Wyrok z 28 listopada 2025, sygn. V GC 1153/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

K., dnia 28 listopada 2025 r.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu V Wydział Gospodarczy
w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy X. I.

Protokolant: protokolant sądowy R. Ł.

po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2025 r. we K.

na rozprawie

w postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych

sprawy Zarządcy masy sanacyjnej (...) Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji we K.

Ł. J. (1)

o zapłatę

I.  utrzymuje w mocy nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 27 maja 2024 r. wydany przez referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia – Fabrycznej we Wrocławiu w sprawie V GNc 755/24 – w części, to jest co do:

1)  kwoty 21.910,54 złotych ( dwadzieścia jeden tysięcy dziewięćset dziesięć złotych pięćdziesiąt cztery grosze) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 7 lipca 2023 r. do dnia zapłaty,

2)  kosztów procesu w kwocie 2.699,00 złotych ( dwa tysiące sześćset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych);

II.  w pozostałej części nakaz ten uchyla i powództwo oddala;

III.  zasądza od pozwanego na rzecz strony powodowej (...) Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji we K. tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 1.200 ( tysiąc dwieście) złotych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

asesor sądowy X. I.

ZARZĄDZENIE

1.  odnotować wyrok w rep. „GC”;

2.  kal. tydzień.

K., dnia 28 listopada 2025 r.

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 26 marca 2024 r. (data wpływu) strona powodowa Zarządca masy sanacyjnej (...) Spółki Akcyjnej w restrukturyzacji z siedzibą we K. (poprzednio: (...) Spółka Akcyjna) – (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we K., działając przy pomocy kwalifikowanego pełnomocnika, wniosła o zasądzenie od pozwanego Ł. J. (1) 22.514,07 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 4 lipca 2023 r. do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów postępowania.

Na uzasadnienie żądania pozwu strona powodowa wskazała, że łączyła ją z pozwanym Ł. J. (1) umowa leasingu nr (...). Na zabezpieczenie roszczeń z umowy pozwany wystawił weksel in blanco bez protestu. Pozwany upoważnił stronę powodową do jego wypełnienia zgodnie ze złożoną wraz z wekslem deklaracją wekslową. Po rozliczeniu umowy leasingowej strona powodowa wypełniła weksel zgodnie z treścią deklaracji wekslowej i wezwała pozwanego do jego wykupienia do 3 lipca 2023 r. Weksel nie został wykupiony przez pozwane w ww. terminie.

Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt V GNc 755/24) Referendarz sądowy uwzględnił żądanie strony powodowej w całości.

Przeciwko powyższemu nakazowi zapłaty, 8 lipca 2024 r. (data stempla) pozwany Ł. J. (1), działając osobiście, wniósł zarzuty (uzupełnione pismem z 13 sierpnia 2024 r. (data stempla)), domagając się jego uchylenia i oddalenia powództwa w całości oraz wniósł o zasądzenie od strony powodowej na swoją rzecz kosztów procesu.

Na uzasadnienie zarzutów pozwany wskazał, że 24 stycznia 2021 r., w wyniku kolizji drogowej, przedmiot leasingu uległ uszkodzeniu, a odpowiedzialnym za naprawienie szkód był ubezpieczyciel sprawcy kolizji – (...) S.A. Wskazał, że pojazd był przedmiotem licytacji, zastrzegając, że przysługiwało mu prawo pierwokupu ww. pojazdu. Podniósł, że odbyły się 4 licytacje przedmiotu leasingu, przy czym strona powodowa wyłącznie przy pierwszej licytacji zwracała się do pozwanego o wskazanie czy korzysta z prawa pierwokupu. Wskazał również, że strona powodowa dopiero 17 listopada 2022 r. wezwała go do zwrotu przedmiotu leasingu. Zarzucił, że w jego ocenie umowa łącząca strony nie została rozliczona, a strona powodowa wypełniając weksel nie wskazała sposobu, w jaki wyliczyła należność z umowy leasingu. Podniósł w związku z tym, że roszczenie nie przysługuje stronie powodowej w sytuacji, kiedy umowa leasingu nie została rozliczona, a strona powodowa uniemożliwiła pozwanemu dochodzenie odszkodowania od ubezpieczyciela sprawcy kolizji. Zarzucił również, że wypełnienie weksla było niezgodne z deklaracją wekslową, która zakładała zawiadomienie pozwanego na 7 dni przed datą wykupu weksla, przy czym wezwanie to zostało odebrane przez pozwanego w dniu 29 czerwca 2023 r., a termin wykupu weksla oznaczono na dzień 3 lipca 2023 r.

W odpowiedzi na zarzuty strona powodowa wniosła o utrzymanie w mocy nakazu zapłaty w całości. W uzasadnieniu wyjaśniła, że na kwotę rozliczenia leasingu składały się następujące należności:



64.661,91 zł tytułem zdyskontowanych przyszłych rat, zgodnie z § 25 ust. 1 OWULO wraz z kosztami ubezpieczenia (...);



306,27 zł tytułem pozostałych należności wynikających z umowy leasingu;



4.223 zł tytułem kosztów ubezpieczenia pozostałości po przedmiocie leasingu.

Łączna kwota powyższych należności została pomniejszona o uzyskane odszkodowania w łącznej kwocie 5.227,64 zł oraz o 39.000 zł, tj. o cenę netto zbycia pozostałości po przedmiocie leasingu, a także o 2.449,47 zł stanowiące niewykorzystaną składkę ubezpieczeniową, wobec czego do zapłaty pozostało 22.514,07 zł.

W piśmie z 8 listopada 2024 r. pozwany zarzucił, że błędnie przyjęto rozliczenie podatku VAT przy wypłacie odszkodowania przez ubezpieczyciela. Podniósł również, że z chwilą rozwiązania umowy leasingu przestał być zobowiązany do ubezpieczania pojazdu, który był własnością strony powodowej. Nadto zarzucił, że pojazd nie powinien być objęty ubezpieczeniem dodatkowym AC czy (...), a kosztami dodatkowych ubezpieczeń strona powodowa obciążyła pozwanego w kwocie 603,53 zł.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

14 marca 2019 r. (...) Spółka Akcyjna z siedzibą we K. jako leasingodawca zawarła z Ł. J. (1) jako leasingobiorcą, umowę leasingu operacyjnego nr (...), której przedmiotem był samochód osobowy P. (...).

Umowa została zawarta na okres 59 miesięcy. Wysokość czynszu inicjalnego określona została na 1,0000%, co stanowiło kwotę 680,08 zł netto. Ustalono raty leasingowe równe 1,5021 %, co stanowiło 1.021,58 zł netto. Wartość wykupu określono na poziomie 30,0000%, co stanowiło 20402,44 zł netto. Ustalono ubezpieczenie wg polisy rocznej – leasingodawcy i leasingobiorcy.

Zgodnie z § 7 warunków umowy leasingu w przypadku opóźnienia w zapłacie jakiejkolwiek należności wynikającej z zawartej umowy leasingu, leasingobiorcę obciążają odsetki w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie. Ustalono, że niezależnie od tego leasingodawca może rozwiązać umowę z leasingobiorcą ze skutkiem natychmiastowym po uprzednim wyznaczeniu leasingobiorcy dodatkowego terminu na piśmie, o ile opóźnienie w zapłacie którekolwiek raty nie przekroczy 14 dni. W takim przypadku leasingobiorca ma obowiązek zwrotu przedmiotu leasingu wraz z pełnym wyposażeniem do miejsca wskazanego przez leasingodawcę, a leasingodawca ma prawo do natychmiastowego przejęcia posiadania tego przedmiotu i urządzeń oraz żądania zapłaty sumy wszystkich przewidzianych umową, a niezapłaconych rat leasingowych obliczonych z uwzględnieniem dyskonta, a także innych przewidzianych umową leasingu należności.

