Wyrok z 18 lutego 2026, sygn. I C 451/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 lutego 2026 r.

Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Magdalena Łukaszewicz

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anita Topa

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 roku

sprawy z powództwa D. L. (1)

przeciwko (...) nieruchomości przy (...) w C.

z udziałem interwenienta ubocznego (...) Towarzystwo (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w U.

o zapłatę

o r z e k a:

I.  Oddala powództwo.

II.  Zasądza od powódki D. L. (1) na rzecz interwenienta ubocznego (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w U. kwotę 3 800 zł (trzy tysiące osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

III.  Odstępuje od obciążania powódki D. L. (1) kosztami procesu w pozostałej części.

IV.  Przyznaje adwokatowi Ł. E. kwotę 6 642 zł (sześć tysięcy sześćset czterdzieści dwa złote), w tym kwotę 1 242,00 złote podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powódce, którą nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Piszu.

sędzia Magdalena Łukaszewicz

Sygn. akt I C 451/24

UZASADNIENIE

D. L. (1) wytoczyła powództwo przeciwko Wspólnocie (...) nieruchomości przy (...) w C. o zapłatę kwoty 80 000 złotych – tytułem odszkodowania – z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dniu doręczenia pozwanej odpisu pozwu do dnia zapłaty. Jednocześnie, powołując się na trudną sytuację rodzinną, dochodową i majątkową, powódka wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata lub radcy prawnego.

W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że od dnia 27 stycznia 2020 roku jest właścicielką lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku nr (...) przy (...) w C., dla którego w Sądzie Rejonowym w Piszu prowadzona jest (...). W budynku tym mieszczą się jeszcze trzy inne lokale mieszkalne oznaczone numerami (...). We wrześniu 2023 roku rozpoczęły się prace termomodernizacyjne elewacji zewnętrznej budynku oraz roboty w zakresie przyłączenia lokalu mieszkalnego nr (...) do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Protokół odbioru końcowego prac kanalizacyjnych został podpisany 31 października 2023 roku. Termomodernizacja miała być zakończona do czerwca 2024 roku. Powódka nie posiada informacji odnośnie odbioru tych prac. Powódka wskazała, że wkrótce po termomodernizacji i wykonaniu przyłącza kanalizacyjnego, na ścianie jednego z pokoi w jej lokalu mieszkalnym, w miejscu w którym na zewnątrz budynku umieszczono rurę odprowadzającą ścieki z lokalu nr (...), zaczęły pojawiać się wykwity wilgoci, które z czasem zaczęły się powiększać. Z ustaleń powódki wynika, iż przyczyną ww. wykwitów jest mostek termiczny powstały z powodu braku ciągłości warstwy izolacyjnej styropianowej, co spowodowane jest przebiegiem rury kanalizacyjnej o średnicy 110 mm wewnątrz warstwy styropianowej. Powódka wskazała, iż wzywała zarządcę pozwanej – P. Z. – do usunięcia ww. wad, lecz wezwanie te pozostało bezskuteczne. Pisma i prośby kierowane przez powódkę w tej sprawie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zakończyły się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu. Natomiast pisma skierowane przez powódkę do Prokuratora Rejonowego w Piszu nie otrzymały żadnego biegu.

Powódka wskazała, że na dochodzoną pozwem należność składa się:

- kwota 30 000 złotych tytułem kosztów przywrócenia lokalu mieszkalnego powódki do stanu sprzed termomodernizacji,

- kwota 50 000 złotych tytułem kosztów przeprowadzenia niezbędnych poprawek w zakresie ocieplenia budynku oraz przełożenia niewłaściwie usytuowanej rury kanalizacyjnej do lokalu mieszkalnego nr (...) stanowiącego własność N. Z..

Postanowieniem z dnia 22 października 2024 roku Sąd Rejonowy w Piszu zwolnił powódkę od kosztów sądowych w całości oraz ustanowił powódce pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w D. wyznaczyła adw. Ł. E..

