Wyrok z 23 stycznia 2026, sygn. V GC 1746/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Wrocław, dnia 23 stycznia 2026 r.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu V Wydział Gospodarczy
w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy Rafał Głuchowski

Protokolant: protokolant sądowy Joanna Matusiak

po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. we Wrocławiu

na rozprawie

w postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych

sprawy (...) (...) (...) we (...)

(...) (...)z siedzibą w (...)

o zapłatę

I.  utrzymuje w mocy nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla wydany 5 lipca 2024 r. przez Referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia – Fabrycznej we Wrocławiu w sprawie IV GNc 1978/24 – w części, to jest co do kwoty 566,72 złotych ( pięćset sześćdziesiąt sześć złotych siedemdziesiąt dwa grosze) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 14 października 2023 r. do dnia zapłaty, a w pozostałej części nakaz ten uchyla i powództwo oddala;

II.  zasądza od strony powodowej (...) (...) z siedzibą we (...) na rzecz strony pozwanej (...) (...)z siedzibą w (...) 7.859 ( siedem tysięcy osiemset pięćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

Pozwem z 4 czerwca 2024 r. strona powodowa - (...) (...) (...). w restrukturyzacji we (...), działając przy pomocy kwalifikowanego pełnomocnika, domagała się zasądzenia od strony pozwanej - (...) (...)w (...) Polskiej 65.108,97 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od14 października 2023 roku do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu.

Na uzasadnienie pozwu strona powodowa wskazała, że zawarła ze stroną pozwaną umowę leasingu nr (...), a na zabezpieczenie roszczeń z niej wynikających strona pozwana wystawiła weksel in blanco bez protestu i upoważniła stronę powodową do jego wypełnienia zgodnie ze złożoną wraz z wekslem deklaracją wekslową. Po rozliczeniu umowy strona powodowa wypełniła weksel zgodnie z treścią deklaracji wekslowej i wezwała stronę pozwaną do jego wykupienia do 13 października 2023 roku. Weksel nie został wykupiony we wskazanym przez stronę powodową terminie. Jednocześnie strona powodowa wskazała, że ogranicza swoje żądanie w stosunku do należności z weksla do 65.108,97 zł.

Nakazem zapłaty z 5 lipca 2024 r. wydanym przez Referendarza sądowego w tut. Sądzie w postępowaniu nakazowym z weksla, uwzględniono w całości żądanie pozwu (sygn. akt IV GNc 1978/24).

Strona pozwana, działając przy pomocy kwalifikowanego pełnomocnika, złożyła 27 sierpnia 2024 r. terminowo zarzuty od nakazu zapłaty, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu. Wniosła jednocześnie o wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty.

Strona pozwana zarzuciła, że roszczenia strony powodowej wynikające z umowy leasingu nr (...) wygasły na skutek dokonania spłaty wszystkich rat leasingowych oraz uiszczenia kwoty wykupu przedmiotu leasingu. Podniosła zarzuty:

1)  wypełnienia przez stronę powodową weksla niezgodnie z deklaracja wekslową wskazując, że zarówno na dzień wezwania do jego wykupu, jak i w terminie płatności weksla, należności wynikające z umowy leasingu nr (...) były już w całości uregulowane;

2)  braku podstaw do obciążenia jej karą umowną za bezumowne korzystanie z przedmiotu leasingu, ponieważ zapłaciła wszystkie należności wynikające z umowy i porozumienia do umowy, opłaciła ratę wykupową, a strona powodowa pozostaje w zwłoce z przeniesieniem na nią prawa własności;

3)  nieprzedstawienia przez leasingodawcę żadnej dokumentacji finansowej, dotyczącej rozliczenia wpłat z tytułu łączącej strony umowy leasingu nr (...) oraz sposobu rozdysponowania nadpłaty z umowy leasingu nr (...) (w wysokości 56.199,19 zł w postaci pobranego odszkodowania za szkodę całkowitą przedmiotu leasingu), w oparciu o którą został wypełniony weksel,

4)  przedstawienia deklaracji wekslowej bez podania daty i miejsca jej sporządzenia oraz bez wskazania umowy, jaką ma zabezpieczać.

Postanowieniem z 18 marca 2025 r. Sąd wstrzymał wykonanie nakazu zapłaty z 5 lipca 2024 r.

W odpowiedzi na zarzuty od nakazu zapłaty z 23 kwietnia 2025 r. strona powodowa podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Wskazała jednocześnie, że na kwotę zadłużenia pozwanego wynikającego z rozliczenia umowy leasingu nr (...) składały się:

1)  2.141,00 zł – koszty ubezpieczenia przedmiotu leasingu,

2)  1.830,59 zł – koszty podatku od środków transportowych,

3)  703,78 zł – odsetki od nieterminowych płatności,

4)  50.360,00 zł – kaucja zabezpieczająca wykup przedmiotu leasingu,

5)  10.073,60 zł – kara za opóźnienie w zwrocie przedmiotu leasingu.

Strona powodowa podniosła, że zgodnie z § 18 ust. 1 (...) leasingodawca mógł zaliczyć świadczenia leasingobiorcy z tytułu umowy bądź jakiekolwiek inne wpłaty, w szczególności świadczenia z tytułu zawartych przez leasingobiorcę bądź leasingodawcę umów ubezpieczenia, w pierwszej kolejności na poczet należności ubocznych, a następnie na zaspokojenie rat leasingowych począwszy od najdawniej wymagalnej, niezależnie od wskazania przez leasingobiorcę innego tytułu dokonania wpłaty. Leasingodawca mógł również zaliczyć dokonane wpłaty na zaspokojenie wymagalnych wierzytelności wynikających z innych umów zawartych przez strony począwszy od najdawniej wymagalnej. Strona powodowa podniosła, że wszelkie wpłaty strony pozwanej zostały zaliczane na poczet zaległości w płatnościach zgodnie z ww. zapisem (...).

Ponadto wskazała, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia wypłata odszkodowania z tytułu szkody całkowitej w umowie nr (...), bowiem kwota odszkodowania została rozliczona na należności wynikające z ww. umowy. Strona powodowa zaprzeczyła, aby pozostawała w zwłoce z przeniesieniem własności przedmiotu leasingu na stronę pozwaną, a to z tego powodu, że strona pozwana nie uiściła kwoty wykupu. Nadto, z uwagi na brak zwrócenia przez stronę pozwaną przedmiotu leasingu, strona powodowa była uprawniona do naliczania kar z tytułu opóźnienia w zwrocie tego przedmiotu. Strona powodowa podniosła również, że data podpisania deklaracji wekslowej nie jest koniecznym warunkiem ważności uzupełnionego weksla.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

20 czerwca 2018 roku strona powodowa, działając wówczas pod nazwą (...) (...)z siedzibą we (...) (leasingodawca) zawarła z (...) (...)z siedzibą w (...) (leasingobiorcą) umowę leasingu operacyjnego nr (...), której przedmiotem była naczepa (...) (...) (...), rok produkcji 2018, o wartości ofertowej 125.900 zł netto. Umowa została zawarta na okres 35 miesięcy. Strona pozwana zobowiązana była uiszczać raty leasingowe określone w harmonogramie płatności w terminie do 15 dnia każdego kolejnego miesiąca począwszy od 15 lipca 2018 roku. Wartość wykupu określono na 40%, co stanowiło kwotę 50.360 zł netto.

Warunki realizacji powyższych umów określone zostały w Ogólnych Warunkach Umowy Leasingu Operacyjnego (...) / Denominowanego / Walutowego ((...)), z którymi leasingobiorca zapoznał się i je zaakceptował.

Zgodnie z § 17 (...), zobowiązania finansowe leasingobiorcy wobec leasingodawcy obejmowały obowiązek uiszczenia czynszu inicjalnego (wpłaty początkowej), opłaty manipulacyjnej, uiszczania rat leasingowych oraz uiszczenia kaucji zabezpieczającej, a także innych należności opisanych w (...), w wysokości określonej w umowie. Do tych opłat leasingodawca miał doliczyć podatek od towarów i usług w odpowiedniej wysokości. (ust 1,6). Wykaz dodatkowych czynności oraz ich aktualne ceny, którymi leasingodawca mógł obciążyć leasingobiorcę, określała Tabela Opłat i Prowizji dostępna w centrali oraz Oddziałach Leasingodawcy. Kwoty należnych opłat innych niż kary umowne wynikające z Tabeli Opłat i Prowizji miały zostać powiększone o podatek od towarów i usług w odpowiedniej wysokości. Leasingodawca mógł jednostronnie ustalić aktualną wysokość opłat i prowizji za czynności dotyczące obsługi umowy leasingowej bez konieczności powiadamiania o tym leasingobiorcy (ust.12).