Przedmiot leasingu objęty był w okresie od 18 marca 2021 r. do 17 marca 2022 r. polisą ubezpieczeniową, której składka wynosiła 4.093 zł, w tym 2.883 zł z tytułu ubezpieczenia AC, 5 zł z tytułu (...), 1.170 zł z tytułu ubezpieczenia OC oraz 35 zł z tytułu ubezpieczenia (...). W okresie od 9 listopada 2022 r. do 8 grudnia 2022 r. objęty był za składkę w wysokości 65 złotych ubezpieczeniem OC oraz od 9 grudnia do 7 stycznia 2023 r. za 65 złotych również ubezpieczeniem OC.

Dowód:

- wydruk z (...), k. 14,

- wniosek leasingowy z dnia 14 marca 2019 r., k. 15-17 ,

- harmonogram spłat rat do umowy leasingu nr (...), k. 21

- harmonogram do umowy, k. 111,

- polisy, k. 117, 127, 132,

- zawiadomienia o wysokości składek na ubezpieczenie, k. 118, 128, 133,

- wykazy do polis ubezpieczeniowych, k. 119-125, 129, 134-136,

- potwierdzenia zapłaty składek ubezpieczeniowych, k. 126, 131, 137.

Warunki realizacji umowy określone zostały w Ogólnych Warunkach Umowy Leasingu Operacyjnego (dalej: (...)), z którymi leasingobiorca zapoznał się i je zaakceptował.

Zgodnie z § 17 ust. 1 (...) zobowiązania finansowe leasingobiorcy wobec leasingodawcy obejmowały obowiązek uiszczenia czynszu inicjalnego (wpłaty początkowej), opłaty manipulacyjnej, uiszczania rat leasingowych oraz kaucji zabezpieczającej w wysokości określonej w warunkach finansowych, a także innych należności określonych w (...) oraz Tabeli Opłat i Prowizji. Raty leasingowe miały być płatne w częściach równych. Do powyższych opłat doliczano się podatek od towarów i usług w odpowiedniej wysokości. Do opłat obliczonych zgodnie z postanowieniami ust. 1-4 powyżej należało doliczyć podatek od towarów i usług w odpowiedniej wysokości (§ 17 ust. 6 (...)). Zobowiązania finansowe leasingobiorcy wobec leasingodawcy przy ratach równych określała umowa. niedoręczenie leasingobiorcy faktury przez leasingodawcę nie zwalniała leasingobiorcy z obowiązku terminowego regulowania opłat wynikających z umowy. Leasingodawca miał prawo doręczenia leasingobiorcy faktur drogą elektroniczną (§ 17 ust. 8 pkt b (...)). Raty leasingowe stanowiły ekwiwalent za przysługujące leasingobiorcy z mocy zawartej umowy leasingowej prawo używania rzeczy cudzej, będącej własnością leasingodawcy i były płatne miesięcznie, o ile z harmonogramu spłaty nie wynikają odmienne okresy płatności (§ 17 ust. 10 (...)). Umowa przewidywała, że Leasingobiorcę obowiązują terminy płatności określone w § 17 ust. 11 (...), a mianowicie:

a)  w przypadku, gdy pełna zapłata za PL (przedmiot leasingu) na rzecz dostawcy nastąpiła między 1 a 15 dniem miesiąca kalendarzowego, wówczas pierwsza rata leasingowa płatna jest w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym nastąpiła zapłata za PL, zaś następne raty płatne są odpowiednio w ostatnich dniach kolejnych miesięcy,

b)  w przypadku, gdy pełna zapłata za PL (przedmiot leasingu) na rzecz dostawcy nastąpiła między 16 a ostatnim dniem miesiąca kalendarzowego, wówczas pierwsza rata leasingowa płatna jest w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zapłata za przedmiot leasingu, zaś następne raty płatne są odpowiednio do 15 dnia kolejnych miesięcy.

Zgodnie z § 17 ust. 12 (...) czynności leasingodawcy dotyczące obsługi umowy leasingu lub przedmiotu leasingu nie wchodzące w zakres obowiązków leasingodawcy mogą być przeprowadzone przez leasingodawcę na zlecenie leasingobiorcy lub po zaistnieniu innych okoliczności uzasadniających ich wykonanie. Wykaz dodatkowych czynności oraz wysokość opłat określa Tabela Opłat i Prowizji, przy czym kwoty należnych opłat powiększone zostaną o podatek od towarów i usług w odpowiedniej wysokości. Leasingodawca może jednostronnie ustalać aktualną wysokość opłat i prowizji za czynności dotyczące obsługi umowy leasingu bez konieczności powiadamiania o tym leasingobiorcy.

Korzystający był obowiązany do terminowego uiszczania opłat leasingowych (§ 18 ust. 1). Wykaz dodatkowych czynności oraz ich aktualne ceny, którymi leasingodawca mógł obciążyć leasingobiorcę określa Tabela Opłat i Prowizji. Kwoty należnych opłat, innych niż kary umowne, powiększone miały być o podatek od towarów i usług w odpowiedniej wysokości. Leasingodawca mógł jednostronnie ustalać aktualną wysokość opłat i prowizji za czynności dotyczące obsługi umowy leasingowej bez konieczności powiadamiania o tym leasingobiorcy (§ 17 ust. 12 (...)).

Zgodnie z § 20 ust. 1 (...) w przypadku opóźnienia w zapłacie jakiejkolwiek należności wynikającej z zawartej umowy leasingu leasingobiorcę obciążać miały odsetki w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie. Finansujący mógł rozwiązać w trybie natychmiastowym umowę leasingu po uprzednim wyznaczeniu leasingobiorcy dodatkowego terminu na piśmie (wezwanie do zapłaty), o ile opóźnienie w zapłacie którejkolwiek raty przekroczy 14 dni. W takim przypadku leasingobiorca miał obowiązek zwrotu przedmiotu leasingu do miejsca wskazanego przez leasingodawcę, zaś leasingodawca miał prawo do natychmiastowego przejęcia posiadania przedmiotu leasingu, żądania zapłaty sumy wszystkich przewidzianych umową a niezapłaconych rat leasingowych obliczonych z uwzględnieniem dyskonta wg stawki (...) dla depozytów jednomiesięcznych, a w przypadku umów leasingu operacyjnego denominowanego i walutowego – sumy wszystkich pozostałych rat leasingowych obliczonej z zastosowaniem kursu, o którym mowa w § 17 ust. 7 z dnia rozwiązania umowy i z uwzględnieniem dyskonta wg stawki (...) dla umów, w których walutą obcą jest EURO lub LIBOR. W związku z wysłaniem wezwania – naliczona zostać miała dodatkowa opłata w wysokości wskazanej w Tabeli Opłat i Prowizji.

W przypadku rozwiązania umowy leasingu w oparciu o postanowienia ust. 1 i 2 wysokość pozostałych do uiszczenia rat pomniejszała się o wartość netto uzyskaną ze sprzedaży przedmiotu leasingu, o ile sprzedaż ta odbędzie się w terminie 360 dni od dnia przejęcia przedmiotu leasingu (§ 20 ust. 3 (...)). Leasingobiorca zobowiązany był do poniesienia kosztu związanego z ustaleniem przez uprawnionego rzeczoznawcę wartości rynkowej przedmiotu leasingu, którego wysokość określona została w Tabeli Opłat i Prowizji (§ 20 ust. 7 (...)).