Pełnomocnik powódki podtrzymał wszystkie twierdzenia i wnioski dowodowe powódki. Wskazał, że podstawę prawną dochodzonego roszczenia stanowi przepis art. 415 k.c. Podniósł, że po wykonaniu przez pozwaną termomodernizacji elewacji zewnętrznej budynku oraz robót w zakresie przyłączenia budynku do sieci kanalizacyjnej, w lokalu mieszkalnym powódki zaczęły pojawiać się wykwity wilgoci, które wcześniej nie występowały. W ocenie strony powodowej, przeprowadzone przez pozwaną prace zostały wykonane w sposób sprzeczny z zasadami sztuki budowlanej.

Pozwana Wspólnota (...) nieruchomości przy ulicy (...) w C. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Pozwana podniosła zarzut nieudowodnienia roszczenia tak co do zasady, jak i co do wysokości. Podkreśliła, że na wykonanie prac termoizolacyjnych i kanalizacyjnych Wspólnota, reprezentowana przez zarządcę – P. Z. prowadzącą działalność gospodarczą pod (...) (...) – uzyskała wszelkie niezbędne zgody i pozwolenia. Prace te zostały wykonane z dochowaniem należytej staranności. Nie dokonano jeszcze końcowego odbioru prac termoizolacyjnych. Natomiast prace dotyczące kanalizacji zostały już zatwierdzone i odebrane przez Przedsiębiorstwo Usług (...) w C. Sp. z o.o., które nie zgłosiło żadnych zastrzeżeń zarówno co do umiejscowienia rury, jak i jakości wykonanych robót. Pozwana podkreśliła, że do dnia dzisiejszego rura kanalizacyjna poprowadzona po ścianie zewnętrznej budynku nie została uruchomiona i nie przepływa przez nią woda. Żaden z pozostałych właścicieli lokali znajdujących się w tym budynku nie zgłasza problemów z zawilgoceniem ścian. W ocenie pozwanej, normalną i naturalną przyczyną szkody, na którą powołuje się powódka, jest brak właściwego ogrzewania oraz wentylacji lokalu. Pozwana wskazała, że już w 2022 roku Wspólnota informowała powódkę o nieprawidłowościach stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli przewodów kominiarskich. Dotyczyły one nieprawidłowego podłączenia w przewodzie kominowym i braku wentylacji w łazience. Do dnia dzisiejszego powódka nie podjęła żadnych działań zmierzających do poprawienia wentylacji w jej lokalu mieszkalnym. Dodatkowo, ogrzewa ona swój lokal wyłącznie grzejnikiem elektrycznym, co potwierdza treść złożonego przez powódkę oświadczenia majątkowego, w którym nie wymieniła ona wydatków ponoszonych na opał. Z uwagi na powyższe, zdaniem pozwanej uznać należy, iż to powódka jest wyłącznie winna szkodzie powstałej w jej mieszkaniu.

Pismem procesowym nadanym w dniu 24 kwietnia 2025 roku interwencję uboczną po stronie pozwanej zgłosiło (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w U., wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz interwenienta ubocznego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Interwenient uboczny zakwestionował roszczenie powódki tak co do zasady, jak i co do wysokości.

Sąd Rejonowy ustalił, co następuje:

Powódka D. L. (1) od dnia 27 stycznia 2020 roku jest właścicielką lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku nr (...) przy (...) w C., dla którego w Sądzie Rejonowym w Piszu prowadzona jest (...).

Budynek nr (...) przy (...) w C. został wykonany w latach 20-tych XX wieku. Od 2014 roku właściciele lokali położonych na parterze skarżyli się na wilgoć wychodzącą na ścianach ich mieszkań. Ze sporządzonej na zlecenie Wspólnoty ekspertyzy wynikało, iż budynek wymaga przeprowadzenia prac termoizolacyjnych obejmujących fundament, ściany zewnętrzne budynku i strop piwniczny.

W budynku nr (...) mieszczą się łącznie cztery lokale mieszkalne oznaczone numerami (...).

Lokal mieszkalny nr (...), stanowiący własność N. Z., położony jest nad lokalem powódki i nie posiada łazienki ani ubikacji. Właściciel tego lokalu korzysta z łazienki usytuowanej na klatce schodowej.

(okoliczności bezsporne, dowód: wydruki z ksiąg wieczystych k. 11-38; zeznania świadka P. Z. k. 191v)

W 2023 roku Wspólnota (...) nieruchomości przy ulicy (...) w C. podjęła decyzję o przeprowadzeniu prac termomodernizacyjnych budynku, obejmujących ściany zewnętrzne i fundament budynku, oraz prac zmierzających do przyłączenia lokalu nr (...) do istniejącej sieci kanalizacyjnej.

