Wyrok z 5 lutego 2026, sygn. III C 539/24
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
Sygn. akt III C 539/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lutego 2026 r.
Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny
w składzie następującym:
|
Przewodniczący: |
Sędzia Justyna Pikulik |
|
Protokolant: |
Marek Falco |
po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2026 r. w Szczecinie na rozprawie
sprawy z powództwa (...). (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L.
przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w S.
o zapłatę
1. zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. na rzecz powoda (...). (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. kwotę 3.222,67 zł (trzy tysiące dwieście dwadzieścia dwa złote sześćdziesiąt siedem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia 18 kwietnia 2024 r. do dnia zapłaty;
2. w pozostałej części powództwo oddala;
3. zasądza od powoda (...). (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na rzecz pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. na kwotę 2.247,73 zł (dwa tysiące dwieście czterdzieści siedem złotych siedemdziesiąt trzy grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;
4. nakazuje pobrać od powoda (...). (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie kwotę 1.823,27 zł (tysiąc osiemset dwadzieścia trzy złote dwadzieścia siedem groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych;
5. nakazuje pobrać od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie kwotę 337,51 zł (trzysta trzydzieści siedem złotych pięćdziesiąt jeden groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.
Sygn. akt III C 539/24
UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym w dniu 28 czerwca 2024 roku powód P..pl spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w S. kwoty:
- 20.436,25 złotych wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od 18 kwietnia 2024 roku do dnia zapłaty,
- 200 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w zapłacie naliczonymi od dnia 18.04.2024 r.
a także o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że 18 marca 2024 roku doszło do zdarzenia, w wyniku którego pojazd marki F. o numerze rejestracyjnym (...), stanowiący własność F. S. został uszkodzony przez sprawcę posiadającego polisę od odpowiedzialności cywilnej w pozwanym zakładzie ubezpieczeń. Pozwany wypłacił odszkodowanie z tytułu szkody w pojeździe, jednak nie w pełnej wysokości – wysokość szkody została ustalona przez ubezpieczyciela na kwotę 2.906,11 zł i taka też kwota została poszkodowanemu wypłacona. Tymczasem zgodnie ze sporządzoną na zlecenie powoda kalkulacją naprawy, koszt usunięcia uszkodzeń w pojeździe poszkodowanego na dzień szkody opiewał na kwotę 23.342,46 zł. Powód wskazał, że dochodzi w niniejszym postępowaniu kwoty 20.636,25 zł, na którą składa się kwota 20.436,25 zł tytułem części odszkodowania za uszkodzenie pojazdu oraz kwota 200 zł z tytułu kosztów poniesionych przez pozwanego na wycenę kosztów naprawy pojazdu. Powód wskazał, że dniem wymagalności roszczenia w kwocie 20.436,25 jest dzień 18 marca 2024 r., a dniem wymagalności roszczenia w kwocie 200 zł jest dzień 18 kwietnia 2024 r.
Pozwany (...) S.A. z siedzibą w S. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Pozwany zakład ubezpieczeń zakwestionował, że koszty naprawy pojazdu poszkodowanego po szkodzie z dnia 18 marca 2024 r. przekraczają kwotę 2.906,11 zł brutto i że wartość kosztów naprawy pojazdu poszkodowanego po szkodzie z dnia 18 marca 2024 r. winny być ustalane na podstawie kalkulacji prywatnego rzeczoznawcy przedstawionej do pozwu. Ponadto zakwestionował zwrot kosztów opinii prywatnego rzeczoznawcy i to, że koszty prywatnej opinii są normalnym następstwem szkody. Zakwestionował także legitymację czynną powoda. Pozwany podniósł także, że wskazano poszkodowanemu warsztat, który może przeprowadzić naprawę pojazdu na podstawie kosztorysu naprawy pozwanego, w sposób przywracający pojazd do stanu sprzed szkody.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny
18 marca 2024 r. doszło do kolizji, w której samochód marki F. o numerze rejestracyjnym (...), stanowiący własność F. S., został uszkodzony przez sprawcę posiadającego umowę ubezpieczenia obowiązkowego OC w (...) S.A. z siedzibą w S.. Uszkodzone zostało tylne lewe nadkole. Szkoda była częściowa i pojazd jest jezdny.