W myśl § 18 ust. 1 (...) leasingobiorca zobowiązany był do uiszczania rat leasingowych w terminach określonych zgodnie z postanowieniami § 17 lub harmonogramem spłat uzgodnionym przez strony. Terminy płatności były datami ostatecznymi wpływu środków finansowych na rachunek bankowy leasingodawcy. Leasingodawca mógł zaliczyć świadczenia leasingobiorcy z tytułu umowy bądź jakiekolwiek inne wpłaty, w szczególności świadczenia z tytułu zawartych przez leasingobiorcę bądź leasingodawcę umów ubezpieczenia, w pierwszej kolejności na poczet należności ubocznych (odsetki, opłaty manipulacyjne itp.), a następnie na zaspokojenie rat leasingowych począwszy od najdawniej wymagalnej, niezależnie od wskazania przez leasingobiorcę innego tytułu dokonania wpłaty. Leasingodawca mógł również zaliczyć dokonane wpłaty na zaspokojenie wymagalnych wierzytelności wynikających z innych umów zawartych przez strony począwszy od najdawniej wymagalnej.

W § 19 (...) umowy leasingobiorca przyjął na siebie także wszelkie opłaty i inne należności (w tym równowartość podatków) pozostające w związku z umową leasingu operacyjnego lub przedmiotem leasingu i jego użytkowaniem. Podatek od środków transportowych w wysokości odpowiedniej dla miejsca jego rejestracji miał uiścić leasingodawca na koszt leasingobiorcy, a leasingobiorca zobowiązał się do zwrotu kosztów powstałych z tego tytułu na rzecz leasingodawcy, na podstawie wystawionej faktury VAT (ust. 1, 2).

Zgodnie z § 20 ust.1 (...) w przypadku opóźnienia w zapłacie jakiejkolwiek należności wynikającej z zawartej umowy leasingu leasingobiorca miał ponosić odsetki w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie. Niezależnie od tego leasingodawca mógł rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym, po uprzednim wyznaczeniu leasingobiorcy dodatkowego terminu na piśmie (wezwanie do zapłaty), o ile opóźnienie w zapłacie którejkolwiek raty przekroczy 14 dni. W takim przypadku leasingobiorca miał obowiązek natychmiastowego zwrotu przedmiotu leasingu wraz z urządzeniami wchodzącymi w skład „pakietu bezpieczeństwa” lub jakiegokolwiek pakietu (...) do miejsca wskazanego przez leasingodawcę, a leasingodawca prawo do natychmiastowego przejęcia posiadania przedmiotu leasingu i urządzeń oraz żądania zapłaty sumy wszystkich przewidzianych w umowie, a niezapłaconych rat leasingowych, obliczonych z uwzględnieniem dyskonta wg stawki (...) dla depozytów jednomiesięcznych. W związku z wysłaniem wezwania miała zostać naliczona opłata w wysokości wskazanej w Tabeli Opłat i Prowizji.

Stosownie do § 20 ust. 3 i 4 (...) w przypadku rozwiązania umowy leasingu w oparciu o postanowienia ust. 1 i 2 wysokość pozostałych do uiszczenia rat miała zostać pomniejszona o wartość netto (bez podatku VAT) uzyskaną ze sprzedaży przedmiotu leasingu oraz urządzeń wchodzących w skład „pakietu bezpieczeństwa” lub pakietu (...), o ile sprzedaż ta odbędzie się w terminie 360 dni od daty przejęcia przedmiotu leasingu. Rozwiązanie umowy leasingu w oparciu o postanowienia ust. 1 lub 2 powodowało także wygaśnięcie uprawnienia leasingobiorcy, o którym mowa w § 29 ust. 1 (prawo wykupu przedmiotu leasingu). Leasingodawca był także uprawniony do zaniechania sprzedaży przedmiotu leasingu w przypadku rozwiązania umowy leasingu w oparciu o postanowienia ust. 1 i 2 i do oddania przedmiotu leasingu do używania osobie trzeciej na podstawie kolejnej umowy leasingu lub do rozpoczęcia użytkowania przedmiotu leasingu w celach związanych z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. W związku z tym wysokość pozostałych do uiszczenia przez leasingobiorcę rat miała zostać pomniejszona o wartość rynkową przedmiotu leasingu, tj. bez podatku od towarów i usług, odpowiadającą wartości z wyceny dokonanej przez uprawnionego rzeczoznawcę powołanego przez leasingodawcę. Stosownie do postanowień § 20 ust. 6 OWULO w okresie od dnia rozwiązania umowy leasingu w trybie opisanym w ust. 1 lub 2 do dnia zbycia przedmiotu leasingu, oddania go przez leasingodawcę do używania osobie trzeciej na podstawie kolejnej umowy leasingu lub do dnia rozpoczęcia użytkowania przedmiotu leasingu przez leasingodawcę w celach związanych z prowadzoną przez leasingodawcą działalnością gospodarczą leasingobiorca zobowiązany jest do ponoszenia kosztów związanych z ubezpieczeniem przedmiotu leasingu na zasadach opisanych w § 21-23, a także kosztów podatku od środków transportu, kosztów przygotowania przedmiotu do sprzedaży, kosztów okresowych badań technicznych oraz innych kosztów związanych z posiadaniem przedmiotu leasingu.

Zgodnie z § 21 (...), przedmiot leasingu podlegał ubezpieczeniu przez leasingobiorcę i na jego koszt przez cały okres trwania umowy. Wybór zakładu ubezpieczeń należał do leasingobiorcy, ale wymagał uprzedniej pisemnej akceptacji leasingodawcy. Pisemnej akceptacji leasingodawcy wymagał również zakres ochrony ubezpieczeniowej, wysokość składki ubezpieczeniowej oraz szczegółowe warunki umowy ubezpieczenia. W celu pozyskania akceptacji, o której mowa w zdaniach poprzednich leasingobiorca miał przedstawić leasingodawcy ofertę towarzystwa ubezpieczeniowego oraz pozostałe dokumenty wymagane przez leasingodawcę w terminie 2 dni od daty złożenia wniosku o zawarcie umowy leasingu, a w przypadku gdy aktywna umowa ubezpieczenia (polisa) nie obejmuje całego okresu umowy leasingu - w terminie nie krótszym niż 30 dni przed dniem wygaśnięcia aktywnej umowy ubezpieczenia, pod rygorem odmowy udzielenia przez leasingodawcę akceptacji, (ust. 1).

W przypadku, gdy umowa ubezpieczenia (polisa) nie obejmowała całego okresu umowy leasingu leasingobiorca miał obowiązek przesłania do leasingodawcy oryginałów lub kopii dodatkowych umów (polis), potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pośrednika ubezpieczeniowego wraz z wnioskiem ubezpieczeniowym oraz potwierdzeniem opłacenia składki, no kolejne okresy, każdorazowo w terminie co najmniej 14 dni przed dniem wygaśnięcia aktywnej umowy ubezpieczenia, pod rygorem naliczenia kary umownej w wysokości do 5% wartości ofertowej przedmiotu leasingu. Dodatkowo leasingodawcy przysługiwało w obu przypadkach (a także w przypadku ubezpieczenia przedmiotu leasingu przez leasingobiorcę bez uprzedniej akceptacji zakładu ubezpieczeń czy zakresu lub warunków ubezpieczenia ze strony leasingodawcy) prawo ubezpieczenia przedmiotu leasingu na koszt leasingobiorcy na zasadach określonych w generalnych umowach ubezpieczenia zawartych przez leasingodawcę. Ewentualne wydatki poniesione przez leasingodawcę z tytułu ubezpieczenia miały być refakturowane na leasingobiorcę z zastosowaniem właściwej stawki podatku VAT przy czym umowa ubezpieczenia zawarta przez leasingodawcę miała pozostać w mocy nawet w przypadku jednoczesnego ubezpieczenia przedmiotu leasingu przez leasingodawcę i leasingobiorcę, (ust. 2). W przypadku ubezpieczenia przedmiotów leasingu należących do grupy środków transportu strony przewidują dodatkowo, że pojazdy ubezpiecza leasingobiorca w pełnym zakresie przewidzianym dla środków transportu OC i AC (§ 22 ust. 1).

