Wyrok z 2 grudnia 2025, sygn. I C 495/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 grudnia 2025r.

Sąd Rejonowy w Kaliszu w I Wydziale Cywilnym, w składzie:

Przewodniczący: sędzia Michał Włodarek

Protokolant: Anna Dulas

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2025r. w P.

sprawy z powództwa Ł. A. (PESEL (...))

przeciwko pozwanemu (...) (...) z/s w I. (KRS (...))

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego (...) (...) z/s w I. na rzecz powoda Ł. A. kwotę 2.496,90zł (dwa tysiące czterysta dziewięćdziesiąt sześć złotych 90/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 8 stycznia 2025r. do dnia zapłaty,

2.  oddala powództwo w pozostałej części,

3.  nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kaliszu tytułem zwrotu części nieuiszczonych wydatków:

- od powoda Ł. A. kwotę 58,82zł (pięćdziesiąt osiem złotych 82/100),

- od pozwanego (...) (...) z/s w I. kwotę 41,18zł (czterdzieści jeden złotych 18/100),

4.  zasądza od pozwanego (...) (...) z/s w I. na rzecz powoda Ł. A. kwotę 414,76zł (czterysta czternaście złotych 76/100) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości w stosunku rocznym odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

sędzia Michał Włodarek

Sygn. akt I C 495/25

UZASADNIENIE

W dniu 14 kwietnia 2025r. powód Ł. A. skierował do tut. Sądu w stosunku do pozwanego (...) (...) z/s w I. żądanie zasądzenia kwoty 1.783,50zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 8 stycznia 2025r. do dnia zapłaty, a ponadto żądanie zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, iż w wyniku zdarzenia drogowego z dnia 8 listopada 2024r. uległ uszkodzeniu należący do niego pojazd m – ki K. (...) o nr rej. (...), a przyznana poszkodowanemu przez pozwane (...)w wyniku przeprowadzonego postępowania szkodowego w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej Ubezpieczyciela sprawcy szkody z tytułu odpowiedzialności cywilnej kwota z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego w łącznej wysokości 7.134,00zł i tak, za okres 20 dni przy stawce 356,70zł brutto (290,00zł netto) za 1 dzień, nie rekompensuje rzeczywiście poniesionych wydatków.

W odpowiedzi na pozew pozwany (...) (...) z/s w I. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu tego pisma procesowego pozwany podniósł zarzut, iż niezasadne jest w części żądanie powództwa, tj. ponad przyznaną kwotę roszczenia powoda, co do zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego w zakresie czasu trwania najmu.

W piśmie procesowym z dnia 7 października 2025r. powód rozszerzył żądanie pozwu z tytułu zwrotu wydatków za najem pojazdu zastępczego, domagając się zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kwoty 6.063,90zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 8 stycznia 2025r. do dnia zapłaty.

Pozwany zakwestionował również w całości rozszerzenie żądania oraz wniósł o oddalenie powództwa w całości.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny.

Powód Ł. A. jest właścicielem samochodu osobowego m – ki K. (...) o nr rej. (...). W dniu 8 listopada 2024r. doszło do zdarzenia drogowego na skutek, którego nastąpiło uszkodzenie w/w pojazdu. Stan niebezpieczeństwa w ruchu wytworzył kierujący innym pojazdem.

( okoliczność bezsporna, notatka informacyjna o zdarzeniu drogowym k. 8, przesłuchanie powoda Ł. A. k. 65-65v 00:02:49-00:34:07)

W związku ze zdarzeniem i uszkodzeniem pojazdu m – ki K. (...) o nr rej. (...) poszkodowany Ł. A. zawarł w dniu 8 listopada 2024r. z(...) D. J. z/s w T. umowę najmu pojazdu zastępczego m – ki L. (...) o nr rej. (...).