Planowane prace przyłączeniowe i termomodernizacyjne nie wymagały pozwoleń na budowę.

Z uwagi na niemożność włączenia rury kanalizacyjnej do istniejącego pionu kanalizacyjnego wewnątrz budynku, tj. przez lokal mieszkalny nr (...) (brak zgody właściciela lokalu nr (...)), jak i w klatce schodowej (brak odpowiednich spadków), właściciele lokali mieszkalnych nr (...) – dysponujący większością udziałów w nieruchomości wspólnej – wyrazili zgodę na wyprowadzenie z lokalu mieszkalnego nr (...) na zewnątrz budynku rury kanalizacyjnej o średnicy 110 mm i poprowadzenie tej rury po ścianie budynku do istniejącej sieci kanalizacyjnej i studzienki kanalizacyjnej zachowując odpowiedni spad. Nadto wyrazili zgodę na wykonanie odpowietrzenia kanalizacyjnego w celu zapewnienia wentylacji kanalizacji oraz na wykonanie w dolnej części pionu otworu rewizyjnego pozwalającego w razie potrzeby usunąć osady z zatkanego pionu.

We wrześniu 2023 roku (...) nieruchomości przy (...) w C. – reprezentowana przez zarządcę P. Z. prowadzącą działalność gospodarczą pod (...) P. Z. – uzyskała zgodę Przedsiębiorstwa Usług (...) w (...) Sp. z o.o. na wykonanie projektowanego pionu i włączenie go do istniejącej sieci kanalizacyjnej, oraz uzyskała zgodę Gminy C. na lokalizację projektowanej sieci kanalizacyjnej w działce gruntu będącej własnością Gminy C. oznaczonej nr geod. (...) i na dysponowanie tą działką gruntu w czasie wykonywania ww. przyłącza.

Prace przyłączeniowe zostały zatwierdzone i odebrane przez Przedsiębiorstwo Usług (...) w C. Sp. z o.o., które nie zgłosiło żadnych zastrzeżeń zarówno co do umiejscowienia rury, jak i jakości wykonanych robót. Protokół odbioru końcowego został podpisany 31 października 2023 roku.

W wyniku przeprowadzonych prac termomodernizacyjnych budynku, wyprowadzona z lokalu mieszkalnego nr (...) i poprowadzona po ścianie budynku rura kanalizacyjna została umieszczona w dociepleniu elewacji i przykryta warstwą styropianu o grubości 3 cm. Nie dokonano jeszcze końcowego odbioru prac termomodernizacyjnych.

(dowód: oświadczenie – zgoda właścicieli lokali nr (...) na wykonanie prac kanalizacyjnych k. 101; pismo z 18.09.2023 r. – zgoda Przedsiębiorstwa Usług (...) w (...) Sp. z o.o. na przyłączenie do sieci kanalizacyjnej wraz z mapą k. 99-100; pismo z 19.09.2023 r. – zgoda Gminy C. na lokalizację projektowanej sieci kanalizacyjnej i na dysponowanie działką gruntu k. 105; opinia biegłego z zakresu budownictwa w zakresie zobrazowania stanu faktycznego i usytuowania rury kanalizacyjnej k. 222; zeznania świadka P. Z. k. 191v)

Do dnia zamknięcia rozprawy w przedmiotowej sprawie, rura kanalizacyjna poprowadzona po ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego nr (...) nie została uruchomiona, w lokalu nr (...) nie urządzono dotąd łazienki ani ubikacji.

(okoliczności bezsporne)

Po zakończeniu ww. prac przyłączeniowych i termomodernizacyjnych, w okresie od września do listopada 2023 roku w należącym do D. L. (1) lokalu mieszkalnym nr (...) - na ścianie jednego z pokoi, w miejscu w którym na zewnątrz budynku usytuowano rurę kanalizacyjną mającą docelowo odprowadzać ścieki z lokalu nr (...) - pojawiły się cztery zaciemnione cienkie smugi, słabo widoczne, przebiegające od sufitu aż do podłogi, mające kształt skośnych łuków i nie pokrywające się z osią zainstalowanej w elewacji rury kanalizacyjnej.