Zgodnie z § 24 ust. 2 (...), do odbioru świadczeń z tytułu umowy ubezpieczenia uprawniony był leasingodawca, który mógł upoważnić leasingobiorcę do odbioru odszkodowania, o ile leasingobiorca należycie realizował postanowienia umowy leasingu, z wyłączeniem przypadku kasacji, szkody całkowitej lub utraty przedmiotu leasingu. W przypadku utraty przedmiotu leasingu, wystąpienia szkody całkowitej w przedmiocie leasingu lub przeznaczenia go do kasacji (z wyłączeniem przywłaszczenia przedmiotu lub porozumienia stron w zakresie sfinansowania zakupu nowego przedmiotu leasingu) umowa leasingu wygasała ze skutkiem natychmiastowym, a leasingobiorca zobowiązany był do zapłaty wszystkich przewidzianych w umowie, a niezapłaconych rat leasingowych, z uwzględnieniem dyskonta według stawki WIBOR dla depozytów jednomiesięcznych obowiązującej w ostatnim dniu roboczym miesiąca poprzedzającego miesiąc rozwiązania umowy. W przypadku, gdy w związku z uzyskanym odszkodowaniem, po całkowitym rozliczeniu umowy zgodnie z jej postanowieniami, które nastąpić miało po wydaniu przez ubezpieczyciela ostatecznej decyzji odszkodowawczej (po uprawomocnieniu się orzeczeń wydanych w postępowaniu karnym prowadzonym w związku ze szkodą), wystąpiłaby nadwyżka, i o ile leasingobiorca nie miałby wobec leasingodawcy długu z jakiegokolwiek tytułu, leasingodawca na pisemny wniosek leasingobiorcy, złożony w ciągu dwóch tygodni od całkowitego rozliczenia umowy, miał wyrazić zgodę na zaliczenie tej nadwyżki na poczet zakupu innego przedmiotu leasingu w ramach nowej umowy leasingu zawartej z leasingodawcą lub na zwrot nadwyżki na rzecz leasingobiorcy (§ 25 ust. 1 i 2).

Zgodnie z § 29 (...) leasingobiorcy przysługiwało prawo nabycia przedmiotu leasingu po zakończeniu okresu, na jaki umowa leasingu została zawarta (opcja wykupu). Jednocześnie leasingobiorca zobowiązał się do nabycia przedmiotu leasingu po zakończeniu umowy leasingu na warunkach opisanych w § 29, a leasingodawca zobowiązał się na tych warunkach zbyć przedmiot leasingu na rzecz leasingobiorcy. W celu zabezpieczenia uiszczenia ceny sprzedaży leasingobiorca miał wpłacić leasingodawcy w terminie płatności ostatniej raty leasingowej kaucję zabezpieczającą w wysokości równej wartości wykupu określonej w umowie leasingowej, z przeznaczeniem na zabezpieczenie wykonania obowiązków wynikających z niniejszego paragrafu. Kwota kaucji miała zostać zaliczona na poczet sprzedaży przedmiotu leasingu, o ile jego nabywcą będzie leasingobiorca lub zostać niezwłocznie zwrócona leasingobiorcy po sprzedaży przedmiotu leasingu na rzecz osoby trzeciej, przy czym leasingodawcy przysługiwało prawo do pomniejszenia kwoty zwracanej leasingobiorcy kaucji o równowartość różnicy pomiędzy faktycznie uzyskaną przez leasingodawcę ceną sprzedaży przedmiotu leasingu, a ustaloną w umowie wartością wykupu przedmiotu leasingu.

Leasingodawca po zakończeniu okresu, na jaki została zawarta umowa leasingu był zobowiązany sprzedać leasingobiorcy przedmiot leasingu pod warunkiem, że ten uiścił na rzecz leasingodawcy wszystkie raty leasingowe, kaucję zabezpieczającą i inne należności wynikające z wszelkich zawartych z leasingodawcą umów leasingowych, a także należycie wykonał wszystkie obowiązki wynikające z umowy leasingowej (ust. 2). Jeżeli wykupu przedmiotu leasingu dokona leasingobiorca to cena zakupu miała być równa wartości wykupu określonej w umowie leasingowej (ust. 5). Nabycie własności przedmiotu leasingu miało nastąpić poprzez zawarcie z leasingodawcą umowy sprzedaży przedmiotu leasingu, z uwzględnieniem zasad określonych w (...) (ust.6). Postanowienia (...), w stopniu w jakim regulowały zobowiązania stron do zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży, stanowiły umowę przedwstępną w rozumieniu art. 389 k.c., a umowa przyrzeczona sprzedaży powinna zostać zawarta w terminie nie dłuższym niż 12 miesięcy od zakończenia okresu, na jaki została zawarta umowa leasingu (ust. 12).

W § 30 OWULO leasingobiorca upoważnił leasingodawcę na wypadek rozwiązania/wygaśnięcia umowy i niezwrócenia przedmiotu leasingu w uzgodnionym terminie, do wejścia do pomieszczeń leasingobiorcy i przejęcia przedmiotu leasingu, również za pośrednictwem upełnomocnionych osób trzecich. Wszelkie koszty związane z odbiorem przedmiotu leasingu, jego transportem do siedziby leasingodawcy, dokonanymi naprawami, przygotowaniem do sprzedaży oraz z dochodzeniem od leasingobiorcy świadczeń wynikających z umowy leasingowej miał pokryć leasingobiorca.

Zgodnie z § 35 OWULO, w razie opóźnienia w zwrocie przez leasingobiorcę przedmiotu leasingu lub urządzeń wchodzących w skład „(...)” lub (...) leasingodawca zastrzegł sobie prawo do naliczenia kary za bezumowne korzystanie z rzeczy cudzej w wysokości 0,5% wartości ofertowej przedmiotu leasingu za każdy dzień opóźnienia.

W § 16 ust.1 OWULO uregulowano kwestię zabezpieczeń wykonania umowy leasingu wskazując, że na żądanie leasingodawcy leasingobiorca wystawi weksel in blanco, który leasingodawca może wypełnić w razie nienależytego realizowania postanowień umowy, zgodnie z treścią deklaracji wekslowej.

Zgodnie z Tabelą Opłat i Prowizji ((...)) obowiązującą u powoda od 3 grudnia 2020 roku opłata za wznowienie fakturowania po anulowaniu/reaktywacji umowy wynosiła 1.500,00 zł (pkt 12), natomiast odsetki za nieterminowe płatności dla umów zawartych od 1 marca 2016 r. miały wynosić dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie.

Dowód:



umowa leasingu nr (...), k. 15-20, 165-167;



Ogólne Warunki Umowy Leasingu Operacyjnego, k. 21-26, 168-170;



Tabela Opłat i Prowizji, k. 173;



Harmonogram spłat rat do umowy, k. 14, 172.

Przedmiot leasingu został wydany stronie pozwanej 29 czerwca 2018 r.

Dowód:



Protokół zdawczo-odbiorczy, k. 13, 171.

W deklaracji wekslowej strona pozwana wskazała, że składa do dyspozycji (...) (...). we (...) weksel in blanco bez protestu, który może być wypełniony przez leasingodawcę w każdym czasie na sumę odpowiadającą zadłużeniu (...) (...). z tytułu umowy leasingu łącznie z odsetkami oraz kosztami z jakiego bądź tytułu powstałymi oraz weksel ten opatrzyć datą płatności według swego uznania, zawiadamiając o tym listem poleconym (pod adresem: ul. (...), (...)-(...), (...) (...)), nie później niż 7 dni przed terminem płatności weksla. Jako miejsce płatności weksla wskazano siedzibę (...) (...) we (...) przy ul. (...).

Dowód:



Deklaracja wekslowa, k. 8;



Kserokopia weksla (oryginał w depozycie tut. Sądu), k. 40, 144.