Niesporne, a nadto dowód:
- fotografie na płytach CD k. 4, k. 124,
- zeznania świadka F. S. k. 90.
Pismem z 21 marca 2024 r. ubezpieczyciel sprawcy (...) S.A. przyznał poszkodowanemu odszkodowanie w wysokości 2.906,11 zł. Wysokość szkody została ustalona w oparciu o kalkulację naprawy nr (...) sporządzony na zlecenie ubezpieczyciela poszkodowanego, z której wynikało, że szkoda w pojeździe opiewa na kwotę 2.906,11 zł.
Dowód:
- pismo z 21 marca 2024 r. – k. 21,
- kalkulacja naprawy nr (...) k. 45v.-48,
- zeznania świadka F. S. k. 90.
Ubezpieczyciel sprawcy (...) S.A. złożył poszkodowanemu propozycję naprawy w warsztacie współpracującym, na co poszkodowany się nie zgodził, gdyż oddanie pojazdu do warsztatu wstrzymałoby jego możliwości zarobkowe.
Dowód:
- informacja o kosztach naprawy k. 45,
- zeznania świadka F. S. k. 90.
25 marca 2024 r. pomiędzy F. S. (cedentem) a DoplatyDoAuta.pl (...) z siedzibą w L. (cesjonariuszem) została zawarta umowa przelewu wierzytelności wynikającej ze szkody w pojeździe marki F. o numerze rejestracyjnym (...), który w dniu 18 marca 2024. uległ uszkodzeniu. Umowę w imieniu cesjonariusza zawarła J. J. na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa w dniu 23 czerwca 2022 r. O fakcie zawarcia cesji poinformowano (...) S.A. w S..
Dowód:
- umowa cesji wierzytelności – k. 22,
- zawiadomienie o przelewie wierzytelności – k. 22v.,
- pełnomocnictwo – k. 24,
- zeznania świadka F. S. k. 90.
26 marca 2024 r. DoplatyDoAuta.pl (...) z siedzibą w L. (cedent) przelał na rzecz P..pl spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. wierzytelność wynikającą ze szkody w pojeździe marki F. o numerze rejestracyjnym (...), który w dniu 18 marca 2024. uległ uszkodzeniu. Umowę w imieniu cedenta zawarła J. J. na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa w dniu 23 czerwca 2022 r. O fakcie zawarcia cesji poinformowano (...) S.A. w S..
Dowód:
- umowa cesji wierzytelności – k. 24v.,
- pełnomocnictwo – k. 24,
- zawiadomienie o przelewie wierzytelności – k. 25.
W związku z rozbieżnościami co do wysokości odszkodowania na zlecenie P..pl sporządzono kalkulację szkody w samochodzie marki F. o numerze rejestracyjnym (...). Szkoda w przedmiotowym pojeździe została oszacowana na kwotę 23.342,36 zł. Koszt sporządzenia prywatnej kalkulacji wyniósł 200 zł.
Dowód:
- kosztorys – k. 25v.-28,
- faktura za kosztorys naprawy – k. 28v, k. 52.
Pismem z 4 kwietnia 2024 r. P..pl skierował do (...) S.A. ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty 20.636,25 zł w terminie 3 dni, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.
Dowód:
- przedsądowe wezwanie do zapłaty z 4 kwietnia 2024 r. – k. 29,
- potwierdzenie nadania – k. 30
Koszt przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody ustalony przy uwzględnieniu średnich stawek stosowanych w nieautoryzowanych warsztatach naprawczych na terenie byłego województwa (...) wynosił 5.928,78 zł.