Poszkodowany Ł. A. oświadczył, że w dacie powstania szkody, poza opisanym wyżej pojazdem nie dysponował dla własnych potrzeb osobistych, rodzinnych i zawodowych żadnym autem, którym mogłaby się posługiwać w ramach zabezpieczenia bieżących oraz koniecznych i celowych potrzeb.

Koszt dzienny najmu pojazdu zastępczego u powoda ustalono na kwotę 290,00zł netto.

Ł. A. korzystał z pojazdu zastępczego w okresie od dnia 8 listopada 2024r. do dnia 14 grudnia 2024r.

Koszt najmu pojazdu zastępczego został określony przez wynajmującego na łączną kwotę 15.694,00zł brutto (44 dni x 290,00zł netto/1dzień).

( faktura k. 32, 51, umowa najmu pojazdu zastępczego k. 33)

Sprawca szkody posiadał zawartą z pozwanym (...) (...) z/s w I. umowę odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w związku z ruchem tych pojazdów. Powód dokonał zgłoszenia zaistnienia zdarzenia drogowego i powstania szkody w pojeździe w celu przeprowadzenia postępowania szkodowego w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej z tytułu odpowiedzialności cywilnej. Postępowanie szkodowe zostało zarejestrowane pod nr (...).

Mając na względzie rodzaj szkody w uszkodzonym aucie, tzw. „szkoda całkowita”, a także czas likwidacji szkody, niezbędny i zasadny okres najmu pojazdu zastępczego pozwany określił na 20 dni, ustalając dobową stawkę najmu na kwotę 290,00zł netto/356,70zł brutto (w dniu 13 listopada 2024r. pozwany skierował do powoda ofertę zorganizowania pojazdu zastępczego oraz podał, iż w przypadku nie skorzystania z niej dokona refundacji kosztów najmu pojazdu zastępczego w maksymalnej kwocie 290,00zł netto/356,70zł brutto za 1 dobę najmu).

Decyzją z dnia 7 stycznia 2025r. pozwany przyznał powodowi kwotę 7.134,00zł brutto tytułem odszkodowania za najem pojazdu zastępczego odmawiając pokrycia dalszych należności.

Z dokumentów akt postępowania szkodowego wynika, iż do zdarzenia drogowego na skutek, którego uległ uszkodzeniu pojazd m – ki K. (...) o nr rej. (...) doszło w dniu 8 listopada 2024r. W tej samej dacie dokonano zgłoszenia szkody w postępowaniu likwidacyjnym, a powód rozpoczął najem pojazdu zastępczego m – ki L. (...). W dniu 20 listopada 2024r. (...) (...) sporządziło kosztorys naprawy i wycenę wartości pojazdu, ustalono tzw. „szkodę całkowitą” i poinformowano poszkodowanego o charakterze szkody. W dniu 26 listopada 2024r. (...)podjęło decyzję o przyznaniu odszkodowania w wysokości 14.300,00zł, które wpłynęło na rachunek bankowy poszkodowanego kolejnego dnia. W dniu 2 grudnia 2024r. na skutek złożonej reklamacji przez poszkodowanego, (...)zaproponowało ugodę, którą poszkodowany podpisał w dniu 6 grudnia 2024r., na mocy której uzyskał dopłatę do odszkodowania w wysokości 4.700,00zł. W przypadku szkody całkowitej, po wypłacie odszkodowania, przyjmuje się 7 dniowy okres na zagospodarowanie wraku i zakup innego pojazdu.

Zasadny czas najmu pojazdu zastępczego przez poszkodowanego wynosił łącznie 27 dni – od dnia 8 listopada 2024r. ( data powstania szkody i rozpoczęcia najmu pojazdu zastępczego) do dnia 4 grudnia 2024r., tj. do dnia wypłaty odszkodowania w wysokości 14.300,00zł i przy uwzględnieniu 7 dni na zagospodarowanie wraku i zakup innego pojazdu.

Pojazd m – ki K. (...) należy do segmentu samochodów klasy „(...)”, wynajęty przez poszkodowanego od powoda pojazd m – ki L. (...) zaliczany jest również do pojazdów segmentu „(...)”, dlatego według parametrów dla segmentu pojazdów „(...)” należało ustalić koszt dobowy najmu.