Leasingodawca ubezpieczył w (...) (...) (...) w (...) przedmiot leasingu z umowy nr (...) (przyczepę (...)), w zakresie OC i AC, na okresy:

- od 27 czerwca 2021 roku do 26 czerwca 2022 roku, a składka ubezpieczeniowa wyniosła 1.786,00 zł;

- od 27 czerwca 2022 roku do 26 czerwca 2023 roku, a składka ubezpieczeniowa wyniosła 2.141,00 zł.

Powyższe składki zostały przez leasingodawcę zapłacone.

Strona powodowa uiściła w odniesieniu do przedmiotu leasingu w roku 2022 dwie raty podatku od środków transportowych po 566,72 zł brutto i w 2023 r. dwie raty – pierwsza 597,56 zł oraz 99,69 zł brutto.

Dowód:



Potwierdzenia zawarcia umowy – k. 272-273, 390



Zawiadomienie o wysokości składek – k. 278, 391



Wykaz polis, k. 279-282, 392-395



Deklaracje wraz z potwierdzeniami przelewów – k. 283-293, 385-389, 396.

Harmonogram spłaty rat był kilkukrotnie zmieniany.

Dowód:



Harmonogramy spłaty rat, k. 69-75, 261, 294.

W styczniu 2021 roku leasingodawca zlecił (...) (...)we (...) (zleceniobiorcy) windykację od leasingobiorcy należności z umów leasingu, w tym z umowy o nr (...). Zleceniobiorca stawił się w przedsiębiorstwie leasingobiorcy, a następnie wymienił z nim korespondencję elektroniczną i sms w przedmiocie spłaty zadłużenia. Skutkiem tego było zawarcie w kwietniu 2021 roku przez leasingobiorcę z leasingodawcą porozumień do łączących strony umów leasingu.

Zgodnie z porozumieniem do umowy leasingu nr (...), leasingodawca cofnął oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy leasingu nr (...) złożone w piśmie z 18 czerwca 2021 roku, na co leasingobiorca wyraził zgodę. W związku z tym strony ustaliły, że umowa w dalszym ciągu łączy strony, zgodnie z jej treścią obowiązującą przed złożeniem oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy. Jednocześnie zastrzeżono, że w efekcie wcześniejszych zaległości aktualizacji może ulec harmonogram spłaty rat leasingowych poprzez kumulację niezafakturowanych rat leasingowych w okresie wypowiedzenia, w pierwszej racie po wznowieniu. Leasingobiorca wyraził zgodę i zaakceptował nowy harmonogram płatności rat leasingowych, który miał mu zostać przesłany po zawarciu porozumienia. Ponadto leasingobiorca wyraził zgodę i zaakceptował możliwość obciążenia go przez leasingodawcę opłatami i prowizjami należnymi w związku ze wznowieniem umowy leasingu, zgodnie z Tabelą Opłat i Prowizji, w tym w szczególności opłatą za wznowienie fakturowania po reaktywacji umowy oraz opłatą windykacyjną. Strony postanowiły również, że zmiana treści umowy leasingu wprowadzona na podstawie porozumienia i przyjęcie nowego harmonogramu nie stanowi odnowienia w rozumieniu art. 506 § 1 k.c.

Dowód:



Porozumienie do umowy wraz z harmonogramem, k. 66-68;



Raport końcowy o stanie zlecenia, k. 299-305.

Strona powodowa wystawiła 30 września 2021 r. w ciężar strony pozwanej notę odsetkową nr (...) na kwotę m.in. 22,02 zł tytułem odsetek za nieterminowe spłaty należności leasingowych nr (...).

Dowód:



Nota odsetkowa nr (...), k. 268-270.

Strona powodowa wystawiła 1 października 2021 r. w ciężar strony pozwanej fakturę VAT nr (...) na m.in. 5.136,98 zł netto tytułem raty leasingowej nr 40 do umowy nr (...).

Dowód:



Faktura VAT nr (...), k. 263-264.

Strona powodowa wystawiła 31 października 2021 r. w ciężar strony pozwanej notę odsetkową nr (...) na m.in. 2,61 zł tytułem odsetek za nieterminowe spłaty należności leasingowych z umowy nr (...).

Dowód:



Nota odsetkowa nr (...), k. 267.

Strona powodowa wystawiła 2 listopada 2021 r. w ciężar strony pozwanej fakturę VAT nr (...) na m.in. 5.154,51 zł netto tytułem raty leasingowej nr 41 do umowy nr (...).

Dowód:



Faktura VAT nr (...), k. 265-266.

Pismem z 3 listopada 2021 r. strona powodowa poinformowała stronę pozwaną, że 15 listopada 2021 r. zakończy się okres, na jaki zawarto umowę nr (...), w związku z czym do zapłaty pozostała kwota 74.625,97 zł.

Dowód:



Rozliczenie końcowe do umowy, k. 262.

Wezwaniem z 23 grudnia 2021 r. strona powodowa poinformowała stronę pozwaną, że 15 listopada 2021 r. upłynął planowany czas trwania umowy leasingu nr (...) i wezwała stronę pozwaną do niezwłocznego uregulowania zobowiązań w terminie do 30 grudnia 2021 r. w kwocie 74.625,97 zł, w tym:

1)  61.942,80 zł brutto tytułem kary umownej,

2)  12.683,17 zł brutto tytułem należności do umowy, na które składały się:

- 22,02 zł z dokumentu (...),

- 6.318,49 zł z dokumentu (...)/51,

- 2,61 zł z dokumentu (...),

- 6.340,05 zł z dokumentu (...)/51.

Leasingodawca poinformował jednocześnie, że zgodnie z § 29 (...) nieuiszczenie ww. zaległości w terminie traktowane będzie jako rezygnacja z nabycia przedmiotu leasingu, a w związku z tym leasingobiorca utraci prawo do wykupienia przedmiotu leasingu.

Dowód:



Załącznik do wezwania do zakończenia umowy, k. 121;



Wezwanie do zakończenia umowy, k. 271.

Strona pozwana 17 maja 2022 r. uiściła na rzecz strony powodowej 50.360 złotych tytułem „wykup do umowy (...) oraz 11.582,80 zł tytułem „VAT (…) wykup do umowy (...)”. Strona powodowa w zestawieniu wpłat dla strony pozwanej ujęła ww. płatności jako wykup do umowy (...).

Dowód:



Potwierdzenie przelewu x2, k. 129 i 130;



zestawienie wpłat, k. 118-120.

Strona pozwana uiszczała również należności odsetkowe z not (...)/21 oraz (...) w wysokości 22,02 i 2,61 zł 22 lutego 2022 i 5 kwietnia 2022 r.

Dowód:



Zestawienie płatności, k. 174-260.

Strona pozwana wystawiła 31 marca 2022 r. dokumenty w postaci faktur i not:

- (...) do umowy (...) na 33.456 zł brutto,

- (...) do umowy (...) na 33.456 zł brutto,

- (...) do umowy (...) na 5.543,17 – kara za bezumowne korzystanie z przedmiotu leasingu,

- (...) do umowy (...) na 55.190,28 – kara za bezumowne korzystanie z przedmiotu leasingu.

Dowód:



Faktury i noty z 31.05.2022 r., k. 274-277.

Pismem z 3 października 2022 r. strona pozwana wezwała stronę powodową w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma do dobrowolnego przeniesienia prawa własności m.in. naczepy P. (...) o nr rej. (...) objętej umową nr (...).

Dowód:



Wezwanie przedsądowe wraz z potwierdzeniem odbioru, k. 122-125.

Leasingodawca zlecił (...) spółce z o.o. w (...) (zleceniobiorcy) podjęcie czynności windykacyjnych wobec leasingobiorcy, dotyczących m.in. umowy leasingu nr (...). W związku z tym do października 2022 roku zleceniobiorca kontaktował się z leasingodawcą celem ustalenia warunków spłaty zadłużenia i zawarcia porozumienia w tym przedmiocie, a następnie także celem odbioru przedmiotu leasingu. Ostatecznie jednak 10 października 2022 roku leasingodawca podjął decyzję o zakończeniu zlecenia.

Następnie w dniu 25 października 2022 roku leasingodawca zlecił (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w (...) (zleceniobiorcy) odebranie od leasingobiorcy przedmiotu leasingu m.in. z umowy: (...). W związku ze zleceniem zleceniobiorca skierował do leasingobiorcy ostateczne wezwania do wydania przedmiotów leasingu. Strona pozwana nie zwróciła przedmiotów leasingu.