(dowód: zeznania świadków W. T. k. 190v i D. L. (2) k. 191; zeznania powódki k. 192; opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa w zakresie opisu zgłaszanego przez powódkę problemu i załączona do opinii dokumentacja fotograficzna k. 223-224)

W dniu 27 września 2023 roku D. L. (1) wystąpiła ze skargą do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w I. wnosząc o wszczęcie postępowania administracyjnego: w sprawie ustalenia przyczyn wystąpienia plam wilgoci na ścianie pokoju w należącym do niej lokalu mieszkalnym, w sprawie wykonania robót w budynku mieszkalnym nr (...) przy (...) w C. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach oraz w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ww. budynku mieszkalnego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w tym czynności kontrolne i postanowieniem z dnia 19 marca 2024 roku odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego wobec nie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa budowlanego.

D. L. (1) wniosła zażalenie na ww. postanowienie.

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2024 roku (...) Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

D. L. (1) wniosła skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 26 listopada 2024 roku (sygn. akt II SA/Ol 583/24) uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji – wobec uznania, iż podlegające kontroli orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Wyrok nie jest prawomocny. (...) Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł skargę kasacyjną.

(dowód: postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w I. z dnia 19.03.2024 r. k. 179-180v; postanowienie (...) Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28.06.2024r. k. 167-171; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego k. 126-129v; wydruk wiadomości e-mail k. 125)

Pismem z dnia 30 lipca 2024 roku D. L. (1) wezwała zarządcę Wspólnoty (...) nieruchomości przy (...) w C. – P. Z. – do ustalenia i usunięcia przyczyny powstania zawilgocenia na ścianie jednego z pokoi w lokalu mieszkalnym nr (...), w miejscu w którym podczas przeprowadzonych w 2023 roku prac kanalizacyjnych i termomodernizacyjnych budynku umieszczona została rura odprowadzająca ścieki.

(...) nieruchomości przy (...) w C. zgłosiła ww. roszczenie powódki swojemu ubezpieczycielowi – (...) Spółce Akcyjnej – celem przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego.

W dniu 18 marca 2025 roku przedstawiciel ww. zakładu ubezpieczeń przeprowadził oględziny ściany znajdującej się w lokalu mieszkalnym D. L. (1), a następnie dokonał pomiaru poziomu wilgotności tej ściany. Wynik przeprowadzonego badania wykazał, iż ściana w dacie oględzin była sucha.

Z uwagi na powyższe, (...) Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna odmówiła wypłacenia D. L. (1) odszkodowania.

(dowód: pismo z 30.07.2024 r. wraz z dowodem nadania i doręczenia k. 52 i 53; protokół oględzin k. 188-189)

Prace termoizolacyjne elewacji budynku nr (...) przy ulicy (...) w C. zostały wykonane poprawnie, nie występują w nich widoczne odstępstwa od tak zwanej „sztuki budowlanej”. Zainstalowany na ścianie zewnętrznej pion kanalizacyjny nie wpływa na pogorszenie estetyki budynku i nie pogarsza stanu technicznego budynku. Przyjęte przez Wspólnotę rozwiązanie, tj. zainstalowanie rury kanalizacyjnej w dociepleniu elewacji, jest poprawne. Warunki termiczne (cieplno-wilgotnościowe) ściany w miejscu zainstalowania rury nie pogorszyły się w stosunku do sytuacji wcześniejszej. Przeciwnie, ściana i w tym miejscu została docieplona. W miejscu zainstalowanej rury, funkcję docieplenia zamiast styropianu pełni pustka powietrzna. W prawdzie współczynnik przenikania ciepła w tym miejscu jest nieco większy niż na dalszych płaszczyznach, jednak ta sytuacja nie powoduje powstawania „mostka termicznego” powodującego skraplanie pary wodnej na powierzchni wewnętrznej ściany.

W lokalu mieszkalnym D. L. (1), na ścianie po której na zewnątrz przebiega rura kanalizacyjna w elewacji budynku, i na której widoczne są smugi, nie występują zawilgocenia ani ślady zagrzybienia. Przyczyną widocznych smug nie jest fakt zainstalowania rury kanalizacyjnej w elewacji. Smugi te nie mają związku z zainstalowaniem rury kanalizacyjnej w elewacji.

