Wyrok z 27 stycznia 2026, sygn. I C 702/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 stycznia 2026 r.

Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Janusz Supiński

Protokolant: Katarzyna Kucharska

po rozpoznaniu w dniu 13.01.2026 r. w C.

sprawy z powództwa W. X.

przeciwko P. X.

o zapłatę

I.  Zasądza od pozwanego P. X. na rzecz powoda W. X. kwotę 10.000,00 (dziesięć tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16.07.2022r. do dnia zapłaty.

II.  Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.413,86 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

III.  Przyznaje adwokat H. X. kwotę 885,60 zł tytułem wynagrodzenia za sprawowaną funkcję kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego P. X., którą to kwotę należy wypłacić z zaliczek.

Sygn. akt. I C 702/23

UZASADNIENIE

Powód W. X. domagał się zasądzenia na jego rzecz od pozwanego P. X. kwoty 10.000,00 zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania. W uzasadnieniu podniósł, iż w dniu 14.06.2022 r. pozwany zawarł z powodem umowę pożyczki w/w kwoty 10.000,00 zł, której pozwany nie spłacił.

Pozwany P. X., działający poprzez kuratora procesowego, ustanowionego z uwagi na nieznane miejsca pobytu pozwanego, nie uznał powództwa i wniósł o jego oddalenie w całości. W uzasadnieniu pozwany zakwestionował zawarcie umowy pożyczki, nadto wskazał, że umowa traka winna była być zawarta w formie dokumentowej, a brak takiej formy uniemożliwia dopuszczenie dowodu z zeznań świadków lub przesłuchania stron, tym bardziej w sytuacji braku zgody pozwanego na taki dowód.

Sąd ustalił, co następuje:

Znajomość stron – W. X. oraz P. X. obejmowała okres kilkumiesięczny. W połowie czerwca 2022r. pozwany zwrócił się do powoda o udzielenie mu pożyczki w kwocie 15.000 zł. Powód oświadczył wówczas, że może udzielić pozwanemu pożyczki w maksymalnej kwocie 10.000 zł i na taką też kwotę strony zawarły umowę. Zgodnie z porozumieniem stron pozwany zobowiązany był do zwrotu kwoty 10.000 zł w terminie jednego miesiąca, czyli do połowy lipca 2022r. Pozwany nie wywiązał się z tego zobowiązania. Początkowo pozwany tłumaczył powodowi brak zwrotu pożyczki nadmiarem zajęć, wyjazdami, zamiarem dokonania zwrotu w formie przelewu. Ostatecznie pozwany zaprzestał komunikowania się z powodem.

dowód: zeznania powoda k 90

wydruk k. 8-27

odpis k 28

Sąd zważył, co następuje:

Sąd poczynił powyższe ustalenia faktyczne sprawy na podstawie zeznań powoda oraz dowodów z dokumentów zalegających w aktach sprawy, w szczególności wydruków z korespondencji elektronicznej prowadzonej przez strony. Mając na uwadze, iż ani zeznania powoda, ani tym bardziej przedstawione przez powoda dokumenty nie budzą wątpliwości co do ich treści oraz autentyczności, Sąd uznał, że mogą stanowić podstawę rozważań oraz następnie orzeczenia. Mając z kolei na uwadze treść owych zeznań oraz dokumentów należało, na podstawie art. 720 § 1 kc, orzec jak w pkt I wyroku.

W tym miejscu należy wszakże odnieść się do twierdzeń strony pozwanej, jakoby w sprawie niedopuszczalnym było przeprowadzanie dowodu z zeznań powoda, a to z uwagi na treść art. 74 § 1 i 2 kc. W ocenie pozwanego brak możliwości przesłuchania w sprawie powoda winien skutkować brakiem wykazania przez stronę powodową zawarcia przez strony rzeczonej umowy pożyczki, a tym samym brakiem wykazania zasadności swoich roszczeń.

Pochylając się nad tą kwestią Sąd oczywiście dostrzegł treść art. 720 § 2 kc stanowiącego, że umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej. Wykształcona na bazie tego przepisu wykładnia przewiduje, iż „Zgodnie z art. 720 § 2 KC w brzmieniu obowiązującym od 8.9.2016 r., umowa pożyczki, której wartość przekracza 1000 złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej. Jest to zastrzeżenie formy wyłącznie dla celów dowodowych (ad probationem). Oznacza to, że umowa pożyczki może być skutecznie zawarta w dowolnej formie, także w sposób dorozumiany (per facta concludentia), zaś niedochowanie formy dokumentowej w wypadku pożyczki o wartości przekraczającej 1000 złotych, nie skutkuje nieważnością umowy pożyczki, a jedynie ograniczeniami dowodowymi wynikającymi z art. 74 KC” [tak W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 34, 2025, Legalis] .

Sąd oczywiście dostrzegł też treść art. 74 § 1 kc - Zastrzeżenie formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Przepisu tego nie stosuje się, gdy zachowanie formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej.

