Wyrok z 5 marca 2026, sygn. X C 1078/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 marca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny w składzie:

Przewodnicząca: Asesor sądowy Anna Bindas-Smoderek

Protokolant: sekretarz sądowy Paulina Pietrzyńska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. w Toruniu sprawy

z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w N.

przeciwko Towarzystwu (...) Spółce akcyjnej z siedzibą w I.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki akcyjnej z siedzibą w I. na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w N. kwotę 3.728,10 zł (trzy tysiące siedemset dwadzieścia osiem złotych dziesięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 13 sierpnia 2024 r. do dnia zapłaty;

II.  zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki akcyjnej z siedzibą w I. na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w N. kwotę 1.117 zł (tysiąc sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 18 lipca 2025 roku powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w N. wniósł o zasądzenie od Towarzystwa (...) Spółka akcyjna w I. kwoty 3.728,10 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 13 sierpnia 2024 roku do dnia zapłaty. Nadto powód zażądał od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów procesu.

Z uzasadnienia wynikało, że w dniu 20 maja 2024 roku w N. doszło do zdarzenia, w wyniku którego uszkodzony został pojazd marki T. (...) o numerze rejestracyjnym (...), należący do poszkodowanej O. O.. Sprawca szkody był objęty ochroną ubezpieczeniową u pozwanego. Pozwany uznał swoją odpowiedzialność w postępowaniu likwidacyjnym.

Istnienie legitymacji procesowej czynnej powód uzasadniał zawartą z poszkodowaną umową cesji wierzytelności z dnia 10 lipca 2024 roku. Powód wystawił poszkodowanej fakturę VAT nr (...) z dnia 10 lipca 2024 roku z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego na kwotę 8.327,10 zł.

Powód podniósł, że pozwany ubezpieczyciel wypłacił kwotę 4.599 zł z tytułu najmu pojazdu zastępczego. Pomiędzy stronami sporna jest dobowa stawka najmu oraz okres najmu pojazdu zastępczego. Pozwany uznał za uzasadniony najem w okresie 49 dni. Poszkodowana korzystała z pojazdu zastępczego przez okres 54 dni (faktura została wystawiona na 51 dni). Pozwany zaakceptował dobową stawkę czynszu najmu zastosowaną przez powoda w okresie pierwszych 2 dni najmu. Od 3 do 49 dnia najmu pozwany zastosował jednolitą stawkę w wysokości 90 zł brutto. Pozwany złożył poszkodowanej ofertę wynajęcia pojazdu zastępczego za jego pośrednictwem, jednak nie był w stanie zapewnić pojazdu zastępczego tego samego segmentu, co segment pojazdu uszkodzonego. W związku z tym poszkodowana kontynuowała najem pojazdu zastępczego udostępnionego przez powoda. Powód zastosował rynkowe stawki za najem pojazdu zastępczego 150 zł netto/doba (1-14 dzień najmu) i 130 zł netto/doba (od 15 dnia najmu) za najem pojazdu segmentu C.

Powód zaznaczył, że poszkodowana nie miała wpływu na okres najmu albowiem zlecił likwidowanie szkody serwisowi naprawczemu współpracującego z pozwanym, który był w całości odpowiedzialny za sposób organizacji naprawy. Tytułem najmu pojazdu zastępczego do zapłaty pozostała kwota 3.728,10 zł.

W dniu 21 sierpnia 2025 roku w sprawie o sygn. akt X Nc 2045/25 wydając nakaz zapłaty referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Toruniu orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.

Pozwany Towarzystwo (...) Spółka akcyjna w I. w terminie wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu. Pozwany zaprzeczył, że: niezbędny był najem pojazdu zastępczego przez poszkodowaną za stawkę za jedną dobę najmu pojazdu zastępczego w wysokości wyższej niż 90 zł brutto, zasadne było wynajęcie przez poszkodowaną pojazdu zastępczego za stawkę w wysokości 150/100 zł brutto za dobę, zasadny był najem pojazdu zastępczego dłużej niż 49 dni oraz poszkodowana sprostała ciążącym na niej obowiązek minimalizacji szkody.

Pozwany wskazał także, że w toku postępowania likwidacyjnego wypłacił odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego w kwocie 4.410 zł. Pozwany uznał konieczność korzystania z pojazdu zastępczego przez okres 49 dni po stawce 90 zł brutto za dobę najmu. Natomiast okresu najmu przekraczającego 49 dni pozwany nie uznał za normalne następstwo wypadku, za które ponosi odpowiedzialność. Podniósł ponadto, że wyraził chęć zorganizowania pojazdu zastępczego dla poszkodowanej za cenę niższą niż powód, przy czym wybór wynajmującego należy do poszkodowanego, jednakże ma on obowiązek minimalizowania szkody.

