Wyrok z 29 stycznia 2026, sygn. II K 1002/25

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 1002/25

G. wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

I. J.

1. W okresie od 02.06.2023 r. do 4 stycznia 2024 r. w V. uchylał się od ciążącego na nim z mocy ustawy obowiązku alimentacyjnego na rzecz A. J. w kwocie po 500 zł miesięcznie, orzeczonego na podstawie ugody Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 16 lipca 2019 r. o sygn. III RC 389/19, przy czym łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych a uprawniona narażona została na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

2. W okresie od 10.07.2024 r. do 1.04.2025 r. w V. uchylał się od ciążącego na nim z mocy ustawy obowiązku alimentacyjnego na rzecz A. J. w kwocie po 500 zł miesięcznie, orzeczonego na podstawie ugody Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 16 lipca 2019 r. o sygn. III RC 389/19, przy czym łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych a uprawniona narażona została na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

G. A. i I. J. pozostawali w związku partnerskim krótko przed narodzinami ich syna A. J..

W dniu 16 lipca 2019 roku przed Sądem Rejonowym w Toruniu zapadła ugoda, na mocy której I. J. został zobowiązany do płacenia rat alimentacyjnych na rzecz syna A. w wysokości po 500 zł miesięcznie, płatnych do rąk matki dziecka do dnia 15. każdego miesiąca.

I. J. nigdy nie płacił alimentów, nie dawał synowi prezentów, nie kontaktował się z nim.

Egzekucja świadczeń alimentacyjnych okazała się bezskuteczna. W związku z tym G. A. zostało przyznane świadczenie z (...) w wysokości 500 zł na syna A. za okres od 1 października 2023 roku do dnia 30 września 2024 roku oraz od 1 października 2024 roku do 30 września 2025 roku.

W okresie od czerwca 2023 roku do kwietnia 2025 roku A. był na utrzymaniu matki, która nie pracowała. Utrzymywali się ze świadczeń z (...), świadczenia rodzinnego na dziecko, opiekuńczego dodatku oraz z pieniędzy z (...). Z funduszu G. A. otrzymywała także 400 zł na drugie dziecko. Nikt bliski nie pomagał matce uprawnionego w tym czasie.

A. J. ma 7 lat, urodził się z zespołem (...), ma chore serce i schorzenia neurologiczne. A. przyjmuje dodatkowo płatne leki i nosi pampersy.

Gdyby nie świadczenia z (...), G. A. nie mogłaby zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych syna A. J..

I. J. w okresie od 4 stycznia 2024 roku do 9 lipca 2024 roku był zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. W okresie objętym zarzutem nie pracował, nie pobierał renty, emerytury, zasiłków z (...). Po opuszczeniu zakładu karnego w czerwcu 2025 roku I. J. podjął pracę.

I. J. był wielokrotnie karany, w tym trzykrotnie za przestępstwo niepłacenia alimentów – raz na karę bezwzględną pozbawienia wolności i dwa razy na karę ograniczenia wolności, przy czym raz kara ograniczenia wolności została mu zamieniona na zastępczą karę pozbawienia wolności.

zeznania G. A.

ugoda

zeznania G. A.

zaświadczenie

decyzja

zeznania G. A.

Dokumentacja z (...) 16-21

Pismo z (...)

wyjaśnienia I. J.

karta karna

58v. i 116

5

58v. i 116

4

2 i 3

58v. i 116

16-21

48 i 51

94 i 115

66-71

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

Ocena Dowodów

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

wyjaśnienia I. J.

zeznania G. A.

dokumenty uzyskane od (...), (...), (...) w V.,(...), dane o karalności

Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia oskarżonego w zakresie przyznania się do winy. Znajduje to potwierdzenie w zgromadzonym w niniejszej sprawie materiale dowodowym. Oskarżony wskazał, że nie płacił alimentów, choć wiedział, że powinien to robić, ponieważ nie miał pracy. Za niewiarygodne Sąd natomiast uznał oświadczenia oskarżonego, że przekazywał jakiekolwiek prezenty dla syna i zabiegał o kontakt z nim. Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego, jakoby matka ich wspólnego dziecka uniemożliwiała mu kontakt z synem, a nawet groziła oskarżonemu, wskutek czego oskarżony bał się chodzić do syna.

Sąd uznał za wiarygodne zeznania matki małoletniego A. J., opisujące sytuację materialną jej i dzieci, jak również sytuację zdrowotną małoletniego oraz zachowanie oskarżonego. Sąd dał wiarę świadkowi także w kwestiach pobocznych, nie mających bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a dotyczących chociażby kwestii nieutrzymywania kontaktu z synem przez oskarżonego. Zeznania G. A. należy ocenić jako konsekwentne, logiczne i jasne oraz korespondujące z pozostałym pozaosobowym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Brak jest podstaw do podważenie jej wiarygodności.