Koszt przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody ustalony przy uwzględnieniu braku wcześniejszych uszkodzeń, wieku pojazdu, jego przebiegu, a także wyeksploatowania wynosił na dzień szkody 5.928,78 zł.
Zgodnie z technologią producenta pojazdu możliwa i właściwa jest naprawa przez prostowanie uszkodzonego elementu i jego lakierowanie. Niezasadna jest wymiana tego elementu.
Dowód:
- opinia biegłego sądowego z 25 lutego 2025 r. – k. 105-113,
- uzupełniająca opinia biegłego sądowego z 9 lipca 2025 r. – k. 135-141,
- uzupełniająca opinia biegłego sądowego z 9 października 2025 r. – k. 168-169.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie powód P..pl spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) S.A. kwoty 20.636,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 18 kwietnia 2024 r. do dnia zapłaty, z czego kwota 20.436,25 dotyczyła zwrotu kosztów naprawy pojazdu uszkodzonego, a kwota 200 zł dotyczyła sporządzenia prywatnej kalkulacji naprawy.
Legitymacja strony powodowej wobec pozwanego ubezpieczyciela wynika z nabycia przez powoda od poprzednika prawnego poszkodowanego wierzytelności o wypłatę odszkodowania z tytułu kosztów naprawy pojazdu na podstawie dwóch umów cesji (art. 509 k.c.), co strona pozwana zakwestionowała.
Zgodnie z przepisem art 509 § 1 i 2 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
Sąd nie podzielił zarzutu strony pozwanej dotyczącego braku legitymacji czynnej powoda, albowiem zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności przedłożone umowy cesji wierzytelności, pozwoliły Sądowi na ustalenie, że umowy te zawierają wszelkie niezbędne elementy konstrukcyjne, o których mowa w art. 509 i nast. k.c., i zostały skutecznie zawarte. Zarówno pierwsza z umów cesji, jak i druga, zostały zawarte w imieniu A. G. przez J. J., której zostało udzielone stosowne pełnomocnictwo (k. 24).
Stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o dokumenty złożone przez strony postępowania, których wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała, i które nie wzbudziły żadnej wątpliwości ze strony orzekającego w sprawie Sądu. Sąd dopuścił również dowód z zeznań świadka – poszkodowanego F. S., które pozwoliły na ustalenie, iż pojazd nie był naprawiony po wystąpieniu szkody. Zeznania świadka, korespondujące z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, zostały uznane za wiarygodne.
W spornym zakresie ustalenia faktyczne Sąd poczynił w oparciu o opinię główną i opinie uzupełniające biegłego sądowego M. M., które zostały sporządzone rzetelnie, klarownie, a jednocześnie zawierały informacje niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wskazać przy tym należy, że opinia uzupełniająca biegłego została przeprowadzona w zakresie oględzin pojazdu, co dodatkowo poszerza materiał dowodowy.
Podstawą prawną żądania pozwu był art. 436 § 1 k.c., który stanowi, że odpowiedzialność przewidzianą w art. 435 k.c. ponosi samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody.
Natomiast zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia, natomiast na podstawie art. 36 ust. 1 zd. 1 cyt. ustawy odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej.
Cytowany przepis jest wyrazem tendencji ustawodawcy, aby umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej stwarzała możliwie szeroki zakres ochrony ubezpieczeniowej zarówno ubezpieczonemu sprawcy szkody przed konsekwencjami osobistego ponoszenia odpowiedzialności cywilnej, jak i poszkodowanemu, przez zapewnienie mu pełnej kompensaty ze strony ubezpieczyciela szkody wyrządzonej przez ponoszącego odpowiedzialność cywilną sprawcę. W konsekwencji odpowiedzialność ubezpieczyciela determinowana jest odpowiedzialnością sprawcy wypadku.