(dowód: opinia biegłego z zakresu budownictwa k. 218-233 wraz z opinią uzupełniającą k. 286-288)

Sąd zważył, co następuje:

Roszczenie powódki nie zasługuje na uwzględnienie.

Powódka dochodziła od pozwanej kwoty 80 000 zł tytułem odszkodowania, wskazując jako podstawę prawną roszczenia art. 415 k.c., zgodnie z którym kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

W literaturze wskazuje się, że przesłankami warunkującymi odpowiedzialność deliktową są: 1) wyrządzenie szkody; 2) zdarzenie (fakt), z którego wystąpieniem ustawa łączy powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie określonych podmiotów; 3) istnienie adekwatnego związku przyczynowego między szkodą a zaistniałym zdarzeniem (faktem). Odpowiedzialność odszkodowawcza w tym przypadku powstaje, gdy dojdzie do kumulatywnego zaistnienia trzech wskazanych wyżej przesłanek. W orzecznictwie przyjmuje się, że w procesach odszkodowawczych w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, oraz dokonanie oceny jego bezprawności i zawinienia sprawcy, nastypnie ustalenie, czy po stronie poszkodowanego wystąpiła szkoda i jakiego rodzaju. Ustalenie w procesie zaistnienia obu tych przesłanek warunkuje dopiero podjęcie działań zmierzających do wykazania, że zachodzi między nimi normalny związek przyczynowy (wyrok SA w Szczecinie z 20.9.2017 r., I ACa 410/17, Legalis).

Sąd Rejonowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego, zaprezentowane w wyroku z dnia 02 grudnia 2003 r. w sprawie III CK 430/03, w którym podniesiono, iż bezprawność pojmuje się w prawie cywilnym szeroko jako niezgodność zachowania się sprawcy z porządkiem prawnym. Zakresem bezprawności są więc objęte nie tylko naruszenia zawartych w przepisach - różnych zresztą gałęzi prawa - zakazów czy nakazów, adresowanych do ogółu lub określonych podmiotów, ale także naruszenia zasad współżycia społecznego. Ogólny nakaz niewyrządzania szkody drugiemu uzasadnia - w konkretnych okolicznościach sprawy - podjęcie niezbędnych czynności, zapobiegających możliwości powstania szkody na osobie lub w mieniu. Obowiązek należytej dbałości o mienie lub nienarażania na jego utraty może wynikać nie tylko z normy ustawowej, ale także ze zwykłego rozsądku, popartego zasadami doświadczenia, które nakazują nie tylko unikania zbędnego ryzyka, lecz także podejmowania niezbędnych czynności, zapobiegających możliwości powstania zagrożenia dla życia lub zdrowia człowieka i jego mienia.

W ocenie Sądu Rejonowego, powódka nie wykazała spełnienia żadnej z powyższych przesłanek art. 415 k.c. w stopniu uzasadniającym uwzględnienie powództwa.

W sprawie bezsporne było, że powódka jest właścicielką lokalu nr (...) od dnia 27 stycznia 2020 roku, a w 2023 roku Wspólnota podjęła decyzję o przeprowadzeniu prac termomodernizacyjnych oraz wykonaniu przyłącza kanalizacyjnego dla lokalu nr (...).

Ze zgromadzonego w sprawie i powołanego wyżej materiału dowodowego wynika, że:



budynek nr (...) przy ulicy (...) w C. pochodzi z lat 20-tych XX wieku i od 2014 r. zgłaszano problemy z zawilgoceniem lokali na parterze,



prace termomodernizacyjne zostały poprzedzone ekspertyzą techniczną,



wykonanie przyłącza kanalizacyjnego uzyskało wymagane zgody właścicieli większości udziałów oraz zgody właściwych podmiotów,



prace kanalizacyjne zostały odebrane bez zastrzeżeń przez właściwe przedsiębiorstwo,



rura kanalizacyjna nie została do dnia zamknięcia rozprawy uruchomiona,



w lokalu nr (...) nie urządzono łazienki ani ubikacji.