W okresie powstania szkody koszt najmu pojazdów standardu „(...)” wynosił za 1 dobę najmu kwotę od 480,00zł netto do 756,00zł netto, natomiast stawka oferowana przez pozwanego w ramach przedsiębiorstw kooperujących z tym ubezpieczycielem wynosiła 290,00zł netto i była ceną rynkową akceptowaną przez pozwanego.

( kosztorys k. 9-21, decyzja k. 22-23, 24-25, 26, 34-35, 49-50, propozycja ugody k. 27, 29, korespondencja e-mail k. 28, ugoda k. 30-31, pismo w postępowaniu szkodowym k. 51-53, opinia biegłego k. 72-89)

Sąd uznał za przydatną do ustalenia stanu faktycznego opinię sporządzoną przez biegłego z zakresu rekonstrukcji zdarzeń drogowych i wyceny wartości pojazdów albowiem jest ona pełna, jasna, zrozumiała, wyczerpująca i kompleksowa oraz wewnętrznie spójna. Biegły w opinii udzielił odpowiedzi na wszystkie postawione w tezie dowodowej pytania, sformułowania zawarte w treści opinii pozwalają na zrozumienie wyrażonych w nich ocen i poglądów oraz sposobu dochodzenia do nich, a ponadto biegły przedstawił metodę badawczą i materiał badawczy, na którym się oparł. Wnioski końcowe opinii są zwięzłe i precyzyjne, a ponadto wnioski opinii są logiczne i znajdują oparcie w przeprowadzonych przez biegłego badaniach i nie budzą zastrzeżeń, co do ich trafności w porównaniu z podanym w opinii materiałem badawczym.

Przedmiotowa opinia nie była kwestionowana przez żadną ze stron.

Sąd odniósł się krytycznie do wiarygodności zeznań powoda w tej części, w której twierdził, że wypłata odszkodowania w kwocie 14.300,00zł nie umożliwiała mu podjęcia czynności zmierzających do nabycia pojazdu w miejsce uszkodzonego, a dopiero dopłata w wysokości 4.700,00zł przesądziła o realnej możliwości sfinansowania takiego przedsięwzięcia.

Twierdzenia te pozostają w opozycji do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Już w dniu 20 listopada 2024r. powód został poinformowany o kwalifikacji szkody jako całkowitej, która w dalszym toku postępowania nie uległa zmianie, a jednocześnie otrzymał zasadniczą część odszkodowania w wysokości 14.300,00zł. Oznacza to, że od tej daty dysponował on wiedzą co do charakteru szkody, jej konsekwencji oraz co do podstawowego poziomu świadczenia ubezpieczyciela, co pozwalało mu na racjonalne planowanie dalszych działań, w tym na organizację środków i sposobu nabycia pojazdu zastępującego uszkodzony.

Wskazane zeznania nie korespondują też z innymi wypowiedziami powoda i jego zachowaniem ujawnionym w sprawie. Powód oświadczył bowiem zakładowi ubezpieczeń, że zamierza zatrzymać uszkodzony pojazd dla siebie, co obiektywnie oznaczało konieczność uwzględnienia w jego planach zarówno zagospodarowania wraku, jak i ewentualnej naprawy bądź dalszego dysponowania pojazdem. Skoro zatem powód od początku zakładał zatrzymanie uszkodzonego samochodu, to nie sposób przyjąć, aby pozostawał w stanie niepewności co do kierunku postępowania i aby dopiero dopłata w wysokości 4.700,00zł miała stanowić element decydujący o możliwości podjęcia czynności organizacyjnych zmierzających do nabycia innego pojazdu.