Świadczenie pieniężne, które wypłaca ubezpieczyciel w ramach odpowiedzialności przewidzianej przez rzeczone przepisy, jest ustalane według reguł rządzących cywilnym prawem odszkodowawczym, a więc o rodzaju i wysokości świadczeń należnych od ubezpieczyciela decydują przepisy kodeksu cywilnego, zwłaszcza art. 361 – 363 k.c., z tą jednak istotną różnicą, że w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych wyłącznym sposobem naprawienia szkody jest odszkodowanie pieniężne (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 24 lipca 2014 roku w sprawie o sygn. akt I ACa 134/14).
Pozwany zakład ubezpieczeń nie kwestionował zasady swojej odpowiedzialności za szkodę powstałą w pojeździe należącym do poszkodowanego i wypłacił odszkodowanie w kwocie 2.906,11 złotych. Nie budziło bowiem wątpliwości, że do przedmiotowego zdarzenia drogowego doszło na skutek zawinionego działania uczestnika ruchu drogowego posiadającego polisę w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody związane z ruchem pojazdu mechanicznego u pozwanego ubezpieczyciela.
Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu pozostawała zatem wysokość wypłaconego odszkodowania w toku postępowania likwidacyjnego, a zatem czy zasadnie powód dochodzi zapłaty dalszego odszkodowania hipotetycznego.
Wskazać należy, że świadczenie ubezpieczyciela z tytułu umowy ubezpieczenia majątkowego ma charakter odszkodowawczy i ta funkcja kompensacyjna determinuje podstawową treść pojęciową, zakres i poziom odszkodowania. Odpowiedzialność natomiast zakładu ubezpieczeń jest szczególną postacią odpowiedzialności cywilnej, a prawo ubezpieczeń majątkowych jest częścią prawa odszkodowawczego. Pojęcie szkody w ubezpieczeniach jest zatem takie samo jak w innych działach prawa odszkodowawczego, zasada odszkodowania nie może być bowiem traktowana w oderwaniu od ogólnych zasad odszkodowawczych, które znalazły wyraz i zostały uregulowanie w kodeksie cywilnym. Dotyczy to samych pojęć szkody i odszkodowania. Wskazać przy tym należy, że zakład ubezpieczeń obowiązany jest do naprawienia szkody tylko w formie wypłaty odpowiedniej sumy pieniężnej, nie zaś wedle wyboru poszkodowanego także przez przywrócenie stanu poprzedniego, co wyłącza stosowanie w tych okolicznościach art. 363 § 1 k.c. Niezależnie od tego, czy poszkodowany naprawił, uszkodzoną rzecz, należy mu się od zakładu ubezpieczeń odszkodowanie ustalone według zasad art. 363 § 2 k.c., w związku z art. 361 § 2 k.c., co oznacza, że jego wysokość ma odpowiadać kosztom przywrócenia rzeczy jej wartości sprzed wypadku.
Zgodnie z art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W literaturze dominującą jest teoria adekwatnego związku przyczynowego, od której odstępstwa mogą wystąpić w warunkach opisanych w art. 361 § 2 k.c., zgodnie z którym granicach określonych w art. 361 § 1 k.c., w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Co do zasady normalny związek przyczynowy pełni zatem w prawie cywilnym funkcję przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, a nadto wyznacza jej granice w tym sensie, że zobowiązany ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa zdarzeń, z którymi ustawa łączy jego obowiązek odszkodowawczy. Skutki zaś pozostające poza granicami adekwatnej przyczynowości nie są objęte takim obowiązkiem. Adekwatny związek przyczynowy pozwala na uznanie prawnej doniosłości tych skutków, które są dla badanego zdarzenia zwykłe (typowe, normalne), a na odrzucenie takich, które oceniamy jako niezwykłe, nietypowe, nienormalne. Następstwo zdarzenia ma zaś normalny charakter wówczas, gdy w danym układzie stosunków i warunków oraz w zwyczajnym biegu rzeczy, bez zaistnienia szczególnych okoliczności, szkoda jest następstwem danego zdarzenia lub gdy zazwyczaj, w zwykłym porządku rzeczy jest konsekwencją danego zdarzenia (por. wyrok SN z dnia 11.09.2003 r., sygn. III CKN 473/01 oraz wyrok SN z dnia 26.01.2006 r., II CK 372/05). W świetle powyższego przepisu wysokość odszkodowania ubezpieczeniowego świadczonego z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody związane z ruchem pojazdu mechanicznego jest zakreślona granicami odpowiedzialności cywilnej posiadacza, kierowcy samochodu. Reguła płynąca z przywołanego przepisu nakazuje także przestrzeganie zasady pełnego odszkodowania w granicach wspomnianego adekwatnego związku przyczynowego. Podstawową bowiem funkcją odszkodowania jest kompensacja, co oznacza, że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę, nie może ono jednak przewyższać wysokości faktycznie poniesionej szkody.