Dowód:



Raport czynności windykacyjnych, k. 296-298;



Raport czynności windykacyjnych, k. 306-309.

Strona powodowa wystawiła wobec strony pozwanej wedle stanu na 24 października 2022 r. notę odsetkową, zgodnie z którą stronie pozwanej pozostało do zapłaty za opóźnienie w płatności dokumentów (...) i (...) odpowiednio 322,94 zł oraz 358,95 złotych, wskazując że należności główne zostały spłacone 22 lutego i 28 marca 2022 r.

Dowód :



Nota odsetkowa z 24 października 2022 r., k. 325.

Strona powodowa wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego z 6 lutego 2023 r. dokonała zmiany nazwy firmy na (...) (...) z siedzibą we (...). 25 lipca 2023 r. w stosunku do strony powodowej otwarto postępowanie restrukturyzacyjne, zarządcą masy sanacyjnej strony pozwanej wyznaczono (...) sp. z o.o.

Bezsporne, a nadto dowód:



Wydruk z KRS, k. 27-35;



Wydruk z KRZ, k. 36.

Pismem z 1 sierpnia 2023 roku leasingodawca wezwał leasingobiorcę do spłaty w terminie 3 dni od dnia otrzymania pisma zadłużenia z umowy leasingu nr (...) w kwocie 55.035,37 zł obejmującego:

- należności wynikające z wystawionych faktur VAT w wysokości 3.971,59 zł;

- zdyskontowane przyszłe raty według stopy dyskonta wynoszącej 5,16% w kwocie 50.360,00 zł;

- odsetki od nieterminowych płatności na dzień 25 lipca 2023 roku w wysokości 703,78 zł.

Dowód:



Wezwanie do zapłaty, k. 126-127.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie leasingobiorca oświadczył w piśmie z 10 sierpnia 2023 r., że uiścił wszystkie zaległe raty i należne opłaty wynikające z umowy (...) i oczekuje na przeniesienie prawa własności przyczepy (przedmiotu leasingu).

Dowód:



Odpowiedź na wezwanie do zapłaty z załącznikami i potwierdzeniem odbioru – k. 128-131.

Leasingodawca dokonał rozliczenia umowy leasingu nr (...), a następnie wypełnił weksel in blanco na 571.854,87 zł i pismem z 29 września 2023 r. wezwał leasingobiorcę do jego wykupienia do 13 października 2023 roku. Leasingodawca wskazał, że na sumę wekslową składają się następujące należności:

- 3.971,59 zł zaległości wynikających z faktur VAT;

- 50.360,00 zł zdyskontowanych przyszłych rat według stopy dyskonta 5,1600%;

- 703,78 zł odsetek od nieterminowych płatności na 27 lipca 2023 roku;

- 516.819,50 zł kary za bezumowne korzystanie z przedmiotu leasingu według § 35 (...)za okres od 18 czerwca 2021 roku do 29 września 2023 roku, tj. 821 dni po 629,50 zł za dzień.

Wezwanie zostało doręczone stronie pozwanej 4 października 2023 r.

Dowód :



Wezwanie do wykupienia weksla, k. 9;



Wydruk z systemu śledzenia przesyłek, k. 10.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie leasingobiorca oświadczył w piśmie z 10 października 2023 roku, że nie było podstaw do wypełnienia weksla z jego wystawienia, ponieważ uiścił wszystkie zaległe raty i opłaty z umowy leasingu nr (...) i oczekuje przeniesienia prawa własności przedmiotu leasingu.

Dowód :



Odpowiedź na wezwanie do wykupu weksla, k . 132.

22 kwietnia 2025 r. strona powodowa wygenerowała notę odsetkową na 703,78 zł wedle stanu na 25 lipca 2023 r., zgodnie z którą stronie pozwanej pozostało do zapłaty za opóźnienie w płatności dokumentów (...) i (...) odpowiednio 322,94 zł oraz 380,84 złotych, wskazując że należności główne zostały spłacone 22 lutego i 4 kwietnia 2022 r.

Dowód :



Nota odsetkowa z 22 kwietnia 2025 r., k. 295.

Sąd zważył, co następuje:

Sąd uznał, że nakaz zapłaty należało utrzymać w mocy jedynie w niewielkiej części, w pozostałej zaś uchylić, a powództwo w tym zakresie oddalić.

Sąd oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy zasadniczo dał wiarę przedstawionym w sprawie dowodom z dokumentów, nie znajdując podstaw, by odmówić im waloru wiarygodności w zakresie właściwym dla dokumentów prywatnych, tj. że osoby, które dokumenty podpisały, złożyły oświadczenia w nich zawarte. Również żadna ze stron nie podważyła w toku procesu skutecznie ich autentyczności.

Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 245 k.p.c. dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej albo elektronicznej stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Słusznie wskazuje się przy tym w doktrynie, że „dowód z dokumentu prywatnego jest środkiem dowodowym, którego moc sąd ocenia zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów przewidzianą w art. 233 § 1 KPC. Podobnie jak w wypadku innych dowodów, sąd ocenia, czy dowód ten ze względu na jego indywidualne cechy i okoliczności obiektywne zasługuje na wiarę, czy nie. Wynikiem tej oceny jest przyznanie lub odmówienie dowodowi z dokumentu waloru wiarygodności, ze stosownymi konsekwencjami w zakresie jego znaczenia dla ustalenia podstawy faktycznej orzeczenia (wyr. SN z 2.4.2008 r., III CSK 299/07, Legalis; zob. również wyr. SN z 13.12.2013 r., III CSK 66/13, Legalis)” ( T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–458 ¹⁶. Tom I, wyd. 2, 2023).

Zaznaczenia jednak przy tym wymaga, że nie wszystkie z przedstawionych przez strony dokumentów stanowiły podstawę ustaleń. Sąd uznał je bowiem za nieistotne. Zaznaczenia również wymaga, że Sąd uznał dokumentację rozliczeniową przedłożoną przez stronę powodową za wiarygodną w takim zakresie, w jakim korespondowała z dokumentami, twierdzeniami i faktami podawanymi przez stronę pozwaną, a przede wszystkim nie była wewnętrznie sprzeczna. Z ostrożnością należało podchodzić do tych dokumentów w szczególności jako do podstawy ustaleń stanu rozliczeń stron. Sąd miał na uwadze, że jak się okazało, strona powodowa dokonywała zarachowań tych samych płatności w różny sposób, a nawet dochodziło do sytuacji, gdy strona powodowa rachowała wpłaty dokonane przez stronę pozwaną na poczet należności stwierdzanych dokumentami, które na moment wpłaty nie były jeszcze wystawione.

W sprawie nie był przeprowadzany dowód z zeznań świadka, ponieważ pismem z 16 stycznia 2026 r. strona pozwana cofnęła wniosek o przesłuchanie (...).

Należało mieć na uwadze, że zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten „wyraża podstawową w polskim prawie cywilnym zasadę rozkładu ciężaru udowodnienia (ciężaru dowodu w rozumieniu materialnym, obiektywnym) faktu, z którego strona postępowania sądowego wywodzi skutki prawne. Istotą ujętej w nim reguły jest określenie, który z podmiotów (powód, pozwany, uczestnik postępowania nieprocesowego) poniesie negatywne konsekwencje nieustalenia danego faktu w sporze sądowym, a ściślej: niewykazania prawdziwości twierdzeń o takim prawnie doniosłym (prawnie relewantnym) fakcie” (B. Janiszewska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 1 (art. 1–55(4)), red. J. Gudowski, Warszawa 2021, art. 6). Na uwadze należało mieć jednak przy tym specyfikę sprawy o roszczenie z weksla, ponieważ „ciężar dowodu, że weksel wypełniono niezgodnie z porozumieniem, spoczywa na dłużniku, który może korzystać ze wszystkich środków dowodowych przewidzianych w KPC” ( M. Czarnecki, L. Bagińska, Prawo wekslowe. Komentarz [w:] Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, wyd. 7, 2018, art. 10).

