Zarządzenie z 26 stycznia 2026, sygn. XI GC 569/24

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 21 grudnia 2023 r. roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w U. wniosła przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w U. o zapłatę łącznej kwoty 65.135,00 zł, w tym:

- kwoty 48.060 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 15 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty tytułem kary umownej, wobec powstałego opóźnienia w wykonaniu umowy z dnia 6.09.2021 roku dot. remontu lokalu przy ul. (...)

- kwoty 9 050 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 21 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty tytułem kary umownej, w związku z odstąpieniem od umowy z dnia 22.09.2021 r. obejmującej prace remontowe w lokalu przy ul (...) w U.,

- kwoty 3.925 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 22 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty tytułem szkody, jaką poniosła na skutek zlecenia podmiotom trzecim prac naprawczych w lokalu przy ul. (...) w U.,

- kwoty 4.100 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 22 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty tytułem szkody wywołanej nienależytym świadczeniem prac pozwanej na podstawie umowy z dnia 22.09.2021 r. w lokalu położonym w U. przy ul. (...).

Wniosła także o zasądzenie kosztów procesu.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt XI GNc 2810/23 Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.

Pozwana wniosła sprzeciw od ww. nakazu zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa w całości i przyznanie kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w U. zlecała pozwanej (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w U. wykonanie prac remontowych w lokalach powódki. Zgodnie ze sposobem reprezentacji widniejącym w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS (...) do reprezentowania pozwanej spółki uprawniony jest samodzielnie każdy z członków zarządu, a w przypadku zarządu wieloosobowego do reprezentowania spółki przy dokonywaniu czynności prawnych powodujących rozporządzenia prawem o wartości przenoszącej 10.000 zł lub powstanie zobowiązania o wartości powyżej 10.000 zł wymagana jest łączna reprezentacja wszystkich członków zarządu.

W dniu 6 września 2021 roku w U. strony zawarły umowę o prace remontowe, na mocy której pozwana (Wykonawca) zobowiązała się do przeprowadzenia na zlecenie powódki robót budowlanych i wykończeniowych, zgodnie z dostarczonym zakresem robót stanowiącym Załącznik nr 1 do umowy, w lokalu położonym w U. przy (...) .

Umowa przewidywała następujące terminy: termin przekazania pozwanej lokalu - do dnia 6 września 2021 roku, termin rozpoczęcia prac - do dnia 7 września 2021 roku, termin zakończenia prac - do dnia 30 listopada 2021 roku, co potwierdzone miało być drogą elektroniczną na adres wskazany w § 6 umowy. W treści umowy strony określiły zasady postępowania stron na wypadek zaistnienia zdarzeń mogących mieć wpływ na termin wykonania umowy, stanowiąc, że jeżeli w trakcie wykonywania robót zaistnieją jakiekolwiek przyczyny niezależne od wykonawcy, ze względu na które termin zakończenia robót nie będzie mógł być dotrzymany, np. takich jak czas oczekiwania na dostarczenie przez Zamawiającego materiałów niezbędnych do wykonania prac czy czas związany z uzgodnieniem i wykonaniem ewentualnych prac dodatkowych - wówczas wykonawca zobowiązany był powiadomić o tym fakcie powódkę na piśmie lub drogą elektroniczną pod rygorem utraty prawa powoływania się na owe okoliczności w razie niedotrzymania terminu zakończenia prac (§ 2 ust. 5 Umowy). Dodatkowo w treści umowy strony przewidziały kary umowne za przekroczenie terminu zakończenia prac lub usunięcia wad stwierdzonych przy odbiorze, przyjmując, że w takim wypadku pozwana zobowiązana będzie do zapłaty kary umownej w wysokości 1 % od kwoty wynagrodzenia brutto za całość prac za każdy dzień opóźnienia, liczonego do daty zgłoszenia lokalu do odbioru końcowego, bądź do daty usunięcia wad, w przypadku braku stwierdzenia występowania wad przy czynnościach odbioru końcowego (§ 2 ust. 8 Umowy).

Zgodnie z treścią § 5 ust. 1 Umowy pozwana z tytułu wykonania przedmiotu Umowy uprawniona była do otrzymania wynagrodzenia w kwocie 87.000 zł powiększonej o należny podatek VAT w wysokości 8%.

Strony umowy wskazały w § 6 osoby do kontaktu. Powódka jako osoby kontaktowe wskazała F. D. oraz O. Ł.. Pozwana wskazała członka zarządu R. R., który zawarł przedmiotową umowę z powódką.

Dowód:

- umowa o prace remontowe z dnia 6 września 2021 roku wraz z załącznikiem k.26-31,

- informacja KRS k. 22,

- zeznania świadka F. D. k.151-152.

Pozwana przystąpiła do wykonywania prac objętych umową, wystawiając za poszczególne etapy faktury, które powódka z początku opłacała. Pozwana zgłosiła remontowany lokal do odbioru i wystawiła fakturę VAT nr (...).MEGAKWATERY z dnia 14 lutego 2022 roku opiewającą na kwotę 19.440 zł brutto.

Czynności odbiorowe zostały poprzedzone przeprowadzeniem oceny wykonania prac podłogowych w mieszkaniu przy ul. (...) przez G. C. (2), posiadającego uprawnienia kierownika budowy. Przeprowadzona przez niego ocena techniczna wykonanych prac wykazała występowanie nieprawidłowości (nierówności) przy położeniu paneli podłogowych, wobec czego zalecił on zdjęcie podłogi w dwóch pomieszczeniach, skorygowanie nierówności.