Odnosząc się do żądania zwrotu kosztów naprawy pojazdu wskazać należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Z przepisu art. 34 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) wynika natomiast, że odszkodowanie, które zakład ubezpieczeń, w ramach odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, zobowiązany jest wypłacić poszkodowanemu, ustala się w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem, jeżeli są oni zobowiązani do odszkodowania za szkodę wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu. Zgodnie natomiast z art. 363 § 1 k.c., naprawienie szkody, jeżeli taki jest wybór poszkodowanego, powinno nastąpić przez przywrócenie stanu poprzedniego. Odszkodowanie, jakie zobowiązany jest w takiej sytuacji wypłacić zakład ubezpieczeń, obejmuje wszelkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki poniesione w celu przywrócenia stanu poprzedniego rzeczy. Przywrócenie uszkodzonej rzeczy do stanu poprzedniego oznacza zaś doprowadzenie jej do stanu używalności i jakości w zakresie istniejącym przed wypadkiem; w razie uszkodzenia pojazdu mechanicznego chodzi o przywrócenie mu sprawności technicznej, zapewniającej bezpieczeństwo kierowcy i innych uczestników ruchu, oraz wyglądu sprzed wypadku (por. uchwałę SN z dnia 12 kwietnia 2012 r., II CZP 80/11). Podkreślenia wymaga, że poszkodowanemu w związku z ruchem pojazdu mechanicznego przysługuje w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie odszkodowawcze z chwilą powstania obowiązku naprawienia szkody, a nie gdy powstaną koszty naprawy pojazdu. W myśl przepisów Kodeksu cywilnego i istoty instytucji odszkodowania, roszczenie i świadczenie odszkodowawcze jest niezależne od tego, czy naprawa została dokonana. Wysokość świadczeń należy obliczać na podstawie ustaleń co do zakresu uszkodzeń i technicznie uzasadnionych sposobów naprawy, przy przyjęciu przewidzianych kosztów niezbędnych materiałów i robocizny według cen z daty ich ustalenia, a naprawa pojazdu przed uzyskaniem świadczeń z zakładu ubezpieczeń i jej faktyczny zakres, nie ma zasadniczego wpływu na powyższy sposób ustalania ich wysokości. Zastosowanie takiego miernika dla ustalenia wysokości odszkodowania wymaga przede wszystkim jego kompensacyjna funkcja. Powstanie roszczenia w stosunku do ubezpieczyciela o zapłatę odszkodowania, a tym samym zakres odszkodowania, nie zależą od tego, czy poszkodowany dokonał (w ogóle lub w części) restytucji i czy ma taki zamiar. Dla powstania roszczenia o naprawienie szkody w postaci kosztów naprawy pojazdu nie mają również znaczenia późniejsze zdarzenia, choćby w postaci sprzedaży uszkodzonego lub już naprawionego pojazdu. Zbycie rzeczy jest uprawnieniem właściciela tak samo, jak korzystanie z niej. Skorzystanie z tego uprawnienia nie może ograniczać wysokości należnego poszkodowanemu odszkodowania; ubezpieczyciel sprawcy szkody powinien bowiem wyrównać uszczerbek w majątku poszkodowanego do pełnej wysokości szkody (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2021 r., I NSNc 150/20 i przywołane tam orzecznictwo).