Zgodnie z § 20 ust. 6 (...) w okresie od dnia rozwiązania umowy leasingu w trybie ust. 1 lub 2 do dnia zbycia przedmiotu leasingu, oddania go przez leasingodawcę do używania osobie trzeciej na podstawie kolejnej umowy leasingu lub do dnia rozpoczęcia użytkowania przedmiotu leasingu przez leasingodawcę w celach związanych z prowadzoną przez leasingodawcę działalnością gospodarczą, leasingobiorca zobowiązany był do ponoszenia kosztów związanych z ubezpieczeniem przedmiotu leasingu na zasadach opisanych w § 21-23 a także kosztów podatku od środków transportu, kosztów przygotowania pojazdu do sprzedaży, kosztów okresowych badań technicznych oraz innych kosztów związanych z posiadaniem przedmiotu leasingu.

Zgodnie z § 5 ust. 1 Umowy oraz § 21 ust. 1 (...) przedmiot leasingu podlegał ubezpieczeniu przez leasingobiorcę i na jego koszt przez cały czas obowiązywania umowy w zakresie OC i AC (§ 22 ust. 1 (...)). Zgodnie z § 22 ust. 4 (...), w przypadku nieopłacenia przez leasingobiorcę we właściwym terminie składki ubezpieczenia, składka ta może być zapłacona przez leasingodawcę, który nabywał tym samym wierzytelność w stosunku do leasingobiorcy równą kwocie tej składki, przez wystawienie stosownego dokumentu księgowego.

Zgodnie z § 25 ust. 1 (...) w przypadku utraty przedmiotu leasingu, szkody całkowitej, umowa leasingu wygasała ze skutkiem natychmiastowym i zastosowanie znajdowały zasady rozliczenia umowy jak przy jej rozwiązaniu na skutek braku płatności z tym, że dodatkowo leasingodawca mógł żądać zapłaty od leasingobiorcy wartości wykupu. Leasingobiorcę obciążały koszty transportu pozostałości po przedmiocie leasingu. Na podstawie ust. 3 leasingobiorca zobowiązany był przekazać leasingodawcy na swój koszt ewentualne pozostałości przedmiotu leasingu w terminie 14 dni. Nieprzekazanie przez leasingobiorcę pozostałości przedmiotu leasingu w terminie 14 dni od dnia wygaśnięcia umowy było równoznaczne z zawarciem umowy sprzedaży tych pozostałości na rzecz leasingobiorcy.

Zgodnie z § 5 ust. 1 Umowy oraz § 21 ust. 1 (...) przedmiot leasingu podlegał ubezpieczeniu przez leasingobiorcę i na jego koszt przez cały czas obowiązywania umowy w zakresie OC i AC (§ 22 ust. 1 OWULO). Zgodnie z § 22 ust. 4 (...), w przypadku nieopłacenia przez leasingobiorcę we właściwym terminie składki ubezpieczenia, składka ta mogła być zapłacona przez leasingodawcę, który nabędzie tym samym wierzytelność w stosunku do leasingobiorcy równą kwocie tej składki, przez wystawienie stosownego dokumentu księgowego.

Zgodnie z § 24 ust. 4 i 5 (...) leasingodawca nie odpowiadał za terminowość i sposób likwidacji szkody przez towarzystwo ubezpieczeniowe oraz w razie gdy towarzystwo takie odmawia wypłaty odszkodowania lub wypłaca odszkodowanie w wysokości niższej niż szkoda, leasingodawca nie był zobowiązany dochodzić odszkodowania od towarzystwa na drodze sądowej. Mógł jedynie przelać na leasingobiorcę uprawnienie do domagania się odszkodowania od ubezpieczyciela.

Zgodnie z § 30 (...) leasingobiorca upoważnił leasingodawcę na wypadek rozwiązania/wygaśnięcia umowy i niezwrócenia przedmiotu leasingu w uzgodnionym terminie, do wejścia do pomieszczeń leasingobiorcy i przejęcia przedmiotu leasingu, również za pośrednictwem upoważnionych osób trzecich. Wszelkie koszty związane z odbiorem przedmiotu leasingu, jego transportem do siedziby leasingodawcy, dokonanymi naprawami, przygotowaniem do sprzedaży oraz z dochodzeniem od leasingobiorcy świadczeń wynikających z umowy leasingowej, pokrywać miał leasingobiorca.

Na podstawie § 33 (...) leasingobiorca miał obowiązek zwrotu przedmiotu leasingu wraz z urządzeniami wchodzącymi w skład „Pakietu bezpieczeństwa” w terminie 7 dni od daty wygaśnięcia umowy wraz ze wszystkimi dokumentami i kompletnym fabrycznym wyposażeniem otrzymanym przy odbiorze w miejscu wskazanym przez leasingodawcę. Wygaśnięcie umowy następuje z upływem ostatniego dnia miesiąca, za który przysługuje leasingodawcy rata leasingowa.

W razie opóźnienia w zwrocie przez leasingobiorcę przedmiotu leasingu lub urządzeń wchodzących w skład „Pakietu bezpieczeństwa” leasingodawca miał prawo do naliczenia kary za bezumowne korzystanie z rzeczy cudzej w wysokości 0,5% wartości ofertowej przedmiotu leasingu za każdy dzień opóźnienia (§ 35 ust. 1 (...)).

Zgodnie z § 32 ust. 1 (...) pismo wysłane na adres wskazany w umowie, prawidłowo awizowane przez urząd pocztowy, a niepodjęte w terminie i zwrócone do leasingodawcy, traktowane miało być jako doręczone w dacie pierwszego awiza.

Przedmiot leasingu powinien być zwrócony w stanie technicznym odpowiadającym normalnemu zużyciu, a w przypadku stwierdzenia uszkodzenia, nadmiernego zużycia, wymiany zespół lub części, czy też dokonywania innych zmian, odbiór nastąpi przy udziale rzeczoznawcy, a koszt przywrócenia do stanu odpowiadającemu normalnemu zużyciu pokryje leasingobiorca (§ 34 OWULO).

W § 16 ust. 1 OWULO postanowiono, że zabezpieczeniem umowy jest weksel in blanco, który leasingobiorca wystawi na żądanie leasingodawcy. Leasingodawca mógł wypełnić weksel w razie nienależytego realizowania postanowień umowy, zgodnie z treścią deklaracji wekslowej.

W Tabeli opłat i prowizji przewidziało m.in. następujące opłaty dodatkowe:

- w pkt 10 – opłata za wezwanie do zapłaty (monit) 100 zł netto,

- w pkt 11 – opłata za wyznaczenie dodatkowego ostatecznego terminu spłaty zadłużenia 300 zł netto,

- w pkt 13 – opłata za windykacyjny wyjazd terenowy – 300 zł netto,

- w pkt 14 – odbiór przedmiotu umowy – koszty rzeczywiste,

- w pkt 15 – opłata windykacyjna – koszty rzeczywiste +2% należności przeterminowanych,

- w pkt 22 – przygotowanie rozliczenia i likwidacja szkody całkowitej 249 zł netto,

- w pkt 23 lit. a – opłata za sporządzenie wyceny przedmiotu używanego z kategorii pojazd – 350 zł netto.

Przedmiot umowy leasingu został przekazany leasingobiorcy 18 marca 2019 r.

Dowód:

- Ogólne Warunki Umowy Leasingu Operacyjnego ((...)), k. 18-20,

- protokół zdawczo – odbiorczy, k. 22,

- Tabela Opłat i Prowizji, k. 116.