Twierdzenie o braku możliwości przedsiębrania działań przed uzyskaniem dopłaty pozostaje ponadto w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Podjęcie czynności zmierzających do zakupu pojazdu, rozpoznanie rynku, wybór modelu, uzyskanie finansowania z innych źródeł, negocjacje ceny, zawarcie umowy przedwstępnej, rezerwacja pojazdu, nie jest uzależnione od uzyskania pełnej i ostatecznej kwoty odszkodowania, zwłaszcza gdy poszkodowany otrzymał już znaczną część świadczenia i zna kwalifikację szkody. W realiach sprawy dopłata wynosząca 4.700,00zł stanowiła kwotę wyraźnie niższą w relacji do wypłaty podstawowej 14.300,00zł, co dodatkowo osłabia tezę, aby dopiero ona miała przełomowo umożliwić sfinansowanie zakupu pojazdu.

Zeznania powoda w kwestionowanej części pozostają też w oczywistej sprzeczności z ustaleniem, że powód w grudniu 2024r. nabył do gospodarstwa domowego nowy pojazd za cenę przewyższającą łączną wartość przyznanego odszkodowania. Skoro powód dokonał zakupu za kwotę wyższą niż suma 14.300,00zł i 4.700,00zł, to oczywistym jest, że finansowanie tego przedsięwzięcia musiało uwzględniać także inne środki, w tym własne, kredytowe, pożyczkowe bądź pozyskane z innych źródeł, a nie wyłącznie dopłatę odszkodowania. W takim układzie nie jest przekonujące twierdzenie, że bez dopłaty zakup był niemożliwy, skoro i po jej uzyskaniu kwota odszkodowania nie pokrywała ceny nabycia.

W rezultacie Sąd uznał, że powyższa część zeznań powoda stanowi przyjętą dla potrzeb procesu interpretację zdarzeń, zmierzającą do uzasadnienia przedłużenia okresu najmu pojazdu zastępczego, nie zaś wierny opis rzeczywistego przebiegu i uwarunkowań podejmowanych decyzji. W tej części zeznania te nie zasługiwały na wiarę.

Za wiarygodne należało uznać zaliczone w poczet materiału dowodowego dokumenty zgromadzone w postępowaniu albowiem zostały one sporządzone przez uprawnione organy w ramach przysługujących im kompetencji, w sposób rzetelny i fachowy. Ich prawdziwość i autentyczność nie wzbudziła w ocenie Sądu wątpliwości.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje.

Powództwo podlegało uwzględnieniu w części.

Na podstawie art. 436 § 1 kc odpowiedzialność przewidzianą w art. 435 kc ponosi samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody.

Zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 3 i n. ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. 2025.367 – t.j. ze zm.) z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia, natomiast na podstawie art. 36 ust. 1 zd. 1 cyt. ustawy odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej.

Cytowany przepis jest wyrazem tendencji ustawodawcy, aby umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej stwarzała możliwie szeroki zakres ochrony ubezpieczeniowej zarówno ubezpieczonemu sprawcy szkody przed konsekwencjami osobistego ponoszenia odpowiedzialności cywilnej, jak i poszkodowanemu, przez zapewnienie mu pełnej kompensaty ze strony ubezpieczyciela szkody wyrządzonej przez ponoszącego odpowiedzialność cywilną sprawcę. W konsekwencji odpowiedzialność ubezpieczyciela determinowana jest odpowiedzialnością sprawcy wypadku – por. wyrok s. apel. w Poznaniu z dnia 4 lutego 2015r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1093/14, opubl. LEX nr 1681964, wyrok s. apel. w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2014r. w sprawie o sygn. akt V ACa 673/14, opubl. LEX nr 1651861.

Świadczenie pieniężne, które wypłaca ubezpieczyciel w ramach odpowiedzialności przewidzianej przez cyt. powyżej przepisy, jest ustalane według reguł rządzących cywilnym prawem odszkodowawczym, a więc o rodzaju i wysokości świadczeń należnych od ubezpieczyciela decydują przepisy kodeksu cywilnego, zwłaszcza art. 361 – 363 kc, z tą jednak istotną różnicą, że w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych wyłącznym sposobem naprawienia szkody jest odszkodowanie pieniężne – por. wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 24 lipca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 134/14, opubl. LEX nr 1498945.

Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego – por. uchwała SN z dnia 17 listopada 2011r. w sprawie o sygn. akt III CZP 5/11, opubl. Legalis, uchwała SN z dnia 22 listopada 2013r. w sprawie o sygn. akt III CZP 76/13, opubl. Legalis.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela w tym zakresie również pogląd prawny zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 12 kwietnia 2012r. w sprawie o sygn. akt III CZP 80/11, opubl. OSNC 2012/10/112 oraz w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2012r. w sprawie o sygn. akt III CZP 85/11, opubl. OSNC 2013/3/37.

Szkoda majątkowa musi pozostawać w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem w rozumieniu art. 361 § 1 kc – por. wyrok s.apel. w Lublinie z dnia 20 maja 2015r. w sprawie o sygn. akt I ACa 968/14, opubl. LEX nr 1770850, wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 8 kwietnia 2015r. w sprawie o sygn. akt I ACa 959/14, opubl. LEX nr 1667508, wyrok s.apel. w Warszawie z dnia 4 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 68/14, opubl. LEX nr 1624064, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 28 października 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 824/14, opubl. LEX nr 1554766, wyrok s.apel. w Lublinie z dnia 13 lutego 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 785/13, opubl. LEX nr 1469375.

Możliwość korzystania z samochodu zastępczego o standardzie zbliżonym do uszkodzonego mieści się w zakresie znaczeniowym pojęcia normalnych następstw działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

Charakter odpowiedzialności ubezpieczyciela uzasadnia bowiem przyjęcie, że obok bezpośrednich skutków zdarzenia, w ramach normalnego związku przyczynowego, mogą znajdować się pośrednie działania odpowiedzialnego, powodujące uszczerbek majątkowy związany ze zdarzeniem powodującym szkodę (stratę), która także powinna być wyrównana.

Szkodą jest niemożność korzystania z uszkodzonego pojazdu przez czas trwania naprawy (por. wyroki SN z dnia 26 listopada 2002r., V CKN 1397/00, Legalis, z dnia 2 lipca 2004r., II CK 412/03, Legalis, z dnia 8 września 2004r., IV CK 672/03, Legalis, z dnia 5 listopada 2004r., II CK 494/03, BSN 2005, Nr 3, poz. 11, uchw. SN(7) z dnia 17 listopada 2011r., III CZP 5/11, Legalis).

Postulat pełnego odszkodowania przemawia za przyjęciem stanowiska o potrzebie zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych potrzebnych na czasowe używanie zastępczego środka komunikacji w związku z niemożliwością korzystania z niego wskutek zniszczenia z tym, że tylko za okres między dniem zniszczenia a dniem, w którym poszkodowany może uzyskać naprawę uszkodzonego pojazdu lub nabyć analogiczny pojazd, nie dłuższy jednak niż za czas do zapłaty odszkodowania. Termin wydatków koniecznych oznacza przy tym wydatek niezbędny dla korzystania z innego pojazdu w takim samym zakresie w jakim poszkodowany korzystałby ze swego środka lokomocji, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Poszkodowany mógłby zatem żądać tylko zwrotu wydatków poniesionych za korzystanie z pojazdu zastępczego pomniejszonych o sumę jaką wydatkowałby na koszty eksploatacji własnego pojazdu.

Poniesione wydatki powinny być niezbędne w danych okolicznościach i odzwierciedlać używanie pojazdu w takim samym zakresie, w jakim korzystałby z niego, gdyby szkoda nie powstała. Niezasadne byłoby jednak wynajęcie samochodu zastępczego tylko dla zasady, bez zamiaru jego wykorzystywania, np. gdy poszkodowany posiada więcej pojazdów mechanicznych, którymi może zaspokajać swe usprawiedliwione potrzeby, lub też nie jest w stanie kierować samochodem, gdyż doznał poważnych obrażeń w wypadku, w którym uszkodzeniu uległ jego pojazd. Zasadność i wysokość wydatków podlegają udowodnieniu przez poszkodowanego.

