Wyrok z 28 stycznia 2026, sygn. VIII C 278/25

WYROK ZAOCZNY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 stycznia 2026 roku

Sąd Rejonowy w Kielcach VIII Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący sędzia Sylwia Nowak

po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2026 roku w L.

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. z siedzibą w O.

przeciwko O. M.

o zapłatę

oddala powództwo w całości.

sędzia Sylwia Nowak

Sygn. akt VIII C 278/25 upr.

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 28 stycznia 2026 roku

Pozwem z 4 grudnia 2024 roku powód (...) Sp. z o.o. w O. domagał się zasądzenia od pozwanego O. M. kwoty 8.959,42 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 4 grudnia 2024 roku oraz kosztów procesu. Jako uzasadnienie swego stanowiska wskazał, że na kwotę dochodzoną pozwem składa się kwota 7.74,03 zł z tytułu sumy niespłaconego kapitału pożyczki oraz prowizji, kwota 690,38 zł z tytułu sumy niespłaconych odsetek kapitałowych oraz kwota 295,01 zł z tytułu sumy skapitalizowanych odsetek za opóźnienie. Swoje roszczenie wywodził z umowy pożyczki zawartej pomiędzy O. M. a (...) Sp. z o.o. z siedzibą w V.. Powód wskazywał, że nabył wierzytelność z powyższej umowy od spółki (...) w dniu 17 września 2024 roku

Pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew po skutecznym doręczeniu odpisu pozwu.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu w całości z uwagi na brak legitymacji czynnej powoda.

Swoje roszczenie powód wywodził z umowy pożyczki pieniężnej (...) z dnia 26 sierpnia 2023 roku zawartej pomiędzy (...) Sp. z o.o. w V., a O. M.. Na mocy tej umowy O. M. została udzielona pożyczka w kwocie 6.700 zł na okres 52 tygodni.

Legitymacja materialna w przeciwieństwie do zdolności sądowej i zdolności procesowej nie jest żadną ogólną kwalifikacją prawną jakiegoś podmiotu, ale jest szczególnym uprawnieniem konkretnego podmiotu ocenianym z punktu widzenia prawa materialnego. Zdolność sądowa oznacza, że dany podmiot może być stroną w każdym procesie. Zdolność procesowa oznacza, że podmiot może osobiście lub przez pełnomocnika działać w procesie, a legitymacja procesowa materialna oznacza, że dany podmiot legitymowany jest do występowania w charakterze strony w konkretnym procesie w stosunku do jego przedmiotu. Nie ulega wątpliwości, że tylko ze stosunku określonego przez prawo materialne płynie uprawnienie konkretnego podmiotu do występowania z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu konkretnemu podmiotowi. Jeśli zostanie wykazane, że strony są związane prawnomaterialnie z przedmiotem procesu, którym jest roszczenie, to zostanie wykazana legitymacja powodów (czynna) i pozwanego (bierna). Inaczej mówiąc legitymacja materialna wynika ze stosunku prawnego wiążącego strony procesowe. Posiadanie legitymacji stanowi przesłankę merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem jeśli sąd stwierdzi, że strony łączy więź materialnoprawna i żądanie powoda jest uzasadnione, udzieli mu ochrony. Sprawa dotycząca określonego stosunku prawnego nie może być zatem wszczęta przez jakikolwiek podmiot, lecz jedynie przez podmiot określony, któremu służy do tego uprawnienie. Przed oceną merytoryczną sprawy sąd zawsze z urzędu ustala czy strony występujące w procesie posiadają legitymację, jej brak zawsze skutkuje bowiem oddaleniem powództwa bez potrzeby, a dokładniej bez możliwości merytorycznej oceny roszczenia (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 2 kwietnia 2009 r. I ACa 53/09; wyrok Sądu Najwyższego z 24 września 2009 r. II PK 78/09).

Jak stanowi art. 509 § 1 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Natomiast z treści § 2 powołanego wyżej przepisu wynika, że wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Przedmiotem przelewu może być także dostatecznie oznaczona wierzytelność przyszła. Jest przy tym oczywiste, że z treści umowy przelewu zawartej przez strony musi wynikać jej przedmiot. Innymi słowy skuteczność umowy przelewu wierzytelności uzależniona jest m.in. od skonkretyzowania przez strony wierzytelności będącej jej przedmiotem. Wierzytelność, która ma stanowić przedmiot rozporządzenia, powinna być w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana). Dotyczy to przede wszystkim wyraźnego określenia stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność (por. wyrok SN z 11 maja 1999 r., III CKN 423/98, X.. SN 2000, nr 1, s. 1), a zatem oznaczania stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. Strony stosunku, świadczenie oraz przedmiot świadczenia muszą być oznaczone, bądź przynajmniej możliwe do oznaczenia (oznaczalne) w momencie zawierania umowy przenoszącej wierzytelność. Z treści umowy przelewu zawartej przez strony musi wynikać jej przedmiot. Skuteczność umowy przelewu wierzytelności uzależniona jest jednak przede wszystkim od istnienia wierzytelności będącej jej przedmiotem. Cesjonariusza nie chroni dobra wiara, dlatego nabędzie on wierzytelność w takim zakresie i tylko wówczas, gdy służyła ona cedentowi a przeniesienie wierzytelności odbywa się więc zgodnie z zasadą, że nikt nie może przenieść więcej praw niż sam posiada.