Na zabezpieczenie roszczeń wynikających z umowy leasingu operacyjnego nr (...) pozwany złożył do dyspozycji leasingodawcy – (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą we K. weksel in blanco bez protestu, który leasingodawca miał prawo wypełnić w każdym czasie na sumę odpowiadającą zadłużeniu pozwanego z tytułu ww. umowy leasingu, łącznie z odsetkami oraz kosztami z jakiego bądź tytułu powstałymi oraz weksel ten opatrzyć datą płatności według swojego uznania, zawiadamiając pozwanego listem poleconym pod wskazanym w treści deklaracji wekslowej adresem (tj. S. (...), (...)-(...) Z.), nie później niż 7 dni przed terminem płatności weksla. Jako miejsce płatności weksla wskazano siedzibę (...) Spółki Akcyjnej we K. przy ulicy (...).

Dowód:

- deklaracja wekslowa na k. 9, 10, oryginał w depozycie,

- weksel, k. 9, 10.

Warunki umowy zostały zmienione w ten sposób, że obniżono 6 rat o 80 % wartości raty, a także wydłużono okres spłaty o 6 miesięcy, przy czym obniżono do 0 zł opłatę dodatkową za zmianę harmonogramu. Wartość wykupu pozostała bez zmian. Zgodnie z harmonogramem rat do umowy leasingu nr (...) raty 1-12 wynosić miały po 1.021,58 zł, raty 13-18 raty wynosić miały 204,32 zł a 19-65 po 1.034,56 zł.

Dowód:

- oświadczenie, k. 112,

- harmonogram rat, k. 111.

24 stycznia 2021 r. doszło do kolizji, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd stanowiący przedmiot leasingu.

Bezsporne, nadto m.in. wycena nr (...) z 24 stycznia 2021 r., k. 50-51, 106.

Ubezpieczyciel sprawcy szkody ustalił wartość pojazdu w stanie nieuszkodzonym na kwotę 55.040 zł brutto. Różnica pomiędzy wartością pojazdu przed szkodą, a wartością brutto pojazdu w stanie uszkodzonym przyjętą na podstawie oferty z systemu aukcyjnego wynosiła 1.003 zł.

Dowód:

- wycena nr (...) z 24 stycznia 2021 r., k. 50-51, 106.

Ubezpieczyciel ustalił wysokość szkody na kwotę 25.355,79 zł brutto.

Dowód:

- pismo ubezpieczyciela, k. 52-53,

- kalkulacja, k. 54-63.

Wiadomością e-mail z 8 kwietnia 2021 r. poinformowano pozwanego, że w związku z zaistnieniem w pojeździe szkody całkowitej, pozwanemu przysługuje prawo pierwokupu oraz o możliwości zwolnienia z przetransportowania pojazdu na plac (...) S.A., pod warunkiem zapewnienia należytego zabezpieczenia pojazdu po szkodzie oraz braku kosztów parkowania. Uprzedzono pozwanego, że szkoda zostanie przeliczona do wartości netto.

Dowód:

- wiadomość e-mail z 8 kwietnia 2021 r., k. 64.

Pojazd po szkodzie znajdował się na terenie posesji leasingobiorcy – pozwanego.

Dowód:

- korespondencja e-mail, k. 147-153.

Decyzją z 9 kwietnia 2021 r. ubezpieczyciel przyznał odszkodowanie z tytułu szkody z dnia 24 stycznia 2021 r. w kwocie 815,45 zł, przyjmując za podstawę wyliczeń, iż wartość rynkowa pojazdu wynosi 44.747,97 zł a wartość wraku 43.932,52 zł.

Dowód:

- decyzja ubezpieczyciela z dnia 9 kwietnia 2021 r., k. 105.

Decyzją z 17 maja 2021 r. ubezpieczyciel dokonał dopłaty do odszkodowania w kwocie 5.900 zł.

Dowód:

- decyzja ubezpieczyciela z 17 maja 2021 r., k. 68-69, 107,

- wycena nr (...), k. 108-109.

Pismem z dnia 29 lipca 2021 r. pozwany zwrócił się do strony powodowej o wyrażenie zgody na zlecenie dokonania kosztorysu w celu przedstawienia go ubezpieczycielowi.

Dowód:

- pismo pozwanego z dnia 29 lipca 2021 r., k. 72-74.

W trakcie umowy leasingu nr (...) strona powodowa obciążyła leasingobiorcę – m.in. następującymi kwotami:

1/ 306,27 zł tytułem opłaty za przygotowanie rozliczenia i likwidację szkody całkowitej;

2/ 2.449,47 tytułem refaktury kosztów ubezpieczenia zgodnie z polisą do umowy.

Dowód:

- faktury, k. 113, 115.

Pozwany był w kwietniu 2021 r. zainteresowany wykupem wraku pojazdu, jednakże nie zgadzał się z dokonaną wyceną, zrezygnował z tej możliwości i zwrócił się o dokonanie zbycia pojazdu oferentowi. Zaznaczył, ze rezygnacja dotyczy oferty „opiewającej na aktualną wartość”. W lipcu 2021 r. pozwany informował stronę powodową, że chce wykupić wrak za 25.000 złotych brutto. Strona powodowa, w oparciu o stanowisko pozwanego dotyczące wycen dokonywanych przez ubezpieczyciela, zwracała się do ubezpieczyciela, celem usprawnienia procesu sprzedaży pozostałości samochodu. 11 września 2021 r. kontaktowano się z pozwanym w celu umówienia oględzin pozostałości pojazdu i ich zbycia oferentowi, który zaproponował za wrak 43.900 złotych brutto. Do oględzin i sprzedaży jednak nie doszło, ponieważ pozwany udzielił zainteresowanemu zakupem L. J. (N.) informacji, że pojazd nie znajduje się już pod adresem (...)-(...) i nie może powiedzieć, gdzie się znajduje. W związku z tym potencjalny nabywca zrezygnował z zakupu pozostałości pojazdu.

Dowód:

- korespondencja e-mail, k. 65-67, 76-88,

- wydruki ze strony internetowej, k. 70-71,

- korespondencja e-mail, k. 147-154,

- zeznania M. Z., k. 184.

Przedmiot leasingu został odebrany przez stronę powodową 23 listopada 2022 r.

Dowód:

- protokół zwrotu przedmiotu, k. 138.

Na zlecenie strony powodowej rzeczoznawcy K. J. i K. Ł. sporządzili wycenę przedmiotu leasingu, którego wartość na dzień 29 listopada 2022 r. wyniosła 31.500 zł netto. Wartość określono na podstawie notowań wartości rynkowych ustalonych przez wykonawców opinii oraz korekt mających wpływ na wartość pojazdu. Ostatecznie (...) Spółka Akcyjna z siedziba we K. sprzedała przedmiot leasingu za 39.000 zł netto.

Dowód:

- wycena wartości nr 51/(...)/11/22, k. 139-144,

- raporty z aukcji, k. 145,

- faktura nr (...), k. 146,

- pismo z dnia 4 sierpnia 2021 r., k. 154,

- zeznania świadka M. Z. z dnia 28 listopada 2025 r., k. 184,

- zeznania świadka Ł. J. (2) z dnia 28 listopada 2025 r., k. 184v-185.

Pismem z 1 lutego 2023 r. (...) Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna poinformowała o nadpłacie kwoty 1.487,81 zł.

Dowód:

- pismo z dnia 1 lutego 2023 r., k. 110.

Rozliczając umowę leasingu strona powodowa wskazała pozwanemu, że do zapłaty przez pozwanego pozostało 24.963,54 zł.

Dowód:

- rozliczenie ostateczne (...), k. 114.

Strona powodowa wypełniła weksel na 22.553,07 zł, oznaczając termin zapłaty na 3 lipca 2023 r.

Dowód:

- weksel w depozycie tut. Sądu (odpis w aktach sprawy na k. 9, 10).