Dowód:

- faktura VAT nr (...).MEGAKWATERY z dnia 14 lutego 2022 roku k.36,

- ocena techniczna G. C. (1) z dnia 17 lutego 2022 roku k.32,

- zeznania świadka G. C. (1) k.149-150,

- zeznania świadka F. D. k.151-152,

- zeznania świadka D. N. k.152-154,

- zeznania świadka J. C. k.153.

Czynności odbioru końcowego odbyły się pomiędzy stronami w dniu 7 marca 2022 roku. W czynnościach tych udział brały N. U. (po stronie zamawiającego) oraz J. K. (po stronie wykonawcy). W protokole odbioru stwierdzono występowanie: zabrudzonych ścian lokalu, pęknięć na ścianach oraz nierówności gładzi, brak wypełnienia narożników akrylami, widoczne ubytki gładzi na narożnikach.

Dowód:

- protokół odbioru robót z dnia 7 marca 2022 roku wraz z załącznikami k.33-35,

- zeznania świadka F. D. k.151-152,

Pismem z dnia 7 kwietnia 2022 roku powódka wezwała pozwaną do zapłaty na jej rzecz kwoty w łącznej wysokości 78.300 zł tytułem kary umownej za opóźnienie w realizacji prac zleconych pozwanej. Powódka naliczyła karę za okres od 30 listopada 2021 roku (umowny termin zakończenia prac) do dnia 28 lutego 2022 roku (data zgłoszenia gotowości do odbioru prac). Pismo z naliczeniem kary umownej powódka wysłała do pozwanej w formie elektronicznej na adres sergiuszaa@gmail.com dnia 7 kwietnia 2022 roku, jak również tego samego dnia drogą tradycyjną za pośrednictwem operatora poczty polskiej.

Dowód:

- pismo powódki z dnia 7 kwietnia 2022 roku wraz z potwierdzeniem nadania k.38-39

- wiadomość e-mail powódki z dnia 7 kwietnia 2022 roku k.37.

Ponadto w dniu 22 września 2021 roku w U. strony zawarły umowę o prace remontowe, na mocy której pozwana zobowiązała się do przeprowadzenia na zlecenie powódki robót budowlanych i wykończeniowych, zgodnie z dostarczonym zakresem robót stanowiącym załącznik nr 1 do ww. umowy, w lokalu położonym w U. przy (...). W umowie przewidziano następujące terminy: przekazania pozwanej lokalu do dnia 24 września 2021 roku, termin rozpoczęcia prac do dnia 1 października 2021 roku, termin zakończenia prac do dnia 23 grudnia 2021 roku, co potwierdzone miało być drogą elektroniczną na adres wskazany w § 6 umowy (§ 2 ust. 1 i 2 Umowy). W treści umowy strony określiły zasady postępowania stron na wypadek zaistnienia zdarzeń mogących mieć wpływ na termin wykonania umowy, stanowiąc, że jeżeli w trakcie wykonywania robót zaistnieją jakiekolwiek przyczyny niezależne od wykonawcy, ze względu na które termin zakończenia robót nie będzie mógł być dotrzymany, np. takich jak czas oczekiwania na dostarczenie przez Zamawiającego materiałów niezbędnych do wykonania prac czy czas związany z uzgodnieniem i wykonaniem ewentualnych prac dodatkowych - wówczas wykonawca zobowiązany był powiadomić o tym fakcie powódkę na piśmie lub drogą elektroniczną pod rygorem utraty prawa powoływania się na owe okoliczności w razie niedotrzymania terminu zakończenia prac (§ 2 ust. 5 Umowy).

Dodatkowo w treści Umowy strony zastrzegły, iż w przypadku gdy wykonawca w istotny sposób naruszy postanowienia umowy i nie zaprzestanie tych naruszeń mimo wezwania i wyznaczenia w tym celu trzydniowego terminu na zaprzestanie naruszeń, powódka uprawniona będzie do odstąpienia od Umowy, zaś pozwana zobowiązana będzie do zapłaty kary umownej w wysokości 10% wynagrodzenia netto, określonego w Umowie ( § 2 ust. 9 Umowy nr (...))

Zgodnie z treścią § 5 ust. 1 Umowy pozwana z tytułu wykonania przedmiotu Umowy uprawniona była do otrzymania wynagrodzenia w kwocie 90.500 zł powiększonej o należny podatek VAT w wysokości 8%. Za pozwaną przedmiotową umowę z powódką podpisał członek zarządu R. R..

Dowód:

-umowa o prace remontowe z dnia 22 września 2021 roku wraz z załącznikiem k.40-46,

- zeznania świadka F. D. k.151-152,

Pozwana przystąpiła do wykonywania prac objętych umową, wystawiając za poszczególne etapy faktury, które powódka z początku opłacała. Z tytułu realizacji przez pozwaną prac w lokalu przy ul. (...) pozwana wystawiła m.in. fakturę VAT nr (...).MEGAKWATERY z dnia 21 marca 2022 roku, opiewającą na kwotę 10.800 zł brutto, z terminem płatności do dnia 23 marca 2022 roku.

Dowód:

- faktura FAT nr (...).03.(...).MEGAKWATERY z dnia 21 marca 2022 roku k.47,

Pismem z dnia 1 kwietnia 2022 roku powódka wezwała pozwaną do niezwłocznego zakończenia realizacji zleconych prac, wyznaczając w tym celu pozwanej nieprzekraczalny termin 7 dni, tj. do dnia 8 kwietnia 2022 roku. Jednocześnie powódka zastrzegła, że brak aktywności pozwanej w zakreślonym w piśmie terminie skutkować będzie skorzystaniem z przysługującego powódce uprawnienia do odstąpienia od umowy i naliczenia kary umownej w kwocie 9.050 zł. Pismo powyższe powódka wystosowała do pozwanej drogą elektroniczną na adres sergiuszaa@gmail.com.