W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011r. w sprawie o sygn. akt III CZP 5/11, opubl. Legalis (por. też uchwała SN z dnia 25 sierpnia 2017r. III CZP 20/17, opubl. Legalis, uchwała SN z dnia 14 września 2006r. w sprawie o sygn. akt III CZP 65/06, opubl. Legalis) odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego.

Należy więc przyjąć, że wydatki muszą być konieczne – niezbędne do egzystencji poszkodowanego, przy uwzględnieniu obowiązku minimalizacji szkody z art. 354 kc i stosowania środków zaradczych w sposób proporcjonalny.

Przypisanie poszkodowanemu naruszenia obowiązku współpracy z ubezpieczycielem (wynikającego z art. 354 § 2 kc) jest możliwe jedynie wtedy, gdy świadomie lub przez niedbalstwo skorzystał on z droższych usług, czyli na przykład w sytuacji, kiedy poszkodowany, znając podmiot wynajmujący pojazdy po cenach niższych, wynajął pojazd zastępczy tam, gdzie wynajmowano je drożej. Zarzut uchybienia obowiązkowi z art. 354 § 2 kc mógłby zatem wchodzić w grę tylko w razie wykazania świadomości i niedbalstwa poszkodowanego przy skorzystaniu z podmiotu stosującego stawki wygórowane (i to rażąco).

Wskazać należy, że pozwany zakład ubezpieczeń przyznał decyzją i wypłacił powodowi w toku postępowania likwidacyjnego koszty najmu pojazdu zastępczego, przyjmując okres najmu pojazdu zastępczego na 20 dni, w dobowej stawce w wysokości 290,00zł netto/356,70zł brutto, tj. łącznie 7.134,00zł brutto.

Pozwane (...) zakwestionowało w niniejszym procesie czas trwania najmu wynikający z umowy zawartej przez powoda z przedsiębiorstwem(...). (...) z/s w T.. Odnosząc się do kwestii wysokości ustalonej na kwotę 290,00zł netto za 1 dobę stawki najmu pojazdu zastępczego, to była to okoliczność niesporna pomiędzy stronami.

Wobec powyższego, przy uwzględnieniu, że czas trwania najmu pojazdu zastępczego był uzasadniony przez 27 dni, tj. od dnia 8 listopada 2024r. do dnia 4 grudnia 2024r., to należało uznać, iż w okresie korzystania przez poszkodowanego z pojazdu zastępczego za miarodajne trzeba przyjąć stawki dobowe najmu w wysokości 290,00zł netto/356,70zł brutto. Zatem w warunkach niniejszej sprawy najem wynosił 27 dni po stawce dobowej 356,70zł brutto, co stanowi łącznie 9.630,90zł brutto (27 dni x 356,70zł brutto/za 1 dobę najmu). W toku postępowania likwidacyjnego przyznano powodowi kwotę 7.134,00zł brutto. Różnica stanowi 2.496,90zł (9.630,90zł – 7.134,00zł).

Dla ustalenia ram czasowych uzasadniających najem pojazdu zastępczego w realiach niniejszej sprawy, w której zakład ubezpieczeń przyjął tzw. „szkodę całkowitą”, kluczowe znaczenie miało to, że już w dniu 20 listopada 2024r. poinformowano powoda o kwalifikacji szkody, która w toku dalszego postępowania nie uległa zmianie, a równocześnie wypłacono poszkodowanemu zasadniczą część należnego odszkodowania w wysokości 14.300,00zł. W tych warunkach poszkodowany był zorientowany co do zasadniczych okoliczności faktycznych i mógł podejmować działania ukierunkowane na zagospodarowanie wraku, tym bardziej że złożył ubezpieczycielowi oświadczenie o zamiarze zatrzymania uszkodzonego pojazdu dla siebie.