Następnie, pismem z 19 czerwca 2023 r. strona powodowa wezwała pozwanego do wykupienia weksla własnego, wypełnionego na 22.553,07 zł w dniu 3 lipca 2023 r. Wezwanie zostało nadane przesyłką poleconą na adres pozwanego wskazany w deklaracji wekslowej. Wezwanie zostało doręczone adresatowi 29 czerwca 2023 r.

Dowód:

- wezwanie do wykupienia weksla, k. 12,

- wydruk „śledzenia przesyłek”, k. 13.

(...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. - spółka działająca pod nr KRS (...) zmieniła nazwę na (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą we K., co zarejestrowano 1 lutego 2018 r. (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. zmieniła nazwę na (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą we K., co zarejestrowano 6 lutego 2023 r.

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej we Wrocławiu VIII Wydziału Gospodarczego ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z dnia 25 lipca 2023 r. otwarto postępowanie sanacyjne wobec (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą we K.. Zarządcą (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą we K. został (...) Sp. z o.o. we K.

Okoliczność znana Sądowi z urzędu, nadto dowód:

- obwieszczenie postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego, k. 23,

- informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców dot. (...) Sp. z o.o. z siedzibą we K. (nr KRS (...)), k. 24,

- informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców dot. (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą we K. (nr KRS (...)), k. 25-33.

Sąd zważył, co następuje:

Sąd uznał, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części.

Bezspornym w niniejszej sprawie było zawarcie (...), pomiędzy strona powodową, a pozwanym Ł. J. (1), jak również fakt, iż pojazd będący przedmiotem leasingu uległ uszkodzeniu w wyniku zdarzenia z dnia 24 stycznia 2021 r.

Sąd oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy dał wiarę w całości przedstawionym w sprawie dowodom z dokumentów, nie znajdując podstaw, by odmówić im waloru wiarygodności w zakresie właściwym dla dokumentów prywatnych, tj. że osoby, które dokumenty podpisały, złożyły oświadczenia w nich zawarte. Również żadna ze stron nie podważyła w toku procesu skutecznie ich autentyczności i wiarygodności.

Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 245 k.p.c. dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej albo elektronicznej stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Słusznie wskazuje się przy tym w doktrynie, że „dowód z dokumentu prywatnego jest środkiem dowodowym, którego moc sąd ocenia zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów przewidzianą w art. 233 § 1 KPC. Podobnie jak w wypadku innych dowodów, sąd ocenia, czy dowód ten ze względu na jego indywidualne cechy i okoliczności obiektywne zasługuje na wiarę, czy nie. Wynikiem tej oceny jest przyznanie lub odmówienie dowodowi z dokumentu waloru wiarygodności, ze stosownymi konsekwencjami w zakresie jego znaczenia dla ustalenia podstawy faktycznej orzeczenia (wyr. SN z 2.4.2008 r., III CSK 299/07, Legalis; zob. również wyr. SN z 13.12.2013 r., III CSK 66/13, Legalis)” ( T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–458 ¹⁶. Tom I, wyd. 2, 2023).

Sąd oparł się również na zeznaniach świadków Ł. J. (2) i M. Z. w zakresie w jakim pokrywały się one z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Sąd dopuścił również dowód z zeznań świadka L. Ł., jednak świadek nie posiadała wiedzy na temat rozpoznawanej sprawy, udzielając informacji wyłącznie w zakresie procedur, stosowanych w podobnych przypadkach. Sąd ocenił zeznania świadków zasadniczo za wiarygodne mając jednak na uwadze, że przede wszystkim istotne dla sprawy były dokumenty, a naturalnym było, że świadkowie po długim czasie mogą nie pamiętać szczegółów dotyczących jednostkowej sprawy. W zeznaniach świadków Sąd nie dopatrzył się żadnych luk podważających ich wiarygodność.

Sąd pominął dowód opinii biegłego w oparciu o przepis art. 235 ² § 1 pkt 2 k.p.c. Pozwany wnioskował o przeprowadzenie takiego dowodu w celu określenia wartości pojazdu przed szkodą. Sąd uznał, że dowód został powołany na fakt nieistotny, ponieważ pozwany dążył przy pomocy tego dowodu generalnie do wykazania, że ubezpieczyciel wypłacił leasingodawcy zbyt niskie odszkodowanie. Sąd uznał, że z perspektywy przepisu art. 709 ⁵ § 3 k.c. znaczenie miały jedynie korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek (…) wygaśnięcia umowy leasingu oraz z tytułu ubezpieczenia rzeczy, a także naprawienia szkody. Nie miało zatem znaczenia ustalanie potencjalnie możliwego do uzyskania przez finansującego odszkodowania. Znaczenie zaś miało odszkodowanie faktycznie uzyskane.

Należało mieć na uwadze, że zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten „wyraża podstawową w polskim prawie cywilnym zasadę rozkładu ciężaru udowodnienia (ciężaru dowodu w rozumieniu materialnym, obiektywnym) faktu, z którego strona postępowania sądowego wywodzi skutki prawne. Istotą ujętej w nim reguły jest określenie, który z podmiotów (powód, pozwany, uczestnik postępowania nieprocesowego) poniesie negatywne konsekwencje nieustalenia danego faktu w sporze sądowym, a ściślej: niewykazania prawdziwości twierdzeń o takim prawnie doniosłym (prawnie relewantnym) fakcie” (B. Janiszewska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 1 (art. 1–55(4)), red. J. Gudowski, Warszawa 2021, art. 6). Na uwadze należało mieć jednak przy tym specyfikę sprawy o roszczenie z weksla, ponieważ „ciężar dowodu, że weksel wypełniono niezgodnie z porozumieniem, spoczywa na dłużniku, który może korzystać ze wszystkich środków dowodowych przewidzianych w KPC” ( M. Czarnecki, L. Bagińska, Prawo wekslowe. Komentarz [w:] Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, wyd. 7, 2018, art. 10).

Procesowym odzwierciedleniem zasady wyrażonej w art. 6 k.c. jest przepis art. 232 k.p.c., który stanowi, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. W doktrynie słusznie wskazuje się, że „w myśl art. 232 strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. W aktualnym stanie prawnym istotne znaczenie ma aktywność stron w przedstawianiu materiału procesowego – ciężar dowodu w znaczeniu formalnym, subiektywnym (zob. wyrok SN z 15.02.2008 r., I CSK 426/07 (…)). Działalność stron jest jednoznacznie ukierunkowana. Mają one przedstawiać tylko te fakty, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki prawne. To sformułowanie nawiązuje wprost do treści art. 6 k.c.” (H. Dolecki, T. Radkiewicz [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1–366, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021, art. 232).

Zgodnie z art. 493 § 4 k.p.c. jeżeli zachodzą podstawy do odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania, sąd z urzędu postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i wydaje odpowiednie rozstrzygnięcie. W innym przypadku sąd wydaje wyrok, którym w całości lub części utrzymuje nakaz zapłaty w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu.

Sprawa niniejsza miała swe źródło w stosunku wekslowym, ponieważ strona powodowa sformułowała żądanie pozwu w oparciu o weksel własny in blanco wystawiony przez pozwanego na zabezpieczenie umowy leasingu numer (...) łączącej strony. Wekslowi towarzyszyło porozumienie w postaci deklaracji wekslowej.