Dowód:

- pismo powódki z dnia 1 kwietnia 2022 r. k.49,

- wiadomość e-mail powódki z dnia 1 kwietnia 2022 roku wraz z załącznikiem k.48,

- zeznania świadka F. D. k.151-152,

Pozwana opuściła plac budowy i nie zareagowała na powyższe wezwanie, wobec czego pismem z dnia 8 kwietnia 2022 roku powódka złożyła pozwanej oświadczenie o odstąpieniu od zawartej w dniu 22 września 2021 roku umowy. Jednocześnie w treści pisma powódka wezwała pozwaną do zapłaty na jej rzecz kwoty 9.050 zł, wyznaczając w tym celu pozwanej nieprzekraczalny termin do dnia 20 kwietnia 2022 roku. Pismo powyższe powódka wysłała do pozwanej w formie elektronicznej na adres sergiuszaa@gmail.com, jak również drogą tradycyjną za pośrednictwem operatora poczty polskiej.

Dowód:

- wiadomość e-mail powódki z dnia 11 kwietnia 2022 roku wraz z załącznikiem k.50,

- pismo powódki z dnia 8 kwietnia 2022 roku wraz z potwierdzeniem nadania k.51,52,

- zeznania świadka F. D. k.151-152,

Z uwagi na stwierdzone przez powódkę w lokalu przy ul. (...) wady, uniemożliwiające prawidłowe korzystanie z lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem, pismem z dnia 22 kwietnia 2022 roku powódka wezwała pozwaną do przystąpienia do prac naprawczych obejmujących sieci kanalizacyjne w postaci: naprawienia nieodpowiednich spadków rury 110, naprawienia nieprawidłowo zamontowanych trójników (90 stopni), naprawienia podejścia do zlewu rur 32, naprawienia wpięcia podejścia pod pralkę, naprawienia przecieków instalacji kanalizacyjnej do pralki, zmiany średnicy rury odpływowej zlewu z fi 50 na fi 32. Z uwagi na fakt, iż lokal przy ul(...) w chwili stwierdzenia ww. wad stanowił już przedmiot najmu osób trzecich, powódka wezwała pozwaną do podjęcia prac naprawczych niezwłocznie, nie później jednakże aniżeli w terminie do dnia 25 kwietnia 2022 roku. Pismo powyższe powódka wystosowała do pozwanej drogą elektroniczną w dniu 22 kwietnia 2022 roku.

Dowód:

- pismo powódki z dnia 22 kwietnia 2022 roku wraz załącznikiem k.56,

- wiadomość e-mail powódki z dnia 22 kwietnia 2022 roku k.57,

- zeznania świadka F. D. k.151-152,

- zeznania świadka D. N. k.152-154,

- zeznania świadka J. C. k.153.

Powódka zleciła podmiotom trzecim rozebranie częściowo kanalizacji, dokonania jej czyszczenia, a finalnie ponownego jej rozprowadzenia przy zachowaniu wymaganych spadków; uzupełnienie terakoty, której rozebranie determinowały czynności naprawcze, prace właściwe, zmierzające do przywrócenie lokalu do stanu zgodnego z jego przeznaczeniem.

Powódka poniosła koszt przeprowadzenia ww. prac w kwocie 3.925 zł.

Dowód:

- pismo J. C. z dnia 22.04.2022 roku i 11.052022 roku k.58, 59-60,

- faktura VAT nr (...) z dnia 27 kwietnia 2022 roku k.61,

- paragon fiskalny nr (...) z dnia 16 maja 2022 roku k.62,

- zeznania świadka F. D. k.151-152,

- zeznania świadka D. N. k.152-154,

- zeznania świadka J. C. k.153.

Następnie pismem z dnia 25 maja 2022 roku powódka złożyła pozwanej oświadczenie w przedmiocie potrącenia przysługującej jej wierzytelności w kwocie 78.300 zł z tytułu naliczonej kary umownej za opóźnienie w realizacji prac na podstawie umowy z 6 września 2021 roku, z wierzytelnością pozwanej w łącznej kwocie 30.240 zł, stwierdzonej fakturami VAT nr (...).MEGAKWATERY z dnia 14 lutego 2022 roku oraz nr (...).03.2022.(...) z dnia 21 marca 2022 roku. Oświadczenie o potrąceniu powódka wystosowała do pozwanej listem poleconym, wzywając pozwaną do zapłaty pozostałej kwoty 48.060 zł tytułem kary umownej.

Dowód:

- oświadczenie powódki w przedmiocie potrącenia z dnia 25 maja 2022 roku wraz z

potwierdzeniem nadania k.53,54-55,

Powódka, pismem z dnia 15 czerwca 2022 roku wezwała pozwaną do zapłaty łącznej kwoty 17.271 zł, tytułem poniesionej szkody w postaci kosztów przeprowadzenia prac naprawczych, w tym kwoty 9.600 zł tytułem utraconych korzyści z najmu. W treści pisma powódka wyznaczyła pozwanej termin dla dobrowolnego rozliczenia należnej kwoty do dnia 21 czerwca 2022 roku.