Bezsporne było również, że po wykonaniu prac termomodernizacyjnych i przyłączeniowych, w lokalu powódki pojawiły się cienkie, zaciemnione smugi na ścianie jednego z pokoi, w przybliżeniu w miejscu, gdzie na zewnątrz budynku przebiega rura kanalizacyjna.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadków W. T. i D. L. (2) oraz zeznaniom powódki w zakresie samego faktu pojawienia się smug. Jednakże ocena ich charakteru oraz przyczyn powstania wymagała wiadomości specjalnych.

Kluczowe znaczenie miała opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa Ż. W.. Biegły jednoznacznie stwierdził, że:



prace termomodernizacyjne wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną,



przyjęte rozwiązanie polegające na umieszczeniu rury w warstwie docieplenia jest poprawne technicznie,



nie doszło do powstania mostka termicznego skutkującego kondensacją pary wodnej,



na ścianie nie stwierdzono zawilgocenia ani zagrzybienia,



smugi nie pokrywają się z osią rury kanalizacyjnej.

Biegły wskazał, że przeprowadzone przez niego, przy użyciu detectora, badanie lokalizacji przewodów elektrycznych w ścianach, wykazało, że w miejscu występowania smug istnieje silne pole elektryczne, co zdaniem biegłego wskazuje na istnienie w tynku przewodów elektrycznych pod napięciem. Dodał, że również badanie wilgotności wykazało, że w miejscach przyciemnionych wilgotność na powierzchni ściany była o 1% mniejsza niż na pozostałej powierzchni ściany w otoczeniu tych smug. Stwierdził, że podwyższona temperatura tynku, a więc i powierzchni malarskich sprawia, że w tych miejscach następuje przebarwienie powłoki malarskiej inne w stosunku do pozostałej powierzchni.

Powódka wniosła zarzuty do opinii biegłego podnosząc, iż opinia ta jest nieobiektywna i tendencyjna, a jej treść budzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności biegłego. Jednocześnie powódka przedłożyła pismo – sporządzone odręcznie i podpisane przez elektryka E. E. – z treści którego wynika, że elektryk ten przeprowadził (przy użyciu lokalizatora marki D. (...)) badanie lokalizacji przewodów elektrycznych, które to badanie nie wykazało kabli elektrycznych w ścianie, na której występują przedmiotowe przebarwienia. Z uwagi na powyższe, powódka wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu budownictwa.

Sąd Rejonowy postanowił dopuścić w sprawie dowód z opinii uzupełniającej biegłego Ż. W. i oddalił wniosek powódki o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu budownictwa.

Biegły Ż. W. w opinii uzupełniającej w całości podtrzymał swoją opinię podstawową, a zarzuty pozwanej określił, jako absurdalne i nie mające związku z przedmiotem opinii. Dodał, że już w trakcie przeprowadzanych przez niego oględzin ściany w lokalu powódki, powódka wykazywała ogromną niechęć do sąsiadki, która zamieszkuje piętro wyżej – nad lokalem powódki – oraz wrogość do administratora budynku. Dodał, że przedmiotowe smugi zostaną zlikwidowane przy najbliższym malowaniu ścian w tym pokoju, który to pokój takiej odnowy już wymaga.

W tym miejscu należy zauważyć, że również świadek W. T. – siostrzenica powódki – zeznała, że aktualnie między powódką, a pozostałymi właścicielami lokali istnieje konflikt w zasadzie o wszystko.

W ocenie Sądu, przedłożone przez powódkę odręczne oświadczenie elektryka nie mogło skutecznie podważyć opinii sądowej, gdyż nie stanowiło opinii biegłego w rozumieniu przepisów k.p.c., nie zawierało metodologii badania ani szczegółowej analizy technicznej, a jego treść ograniczała się do lakonicznego stwierdzenia braku wykrycia przewodów przy użyciu jednego urządzenia. Natomiast nawet gdyby przyjąć – zgodnie z twierdzeniami powódki oraz treścią przedłożonego przez nią pisma sporządzonego przez elektryka – iż w obrębie przedmiotowej ściany nie przebiegają żadne przewody elektryczne, okoliczność ta nie prowadziłaby do zmiany rozstrzygnięcia sprawy.