Zasadnie wskazuje się w doktrynie, że „weksel własny jest papierem wartościowym o cechach ściśle przez prawo wekslowe przepisanych, w którym jest wcielone abstrakcyjne zobowiązanie zapłacenia przez wystawcę weksla oznaczonej sumy pieniężnej (por. I. Rosenblüth, Komentarz, s. 362)”, natomiast cechami zobowiązania wekslowego są „abstrakcyjność zobowiązania, bezwarunkowość, pieniężny i ściśle formalistyczny charakter zobowiązania" (całość: M. Czarnecki, L. Bagińska, Prawo wekslowe. Komentarz [w:] Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, wyd. 7, 2018, art. 101, Nb 7). Abstrakcyjność zobowiązania wekslowego oznacza przy tym, że zobowiązanie wynikające z weksla ma charakter samoistny, niezależny do bytu zobowiązania, które ma zabezpieczać i stanowiło podstawę ( causa) dla jego wystawienia i wypełnienia. Samoistność tego zobowiązania ma również ten skutek, że powód w procesie z weksla może poprzestać na wykazaniu istnienia i wysokości tego zobowiązania poprzez przedstawienie ważnego dokumentu wekslowego.

Wyłomem od abstrakcyjności zobowiązania wekslowego są unormowania z art. 10 i 17 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 282, dalej: Prawo wekslowe), które stanowią, że jeżeli weksel, niezupełny w chwili wystawienia, uzupełniony został niezgodnie z zawartem porozumieniem, nie można wobec posiadacza zasłaniać się zarzutem, że nie zastosowano się do tego porozumienia, chyba że posiadacz nabył weksel w złej wierze albo przy nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa (art. 10). Osoby, przeciw którym dochodzi się praw z wekslu, nie mogą wobec posiadacza zasłaniać się zarzutami, opartemi na swych stosunkach osobistych z wystawcą lub z posiadaczami poprzednimi, chyba że posiadacz, nabywając weksel, działał świadomie na szkodę dłużnika (art. 17).

Mając na uwadze powyższe, Sąd badał zasadność żądania powoda, biorąc za punkt wyjścia zarzuty pozwanego formułowane wobec poszczególnych kwot składających się na należność wekslową. Sąd przy tym stoi na stanowisku, że nie można za skuteczne uznać zarzuty odnoszące się jedynie w sposób ogólny do wyliczenia przez powoda sumy wekslowej. Skoro na pozwanym spoczywa ciężar udowodnienia bezzasadności żądania, to jednocześnie spoczywań na nim powinność sformułowania w tym zakresie wyraźnych twierdzeń i zarzutów odnoszących się do poszczególnych kwot. Stąd za niewystarczające uznać należy ogólnikowe stwierdzenie o nieprawidłowym wyliczeniu sumy wekslowej. Zmierzałoby to bowiem to wypaczenia sensu procesu z weksla charakteryzującego się odwróconym ciężarem dowodu. Nadto należy podkreślić, że przepis art. 221 k.p.c. nakłada na pozwanego obowiązek wdania się w spór, natomiast przepis art. 210 § 2 k.p.c. nadto obowiązek złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej dotyczących faktów. Przepisy te nakładają powinności, których niedopełnienie może mieć określone skutki prawne, w szczególności określone przepisem art. 230 k.p.c.

W ocenie Sądu powód nie musi udowadniać zasadności swojego roszczenia z weksla inaczej niż poprzez przedstawienie ważnego dokumentu wekslowego. Powinien jednak umożliwić wystawcy rozsądną polemikę z żądaniem pozwu poprzez precyzyjne wskazanie sposobu wyliczenia sumy wekslowej wobec których pozwany może podnosić szczegółowe twierdzenia i zarzuty. Zaznaczyć przy tym należy, że weksel nie budził wątpliwości z perspektywy jego ważności.

W odniesieniu do zarzutu pozwanego, iż wezwanie do wykupu weksla odbyło się z naruszeniem postanowień deklaracji, Sąd uznał, że zarzut ten jest zasadny. Zgodnie z deklaracją wekslową strona powodowa miała obowiązek wezwać pozwanego do wykupu weksla na co najmniej 7 dni przed terminem jego wykupu. Wezwanie sporządzone zostało 19 czerwca 2023 r., termin płatności przypadał na 3 lipca 2023 r., lecz wezwanie to doręczono wystawcy dopiero 29 czerwca 2023 r. Termin odbioru wezwania do wykupienia weksla pozostawał bez znaczenia dla skuteczności samego wezwania. Chwila ta jednak miała znaczenie dla ustalenia daty, w której weksel winien zostać przez pozwanego wykupiony, bowiem zgodnie z powyższym 7-dniowy termin należało liczyć od 29 czerwca 2023 r., tj. od daty doręczenia wezwania. Za datę wykupu weksla winna zostać uznana data 6 lipca 2023 r. i od kolejnego dnia należały się stronie odsetki ustawowe za opóźnienie, a w pozostałym zakresie, tj. od dnia 4 lipca 2023 r. do dnia 6 lipca 2023 r. żądanie odsetkowe uznać należało za niezasadne.

Strony łączyła umowa leasingu, regulowana przepisami art. 709 ¹ i n. Przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego.

Podnosząc zarzuty w oparciu o stosunek podstawowy (umowę leasingu) pozwany przeniósł spór na grunt tego stosunku. Sąd badał w oparciu o postawione przez pozwanego zarzuty, czy i w jakim zakresie stosunek podstawowy uzasadniał istnienie roszczenia wekslowego. Jak słusznie wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie celem wystawienia weksla in blanco jest uzyskanie przez wierzyciela dodatkowego zabezpieczenia wekslowego umożlwiającego uzyskanie zaspokojenia roszczeń wynikających z określonego stosunku prawnego w wysokości wynikającej z tego stosunku lub roszczeń, które mogą wyniknąć w przyszłości, a ich wysokość jest w dacie wystawienia weksla nieznana. Innymi słowy, zobowiązanie wekslowe zabezpiecza określony stosunek zobowiązaniowy. Ten stosunek podstawowy określa cel udzielonego poręczenia wekslowego i ogranicza jego samodzielność prawną. Roszczenie wekslowe ma co prawda charakter samodzielny, a zobowiązanie wekslowe jest zobowiązaniem abstrakcyjnym, ale jego związek ze stosunkiem podstawowym, w szczególności gdy chodzi o weksel niezupełny w chwili wypełnienia, wynika z zakresu zarzutów przysługujących dłużnikowi, które mogą także wiązać się ze stosunkiem podstawowym. Zobowiązanie wekslowe nie powstanie zatem jeżeli nie istnieje pierwotne roszczenie cywilnoprawne, a pozwany może w tym przypadku podnieść skuteczny zarzut oparty na powyższym stosunku prawnym. (wyr. SA w Warszawie z 15 września 2017 r., I ACa 917/16)

Powód wskazał, że obliczył sumę wekslową w ten sposób, że 64.661,91 zł stanowiła suma zdyskontowanych przyszłych rat od nr 26 do nr 60 oraz wartości wykupu. Kwota wykupu nie stanowi raty leasingowej w rozumieniu art. 709 ind. 15 k.c., jednakże zapisy par. 25 ust. 1 OWU uprawniały powoda do takiego doliczenia wyłącznie w przypadku wygaśnięcia umowy na skutek utraty przedmiotu leasingu, co miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy. Dalej storna powodowa doliczyła 306,27 zł pozostałych należności z umowy – opłata za przygotowanie rozliczenia umowy zgodnie z pkt 22 Tabeli Opłat i Prowizji oraz 4.223 zł kosztów ubezpieczenia pozostałości po przedmiocie leasingu. Strona powodowa przy obliczaniu sumy wekslowej pomniejszyła swoje roszczenie o:

1)  39.000 zł uzyskane ze sprzedaży przedmiotu leasingu,

2)  5.227,64 zł wypłaconego odszkodowania wartość w kwocie,

3)  2.449,47 zł niewykorzystanej składki ubezpieczeniowej.

W większości zarzuty pozwanego odnoszące się do stosunku podstawowego nie odniosły skutku.