Złożenie odwołania od pierwotnej decyzji, podjęcie rokowań, a następnie zawarcie w dniu 2 grudnia 2024r. ugody skutkującej przyznaniem dalszej kwoty odszkodowania oraz jej wypłata w wysokości 4.700,00zł w dniu 6 grudnia 2024 r., pozostają bez znaczenia dla oceny zasadności, celowości i konieczności przedłużenia okresu najmu pojazdu zastępczego. Wynika to z niezmiennego charakteru szkody, posiadania przez powoda wiedzy co do jej zakresu i przyjętej kwalifikacji oraz z podjętej przez niego decyzji o zatrzymaniu pojazdu uszkodzonego, a także z relatywnie niewielkiej wartości dopłaty w zestawieniu z kwotą podstawową wypłaconą w wyniku decyzji z dnia 26 listopada 2024r.

W konsekwencji najem pojazdu po dniu 4 grudnia 2024r. należało uznać za nieuzasadniony i niepozostający w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodowym z dnia 8 listopada 2024r., albowiem stanowił źródło generowania kosztów i wydatków ponad te, które były obiektywnie należne poszkodowanemu w następstwie szkody i jej typowych skutków, prowadząc do zwiększenia rozmiaru szkody. Oceny tej nie zmieniają twierdzenia powoda, w szczególności w świetle daty zakupu przez niego nowego pojazdu dla zabezpieczenia potrzeb osobistych, rodzinnych i zawodowych, jak również przy uwzględnieniu jego stanowiska, że łączna wysokość odszkodowania nie pozwalała na sfinansowanie takiego zakupu.

Skoro bowiem ustalono, iż powód podjął decyzję zarówno o naprawie pojazdu uszkodzonego w wyniku zdarzenia z dnia 8 listopada 2024r., jak i o zakupie nowego pojazdu, przyjąć należy, że dysponował on środkami umożliwiającymi realizację tych celów. W tych realiach dopłata odszkodowania w wysokości 4.700,00zł, przyznana w następstwie ugody z dnia 2 grudnia 2024 r. i wypłacona 6 grudnia 2024r., nie mogła stanowić zasadniczego źródła ich sfinansowania, zwłaszcza przy uwzględnieniu łącznej wartości wydatków, jakie poszkodowany musiał ponieść, oraz proporcji pomiędzy kwotą 14.300,00zł wypłaconą w wyniku decyzji z dnia 26 listopada 2024 r. a dopłatą w wysokości 4.700,00zł.

Dalej należy wskazać, iż obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 232 kpc), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 kpc) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 kc).

Dobór dowodów należy do strony, to ona powinna wskazywać wyłącznie takie, które są dopuszczalne i wiarygodne. Rzeczą Sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia spraw.

Przepis prawa materialnego – art. 6 kc określa na czyje ryzyko idzie nieudowodnienie określonego faktu. Z kolei art. 232 kpc stanowi procesowe narzędzie za pomocą, którego strony mogą osiągnąć skutek w postaci udowodnienia dla nich korzystnych faktów istotnych z punktu widzenia dochodzonego roszczenia w znaczeniu materialnoprawnym. Art. 6 kc zawiera normę decyzyjną, pozwalającą ocenić wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego. Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar gromadzenia materiału dowodowego spoczywa na stronach (art. 232 kpc, art. 3 kpc, art. 6 kc). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem (por. wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 286/14, opubl. LEX nr 1511625).

O roszczeniu ubocznym orzeczono w oparciu o treść art. 481 § 1 i 2 - 2 ⁴ kc, przy uwzględnieniu art. 817 kc i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. 2025.367 – t.j. ze zm.).

O kosztach procesu, w tym kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 kpc w zw. z art. 98 § 1 – 1 ¹ i 3 kpc i art. 100 kpc i w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023.1935 – j.t. ze zm.) oraz w oparciu o treść art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2025.1228 – t.j.) i art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U. 2025.1154 – t.j.).

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.

sędzia Michał Włodarek