Przelew wierzytelności jako taki nie powoduje zmiany zobowiązania. Każdorazowo o zakresie jego skutków prawnych decyduje stosunek wewnętrzny zobowiązania stanowiący przyczynę prawną przelewu. Skutek rozporządzający umowy cesji wierzytelności przyszłych nie następuje z chwilą zawarcia umowy cesji, tylko wystąpienia zdarzenia objętego ryzykiem ubezpieczeniowym lub powstania innych okoliczności skutkujących obowiązkiem świadczenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 września 1997 r., III CZP 45/97, OSNC 1998, nr 2, poz. 22).

Przepis art. 6 k.c., stanowi, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Regulacja ta określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne.

W kontekście powyższych rozważań, powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie w żadnej części z uwagi na brak wykazania legitymacji czynnej powoda.

Obowiązkiem procesowym powoda jest wykazanie jego legitymacji procesowej czynnej. W przypadku, gdy powód nie jest pierwotnym wierzycielem obowiązek ten aktualizuje się ze szczególną mocą, bowiem nie może być żadnych wątpliwości, w świetle przedstawionych sądowi dowodów, że powód w istocie skutecznie nabył dochodzoną wierzytelność i w konsekwencji ma legitymację procesową czynną do wytoczenia powództwa dotyczącego nabytej wierzytelności. Szczególną starannością muszą wykazywać się w omawianym zakresie podmioty, które w ramach prowadzonej działalności masowo skupują wierzytelności.

Legitymację czynną powód opierał na załączonej umowie cesji. Przedmiotem przelewu może być – co do zasady – wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać (E. Łętowska, System prawa cywilnego, tom III, cz. 1 str. 904). Zgodnie z treścią art. 511 k.c., jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew tej wierzytelności powinien być również pismem stwierdzony.

Z analizy materiału dowodowego zaoferowanego przez powoda wypływa tymczasem wniosek, że powód obowiązkom tym nie sprostał, ponieważ nie przedłożył dokumentów potwierdzających że doszło do skutecznego przelewu wierzytelności stanowiącej podstawę powództwa. Dokumenty złożone przez powoda nie wykazują jego legitymacji czynnej.

Do pozwu w niniejszej sprawie została dołączona umowa przelewu wierzytelności z dnia 17 września 2024 roku zawarta pomiędzy (...) z siedzibą w F., a (...) Sp. z o.o. w O. (k. 17-19). Powód nie wykazał natomiast, że (...) Ltd z siedzibą w F. jest następcą prawnym spółki, z którą pozwany zawarł umowę pożyczki, tj. (...) Sp. z o.o. w V.. W aktach sprawy jest jedynie kserokopia zawiadomienia o dokonanej cesji wierzytelności wysłana do O. M. (k. 26.), z której wynika, że dochodzone roszczenie przysługiwało pierwotnie (...) Sp. z o.o. w V.. Powód nie przedłożył jednak żadnej umowy cesji zawartej pomiędzy (...) Sp. z o.o. w V., a (...) z siedzibą w F. czy też zawartej między (...) Sp. z o.o. w V., a powodem.

W myśl art. 511 k.c. jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew tej wierzytelności powinien być również pismem stwierdzony. Zapis ten nie oznacza nic innego jak formę pisemną zastrzeżoną dla celów dowodowych. Zawiadomienie o dokonaniu cesji wysłane do dłużnika nie stanowi pisemnego stwierdzenia przelewu wierzytelności. Kodeks cywilny posługuje się zwrotem „stwierdzenie pismem” w art. 77 § 2 i 3 k.c. (rozwiązanie, odstąpienie, wypowiedzenie umowy zawartej na piśmie), 590 § 1 k.c. (zastrzeżenie własności), 606 k.c. (umowa dostawy), 648 § 1 k.c. (umowa o roboty budowlane), 720 § 2 k.c. (umowa pożyczki, której wartość przenosi 500 zł), 860 § 2 k.c. (umowa spółki) i zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie nie ma sporu, iż wymienione czynności winny być dla celów dowodowych sporządzone w formie pisemnej (por. wyrok SR w Bytomiu z dn. 05.05.2016 r. sygn. akt I C 5/16).

W przedmiotowej sprawie brak stosownych dowodów w tej kwestii albowiem wspomniane zawiadomienie o przelewie wierzytelności takiego dowodu nie stanowi. Ponadto stanowi ono jedynie niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kopię. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.c. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez występującego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika strony; poprzez złożenie poświadczonego przez pełnomocnika odpisu dokumentu potwierdza się w nim istnienie dokumentu „źródłowego" o treści takiej samej jak odpis. Dopiero złożenie takiego dokumentu jest wystarczające dla zrealizowania funkcji dowodu z dokumentu.

W konsekwencji strona powodowa nie udowodniła, że wstąpiła w miejsce pierwotnego wierzyciela i może domagać się zwrotu pożyczki wraz ze świadczeniami ubocznymi.

Mając na uwadze powyższe, powództwo podlegało oddaleniu w całości o czym orzeczono w sentencji wyroku.

sędzia Sylwia Nowak