Sąd za niezasadny uznał zarzut pozwanego dotyczący wadliwego rozliczenia podatku VAT przy wypłacie odszkodowania przez ubezpieczyciela. W ocenie Sądu jako poszkodowany przez ubezpieczyciela zasadnie został wskazany leasingodawca. Pamiętać bowiem należy, że do momentu skutecznego wykupu przedmiot leasingu stanowi własność finansującego. To zatem w jego majątku powstaje szkoda w razie uszkodzenia lub utraty leasingowanej rzeczy. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 z późn. zm.) w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Właściciel pojazdu jako leasingodawca (finansujący) nabył pojazd i oddał go korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa. Skoro poszkodowany miał prawo odliczenia VAT, to odszkodowanie wypłacone z podatkiem od towarów i usług doprowadziłoby do nieuzasadnionego wzbogacenia poszkodowanego, którym był leasingodawca.

Sąd podzielił zapatrywanie wyrażone w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z 17 maja 2007 r., III CZP 150/06, że odszkodowanie przysługujące na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego za szkodę powstałą w związku z ruchem tego pojazdu, ustalone według cen części zamiennych i usług, obejmuje kwotę podatku od towarów i usług (VAT) w zakresie, w jakim poszkodowany nie może obniżyć podatku od niego należnego o kwotę podatku naliczonego. Stanowisko to znalazło odzwierciedlenie również w późniejszym orzecznictwie, choćby w wyroku Sądu Najwyższego z 17 marca 2022 r., II CSKP 482/22, w którym stwierdzono, że uwzględnienie kwoty podatku VAT przy ustalaniu odszkodowania w pieniądzu uzależnione jest od rozstrzygnięcia, czy poszkodowany, nabywając rzecz lub usługę konieczne do naprawienia szkody, mógłby dokonać jej odliczenia. Jeżeli taka możliwość istnieje, odszkodowanie powinno być ustalone bez uwzględniania kwoty należnego podatku VAT, jako że w ostatecznym rozrachunku to nie poszkodowany będzie ponosił jego ciężar. Z kolei wówczas, gdy odliczenie nie jest możliwe, ustalenie odszkodowania powinno nastąpić na podstawie wartości brutto nabywanych rzeczy i usług.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut pozwanego, jakoby strona powodowa nie dotrzymała warunków umowy w zakresie jego prawa do „pierwokupu” przedmiotu leasingu. Strona powodowa poinformowała pozwanego o tym prawie, lecz pozwany sam z niego zrezygnował. Rezygnacja dotyczyła pierwszej z formułowanych ofert nabycia pojazdu. Strona powodowa nie oferowała natomiast pozwanemu później „pierwokupu” pojazdu. Takie zaniechanie jednak nie wpływało na skuteczność rozporządzenia wrakiem pojazdu przez leasingodawcę. Zarzut ten również w ocenie Sądu nie mógłby potencjalnie podważać żądania formułowanego przez powoda. Strony odwoływały się prawdopodobnie do § 29 OWULO, który przewidywał prawo leasingobiorcy do nabycia przedmiotu leasingu po zakończeniu okresu na jaki umowa została zawarta (prawo wykupu). W ust. 6 przewidziano, że nabycie własności przedmiotu leasingu następuje przez zawarcie z leasingobiorcą umowy sprzedaży, z uwzględnieniem zasad określonych w (...) i otrzymanie przez leasingodawcę ceny sprzedaży. Potwierdzeniem sprzedaży miała być faktura. Ocena tego, czy po stronie pozwanego powstało w tym zakresie jakieś roszczenie leżała poza zakresem rozpoznania niniejszej sprawy. Pozwany nie formułował zarzutu potrącenia. Brak wykupu wraku przez pozwanego nie miał wpływu na rozmiar roszczeń strony powodowej, a przynajmniej pozwany rozmiarów takiego wpływu nie wykazał. Gdyby nawet uznać to prawo za „pierwokup”, to zgodnie z art. 599 § 1 k.c. w zw. z art. 566 k.c. jeżeli zobowiązany z tytułu prawa pierwokupu sprzedał rzecz osobie trzeciej bezwarunkowo albo jeżeli nie zawiadomił uprawnionego o sprzedaży lub podał mu do wiadomości istotne postanowienia umowy sprzedaży niezgodnie z rzeczywistością, ponosi on odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę. Hipotetycznie zatem ewentualne naruszenie w tym zakresie mogłoby rodzić po stronie pozwanego roszczenia odszkodowawcze. Nie miałoby jednak wpływu na skuteczność rozporządzenia przedmiotem leasingu.

Na uwzględnienie zasługiwał natomiast zarzut pozwanego dotyczący nienależnego naliczenia kwoty ubezpieczenia przedmiotu leasingu w zakresie ubezpieczenia AC i (...). Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że doszło do tzw. utraty przedmiotu leasingu, ponieważ w wyniku kolizji z dnia 24 stycznia 2021 r. pojazd został uszkodzony w takim stopniu, że zachodziła szkoda całkowita. Tym samym przyjąć należało, że rozwiązanie umowy leasingu nastąpiło w trybie przewidzianym art. 709 ⁵ § 1 k.c. (Jeżeli po wydaniu korzystającemu rzecz została utracona z powodu okoliczności, za które finansujący nie ponosi odpowiedzialności, umowa leasingu wygasa.). Zgodnie natomiast z art. 709 ⁵ § 3 k.c. jeżeli umowa leasingu wygasła z przyczyn określonych w § 1, finansujący może żądać od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezapłaconych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i wygaśnięcia umowy leasingu oraz z tytułu ubezpieczenia rzeczy, a także naprawienia szkody.

Zgodzić należy się z poglądem zaprezentowanym przez Sąd Apelacyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z 7 czerwca 2018 o sygn. I AGa 164/18, że „w wypadku wygaśnięcia umowy leasingu wskutek utraty jej przedmiotu, przewidziana w art. 709 ⁵ Kodeksu cywilnego zapłata przez korzystającego finansującemu wszystkich przewidzianych w umowie, a nie zapłaconych rat, pełni funkcję odszkodowania. Jej celem jest bowiem przywrócenie takiego stanu majątku finansującego, jaki byłby, gdyby do utraty nie doszło i umowa zostałaby wykonana. Przepis art. 709 ⁵ § 1 Kodeksu cywilnego ma charakter imperatywny. Strony mogą zatem w wypadku wygaśnięcia umowy wprowadzić pewne modyfikacje sposobu rozliczenia pozostałych do zapłaty rat w stosunku do przewidzianego w paragrafie trzecim tego przepisu, ale finansujący musi pomniejszyć ich wartość o korzyści wskazane w tym przepisie”.

Suma wekslowa obejmowała również koszty ubezpieczenia pojazdu. W tym zakresie należało zwrócić uwagę, iż zgodnie z § 5 ust. 1 Umowy oraz § 21 ust. 1 (...) przedmiot leasingu podlegał ubezpieczeniu przez leasingobiorcę i na jego koszt przez cały czas obowiązywania umowy w zakresie OC i AC (§ 22 ust. 1 (...)). Co istotne, zgodnie z § 22 ust. 4 (...), w przypadku nieopłacenia przez leasingobiorcę we właściwym terminie składki ubezpieczenia, składka ta może być zapłacona przez leasingodawcę, który nabędzie tym samym wierzytelność w stosunku do leasingobiorcy równą kwocie tej składki, przez wystawienie stosownego dokumentu księgowego. W realiach niniejszego procesu przedmiot leasingu został sprzedany w drodze aukcji.

