznać, że to te okoliczności, a nie ewentualne nadużycie prawa podmiotowego stanowią podstawę oddalenia powództwa.

Warto też zaznaczyć, że sąd nie podziela także stanowiska pozwanej co do wygaśnięcia obowiązku zwrotu subwencji z uwagi na zużycie uzyskanej korzyści. Zgodnie z art. 409 k.c., obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeżeli ten, kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu. Przepis ten należy odczytywać wespół z art. 405 k.c., zgodnie z którym kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis art. 409 k.c. ma bowiem zastosowanie wyłącznie w przypadku uzyskania korzyści wskutek bezpodstawnego wzbogacenia, co stanowi zasadnicze kryterium odróżniające instytucję bezpodstawnego wzbogacenia od odpowiedzialności odszkodowawczej ex delicto (por. L. Jantowski(w:) Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, LEX 2025, uwagi do art. 409, teza 1). Powód nie domagał się jednak od pozwanej zapłaty kwoty 72 000 zł z uwagi na jej bezpodstawne wzbogacenie, lecz na podstawie postanowień umownych, które powód uważał za wiążące pozwaną. Powód oparł roszczenie na reżimie odpowiedzialności kontraktowej (ex contractu) pozwanej, a nie odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, co wyklucza zastosowanie art. 409 k.c. Po drugie, nawet gdyby uznać, że przepis art. 409 k.c. mógłby mieć w sprawie zastosowanie, to przypadek w nim opisany zachodzi wyłącznie wówczas, gdy wyzbycie się lub utrata korzyści nie prowadzi do uzyskania po stronie wzbogaconego jakiegokolwiek ekwiwalentu lub innej korzyści dla sfery majątkowej. Nie sposób zatem mówić o zastosowaniu przedmiotowej normy w przypadku jedynie pewnego faktycznego przesunięcia uzyskanej korzyści czy też wywołania za jej pomocą skutku jakkolwiek pozytywnie wpływającego na sytuację majątkową wzbogaconego, gdy konsekwencja takiego stanu wynika z uprzedniego uzyskania korzyści, bowiem nie wyłącza to jego wzbogacenia jako takiego, a jedynie modyfikuje jego formę. Taki stan ma miejsce w szczególności w przypadku spłaty za pomocą uzyskanej korzyści zobowiązania czy uzyskania zwolnienia z długu w zamian za tę korzyść, ponieważ prowadząc do pomniejszenia pasywów wzbogaconego, zarazem wpływa na jego aktywa, utrzymując tym samym stan wzbogacenia (por. A. Malik, D. Fuchs(w:) Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna (art. 353-534), red. M. Fras, M. Hadbas, LEX 2018, uwagi do art. 409, teza 4). Pozwana wskazała natomiast, że zużyła subwencję zgodnie z jej przeznaczeniem, czyli na pokrycie kosztów działalności gospodarczej w czasie epidemii (...)19. Pozwana zużyła zatem korzyść wynikającą z uzyskanej subwencji finansowej na pokrycie kosztów działalności gospodarczej, wobec czego nie przestała być wzbogacona, ponieważ zmniejszeniu uległy jej pasywa.

Nie były zasadne również zarzuty pozwanej dotyczące abuzywnego charakteru postanowień umowy subwencji finansowej numer (...) z dnia 18 maja 2020 roku. Pozwana przekonywała, że w stosunku cywilnoprawnym z powodem jest stroną słabszą i występuje w nim w charakterze konsumenta. Sąd nie zgadza się z tymi twierdzeniami. A. J. bez wątpienia zawarła z powodem umowę jako przedsiębiorca – w umowie subwencji występuje jako przedsiębiorca, wymieniona została cała firma, pod którą pozwana prowadzi działalność gospodarczą. Również wyłącznie jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą powódka mogła w ogóle uzyskać subwencję finansową. Poza tym powód w stosunku umownym łączącym go z pozwaną nie działał w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Powód działał bowiem w ramach powierzonej mu przez Radę Ministrów realizacji rządowego programu udzielania wsparcia finansowego przedsiębiorcom w związku ze skutkami (...)19. Powód zawierając umowę subwencji finansowej numer (...) z dnia 18 maja 2020 roku realizował zatem powierzone mu obowiązki publicznoprawne, a nie wykonywał czynności z zakresu działalności gospodarczej (art. 43 1 k.c. i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców). Powyższe argumenty przesądzają, że pozwana nie występowała w relacji z powodem w charakterze konsumenta, wobec czego nie mają w stosunku do niej zastosowania przepisy art. 385 1-385 3 k.c. Sąd nie miał także podstaw, by uznać, że pozwana nie miała możliwości zapoznania się, przed zawarciem umowy subwencji, z regulaminem obowiązującym w dacie zawarcia umowy, opisanym w § 11 ust. 4 umowy. Pozwana wskazuje w piśmie przygotowawczym z dnia 4 sierpnia 2025 roku jaka była treść poszczególnych postanowień pierwotnego regulaminu (k. 164-165), a ponadto w § 11 ust. 4 umowy pozwana oświadczyła, że zapoznała się z regulaminem, rozumie go i akceptuje jego treść. W związku z tym twierdzenia pozwanej, jakoby powód nie dostarczył jej regulaminu przed zawarciem umowy są gołosłowne. Oczywiście okoliczności przywołane w tym akapicie nie wpływają na ocenę sądu, że § 10 ust. 9 regulaminu, który wszedł w życie 28 kwietnia 2021 roku nie wiąże pozwanej i powód nie może na jego podstawie dochodzić zwrotu udzielonej pozwanej subwencji.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd orzekł o oddaleniu powództwa w punkcie I wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz art. 99 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, obciążając powoda jako stronę przegrywającą niniejsze postępowanie w całości kosztami procesu poniesionymi przez pozwaną A. J.. Na koszty poniesione przez pozwaną składa się kwota 5400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w stawce obliczonej na podstawie § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jednocześnie od przyznanej pozwanej kwoty kosztów procesu Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, o czym orzekł na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.