W oparciu o opinię biegłego sądowego z dnia 25 lutego 2025 r. Sąd ustalił, że koszt przywrócenia pojazdu uszkodzonego marki F. o nr rej. (...) do stanu sprzed szkody ustalony przy uwzględnieniu średnich stawek stosowanych w nieautoryzowanych warsztatach naprawczych na terenie byłego województwa (...) wynosił 5.928,78 zł.
Wskazana przez powoda wysokość kosztów naprawy nie mieści się w ustaleniach biegłego co do kosztów naprawienia zaistniałej szkody albowiem zdaniem powoda konieczna jest wymiana tylnej części poszycia lewego boku, co wiązałoby się ze znacznie wyższymi kosztami naprawy. Biegły jednak zaprezentował jasne stanowisko, że w niniejszym stanie faktycznym, po oględzinach pojazdu, stwierdzić należy, iż wymiana tego elementu jest niezasadna, a Sąd przychyla się do stanowiska biegłego w tym zakresie.
W związku z tym, że pozwany nie naprawił należącego do niego nadal pojazdu, należało wziąć pod uwagę koszty naprawy oszacowane w sposób hipotetyczny, czyli takie, które byłyby konieczne, aby faktycznie odtworzyć pojazd w stanie sprzed zdarzenia. Wycena ta została dokonana zarówno na podstawie prywatnej opinii technicznej zleconej przez poszkodowanego, jak i w świetle ustaleń biegłego sądowego powołanego w toku niniejszego postępowania. Za zasadne jednak należało przyjąć obliczenia biegłego, które nie obejmowały wymiany poszycia lewego boku, a zatem kwotę 5.928,78 zł. Biorąc pod uwagę, że pozwany ubezpieczyciel wypłacił jak dotąd 2.906,11 zł, to do zasądzenia na rzecz powoda od pozwanego tytułem kosztów naprawy pojazdu pozostaje kwota 3.022,67 zł ( 5.928,78 zł - 2.906,11 zł).
Odnośnie roszczenia o zapłatę 200 zł tytułem wykonania prywatnej ekspertyzy wskazać należy, że w ocenie Sądu zasadnym jest również uwzględnienie żądania powoda dotyczącego zwrotu kosztów sporządzenia prywatnej kalkulacji naprawy, albowiem wydatek ten pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą. Zlecenie sporządzenia ekspertyzy prywatnej stanowiło uzasadnioną i racjonalną czynność zmierzającą prawidłowego ustalenia wysokości roszczenia i weryfikację stanowiska ubezpieczyciela. Wliczenie kosztów wydatkowanych na prywatną ekspertyzę do kwoty należnego odszkodowana znajduje potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie i poglądach doktryny (vide: Uchwała SN(7) z 29.05.2019 r., III CZP 68/18, OSNC 2019, nr 10, poz. 98).
Wskazać również należy, że jednym z podstawowych obowiązków strony, która z danego faktu wywodzi skutki prawne, jest jego udowodnienie (art. 6 k.c.). Ponadto, stosownie do art. 3 k.p.c., strony obowiązane są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody. Przepis ten nakłada na strony określone w nim obowiązki o charakterze moralnym, etycznym oraz procesowym i przenosi na strony obowiązek dążenia do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Rolą Sądu jest zatem jedynie ocena stanowisk i materiału dowodowego zaoferowanego przez strony. Sąd nie może domyślać się, jakie są faktycznie intencje strony, czy też korygować formułowane przez stronę tezy dowodowe, tak aby zgłaszane dowody stały się przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd nie może bowiem w toku postępowania wchodzić w zakres kompetencji stron sporu i podejmować działań zmierzających do udowodnienia zasadności roszczenia. Takie czynności sądu byłyby oczywiście sprzeczne z zasadami kontradyktoryjności sporu i równości stron postępowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2022 r., I CSK 1298/22). W świetle powyższego na pozwanej spoczywał ciężar dowodu co do faktów mających wpływ na ustalenie wysokości odszkodowania na poziomie nieprzekraczającym kwoty wskazanej w kalkulacji naprawy sporządzonej przez nią w postępowaniu likwidacyjnym. Takie dowody nie zostały jednak przedstawione.