Pozwany kwestionował zasadność obciążenia go kosztami ubezpieczenia pojazdu po szkodzie całkowitej. Przy pomnieć należy, że zgodnie z § 24 ust. 4 i 5 (...) leasingodawca nie odpowiadał za terminowość i sposób likwidacji szkody przez towarzystwo ubezpieczeniowe oraz w razie gdy towarzystwo takie odmawia wypłaty odszkodowania lub wypłaca odszkodowanie w wysokości niższej niż szkoda, leasingodawca nie był zobowiązany dochodzić odszkodowania od towarzystwa na drodze sądowej. Mógł jedynie przelać na leasingobiorcę uprawnienie do domagania się odszkodowania od ubezpieczyciela. Niewątpliwie wskazane postanowienia były dla pozwanego niekorzystne, natomiast jednoznacznie z nich wynika, że pozwany nie miał możliwości wyegzekwowania od strony powodowej, aby przelała na niego roszczenie wobec ubezpieczyciela. Co więcej strona powodowa miała prawo odmówić zawarcia takiej umowy przelewu. Analiza zgromadzonego materiału wskazywała przy tym, że mimo braku takiego obowiązku, strona powodowa próbowała mobilizować ubezpieczyciela do sprawnego likwidowania szkody.

Sąd uznał zarzut pozwanego w zakresie obciążenia go przez leasingodawcę kosztami ubezpieczenia wraku w zakresie OC za niezasadny. Również „wrak” do momentu wycofania z ruchu podlega ww. ubezpieczeniu. W tym zakresie wskazać należy m.in. na: wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 29 kwietnia 2021 r., C-383/19 w sprawie Powiat (...) przeciwko Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w którym wskazano, że art. 3 akapit pierwszy dyrektywy 2009/103 w sprawie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności należy interpretować w ten sposób, że zawarcie umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych w odniesieniu do pojazdu zarejestrowanego w państwie członkowskim jest obowiązkowe dopóty, dopóki pojazd ten nie zostanie w należyty sposób wycofany z ruchu, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami prawa krajowego.

Zgodnie z § 30 (...) leasingobiorca upoważnił leasingodawcę na wypadek rozwiązania/wygaśnięcia umowy i niezwrócenia przedmiotu leasingu w uzgodnionym terminie, do wejścia do pomieszczeń leasingobiorcy i przejęcia przedmiotu leasingu, również za pośrednictwem upoważnionych osób trzecich. Wszelkie koszty związane z odbiorem przedmiotu leasingu, jego transportem do siedziby leasingodawcy, dokonanymi naprawami, przygotowaniem do sprzedaży oraz z dochodzeniem od leasingobiorcy świadczeń wynikających z umowy leasingowej, pokrywać miał leasingobiorca. Oznacza to, że leasingobiorca obciążony był wszelkimi kosztami powstałymi po zakończeniu leasingu a koniecznymi do poniesienia przed ewentualną sprzedażą tego przedmiotu. Obowiązek pokrycia kosztów ubezpieczenia pojazdu obciążał leasingobiorcę zasadniczo w czasie obowiązywania umowy. Omawiane postanowienie umowne wskazuje, że do momentu odbioru pojazdu od leasingobiorcy ten obowiązany był ponosić koszty związane z przygotowaniem pojazdu do sprzedaży, tym bardziej, że jak wynikało z dokumentacji (k. 147-154) proces sprzedaży wraku nie przebiegał sprawnie, także z uwagi na okoliczności stojące po stronie pozwanego. Ten bowiem uniemożliwił oględziny wraku Ł. J. (3) (N.), przedłużając procedurę likwidacji szkody i generując tym samym koszty związane z koniecznością ubezpieczenia pojazdu. Sąd ocenił, że skoro przedmiot leasingu pozostawał w posiadaniu pozwanego (na jego posesji), a podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu to strona powodowa miała prawo obciążyć pozwanego kosztami ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pojazdu, skoro wrak miał być dalej sprzedany. Jeśli bowiem strona powodowa nie mogła pozostawić pojazdu nieubezpieczonym w zakresie OC, a dla sprzedaży tego wraku konieczne było odebranie go od pozwanego, w którego władaniu pozostałości pojazdu się znajdowały, to koszt taki znajdował się w zakresie unormowania § 30 (...).

Sąd ocenił, że pozwany miał obowiązek współpracować z leasingodawcą w celu odsprzedaży wraku pojazdu i jego postępowanie w tym zakresie należało analizować przez pryzmat naruszenia zobowiązań umownych wobec leasingodawcy, a w konsekwencji przez pryzmat przepisu art. 471 k.c. stanowiącego, że dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Co nadto istotne, zgodnie z § 20 ust. 6 OWULO w okresie od dnia rozwiązania umowy leasingu w trybie ust. 1 lub 2 do dnia zbycia przedmiotu leasingu, oddania go przez leasingodawcę do używania osobie trzeciej na podstawie kolejnej umowy leasingu lub do dnia rozpoczęcia użytkowania przedmiotu leasingu przez leasingodawcę w celach związanych z prowadzoną przez leasingodawcę działalnością gospodarczą, leasingobiorca zobowiązany był do ponoszenia kosztów związanych z ubezpieczeniem przedmiotu leasingu na zasadach opisanych w § 21-23 a także kosztów podatku od środków transportu, kosztów przygotowania pojazdu do sprzedaży, kosztów okresowych badań technicznych oraz innych kosztów związanych z posiadaniem przedmiotu leasingu. Zgodnie natomiast z § 25 ust. 1 OWULO w przypadku utraty przedmiotu leasingu, szkody całkowitej, umowa leasingu wygasała ze skutkiem natychmiastowym i zastosowanie znajdowały zasady rozliczenia umowy jak przy jej rozwiązaniu na skutek braku płatności a więc również § 20 ust. 6 OWULO. Stąd zatem wynikała możliwość obciążenia pozwanego kosztami ubezpieczenia OC.

W ocenie Sądu pozwany miał rację, że niezasadne było obciążenie go kosztami ubezpieczenia AC i (...) we wskazanej wysokości 603,53 zł. W tym zakresie Sąd uznał, że wykupienie tego rodzaju ubezpieczeń nie było racjonalne gospodarczo, ponieważ skoro w pojeździe wystąpiła szkoda całkowita, to również trudno uznać, aby ubezpieczenia te pokrywały realnie występujące ryzyka. Poniesiony przez stronę powodową w tym zakresie wydatek nie podlegał zatem refakturze na pozwanego. Strona powodowa nie odniosła się do wyliczonej przez pozwanego kwoty 603,53 złotych kosztów ubezpieczenia AC i (...) i Sąd przyjął ją za właściwą.

Podsumowując, nakaz zapłaty należało uchylić a powództwo oddalić w zakresie kwoty 603,53 zł wraz z odsetkami od tej kwoty oraz w zakresie odsetek liczonych od dnia 4 lipca 2023 r. do dnia 6 lipca 2023 r. Co do pozostałej części zaś nakaz zapłaty należało utrzymać w mocy.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 zd. 2 k.p.c., obciążając pozwanego w całości tymi kosztami, uznając że zakres w którym strona powodowa przegrała sprawę jest nieznaczny, bowiem wynosił on około 3 procent, co uzasadniało odstąpienie od stosunkowego rozliczania kosztów i obciążenie pozwanego kosztami poniesionymi przez powoda w całości. Powód poniósł w niniejszym postępowaniu następujące koszty: opłata od pozwu 282 zł, opłata skarbowa 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej 3.600 zł. Wydany w sprawie nakaz zapłaty uwzględniał koszty procesu w kwocie 2.699 zł, więc należało od pozwanego zasądzić różnicę, tj. 1.200 zł brakujących kosztów zastępstwa procesowego do wysokości określonej postanowieniem § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).

asesor sądowy X. I.

Asesor sądowy X. I.