Sąd dał wiarę wszelkim przeprowadzonym w sprawie dowodom z dokumentów, na których oparł ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie, w szczególności w postaci dokumentacji uzyskanej od (...), (...),(...) w V., (...) a także danych o karalności oskarżonego. Dokumenty te zostały pozyskane, sporządzone i przeprowadzone zgodnie z wymogami procedury karnej, a żadna ze stron nie zakwestionowała ich rzetelności ani prawdziwości. Również Sąd nie miał podstaw do podważenia ich wiarygodności.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐X

Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

I

W. A.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Do zrealizowania znamion przestępstwa z art. 209 § 1 kk wystarczy, że wskutek uchylania się zobowiązanego od obowiązku alimentacyjnego powstanie zaległość, której łączna wysokość stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych. Z kolei, jeśli sprawca naraża uprawnionego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, to jego zachowanie wypełnia znamiona czynu zabronionego z art. 209 § 1a kk. W tym miejscu należy zaznaczyć, że przez „zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych” rozumie się dostarczenie środków materialnych koniecznych nie tylko do utrzymania, ale także do uzyskania niezbędnego wykształcenia i korzystania z dóbr kulturalnych. Konieczne jest nie tylko zabezpieczenie minimum egzystencji uprawnionemu, ale także stworzenie mu warunków umożliwiających zaspokojenie potrzeb życiowych wyższego rzędu, tj. zapewnieniu możliwości wykształcenia czy dostępu do dóbr kulturalnych. Co więcej, fakt zaspakajania podstawowych potrzeb życiowych uprawnionego kosztem znacznego wysiłku osoby współzobowiązanej do alimentacji, albo przez inne osoby nie zobowiązane, a także z funduszu alimentacyjnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie wyłącza ustawowego znamienia narażenia na niemożność zaspokojenia tych potrzeb. Jedynie w sytuacji, gdy osoba uprawniona do świadczeń alimentacyjnych uzyskała majątek w pełni wystarczający na zaspokajanie jej podstawowych potrzeb, odpada materialna podstawa bytu tego przestępstwa.

I. J. swoim zachowaniem zrealizował znamiona dwóch przestępstw z art. 209 § 1a kk w okresie od 2 czerwca 2023 roku do 4 stycznia 2024 roku oraz od 10 lipca 2024 roku do 1 kwietnia 2025 roku. Zarówno w pierwszym, jak i w drugim okresie nie wypełniając obowiązku alimentacyjnego wobec swojego syna A. J. spowodował zaległość przekraczającą 3 świadczenia okresowe. Co więcej, Sąd ustalił, że oskarżony od tego obowiązku „uchylał się”, tj. mając obiektywną możliwość wykonywania tego obowiązku, nie dopełniał go ze złej woli. Nie podjął bowiem starań, by podjąć zatrudnienie, mimo że nie było żadnych obiektywnych ku temu przeszkód. Spełnione zostało także znamię w postaci określenia co do wysokości obowiązku alimentacyjnego w ugodzie sądowej.

Oskarżony jest osobą dojrzałą, znał obowiązujące prawo, miał świadomość istnienia obowiązku alimentacyjnego wobec swojego syna oraz wiedział, że jego zachowanie jest niezgodne z prawem. Przez obydwa okresy objęte zarzutem nie tylko nie wypełniał obowiązku łożenia na utrzymanie swojego dziecka poprzez przekazywanie jego matce kwot pieniężnych, ale także w żaden inny sposób nie uczestniczył w jego utrzymaniu, a nawet nie dołożył staranności, aby utrzymywać z synem kontakt, nawet mimo tego, że dziecko oskarżonego jest chore i wymaga o wiele więcej opieki, uwagi i nakładów finansowych. W tym miejscu należy zaznaczyć, że Sąd nie dał wiary oskarżonemu, który podawał, że nie utrzymuje kontaktu z synem przez działania jego matki.

Oskarżony mając możliwość podjęcia zatrudnienia i wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego mimo to nie dopełniał swojego obowiązku ze złej woli. Należy zauważyć, że jako mężczyzna w sile wieku, dobrego zdrowia miał możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia, by uniknąć popełnienia kolejnego przestępstwa, jednakże nie dołożył w tym zakresie minumum staranności.

Skutkiem zachowania I. J. było natomiast narażenie uprawnionego na niemożność zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. Gdyby bowiem nie świadczenia z(...), G. A. nie byłaby w stanie samodzielnie zapewnić bytu synowi A.. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że uprawniony jest dzieckiem o licznych przypadłościach zdrowotnych, które generują dodatkowe koszty. A. J. ma zespół (...), chore serce i schorzenia neurologiczne. Przyjmuje dodatkowo płatne leki, jak również korzysta z pampersów.