Kluczowe znaczenie ma bowiem nie samo wskazanie alternatywnej przyczyny powstania przebarwień, lecz ustalenie, czy istnieje adekwatny związek przyczynowy pomiędzy wykonaniem przez pozwaną prac termomodernizacyjnych i przyłączeniowych, a pojawieniem się smug na ścianie lokalu powódki. Tymczasem z opinii biegłego jednoznacznie wynika, że: smugi nie pokrywają się z osią przebiegającej po stronie zewnętrznej rury kanalizacyjnej, że w miejscu zainstalowania rury nie występują warunki sprzyjające kondensacji pary wodnej, że nie stwierdzono zawilgocenia ani zagrzybienia ściany, że warunki cieplno-wilgotnościowe ściany po wykonaniu docieplenia nie uległy pogorszeniu.

Tym samym nawet hipotetyczne wyeliminowanie wskazanej przez biegłego przyczyny przebarwień (związanej z podwyższoną temperaturą tynku) nie prowadziłoby automatycznie do przyjęcia, że przyczyną smug jest rura kanalizacyjna. Powódka nadal nie wykazałaby istnienia normalnego związku przyczynowego między jej instalacją a powstałymi zmianami estetycznymi ściany.

Innymi słowy, brak potwierdzenia jednej z możliwych przyczyn nie oznacza wykazania innej, a ciężar dowodu w tym zakresie – zgodnie z art. 6 k.c. – spoczywał na powódce. Skoro zaś nie zostało udowodnione, że to wykonane przez pozwaną prace doprowadziły do powstania smug, to przesłanka adekwatnego związku przyczynowego z art. 415 k.c. pozostaje niespełniona niezależnie od rozważań dotyczących przebiegu instalacji elektrycznej w ścianie.

Sąd w pełni podzielił opinię podstawową i opinie uzupełniające biegłego, bowiem spełniały one stawiane im wymogi, odzwierciedlały staranność i wnikliwość w badaniu zleconego zagadnienia. Zauważyć należy, iż opinia biegłego podlega, jak inne dowody ocenie według art. 233 § 1 k.p.c., lecz odróżniają ją szczególne kryteria oceny. Stanowią je zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Przedmiotem opinii biegłego nie jest przedstawienie faktów, lecz ich ocena na podstawie wiedzy fachowej (wiadomości specjalnych). Nie podlega ona zatem weryfikacji, jak dowód na stwierdzenie faktów, na podstawie kryterium prawdy i fałszu. Nie są miarodajne dla oceny tego dowodu niekonkurencyjne z nim oceny świadków i uczestników postępowania co do faktów będących przedmiotem opinii (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 07.11.2000 r., I CKN 1170/98, Lex nr 46096).

W ocenie Sądu, opinia podstawowa i opinia uzupełniająca biegłego Ż. W. są jasne i pełne, nie zawierają sprzeczności, w przejrzysty sposób wyjaśniają wszystkie istotne okoliczności oraz uzasadniają przedstawione w nich wnioski, a równocześnie są poparte wiedzą i doświadczeniem zawodowym biegłego.

Sam fakt, że opinia ta jest niekorzystna dla powódki, nie dyskwalifikuje jej i nie uzasadnia dopuszczenia dowodu z opinii nowego biegłego z zakresu tej specjalności. W świetle art. 286 k.p.c. nie można przyjąć, że sąd jest zobowiązany dopuścić dowód z kolejnych biegłych w każdym przypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony. W takiej sytuacji sąd byłby wszakże zobligowany do uwzględnienia także kolejnych wniosków strony dopóty, dopóki nie złożona zostałaby opinia w pełni ją zadowalająca, co jest niedopuszczalne. Potrzeba powołania innego biegłego powinna więc wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii. Powinna ona być następstwem umotywowanej krytyki dotychczasowej opinii, a nie wynikać z przeświadczenia strony, że dalsze opinie pozwolą na udowodnienie korzystanej dla strony tezy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 15.11.2001r., II UKN 604/00, Lex nr 152742; z 10.01.2002r., II CKN 639/99, Lex nr 53135; z 10.01.1999r., I PKN 20/99, Lex nr 43650; z 27.06.2001r., II UKN 446/00, Lex nr 76245; postanowienie Sądu Najwyższego z 07.11.2000 r., I CKN 1170/98, Lex nr 46096).