Pozwany w niniejszej sprawie podnosił, że wskazano poszkodowanemu warsztat, który może przeprowadzić naprawę pojazdu na podstawie kosztorysu naprawy pozwanego, w sposób przywracający pojazd do stanu sprzed szkody.
Zauważyć należy- jak to stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 maja 2024 r. III CZP 142/22, że poszkodowanemu przysługuje możliwość wyboru warsztatu naprawczego, któremu powierzy on dokonanie naprawy uszkodzonego pojazdu, spośród takich, w których stawki usług i kosztów zakupu koniecznych do naprawy części nie przekraczają rażąco cen rynkowych (oferowanych na rynku lokalnym). Poszkodowanemu należy się nie tylko zwrot poczynionych przez niego przy tej naprawie nakładów, ale i zwrot kosztów robocizny z uwzględnieniem przyjętych, z reguły w miejscu zamieszkania, stawek robocizny za tego rodzaju usługi i nie ma on obowiązku poszukiwania warsztatu oferującego usługi najtańsze (zob. uchwałę SN z 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03, OSNC 2004, nr 4, poz. 51; wyroki SN z 11 grudnia 1997 r., I CKN 385/97, i z 25 kwietnia 2002 r., I CKN 1466/99, OSNC 2003, nr 5 poz. 64). Zatem poszkodowany nie był zobowiązany do skorzystania z oferty naprawy przedstawionej przez pozwanego ubezpieczyciela.
Reasumując, Sąd uznał powództwo za zasadne w części, tj. co do kwoty 3.222,67 zł (3.022,67 zł tytułem należnego odszkodowania i 200 zł tytułem zwrotu kosztów sporządzenia opinii ) i w pkt 1 wyroku zasądził od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w S. na rzecz powoda P..pl spółki z o.o. z siedzibą w L. kwotę 3.222,67 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 18 kwietnia 2024 r. do dnia zapłaty, w pozostałej zaś części powództwo oddalił (pkt 2 wyroku).
Roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego znajduje oparcie w treści art. 359 § 1 k.c., art. 481 § 1 i 2 k.c. oraz art. 14 ust. 1 Ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych (…). Zgodnie z treścią przepisu art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Dłużnik popada w opóźnienie jeśli nie spełnia świadczenia pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne także wtedy, gdy kwestionuje istnienie lub wysokość świadczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2003 r., sygn. II CK 146/02). Ubezpieczyciel, stosownie do treści art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) stanowi, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Zgodnie natomiast z ust. 2 tego przepisu, w przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. W terminie, o którym mowa w ust. 1, zakład ubezpieczeń zawiadamia na piśmie uprawnionego o przyczynach niemożności zaspokojenia jego roszczeń w całości lub w części, jak również o przypuszczalnym terminie zajęcia ostatecznego stanowiska względem roszczeń uprawnionego, a także wypłaca bezsporną część odszkodowania. Świadczenie ubezpieczyciela ma zatem charakter terminowy, a spełnienie świadczenia w terminie późniejszym niż wynikający z cytowanego przepisu może być usprawiedliwione jedynie wówczas, gdy ubezpieczyciel wykaże istnienie przeszkód w postaci niemożliwości wyjaśnienia okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności albo wysokości świadczenia, mimo działań podejmowanych z wymaganą od niego starannością profesjonalisty, według standardu, którego reguły wyznacza przepis art. 355 § 2 k.c.