Dowód:

- pismo powódki z dnia 15 czerwca 2022 roku wraz z potwierdzeniem nadania k.63-64, 65,

Powódka w lokalu przy ul. (...) zleciła przeprowadzenie inwentaryzacji prac, jakie pozwana realizowała na podstawie Umowy z 21 września 2021 roku, tj. w ww. lokalu położonym w U. przy ul. (...). W przebiegu przeprowadzonej inwentaryzacji powódka stwierdziła występowanie następujących nieprawidłowości: doprowadzenie do lokalu zasilania jednofazowego, przy wymagalnym zasileniu trójfazowym, rozprowadzona w lokalu instalacja kanalizacyjna nie posiadała odpowiednich spadków, co powodowało jej niewłaściwe funkcjonowanie. Powódka zleciła podmiotom trzecim rozebranie częściowo kanalizacji, dokonanie jej czyszczenia, ponowne jej rozprowadzenie przy zachowaniu wymaganych spadków, wymianę przewodów zasilających pomiędzy rozdzielniami w poszczególnych mikrokawalerkach a rozdzielnią główną lokalu; naprawę połączeń w tablicy głównej; wymianę przewodów zasilających (...); wymianę wyłączników nadprądowych; dokręcenie przewodów w rozdzielnicach.

Koszt przeprowadzonych prac wyniósł 4.100 zł.

Dowód:

- protokół z przeprowadzonych napraw z dnia 17 maja 2022 roku k.66,

- pisma opracowanego przez (...) J. C. z dnia 11 maja 2022 roku k.67-68,

- faktury (...) z dnia 12 maja 2022 roku wystawiona przez firmę (...) k.69,

- faktury (...) z dnia 29 kwietnia 2022 roku wystawionej przez firmę (...) k.70,

- zeznania świadka F. D. k.151-152,

- zeznania świadka D. N. k.152-154,

- zeznania świadka J. C. k.153.

Powódka, pismem z dnia 15 czerwca 2022 roku wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 24.515 zł, w związku z poniesioną szkodą w postaci kosztów przeprowadzenia prac naprawczych w ww. lokalu. W treści pisma powódka wyznaczyła pozwanej termin dla dobrowolnego rozliczenia należnej kwoty do dnia 21 czerwca 2022 roku.

Dowód:

- pismo powódki z dnia 15 czerwca 2022 roku wraz z potwierdzeniem nadania k.71-72, 73,

Pełnomocnik powódki w osobie adw. L. C. posiadał stosowane umocowanie do działania w imieniu powodowej spółki, w tym pełnomocnictwo do składania oświadczeń o potrąceniu kar umownych w kwotach 78 300 zł i 9 050 zł.

Dowód:

- pismo z dnia 20 sierpnia 2024 r. k.109 wraz z potwierdzeniem nadania k.110,

- zeznania świadka F. D. k.151-152.

Stan faktyczny w spornym zakresie sąd oparł o dokumenty złożone w sprawie, a także zeznania świadków powódki, czym innym jest natomiast ocena, jakie fakty zostały tymi dowodami wykazane.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało uwzględnieniu jedynie w części.

Powódka swoje roszczenia wywodzi z dwóch umów o prace remontowe, na mocy których pozwana zobowiązała się do przeprowadzenia na zlecenie powódki robót budowlanych i wykończeniowych, zgodnie z dostarczonym zakresem robót stanowiącym załączniki nr 1 do umów. Powódka niniejszym pozwem dochodziła od pozwanej pozostałej (z uwzględnieniem dokonanego potrącenia) kary umownej w kwocie 48.060 zł w związku z opóźnienie w realizacji prac na podstawie pierwszej umowy, która dotyczyła prac w lokalu położonym w U. przy ul. (...). Nadto dochodziła kary umownej w kwocie 9 050 zł w związku z odstąpieniem od drugiej umowy dotyczącej prac w lokalu przy ul. (...). Powódka domagała się również zwrotu kosztu wykonania prac naprawczych na skutek wadliwie wykonanych przez pozwaną prac, odpowiednio w kwocie 3925 zł (prace przy ul. (...) w U.) oraz 4100 zł (prace w lokalu przy ul (...) w U.).

Umowę stron należy zakwalifikować jako umowę o roboty budowlane (art. 647 k.c.), przy czym przepis art. 656 k.c. w zakresie skutków opóźnienia się przez wykonawcę z wykończeniem obiektu, jak również co do uprawnienia inwestora do odstąpienia od umowy przed ukończeniem obiektu odsyła do przepisów o umowie o dzieło, w szczególności art. 635 k.c.

Sprzeciwiając się żądaniu pozwu, pozwana podniosła, iż nie została skutecznie wezwana do dokonania prac naprawczych, albowiem pismo z dnia 22 kwietnia 2022 r. zostało podpisane przez adwokata L. C., który nie załączył do pisma pełnomocnictwa. Nadto wskazała, iż w umowie z dnia 6.09.2021 r. strony umowy wskazały w § 6 osoby do kontaktu. Powódka jako osoby kontaktowe wskazała F. D. oraz O. Ł., a żadna z wyżej wymienionych osób nie wzywała pozwanej do dokonania prac naprawczych. Pozwana zakwestionowała, aby wadliwie wykonała prace w lokalu przy ul. (...) w U. oraz by była skutecznie wzywana do wykonania prac naprawczych. W związku z powyższym ewentualne prace zlecone podmiotom trzecim przez powódkę dokonywane były na jej koszt i ryzyko. Pozwana zakwestionowała zasadność roszczenia o zapłatę kwoty 4100,00 zł tytułem szkody wynikającej z nienależytego wykonania przez pozwaną prac w lokalu przy ul (...) w U., na podstawie umowy z dnia 22 września 2021 r. Powódka nie wzywała pozwanej do usunięcia rzekomych usterek, a wezwanie do zapłaty wystosowane zostało przez adwokata L. C., który zgodnie z umową z dnia 22 września 2021 r. nie był wskazywany jako osoba do kontaktu w przedmiocie wykonania umowy. Z ostrożności, na wypadek uznania przez sąd skuteczności naliczenia przez powódkę kary umownej z tytuły nieterminowego wykonania robót pozwana wniosła o miarkowanie kary umownej do wysokości 10 % umówionego wynagrodzenia. Finalnie pozwana zarzuciła, że umowy powódka zawarła z pozwaną reprezentowaną przez jednego członka zarządu, zaś do skutecznego zawarcia umów zgodnie ze sposobem reprezentacji wymagane było działanie dwóch członków zarządu pozwanej, z uwagi na wartość roszczeń powódki, które przekraczają 10 000 zł.