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zaistniały żadne okoliczności, które podważałyby moc dowodową opinii sporządzonej przez biegłego Ż. W.. Zwłaszcza, że w reakcji na zarzuty zgłoszone przez powódkę co do tej opinii, Sąd przeprowadził dowód z opinii uzupełniającej, w której biegły rzeczowo odniósł się do podnoszonych przez pełnomocnika powódki wątpliwości. Odpowiedzi biegłego były merytoryczne, fachowe, stanowcze, oparte o obowiązujący stan prawny i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Istotnym jest także, że wydanie opinii poprzedzały przeprowadzone przez biegłego oględziny przedmiotowej nieruchomości, w których uczestniczyła powódka i która miał możliwość zgłaszania do protokołu wszelkich zastrzeżeń co do stanu nieruchomości.

Reasumując, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że pozwana dopuściła się działania bezprawnego. Prace zostały wykonane:



na podstawie zgód właścicieli dysponujących większością udziałów,



po uzyskaniu wymaganych zgód właściwych podmiotów,



zgodnie ze sztuką budowlaną,



bez stwierdzenia naruszeń przez organy nadzoru budowlanego (odmowa wszczęcia postępowania z przyczyn materialnoprawnych).

Strona powodowa nie wykazała, aby pozwana naruszyła jakiekolwiek przepisy prawa budowlanego, normy techniczne czy zasady współżycia społecznego. Nie wykazała również, aby w lokalu powódki wystąpiło zawilgocenie powodujące uszczerbek majątkowy. W dacie oględzin przeprowadzonych przez biegłego ściana była sucha, nie stwierdzono zagrzybienia ani degradacji materiału budowlanego. Co istotne, ściana była sucha także w dacie oględzin przeprowadzonych w toku postępowania likwidacyjnego prowadzonego przez ubezpieczyciela pozwanej. Same przebarwienia powłoki malarskiej, bez wykazania ich związku z wadliwym działaniem pozwanej oraz bez wykazania kosztów ich usunięcia, nie stanowią szkody w wysokości dochodzonej pozwem.

Nawet przy przyjęciu, że powódka doznała pewnego uszczerbku estetycznego, nie wykazała ona istnienia normalnego związku przyczynowego pomiędzy pracami pozwanej, a powstaniem smug. Opinia biegłego jednoznacznie wykluczyła związek między instalacją rury a przebarwieniami. Rura nie została uruchomiona, a smugi nie pokrywają się z jej przebiegiem. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że ewentualna szkoda pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z działaniem pozwanej.

Brak wykazania przesłanek odpowiedzialności deliktowej skutkuje oddaleniem powództwa w całości.

Z tych względów, na podstawie art. 415 k.c. a contrario, Sąd Rejonowy orzekł, jak w punkcie I. wyroku.

Orzeczenie o kosztach procesu, zasądzonych w punkcie II. wyroku, oparte zostało na treści art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Faktem jest, iż powódka była zwolniona od kosztów sądowych w całości. Zgodnie jednak z treścią art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalania strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Na koszty należne interwenientowi złożyły się: kwota 800 złotych tytułem uiszczonej opłaty sądowej od interwencji ubocznej oraz kwota 3 000 złotych tytułem uiszczonej zaliczki na poczet wynagrodzenia powołanego w sprawie biegłego sądowego z zakresu budownictwa, a także koszty zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Te ostatnie, a więc koszty zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, stanowiły także koszty procesu, jakie poniosła pozwana Wspólnota Mieszkaniowa. Sąd zasądził od powódki na rzecz interwenienta ubocznego zwrot kosztów procesu w kwocie 3 800 złotych, tj. zwrot kosztów opłaty i zaliczki. Od kosztów tych – na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. – należne są interwenientowi również odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego naliczane od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Natomiast na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd odstąpił od obciążania powódki pozostałymi kosztami procesu należnymi jej przeciwnikom, tj. kosztami zastępstwa procesowego i opłat od udzielonych pełnomocnictw, mając na uwadze okoliczności sprawy oraz trudną sytuację dochodową i majątkową powódki.

Na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024r., poz. 763), Sąd przyznał adwokatowi Ł. E. kwotę 6 642 złote, w tym kwotę 1 242 złote tytułem podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powódce, którą nakazał wypłacić ze środków budżetowych Sądu Rejonowego w Piszu.

sędzia Magdalena Łukaszewicz