Procesowym odzwierciedleniem zasady wyrażonej w art. 6 k.c. jest przepis art. 232 k.p.c., który stanowi, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. W doktrynie słusznie wskazuje się, że „w myśl art. 232 strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. W aktualnym stanie prawnym istotne znaczenie ma aktywność stron w przedstawianiu materiału procesowego – ciężar dowodu w znaczeniu formalnym, subiektywnym (zob. wyrok SN z 15.02.2008 r., I CSK 426/07 (…)). Działalność stron jest jednoznacznie ukierunkowana. Mają one przedstawiać tylko te fakty, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki prawne. To sformułowanie nawiązuje wprost do treści art. 6 k.c.” (H. Dolecki, T. Radkiewicz [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1–366, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021, art. 232).

Zgodnie z art. 493 § 4 k.p.c. jeżeli zachodzą podstawy do odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania, sąd z urzędu postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i wydaje odpowiednie rozstrzygnięcie. W innym przypadku sąd wydaje wyrok, którym w całości lub części utrzymuje nakaz zapłaty w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu.

Sprawa niniejsza miała swe źródło w stosunku wekslowym, ponieważ strona powodowa sformułowała żądanie pozwu w oparciu o weksel własny in blanco wystawiony przez stronę pozwaną na zabezpieczenie umowy (...), do której odwoływało się porozumienie wekslowe.

Zasadnie wskazuje się w doktrynie, że „weksel własny jest papierem wartościowym o cechach ściśle przez prawo wekslowe przepisanych, w którym jest wcielone abstrakcyjne zobowiązanie zapłacenia przez wystawcę weksla oznaczonej sumy pieniężnej (por. I. Rosenblüth, Komentarz, s. 362)”, natomiast cechami zobowiązania wekslowego są „abstrakcyjność zobowiązania, bezwarunkowość, pieniężny i ściśle formalistyczny charakter zobowiązania" (całość: M. Czarnecki, L. Bagińska, Prawo wekslowe. Komentarz [w:] Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, wyd. 7, 2018, art. 101, Nb 7). Abstrakcyjność zobowiązania wekslowego oznacza przy tym, że zobowiązanie wynikające z weksla ma charakter samoistny, niezależny do bytu zobowiązania, które ma zabezpieczać i stanowiło podstawę ( causa) dla jego wystawienia i wypełnienia. Samoistność tego zobowiązania ma również ten skutek, że powód w procesie z weksla może poprzestać na wykazaniu istnienia i wysokości tego zobowiązania poprzez przedstawienie ważnego dokumentu wekslowego.

Wyłomem od abstrakcyjności zobowiązania wekslowego są unormowania z art. 10 i 17 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 282, dalej: Prawo wekslowe), które stanowią, że jeżeli weksel, niezupełny w chwili wystawienia, uzupełniony został niezgodnie z zawartem porozumieniem, nie można wobec posiadacza zasłaniać się zarzutem, że nie zastosowano się do tego porozumienia, chyba że posiadacz nabył weksel w złej wierze albo przy nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa (art. 10). Osoby, przeciw którym dochodzi się praw z wekslu, nie mogą wobec posiadacza zasłaniać się zarzutami, opartemi na swych stosunkach osobistych z wystawcą lub z posiadaczami poprzednimi, chyba że posiadacz, nabywając weksel, działał świadomie na szkodę dłużnika (art. 17).

Mając na uwadze powyższe, należy podkreślić, że Sąd badał zasadność żądania strony powodowej, biorąc za punkt wyjścia zarzuty strony pozwanej formułowane wobec poszczególnych kwot składających się na należność wekslową. Sąd przy tym stoi na stanowisku, że nie można za skuteczne uznać zarzutów odnoszących się jedynie w sposób ogólny do wyliczenia przez powoda sumy wekslowej. Skoro na stronie pozwanej spoczywa ciężar udowodnienia bezzasadności żądania, to jednocześnie spoczywa na nim powinność sformułowania w tym zakresie wyraźnych twierdzeń i zarzutów odnoszących się do poszczególnych kwot składających się na sumę wekslową. W ocenie Sądu strona powodowa nie musi udowadniać zasadności swojego roszczenia z weksla inaczej niż poprzez przedstawienie ważnego dokumentu wekslowego. Strona powodowa winna jednak umożliwić wystawcy polemikę z żądaniem pozwu poprzez precyzyjne wskazanie sposobu wyliczenia takiej sumy. Sąd orzekając o bycie nakazu zapłaty weryfikuje żądanie wekslowe w zakresie wyznaczanym zarzutami formułowanymi przez pozwanego wystawcę weksla.

W stosunku do zarzutu przedstawienia deklaracji wekslowej bez podania daty i miejsca jej sporządzenia oraz bez wskazania umowy, jaką ma zabezpieczać Sąd ocenił go za bezzasadny. Przede wszystkim nie było prawdą, że deklaracja nie wskazywała umowy, którą miała zabezpieczać. W jej treści bowiem znalazła się informacja o tym, ze dotyczy dokumentu (...). Informacja ta nie była wpisana w polu „z tytułu umowy …”, co jednak nie oznacza, że informacja taka nie mogła być naniesiona w innej części dokumentu. W zestawieniu natomiast z całokształtem zgromadzonego materiału i stanowiskiem strony pozwanej, która nie zarzucała, aby deklaracja została sfałszowana Sąd uznał że przedłożony dokument dowodzi zawarcia porozumienia wekslowego w przedłożonej treści. Nadto bez znaczenia pozostawał zarzut w zakresie wskazującym na brak oznaczenia w tekście deklaracji daty i miejsca jej sporządzenia. Elementy te nie są warunkiem ważności ani deklaracji wekslowej ani nawet weksla i nie wpływały na możliwość dokonania wykładni deklaracji w świetle art. 65 § 1 i 2 k.c. Zaznaczyć przy tym należy, że sam weksel nie budził wątpliwości z perspektywy jego ważności.

Pozostałe zarzuty i ich skuteczność należy omówić łącznie, ponieważ dotyczyły one de facto jednego zagadnienia, a mianowicie weryfikacji rozliczenia umowy leasingu poprzez spłatę przez stronę pozwaną wszelkich zobowiązań z niej wynikających.

Przede wszystkim jednak bezspornym w niniejszej sprawie było zawarcie przez strony umowy leasingu operacyjnego nr (...), do której zastosowanie miały postanowienia Ogólnych Warunkach Umowy Leasingu Operacyjnego (...)/Denominowanego/Walutowego ((...)). Nie było wątpliwości, że strony wiązała umowa leasingu w rozumieniu art. 709 ¹ k.c., który stanowi, że przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego.

Istotne znaczenie miało postanowienie § 18 (...), zgodnie z którym leasingobiorca zobowiązany był do terminowego uiszczania rat leasingowych w terminach określonych zgodnie z postanowieniami § 17 lub harmonogramem spłat uzgodnionym przez strony. Terminy płatności były datami ostatecznymi wpływu środków finansowych na rachunek bankowy leasingodawcy. Leasingodawca mógł zaliczyć świadczenia leasingobiorcy z tytułu umowy bądź jakiekolwiek inne wpłaty, w szczególności świadczenia z tytułu zawartych przez leasingobiorcę bądź leasingodawcę umów ubezpieczenia, w pierwszej kolejności na poczet należności ubocznych (odsetki, opłaty manipulacyjne itp.), a następnie na zaspokojenie rat leasingowych począwszy od najdawniej wymagalnej, niezależnie od wskazania przez leasingobiorcę innego tytułu dokonania wpłaty. Leasingodawca mógł również zaliczyć dokonane wpłaty na zaspokojenie wymagalnych wierzytelności wynikających z innych umów zawartych przez strony począwszy od najdawniej wymagalnej.

Z przywołanego postanowienia umownego wynikało, że leasingodawcy przysługiwało uprawnienie do zaliczenia jakichkolwiek wpłat dokonywanych przez leasingobiorcę w pierwszej kolejności na poczet należności ubocznych (odsetki, opłaty manipulacyjne itp.), a następnie na zaspokojenie rat leasingowych począwszy od najdawniej wymagalnej, niezależnie nawet od wskazania leasingobiorcy przy dokonywaniu wpłaty. Co więcej uprawnienie leasingodawcy skonstruowane było w ten sposób, że mógł ona zaliczać wpłaty dokonywane przez leasingodawcę z innych umów łączących strony na poczet wierzytelności najdawniej wymagalnych wynikowych z takich umów. Sąd ocenił, że postanowienie takie nie wykracza poza zakres swobody kontraktowej. Postanowienie takie samoistnie nie narusza przepisów ustawy ani nie stoli w sprzeczności z jej celem lub przede wszystkim zasadami współżycia społecznego. Sąd bowiem ocenił, że strony mają prawo ustalić między sobą generalne reguły kompleksowego rozliczania należności powstałych z łączących ich różnych stosunków umownych.