Czyny oskarżonego były społecznie szkodliwie, jak również zawinione, o czym więcej w części 4. uzasadnienia.

Tym samym, należało uznać, że I. J. popełnił dwa przestępstwa z art. 209 § 1a kk. Popełnił je w warunkach ciągu przestępstw, o którym mowa w art. 91 § 1 kk. Przepis ten stanowi, że jeżeli sprawca popełnia w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności, dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw, sąd orzeka jedną karę określoną w przepisie stanowiącym podstawę jej wymiaru dla każdego z tych przestępstw, w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę. Sposobność popełnienia dwóch przestępstw nie alimentacji z art. 209 § 1a kk była taka sama, zaś odstępy czasu pomiędzy tymi czynami należało uznać za krótkie.

☐Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

II

W. A.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

Kary, Środki Karne, Przepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

I. J.

Punkt I

Punkt I

Zgodnie z art. 53 § 1 kk sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych w ustawie, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu, okoliczności obciążające i okoliczności łagodzące, cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego. Dolegliwość kary nie może przekraczać stopnia winy.

Oskarżony jest osobą dorosłą, co do której nie ujawniły się żadne okoliczności obniżające stopień winy.

Stopień społecznej szkodliwości czynu był znaczny – wskutek popełnionych czynów oskarżony naraził swojego małoletniego, chorego syna na niemożność zaspokajania podstawowych potrzeb. Okresy niealimentacji były długie – 7 i 9 miesięcy.

W ocenie Sądu do okoliczności łagodzących należało zaliczyć jedynie przyznanie się oskarżonego do winy.

Do okoliczności zaostrzających należało zaliczyć uprzednią karalność oskarżonego, w tym za przestępstwa z art. 209 § 1a kk.

Czyn penalizowany przez art. 209 § 1a kk jest zagrożony karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat dwóch.

Sąd na podstawie art. 209 § 1a kk w zw. z art. 91 § 1 kk wymierzył oskarżonemu karę 7 miesięcy pozbawienia wolności. Zdaniem Sądu wymierzona kara w odpowiednim stopniu uwzględnia stopień społecznej szkodliwości czynu, zawinienie oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, jakie ma odnieść w stosunku do sprawcy.

Wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszej naruszałoby społeczne poczucie sprawiedliwości, a nadto stanowiłby niewystarczające zabezpieczenie funkcji represyjnej.

W ocenie Sądu kara pozbawienia wolności wymierzona w tej wysokości, spełni stawiane przed nią cele i będzie odpowiednią reakcją prawnokarną na zachowanie oskarżonego.

Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania wobec oskarżonego kary grzywny, gdyż w przypadku przestępstwa niealimentacji, grzywna jest karą, którą trudno byłoby wyegzekwować, zważywszy na fakt, iż oskarżony nie płacił alimentów na rzecz syna.

Kara ograniczenia wolności, w ocenie Sądu, byłaby karą, której wyegzekwowanie mogłoby wiązać się z trudnościami, z uwagi na fakt, iż oskarżonemu już wcześniej była wymierzana taka kara, ale jednak jej nie wykonał, w efekcie czego została wobec niego orzeczona zastępcza kara pozbawienia wolności, co więcej kara ta została orzeczona również za przestępstwo z art. 209 § 1a kk.

Oskarżony był już karany na karę pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 209 § 1a kk i nie wyciągnął z tego żadnych wniosków.

Wymierzona kara spełnia dyrektywy wskazane w art. 53 § 1 i 2 kk. Taka reakcja karna spełni swoje funkcje wychowawcze, represyjne jak i prewencyjne. Zdaniem Sądu uświadomi ona oskarżonemu naganność jego zachowania oraz skutecznie zapobiegnie popełnieniu przez niego podobnego przestępstwa w przyszłości.

5. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

6. Inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

Koszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Punkt II

Sąd na podstawie art. 17 ust.1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych ( Dz. U. z 2023 poz.123 ze. zm.) i art. 624 kpk zwolnił oskarżonego od obowiązku uiszczenia opłaty a wydatkami poniesionymi od chwili wszczęcia postępowania obciążył Skarb Państwa z uwagi na jego sytuację majątkową i widmo wykonywania kolejnej kary pozbawienia wolności. W ocenie Sądu, jeśli oskarżony uzyska jakiekolwiek środki finansowe, to powinien je w pierwszej kolejności przeznaczyć na utrzymanie swoich dzieci.

Podpis