Spór ogniskował się zatem wokół skuteczności zawartych umów, skuteczności nałożenia na pozwaną kar umownych, a także istnienia podstaw do miarkowania kary umownej z tytułu nieterminowego wykonania robót przez pozwaną do wysokości 10 % umówionego wynagrodzenia. Nadto przedmiotem sporu była zasadność roszczeń powódki w wysokości 3925 zł i 4100 zł z tytułu szkody, jaką poniosła na skutek zlecenia podmiotom trzecim prac naprawczych w lokalach i wynikającej z nienależytego wykonania przez pozwaną prac w przedmiotowych lokalach, co do których pozwana zaprzeczyła, aby wykonała je wadliwie i zakwestionowała zasadność roszczenia w tym zakresie.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd uznał, że spośród dochodzonych niniejszym pozwem roszczeń zasądzeniu podlegać powinno jedynie roszczenie powódki z tytułu nałożonej na pozwaną kary umownej w kwocie 9.050 zł, w związku z odstąpieniem od powódki od umowy z dnia 21 września 2021 roku na wykonanie prac w lokalu przy ul (...) w U.. W treści tej umowy strony zastrzegły, iż w przypadku gdy wykonawca w istotny sposób naruszy postanowienia umowy i nie zaprzestanie tych naruszeń mimo wezwania i wyznaczenia w tym celu trzydniowego terminu na zaprzestanie naruszeń, powódka uprawniona będzie do odstąpienia od umowy, zaś pozwana zobowiązana będzie do zapłaty kary umownej w wysokości 10% wynagrodzenia netto, określonego w umowie ( § 2 ust. 9 Umowy). Zgodnie z treścią § 5 ust. 1 umowy pozwana z tytułu należytego wykonania przedmiotu umowy uprawniona była do otrzymania wynagrodzenia w kwocie 90.500 zł powiększonej o należny podatek VAT w wysokości 8%, a 10 % netto wartości umowy to kwota 9 050 zł.

Zdaniem Sądu nie może budzić wątpliwości, że tylko odstąpienie z powodu zawinionego opóźnienia w wykonaniu umowy może rodzić w niniejszej sprawie odpowiedzialność i obowiązek zapłaty kary umownej za odstąpienie z przyczyn leżący po stronie pozwanej. Zarówno w piśmiennictwie, jak i judykaturze przyjmuje się, że zakres odpowiedzialności z tytułu kary umownej pokrywa się w pełni z zakresem ogólnej odpowiedzialności dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (art. 471 k.c.). Argumentuje się przy tym, że wynika to zarówno z celu kary umownej, jak i umiejscowieniu przepisów normujących karę umowną. Przepisy art. 472 i 476 k.c. mają charakter względnie obowiązujący, dopuszczają bowiem możliwość odmiennych postanowień w ustawie, jak i czynności prawnej. Odmienne postanowienia umowne mogą, stosownie do treści art. 472 k.c., modyfikować granice i zasadę odpowiedzialności dłużnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 473 § 1 k.c., dłużnik może przez umowę przyjąć odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania z powodu oznaczonych okoliczności (niezawinionych). W piśmiennictwie podkreśla się jednak, że zamiar stron rozszerzenia odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania powinien wynikać z umowy w sposób niewątpliwy. Trudno bowiem przyjmować, że w każdym wypadku, gdy strony umawiają się o osiągnięcie określonego rezultatu, rozszerzają tym samym odpowiedzialność za szkody wynikłe z jego nieuzyskana poza granice winy. Nie można bowiem powoływać się tylko na potrzebę zapewnienia lepszej pozycji wierzycielowi, gdyż zgodnie z ogólną regułą prawo zobowiązań musi uwzględniać słuszne interesy obu stron stosunku obligacyjnego. Również Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 21 grudnia 1974 r., III CZP 31/74, OSNCP 1975, z. 9, poz. 128, zajął stanowisko, że rozszerzenie odpowiedzialności na podstawie art. 473 § 1 k.c. musi być w umowie wyraźnie przewidziane. Wprawdzie dotyczyło to interpretacji odpowiedzialności w świetle treści art. 471 k.c. w związku z art. 473 § 1 k.c. w odniesieniu do umowy agencyjnej, ale jak to podniesiono wyżej, przepis art. 476 k.c. ma zastosowanie również do odpowiedzialności z tytułu kary umownej, a zatem należy przyjąć, że i rozszerzenie tej odpowiedzialności na podstawie art. 473 § 1 k.c. musi być wyraźnie przewidziane w postanowieniach umownych dotyczących kary.

Wskazać należy, że zastrzeżenie kary umownej ułatwia wierzycielowi realizację jego uprawnień z tytułu niewykonania lub nienależytego zobowiązania (roszczeń odszkodowawczych), ponieważ może on dochodzić jej zapłaty bez względu na wysokość poniesionej szkody. Postanowienie art. 483 § 1 k.c., iż "naprawienie szkody" może nastąpić przez zapłatę określonej sumy, oznacza jedynie tyle, że zastrzeżona kara umowna ma zrekompensować wszelkie niedogodności, jakie dotykają wierzyciela, a ich przyczyną jest niewykonanie lub nienależyte wykonanie świadczenia głównego. Sąd w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2006 r. sygn. akt I CK 247/05, LEX nr 346091, który wskazał, że kara umowna jest rodzajem odszkodowania za nienależyte wykonanie umownego zobowiązania niepieniężnego i jeżeli strony nie postanowiły inaczej, zastępuje to odszkodowanie. Należy się wierzycielowi, nawet jeśli nie poniósł żadnej szkody.