Powód domagał się zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 18 kwietnia 2024 roku. Roszczenie powoda w zakresie odszkodowania w ramach naprawy pojazdu stało się wymagalne z upływem dnia 17 kwietnia 2024 r., w tej bowiem dacie upłynął termin 30 dni od dnia zgłoszenia szkody. Z tego względu, pozwany pozostaje od dnia następnego w opóźnieniu z zapłatą pozostałej części odszkodowania za szkodę w pojeździe. Pozwany nie podniósł przy tym, ani nie udowodnił, aby w terminie zakreślonym przepisem art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (…), nie było możliwe wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia. Wysokość zaś szkody powstałej w pojeździe powódki została ustalona w toku niniejszego procesu wyłącznie na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu likwidacyjnym, a więc na podstawie okoliczności istniejących i znanych pozwanej w postępowaniu likwidacyjnym jeszcze przed dniem skierowania wezwania do uzupełnienia odszkodowania. Skoro zatem pozwany ubezpieczyciel nie spełnił świadczenia z tytułu naprawienia szkody w pełnej wysokości do dnia 17 kwietnia 2024 roku, to od dnia następnego pozostaje w opóźnieniu, co uzasadnia zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty uzupełniającej odszkodowanie od dnia wskazanego w pozwie, tj. 18 kwietnia 2024 roku.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 100 k.p.c. zdanie pierwsze, zgodnie z którym, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Powód wygrał niniejsze postępowanie w 15,62% ( 3.222,67 zł z 20.636,25 zł), natomiast pozwany wygrał w 84,38 %, co uzasadniało stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu, z jednoczesnym obciążeniem powoda ich przeważającą częścią.
Na koszty procesu poniesione w niniejszej sprawie przez powoda złożyła się opłata od pozwu w wysokości 1.032 zł obliczona na podstawie art.13 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 z późń. zm.), opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, koszty zastępstwa procesowego obliczone na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804 ze zm.) w wysokości 3.600 zł oraz zaliczka na poczet wynagrodzenia biegłego w kwocie 500 zł, co łącznie stanowiło kwotę 5.149 zł.
Natomiast koszty pozwanego obejmowały kwotę 3.617 zł, na którą złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego- adwokata, obliczone na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.),
Uwzględniając procentowy stopień wygranej to koszty należne powodowi opiewały na kwotę 804,27 zł ( 5.149 zł x 15,62 %), a koszty należne pozwanemu 3.052 zł ( 3.617 zł x 84,38 %), co po potrąceniu dało kwotę 2.247,73 zł ( 3.052 zł – 804,27 zł) należną tytułem zwrotu kosztów pozwanemu.
W związku z powyższym, Sąd w pkt 3 wyroku zasądził od powoda (...). (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na rzecz pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. na kwotę 2.247,73 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;
Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek Sąd orzeka z urzędu (art. 98 § 1 1 k.p.c.).
Rozstrzygnięcie w przedmiocie nieuiszczonych kosztów sądowych, zawarte w punktach 4 i 5 sentencji wyroku, Sąd oparł na art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi że Kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Natomiast zgodnie z art. 100 k.p.c. uwzględniono wynik sprawy, w której powód przegrał w 84,38 %, a pozwany w 15,62%, Sąd rozdzielił nieuiszczone koszty sądowe obejmujące koszty wynagrodzenie biegłego w łącznej kwocie 2.660,78 zł, które częściowo zostało pokryte z zaliczki uiszczonej przez powoda w kwocie 500 zł. Do rozliczenia pozostała zatem kwota 2.160,78 zł.
W konsekwencji Sąd nakazał w pkt 4 pobrać od powoda (...). (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie kwotę 1.823,27 zł ( 2.160,78 zł x 84,38 %) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, zaś w pkt 5 nakazał pobrać od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie kwotę 337,51 zł ( 2.160,78 zł x 15,62 %) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.