Wreszcie Sąd dostrzegł i treść art. 74 § 2 kc, który z kolei przewiduje, że mimo niezachowania formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej przewidzianej dla celów dowodowych dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron jest dopuszczalny, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę, żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo fakt dokonania czynności prawnej jest uprawdopodobniony za pomocą dokumentu. Istotnym w niniejszej sprawie jest ostatnia fraza wskazanego § 2 art. 74 kc, mówiąca o tym, że ograniczenia dowodowego nie stosuje się w przypadku gdy fakt dokonania czynności prawnej jest uprawdopodobniony za pomocą dokumentu. W realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że strony prowadziły korespondencję elektroniczną drogą e-maili, a owa korespondencja dotyczyła zwrotu pieniędzy przez pozwanego na rzecz powoda. Treść tej korespondencji nie była w toku procesu kwestionowana. W takiej sytuacji zatem nie ulega wątpliwości, że powód uprawdopodobnił fakt zawarcia umowy z pozwanym, a co najmniej fakt, że pozwany był zobowiązany wobec powoda do zwrotu środków pieniężnych i odwlekał wywiązanie się z tego zobowiązania by ostatecznie w ogóle zaprzestać kontaktu z powodem. To z kolei oznacza, że możliwym prawnie było dopuszczenie dowodu z zeznań powoda. Taki też pogląd wyraża judykatura i literatura przedmiotu: „ Dowód z przesłuchania stron lub świadków na okoliczność dokonania czynności prawnej jest również dopuszczalny, jeśli fakt dokonania czynności uprawdopodobniony zostanie za pomocą dokumentu - np. przez wystawienie faktury. Legalną definicję dokumentu zawiera obecnie art. 773 KC. Dokument uprawdopodabniający dokonanie czynności w formie pisemnej nazywany jest "początkiem dowodu na piśmie". W wyr. z 29.9.2004 r. (II CK 527/03, V.) SN uznał, że początkiem dowodu na piśmie może być każdy dokument, z którego treści bezpośrednio lub pośrednio wynika fakt dokonania czynności - zarówno dokument prywatny, jak i urzędowy, w szczególności wystarczający jest list, dowód wpłaty, wycinek prasowy, wydruk komputerowy lub telegram. Dokument potwierdzające fakt dokonania czynności nie musi pochodzić od stron tej czynności - takie stanowisko zajął SN w wyr. z 8.5.2001 r. (IV CKN 290/00, OSNC 2002, Nr 1, poz. 9)” [tak W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 34, 2025, Legalis].

Warto jeszcze w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 77 ³ kc dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią. „W przypadku utrwalania informacji w postaci cyfrowej (za pomocą komputera) pojęcie nośnika informacji rozumiane może być dwojako: może być nim przedmiot, na którym utrwalono dane (dysk komputerowy), lub plik, w którym je zapisano. Według uzasadnienia nowelizacji pod pojęciem nośnika informacji rozmieć należy plik (Uzasadnienie, Druk sejmowy Nr (...) z 4.8.2014 r., Sejm VII kadencji, s. 5). Stanowisko to nie jest w pełni przekonujące. Wydaje się, że podobnie jak w przypadku formy pisemnej nośnikiem jest dokument, na którym sporządzono oświadczenie, a nie znaki na tym dokumencie, w przypadku oświadczeń składanych w formie elektronicznej za dokument (nośnik informacji) uznać należy raczej przedmiot, na którym dane są zapisywane, niż formę zapisu (plik)” [tak W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 34, 2025, Legalis]. „ W świetle art. 77 ³ KC dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią. Kluczową rolę w kwalifikacji dokumentu uzyskuje zatem intelektualna zawartość, czyli informacja (treść obejmująca różnego rodzaju oświadczenia, w tym oświadczenia woli), oraz możliwość jej odtworzenia, nie zaś to, czy dokument został podpisany (podpis nie jest już koniecznym elementem dokumentu). Pod względem sposobu sporządzenia dokumentu nowa definicja jest technologicznie neutralna, a zatem treść dokumentu może zostać dowolnie ujawniona (np. znaki graficzne, dźwięk, obraz), a także utrwalona na dowolnym nośniku (np. papier lub plik) i za pomocą dowolnych środków (pióro, komputer, telefon komórkowy) (…) Znaczenie dowodowe dokumentu realizowane jest zwłaszcza w tym aspekcie, że sposób utrwalenia informacji musi umożliwiać jej zachowanie i odtworzenie. Odtworzenie informacji wymaga zatem jej uprzedniego zapisania na nośniku, stąd też w istocie dokumentem jest łącznie informacja możliwa do odtworzenia i jej nośnik (np. w odniesieniu do dokumentu sporządzonego w postaci elektronicznej nośnikiem jest plik, czyli jednostka zapisu i przechowywania informacji). Z procesowego punktu widzenia należy mieć również na uwadze nośnik lub nośniki danych, na których zapisany jest dokument (np. płyta DVD) [tak A. Marcianiak (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom II. Komentarz do art. 2051–42412, wyd. 1, 2019, Legalis].

Odnosząc powyższe rozważania teoretyczno-prawne do realiów niniejszej sprawy należy zatem podkreślić, że przedstawione przez powoda wydruki korespondencji elektronicznej, prowadzonej przez strony wyczerpują definicje dokumentu, a to potwierdza kolejny raz dopuszczalność zastosowania art. 74 § 2 kc.

O kosztach sądowych Sąd orzekł w pkt II w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania – art. 98 § 1 kpc przy dostrzeżeniu kosztów procesu po stronie powoda w łącznej kwocie 3.413,86 zł, na którą składają się opłata od pozwu – 500 zł, opłata od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 1.800 zł, koszty doręczeń korespondencji przez komorników – 107,78 zł i 103,48 zł oraz zaliczka na kuratora – 885,60 zł.

Konsekwencją ustanowienia w sprawie kuratora dla pozwanego, nieznanego z miejsca pobytu było przyznanie temuż kuratorowi wynagrodzenia, o czym mowa w pkt III wyroku.