Odpowiedzialność z tytułu kary umownej jest odpowiedzialnością kontraktową, czyli odpowiedzialnością za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania wynikającego z umowy (kontraktu). Dlatego dłużnik zobowiązany do zapłaty kary umownej może się bronić stwierdzeniem, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1968 r., sygn. II CR 419/67).

Kara umowna co do zasady wpisana jest w reżim odpowiedzialności odszkodowawczej zatem, stanowiąc ryczałtowe odszkodowanie za niewykonanie (niewłaściwe wykonanie) zobowiązania, nie powinna być oderwana od przesłanek odpowiedzialności kontraktowej. Dłużnik może się zwolnić od obowiązku jej zapłaty, wykazując, że niewykonanie zobowiązania było następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.”

Należy ponownie zaznaczyć, że funkcją kary umownej jest głównie zabezpieczenie wykonania świadczenia głównego i dochodzenia odszkodowania za szkodę wynikłą z jego niewykonania lub wykonania nienależytego. W szczególności, w braku odmiennych postanowień umowy, kara umowna zastępuje odszkodowanie. Z tych względów kara umowna ma charakter świadczenia warunkowego i ubocznego, pozostając w ścisłym związku z świadczeniem głównym albowiem dłużnik może wykazać, że za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania odpowiedzialności nie ponosi i wówczas nie ma również obowiązku zapłaty kary umownej Obowiązek ten istnieje zaś tylko wtedy, gdy są podstawy odpowiedzialności dłużnika.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, wskazać po pierwsze należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 przedmiotowej umowy termin zakończenia prac w lokalu przy (...) w U. zakreślony był do dnia 23 grudnia 2021 roku, co potwierdzone miało być drogą elektroniczną na adres wskazany w § 6 umowy. Bezsporne w sprawie było, że do tej daty pozwana prac nie wykonała, co więcej, prace remontowe do kwietnia nie były jeszcze zakończone, bowiem pismem z dnia 1 kwietnia 2022 roku powódka wezwała pozwaną do niezwłocznego zakończenia realizacji zleconych prac, wyznaczając w tym celu pozwanej nieprzekraczalny termin 7 dni, tj. do dnia 8 kwietnia 2022 roku, pod rygorem odstąpienia od umowy i naliczenia kary umownej w kwocie 9.050 zł. Z zeznań świadków wynika również, że pomimo wezwania pozwana nie dokonała również napraw stwierdzonych w toku wykonywanych prac usterek, co także dawało powódce uprawnienie do odstąpienia od umowy.

Pozwana nie zareagowała na powyższe wezwanie, nie dokończyła zleconych jej prac i opuściła plac budowy, co nie było przedmiotem sporu. Wobec czego powódka uprawniona była odstąpić od umowy, co uczyniła pismem z dnia 8 kwietnia 2022 roku, w której powódka złożyła pozwanej oświadczenie o odstąpieniu od zawartej w dniu 22 września 2021 roku umowy i wezwała pozwaną do zapłaty na jej rzecz kwoty 9.050 zł, tytułem kary umownej. Zwraca uwagę, że na początku kwietnia 2022 roku termin zakończenia robót w lokalu przy ul. był przekroczony przez pozwaną o kwartał, co uprawniało powódkę do odstąpienia od umowy nawet bez wyznaczania tego dodatkowego terminu. Zgodnie bowiem z art. 635 k.c., który ma zastosowanie w przypadku robót budowalnych z odesłania z art. 656 k.c., jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła.

Zasadniczym zarzutem pozwanej był brak umocowania adw. L. C., wobec niezałączenia pełnomocnictw od powódki, przy czym pozwana taki zarzut sformułowała dopiero w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Niemniej jednak zarzut ten był chybiony, bowiem zgodnie z poczynionymi ustaleniami ww. pełnomocnik na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa posiadał również umocowanie do dokonywania stosownych oświadczeń materialnoprawnych imieniem powódki, która dodatkowo potwierdziła wszystkie dotychczasowe czynności zdziałane przez swojego pełnomocnika.

Finalnie pozwana podniosła, iż z uwagi na wadliwą reprezentację pozwanej przy zawarciu obu umów, która wymagała łącznego działania obu członków zarządu, nie doszło do skutecznego zawarcia przedmiotowych umów, z uwagi na wartość roszczeń powódki, które przekraczają 10.000 zł. W konsekwencji zdaniem pozwanej powódka nie mogła skutecznie nałożyć na pozwaną kar umownych.

W ocenie sądu, niezależnie od tego, że podniesiony dopiero w stanowisku końcowym pozwanej zarzut w tym przedmiocie był ewidentnie spóźniony, z przekroczeniem terminu, na co pozwana miała czas najpóźniej w sprzeciwie od nakazu zapłaty, to nie jest on trafny.