Sąd podzielił przy tym stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z 6 maja 2004 r., II CK 252/03, że norma wynikająca z przepisu art. 451 § 1 KC, będąca źródłem określonych w niej uprawnień wierzyciela, ma jedynie dyspozytywny charakter, a zatem o istnieniu lub braku wynikającego z niej uprawnienia konkretnego wierzyciela przesądza treść i zakres wyłączeń i uzgodnień poczynionych przez strony w konkretnej umowie przelewu wierzytelności. Nadto jak zasadnie wskazuje się w doktrynie „wierzyciel z dłużnikiem mogą jeszcze przed spełnieniem świadczenia umówić się, w jaki sposób będzie zarachowana określona płatność (wyr. SN z 16.2.2012 r., IV CSK 233/11 (…), wyr. SA Białystok z 30.10.2013 r., I ACa 489/13…). Dopiero w braku takiego porozumienia należy postępować zgodnie z art. 451 KC. Komentowany przepis ma zatem zastosowanie jedynie wówczas, gdy umowa stron nie reguluje inaczej kwestii zaliczania świadczeń, zgodna wola stron wyprzedza bowiem reguły interpretacyjne określone w art. 451 KC (wyr. SN z 21.6.2007 r., IV CSK 95/07 (…); wyr. SN z 16.2.2012 r., IV CSK 233/11 (…); wyr. SN z 17.11.2016 r., IV CSK 57/16)” ( A. Janiak [w:] M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 353–626, wyd. 3, 2022, art. 451).

Co przy tym istotne, o ile wierzyciel ma uprawnienie na podstawie analizowanego postanowienia (...) do zarachowania przysługujących mu od dłużnika należności, o tyle oczywistym warunkiem skuteczności takiego zarachowania jest istnienie wierzytelności, która ma być zaspokojona daną wpłatą. Wierzyciel (tutaj leasingodawca) nie ma również możliwości następczego modyfikowania swojego stanowiska dotyczącego zarachowania wpłat dokonywanych przez leasingobiorcę. Stanowczego zaznaczenia na gruncie niniejszej sprawy wymaga, że leasingodawca – na gruncie analizowanego postanowienia umownego – nie był uprawniony do tego, aby swobodnie zmieniać swoje stanowisko co do zarachowania wpłat dłużnika. W szczególności leasingodawca nie był uprawniony do tego, aby dokonywać takiej zmiany wobec powstawania kolejnych wierzytelności już po rachowanych wpłatach. Tak rozumiane uprawnienie byłby zresztą w ocenie Sądu sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (lojalnością kupiecką) i nieważne w świetle art. 58 § 2 k.c. Podobnej oceny dokonał Sąd Najwyższy wyrokiem z 4 listopada 2016 r. w sprawie I CSK 732/15 stwierdzając, że „gdy wierzyciel potwierdzi zaliczenie zgodnie ze wskazaniem dłużnika. Wówczas wierzyciel nie ma już możliwości skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 451 § 1 zd. 2 KC."

Fundamentalne znaczenie miało w tym kontekście sformułowane przez stronę powodową zestawienie wpłat dokonywanych przez stronę pozwaną (k. 118-120). Zgodnie z tym dokumentem 17 maja 2022 r. odnotowano i potwierdzono wpłaty w wysokości 50.360 oraz 11.582,80 złotych na poczet wykupu do umowy (...). Sąd ocenił, iż sporządzenie takiego dokumentu przez leasingodawcę stanowiło wyraz woli rozliczenia wpłat jako kwoty wykupu. Zgodnie z art. 60 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli). Skoro bowiem strona powodowa potwierdziła zaliczenie wpłat uiszczonych przez leasingobiorcę na poczet kwoty wykupu przedmiotu leasingu, to jednocześnie oznacza że wszelkie poprzednie raty zostały już w pełni zaspokojone, a umowę należało uznać za zakończoną.

Na taki wniosek wskazywała również lektura pisma strony powodowej skierowanego do strony pozwanej 3 listopada 2021 r., w którym leasingodawca stwierdzał, iż „2021-11-15 r. zakończy się okres, na który zawarli Państwo umowę leasingu”. Jednocześnie leasingodawca wskazał, ze do zapłaty pozostało 74.625,97 złotych tytułem 61.942,80 zł kaucji zabezpieczającej wykup i 12.683,17 zł innych należności z umowy. Nie było przy tym sporne między stronami (zob. pismo strony powodowej z 22 kwietnia 2025 r., k. 163), że strona pozwana uiściła 17 maja 2022 r. m.in. kwoty 50.360 za wykup do umowy (...) oraz 11.582,80 złotych za również za taki wykup (suma: 61.942,80), czyli całość wskazanej przez stronę powodową należności z kaucji zabezpieczającej wykup. Skoro zatem strona pozwana uiściła, zgodnie z wezwaniem należność wykupową, to umowę należało uznać za zasadniczo zakończoną. Co istotne, strona powodowa nie mogła dokonać następczo zaliczenia wpłat z 17 maja 2022 r. na poczet faktur i not (...), (...), (...) i (...) wszystkich wystawianych dopiero 31 maja 2022 r. Ponownie należy podkreślić, że za niedopuszczalne Sąd uznał rachowanie wpłat w sposób sprzeczny z już raz zakomunikowanym stronie pozwanej sposobem oraz na poczet należności jeszcze nieistniejących (niewymagalnych) w momencie dokonywania wpłaty przez stronę pozwaną. Skoro strona powodowa wskazała, że zapłata 61.942,80 będzie stanowiła uiszczenie kaucji zabezpieczającej wykup, to w razie uiszczenia przez stronę pozwaną dokładnie takiej kwoty nie mogła następczo zmienić zdania, rozrachowując wpłaty w inny sposób niż wskazany wcześniej stronie pozwanej.

Nadto zaznaczyć należy, że kwota wykupu rzeczywiście została uiszczona po zakreślonym przez leasingodawcę terminie, wobec czego był on uprawniony do odmowy rozwiązania i rozliczenia umowy w tym trybie. Skoro jednak nie skorzystał on tego uprawnienia (do odmowy przyjęcia zapłaconej po terminie kwoty wykupu) i pokwitował wpłatę tejże opłaty, to w ten sposób wyraził wolę prolongaty zakreślonego wcześniej terminu.

Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że nie można uznać za zasadne żądania pozwu (pokrycia sumy wekslowej w stosunku podstawowym) w zakresie 50.360 złotych zdyskontowanych przyszłych rat, kaucji zabezpieczającej wykup przedmiotu leasingu (§ 29 (...)) oraz kary umownej za opóźnienie w zwrocie przedmiotu leasingu (§ 35 (...)). Brak możliwości naliczenia takich należności wynikał przede wszystkim z tego, że jak już wyżej zaznaczono, strona pozwana uiściła ratę wykupową w całości, co zostało przez stronę powodową pokwitowane i tym sposobem doszło do zakończenia umowy. Skoro tak, to tym samym nie doszło do przedwczesnego zakończenia umowy w warunkach uzasadniających naliczanie zdyskontowanych przyszłych (niewymagalnych) rat leasingowych, jak przewidują to art. 709 ^{( 5)} § 3 k.c., 709 ^{( 8)} § 5 k.c., czy art. 709 ^{( 15)} k.c. W konsekwencji strona powodowa nie była upoważniona do ujęcia w rozliczeniu umowy leasingu zakończonej w związku z upływem okresu, na jaki została zawarta, jakiejkolwiek kwoty z tytułu „zdyskontowanych przyszłych rat”. Nadto w odniesieniu do naliczanej przez stronę powodową kary umownej za opóźnienie w zwrocie przedmiotu leasingu należy wskazać, że skoro leasingodawca po zakończeniu umowy zgodził się na wykup przedmiotu leasingu i pokwitował przyjęcie z tego tytułu stosownej opłaty, to nie doszło tym samym do żadnego opóźnienia w zwrocie przedmiotu leasingu, ponieważ całość rat i kwota wykupu zostały uiszczone.