Zgodnie z ujawnionym w KRS sposobem reprezentacji pozwanej do reprezentowania pozwanej spółki uprawniony jest samodzielnie każdy z członków zarządu, a w przypadku zarządu wieloosobowego do reprezentowania spółki przy dokonywaniu czynności prawnych powodujących rozporządzenia prawem o wartości przenoszącej 10.000 zł lub powstanie zobowiązania o wartości powyżej 10.000 zł wymagana jest łączna reprezentacja wszystkich członków zarządu. W dacie zawarcia spornych umów i obecnie pozwana ma wprawdzie zarząd wieloosobowy, to jest dwóch członków zarządu, zatem regułą jest zgodnie z przewidzianym sposobem reprezentacji, iż każdy z członków zarządu może działać samodzielnie. Reprezentacja łączna wszystkich (obu) członków zarządu wymagana była przy dokonywaniu czynności prawnych powodujących rozporządzenia prawem o wartości przenoszącej 10.000 zł lub powstanie zobowiązania o wartości powyżej 10.000 zł, niemniej jednak powyższe ograniczenie kwotowe w ocenie sądu nie znajdzie zastosowania w omawianym przypadku, bowiem na mocy przedmiotowych umów pozwana spółka, reprezentowana przez członka zarządu w osobie R. R. , nie rozporządzała prawem, ani nie zaciągała zobowiązania powyżej kwoty 10.000 zł. Wręcz przeciwnie, to pozwana miała być beneficjentem wynagrodzeń za prace remontowe będące przedmiotem umowy. Niezależnie od tego zgodnie z art. 204 k.s.h. prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki (§ 1). Prawa członka zarządu do reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich (§ 2), co w szczególności dotyczy ograniczeń kwotowych, jak w omawianym przypadku, nawet gdy są one ujawnione w KRS. Dlatego umowy były ważnie zawarte, a przewidziane ograniczenia kwotowe przy sposobie reprezentacji pozwanej nie znajdą zastosowania w analizowanym przypadku.

Z tych względów powódka zasadnie naliczyła pozwanej karę umowną za odstąpienie od umowy z przyczyn leżących po stronie wykonawcy, bowiem umowa stron zawiera postanowienie, że wykonawca zapłaci zamawiającemu karę umowną z § 2 ust.9 umowy. Pozwana natomiast w niniejszym procesie w szczególności nie wykazała (art. 6 k.c.), iżby gotowa była wykonać zlecone jej prace, lecz doznała przeszkód z przyczyn dotyczących zamawiającego (art. 639 k.c.), np. przez niedostarczenie potrzebnych do wykonania prac materiałów czy brak współpracy przy wykonaniu remontu. Co więcej, zgodnie z poczynionymi ustaleniami, po wystosowanym wezwaniu do zakończenia realizacji prac pozwana zeszła z budowy, nie pojawiając się już więcej na budowie.

Powód wykazał zatem przesłanki skuteczności odstąpienia w trybie przewidzianym umową, naprowadził dowody z zeznań świadków.

Z tych przyczyn sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 9050 zł tytułem kary umownej za odstąpienie od umowy z dnia 22 września 2021 r. Orzeczenie o odsetkach znajduje swoją podstawę prawną w treści art. 481 § 1 k.c.

O czym orzeczono jak w pkt I sentencji.

W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu.

Powódka w pierwszym rzędzie dochodziła od pozwanej pozostałej kary umownej w kwocie 48.060 zł wobec powstałego opóźnienia w wykonaniu umowy z dnia 6.09.2021 roku dot. remontu lokalu przy Ł.. K., wskazując, iż powódce na dzień 15 kwietnia 2022 roku przysługiwała wobec pozwanej kwota 78.300 zł , tj. 1% brutto za każdy dzień opóźnienia.

Zgodnie z poczynionymi ustaleniami z tytułu realizacji przez pozwaną prac w ww. lokalu przy ul. (...), pozwana wystawiła m.in. fakturę VAT z dnia 14 lutego 2022 roku, opiewającą na kwotę 19.440 zł brutto, a nadto z tytułu realizacji przez pozwaną prac w kolejnym lokalu przy ul. (...), na podstawie umowy z dnia 22.09.2021 r. , pozwana wystawiła fakturę VAT z dnia 21 marca 2022 roku, opiewającą na kwotę 10.800 zł brutto.

Powódka następnie złożyła oświadczenie w przedmiocie potrącenia przysługującej powódce wierzytelności w kwocie 78.300 zł z tytułu naliczonej kary umownej za opóźnienie w realizacji prac na podstawie umowy z 6.09.2021 roku, z wierzytelnością pozwanej w łącznej kwocie 30.240 zł, stwierdzonej fakturą VAT nr (...).02.2022.MEGAKWATERY z dnia 14 lutego 2022 roku oraz nr (...) 01.03.2022.MEGAKWATERY z dnia 21 marca 2022 roku. W wyniku dokonanego potrącenia powódka żądała pozostałej kwoty 48.060 zł tytułem kary umownej.

W świetle postanowień umowy z dnia 6.09.2021 roku termin zakończenia prac w lokalu przypadał na koniec listopada 2021 roku. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego można wywnioskować, że pozwana zgłosiła prace do odbioru w lutym 2022 roku, a więc dwa miesiące po ustalonym terminie, przy czym prace nie zostały przez powódkę odebrane, wobec stwierdzonych usterek w położeniu podłogi, co znalazło odzwierciedlenie w opinii technicznej kierownika budowy z dnia 17 lutego 2022 roku. Przy czym pozwana nie wykazała, jakie były rzeczywiste przyczyny opieszałości w realizacji przedmiotu umowy po stronie pozwanej, aż do lutego 2022 roku, kiedy to zgłosiła powódce zakończenie swoich prac. Co jednak istotne, w niniejszym procesie pozwana konsekwentnie kwestionowała istnienie stwierdzonych wad, co stanowić miało odmowę odbioru końcowego przez powódkę zgłoszonych do odbioru prac i ostateczny ich odbiór, aczkolwiek z uwagami co do jakości robót, w marcu 2022 roku,