Odmienną kwestią natomiast było pozostawanie innych niezaspokojonych należności z umowy. Sąd uznał za zasadne żądanie strony powodowej w zakresie podatku od środków transportowych za pierwsze półrocze 2022 r., tj. 566,72 złotych brutto. Naliczenie takie znajdowało swoje źródło w 19 (...), zgodnie z którym leasingobiorca przyjął na siebie także wszelkie opłaty i inne należności (w tym równowartość podatków) pozostające w związku z umową leasingu operacyjnego lub przedmiotem leasingu i jego użytkowaniem. Podatek od środków transportowych w wysokości odpowiedniej dla miejsca jego rejestracji miał uiścić leasingodawca na koszt leasingobiorcy, a leasingobiorca zobowiązał się do zwrotu kosztów powstałych z tego tytułu na rzecz leasingodawcy, na podstawie wystawionej faktury VAT (ust. 1, 2). Mając na uwadze, że wykup przedmiotu leasingu nastąpił 17 maja 2022 r. zasadnym było obciążenie strony pozwanej I ratą podatku za rok 2022. W pozostałym zakresie jeżeli leasingodawca ponosił takie koszty, to uznać należało, że czynił to na własną odpowiedzialność, ponieważ leasingobiorca zobowiązany był do pokrycia tylko tych kosztów, które powstały w związku obowiązywaniem umowy leasingu a zatem w okresie jej obowiązywania.

Z tego samego względu Sąd uznał za niezasadne żądanie w zakresie kosztów ubezpieczenia pojazdu w okresie 27 czerwca 2022 r. do 26 czerwca 2023 r. Wydatek ten powstał po zakończeniu leasingu i został poniesiony dobrowolnie i na własne ryzyko przez stronę powodową, dlatego też nie może być „przerzucony” na stronę pozwaną.

W zakresie skapitalizowanych odsetek od należności z umowy należy wskazać, że strona pozwana wyjaśniała i dowodziła, iż należności takie wskazane przez stronę powodową w piśmie z 23 grudnia 2021 r. w wysokości 22,02 i 2,61 złotych zostały uiszczone przez stronę pozwaną, co uwidocznione jest pod po. 74, str. 32 i 33 oraz pod poz. 76 na str. 33 zestawienia wpłat. Nadto saldo końcowe tego zestawienia wskazuje stan 0.

Strona powodowa wskazywała w zestawieniu z 22 kwietnia 2025 r. należności odsetkowe w wysokości 703,78 zł. Sąd ocenił, że rację ma strona pozwana wskazując na to, że należności zostały pokryte. Należności odsetkowe w wysokości 22,02 i 2,61 złotych zostały zapłacone tytułem noty 201-0-(...)WF (zob. rozliczenie wpłat, k. 189 i 190). Nadto saldo konta wskazane przez stronę powodową wynosiło na końcu zestawienia wpłat: 0. Strona powodowa wyjaśniała, że saldo zerowe wynikało z przeksięgowania należności na inne konto. Twierdzenie to jednak nie poddawało się weryfikacji. Sąd ocenił, że dokumentacja ta w istocie dowodziła niezasadności roszczenia odsetkowego naliczanego przez stronę powodową. Jeżeli strona powodowa twierdziła, że saldo zerowe wynikało jedynie z operacji księgowych, to winna była takie twierdzenie oprzeć na dowodzie, który wskazywałby na zasadność takich twierdzeń.

Strona powodowa wskazywała notą odsetkową wedle stanu na 24 października 2022 r. na należności odsetkowe od faktur płatnych 15 października i 25 listopada 2021 i opłaconych ostatecznie 22 lutego i 28 marca 2022 r. – odpowiednio w wysokości 322,94 oraz 358,95 złotych. Jednocześnie w nocie z 22 kwietnia 2025 r. strona powodowa wskazała, że należność taka wynosi 703,78, wskazując, że faktura płatna 15 listopada 2021 r. opłacona została 4 kwietnia 2022 r. (inaczej niż w poprzedniej nocie). Jednocześnie w wezwaniu do zakończenia umowy leasingu operacyjnego z 23 grudnia 2021 r. strona powodowa nie wskazywała stronie pozwanej na istnienie należności odsetkowych od dokumentów z 15 października 2021 r., nr (...) i 25 listopada 2021 nr (...).

Nadto, w nocie odsetkowej (...) wedle stanu na dzień 31 października 2021 r. nie zostały wskazane należności stwierdzane dokumentem (...) płatnym do 15 października 2021 r., pomimo upływu terminu jego płatności. Zgodnie z § 18 (...) zasadą było zaliczanie dokonywanych przez leasingobiorcę wpłat na poczet przede wszystkim należności ubocznych (odsetkowych). Sąd ocenił zatem w oparciu o dokumenty pochodzące od strony powodowej, że należności odsetkowe zostały zaspokojone. Skoro 17 maja 2022 r. odnotowano i potwierdzono wpłatę w wysokości 50.360 złotych na poczet wykupu do umowy (...) to uznać należało, że należności odsetkowe zostały uprzednio już zaspokojone. Strona powodowa bowiem zasadniczo rachowała wpłaty najpierw na należności uboczne, a dopiero następnie na należności główne. W załączniku do wezwania do zakończenia umowy nr (...) z 23 grudnia 2021 r. strona powodowa wskazała, że do zapłaty z tytułu umowy nr (...) pozostało 12.683,17 zł. Leasingodawca poinformował jednocześnie, że zgodnie z § 29 (...) nieuiszczenie ww. zaległości w terminie traktowane będzie jako rezygnacja z nabycia przedmiotu leasingu, a w związku z tym leasingobiorca utraci prawo do wykupienia przedmiotu leasingu. Skoro jednak przyjęta została przez stronę powodową kwota wykupu (k. 118-120), to należało ocenić, że całość należności została pokryta.

Jednocześnie zaznaczenia wymaga, że wbrew stanowisku strony pozwanej, strona powodowa nie miała obowiązku zaliczenia odszkodowania z tytułu szkody całkowitej przedmiotu leasingu z umowy (...) w wysokości 56.199,19 złotych na poczet niepokrytych należności z umowy (...). § 18 (...) przewidywał uprawnienie strony powodowej do zaliczania wpłat leasingobiorcy dokonywanych z tytułu innych umów łączących strony umów na poczet należności najdawniej wymagalnych. Po pierwsze postanowienie to nie nakazywało dokonywania takiego zaliczenia. Po drugie zaś przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie było jedynie rozliczenie wynikające ze stosunku wykreowanego umową (...), nie zaś rozliczenie całokształtu stosunków majątkowych łączących strony. Ewentualne nadpłaty z umowy (...) winny być rozliczane na gruncie tej umowy.

Wobec powyższego, w punkcie I wyroku orzeczono o utrzymaniu nakazu zapłaty w mocy jedynie co do należności głównej w wysokości 566,72 złote, w pozostałym zakresie uchylono nakaz i oddalono powództwo.

Sąd utrzymał nakaz zapłaty w mocy także co do odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 566,72 złotych liczonych od 14 października 2023 r. do dnia zapłaty. Roszczenie strony powodowej w tym zakresie znajdowało uzasadnienie w fakcie wezwania strony pozwanej do wykupu weksla 13 października 2023 r. Stronę pozwaną wezwano do wykupu pismem doręczonym jej 4 października 2023 r. Zgodnie zaś z art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Zawarte w punkcie II wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu uzasadniało brzmienie art. 100 zd. 1 w zw. z art. 98 § 1 k.p.c., które stanowią, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone (art. 100 zd. 1 k.p.c.). Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu)(art. 98 § 1 k.p.c.).

Mając na uwadze, że ostatecznie żądanie pozwu uwzględniono w zakresie mniej niż 1% zasądzono od strony powodowej na rzecz strony pozwanej całość poniesionych przez nią kosztów, tj.:

1)  2.442 złotych opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty,

2)  5.400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości stawki minimalnej określonej w § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.),

3)  17 złotych opłaty skarbowej od pełnomocnictwa,

Suma: 7.859 złotych

Stosownie do przepisu art. 98 §1 ¹ zdanie pierwsze k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.

Ze względu na powyższe, Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.