Mając na uwadze cały zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz powyżej zaprezentowane argumenty Sąd doszedł do przekonania, że powódka nakładając karę umowną z tytułu opóźnienia w wykonaniu umowy z dnia 6 września 2021 r. i skuteczność jej nałożenia w takim, a nie innym wymiarze, powinna wykazać również zawinienie pozwanej – to jest, iż opóźnienie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie wykonawcy, skutkujących naliczeniem kary umownej na podstawie § 2 ust. 8 umowy stron. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na powodzie (art. 6 k.c.). W niniejszym procesie powód powinien wykazać (art. 6 k.c.), iż istotnie pozwana zgłoszone prace wykonała wadliwie, zaś naprowadzone dowody – w świetle stanowiska pozwanej, która kwestionowała istnienie wad - w ocenie sądu nie były wystarczające, aby poczynić jednoznaczne ustalenia, iż pozwana wykonała prace wadliwie. W takiej sytuacji powód winien naprowadzić wniosek z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa (art. 6 k.c.), bowiem to on jest inicjatorem żądań w niniejszym procesie. Okoliczność, iż inwestora odmawia odbioru zgłoszonych prac, z uwagi na stwierdzone przez siebie wady, nie oznacza, że takie wady istotnie miały miejsce, a tym samym, iż pozwana pozostawała w opóźnieniu w realizacji robót. Niemniej jednak, sąd nie traci z pola widzenia, że pozwana zgłosiła zakończenie robót dwa miesiące po terminie wynikającym z umowy, co wynikało z zeznań świadków i dokumentów zgromadzonych w sprawie. Dlatego powódka mogła co najwyżej obciążyć pozwaną za okres pozostawania w opóźnieniu realizacji prac za okres około dwóch miesięcy to jest do daty pierwszego odbioru w lutym 2022 roku. Zwraca uwagę, że wynagrodzenie pozwanej z tytułu umowy z dnia 6.09.2021 roku wynosić miało 87.000 zł netto. Pozwana wykonała zlecone prace, co do których powódka wysuwa roszczenia z tytułu stwierdzonych wad, które to wady pozwana z kolei kwestionuje. Powódka obciążyła pozwaną karą umowną za opóźnienie w kwocie stanowiącej przeważającą część należnego pozwanej wynagrodzenia, a z nałożonej kary umownej za opóźnienie w kwocie ogółem 78.300 zł, powódka potrąciła na zasadzie art. 498 k.c. wierzytelność wzajemną pozwanej z tytułu dwóch ostatnich faktur w łącznej kwocie 30.240 zł za wykonanie prac objętych umowami. Realizując postulat pozwanej miarkowania kary umownej nałożonej przez powódkę, należy odwołać się do art. 484 § 2 k.c. Zgodnie z nim jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana. Zdaniem sądu uwzględniona przy potrąceniu kwota 30.240 zł tytułem opóźnienia za wykonanie prac objętych umową z 6.09.2021 roku, a więc na poziomie około 30% przewidzianego tą umową wynagrodzenia pozwanej, jest wystarczająca i adekwatna do zaistniałego opóźnienia i rekompensuje wszelkie niedogodności powódki z tego wynikające. Żądanie przenoszące tę kwotę, objęte niniejszym powództwem, jest wygórowane, zwłaszcza w odniesieniu do wartości wynagrodzenia pozwanej, co uzasadnia miarkowanie tej kary przez sąd, a nadto niewykazane.

Powódka nie wykazała także zasadności domagania się zwrotu kosztu wykonania prac naprawczych w pracach wykonanych przez pozwaną w kwotach 3925 zł (prace przy ul. (...) w U.) oraz 4100,00 zł (prace w lokalu przy ul (...) w U.), gdyż jak podano wyżej, zaistnienie kwestionowanych przez pozwaną wad w lokalach, jak również wysokości poniesionej z tego tytułu szkody, wymagało wiedzy specjalnej i naprowadzenia dowodu z opinii biegłego, któremu to obowiązkowi procesowemu powódka nie podołała (art. 6 k.c.).

Z tych przyczyn powództwo w pozostałej części oddalono (pkt II sentencji).

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w pkt III wyroku, znajduje podstawę prawną w art. 100 k.p.c. Powódka wygrała sprawę w 14 %. Na koszty poniesione przez powódkę składa się opłata od pozwu 3257 zł, od pełnomocnictwa 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata 5400 zł. Łącznie to kwota 8 674 zł, z czego 14 % daje kwotę 1214 zł.

Na koszty poniesione przez stronę pozwaną złożyły się opłata od pełnomocnictwa 17 zł i wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego 5400 zł, z czego 86 % daje kwotę 4 659 zł.

Po skompensowaniu ww. kwot (4 659 zł – 1214 zł), zasądzeniu na rzecz pozwanej od powódki podlegała kwota 3445 zł.

O odsetkach od zasądzonych kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

W pkt IV i V wyroku orzeczono o nieuiszczonych kosztach sądowych, które zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu winien ponieść przegrywający (art. 113 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 98 k.p.c. i art. 100 k.p.c.), a zatem powódka w 86 % i pozwana w 14 %. Koszty te stanowią pokryte z sum budżetowych tut. Sądu wynagrodzenie mediatora w kwocie 529,74 zł i nakazano pobrać ją częściowo od powódki (455,57 zł) – pkt IV wyroku, a częściowo od pozwanej (74,17zł) – pkt V wyroku, w obu przypadkach na rzecz Skarbu Państwa, gdyż to Skarb Państwa jest wierzycielem z tytułu wskazanych kosztów.

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

3.  (...)

(...)

(...)

4.  (...) (...)

5.  (...)