Pozwany podniósł również, że niezasadnym jest żądanie odsetek ustawowych za okres wskazany w pozwie, bowiem w ocenie pozwanego, kwota wypłacona na rzecz poszkodowanej jest kwotą najbardziej adekwatną do poniesionej przez poszkodowaną szkody, a zatem w momencie wypłaty odszkodowania roszczenia zostały w całości zaspokojone.

Sąd ustalił, co następuje.

W dniu 20 maja 2024 roku doszło do zdarzenia drogowego w N., w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd marki T. (...) o numerze rejestracyjnym (...). Na chwilę zdarzenia właścicielem pojazdu była O. O.. Sprawca szkody miał wykupioną polisę OC w (...) Spółce akcyjnej z siedzibą w I.. Szkoda została zgłoszona w dniu zdarzenia. Ubezpieczyciel uznał swoją odpowiedzialność za zdarzenie i wypłacił częściowo odszkodowanie z tytułu kosztów najmu i holowania.

Niesporne, a nadto:

- notatka policji z dnia 20.05.2024 r., k. 20;

- akta szkody - płyta CD – k. 34;

- zeznania świadka O. O. na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r., 00:28:57-00:38:21 – k. 67- 67v.

W związku ze zdarzeniem zatrzymano dowód rejestracyjny pojazdu poszkodowanej.

Niesporne, a nadto:

- notatka policji z dnia 20.05.2024 r., k. 20;

W dniu 20 maja 2024 roku O. O. zawarła z (...) Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w N. umowę najmu pojazdu zastępczego marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...). Stawka za najem pojazdu wynosiła 170 zł netto za dobę (1-7 dni) oraz 150 zł netto za dobę (8 dni i więcej). Okres najmu został ustalony na 51 dni.

Dowody:

- umowa najmu pojazdu zastępczego z dnia 20.05.2024 r. – k. 13.

W dniu 20 maja 2024 r. (...) Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w N. poinformowała, że wynajmuje pojazd zastępczy poszkodowanej według ww. stawek.

W piśmie z dnia 20 maja 2024 r. zakład ubezpieczeń poinformował ww. spółkę jako pełnomocnika poszkodowanej w postępowaniu likwidacyjnym, że dla klasy pojazdu: C, koszt najmu jaki zaakceptuje to 90 zł brutto za dobę najmu.

Dowody:

- akta na płycie CD k. 34 - 2024-05-20_Zgloszenie_szkody

(...) Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w N. jako pełnomocnik poszkodowanej w postępowaniu likwidacyjnym zakwestionował możliwość zorganizowania pojazdu zastępczego w kwocie 90n zł brutto za dobę najmu przez zakład ubezpieczeń, wskazując że taka stawka jest nierynkowa i nierealna. Wobec tego pełnomocnik poszkodowanej domagał się przedstawienia dodatkowej dokumentacji w związku z zaproponowaną stawką najmu.

W dniu 21 maja 2024 roku w korespondencji e-mail Towarzystwo (...) Spółka akcyjna w I. przesłało wzory umów, regulaminy oraz dane wypożyczalni współpracujących.

(...) Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w N. w odpowiedzi na treść załączonych dokumentów zwrócił się o przesłanie umowy lub innego dokumentu, który udowadniałby, że ubezpieczyciel ma możliwość zorganizowania najmu po stawce dobowej jaką wskazano w rozmowie telefonicznej. Zwrócono się o udowodnienie, że ubezpieczyciel jest w stanie zapewnić auto po nierynkowej i zaniżonej stawce.

Towarzystwo (...) Spółka akcyjna w I. poinformował, że umowa pomiędzy ubezpieczycielem a wypożyczalniami objęta jest tajemnicą handlową, wobec tego nie może przekazać jej treści. Umowa najmu pojazdu zastępczego jest zawierana pomiędzy wypożyczalnią a klientem. W celu uzyskania takiego wzoru poproszono o bezpośredni kontakt z wypożyczalnią, której dane podane zostały w poprzedniej wiadomości. Poinformowano, że brak jest możliwości wysłania wzoru po stronie (...) S.A.

Dowody:

- korespondencja e- mail z dnia 21 maja 2024 roku – k. 59-65;

- zeznania świadka O. E.– k. 66v-67.

W wiadomości e-mail z 21 maja 2024 r. pełnomocnik kwestionował przydatność przesłanych dokumentów w ustaleniu realności stawki najmu na kwotę 90 zł. Wskazano przy tym, że z przesłanych regulaminów wynika, że najemca ponosi odpowiedzialność za uszkodzenia samochodów, a zniesienie odpowiedzialności jest dodatkowo płatne (np. 49,20 zł brutto za dobę najmu). Poproszono o przesłanie umowy lub innego dokumentu, który udowadniałby, że I. ma możliwość zorganizowania najmu po stawce dobowej wskazanej w rozmowie telefonicznej.

Wiadomość e-mail z 21 maja 2024 r. wysłana przez O. E. w pierwotnym brzemieniu zawierała jednoznaczne żądanie podstawienia pojazdu w razie możliwości zorganizowania po powyższej stawce. Niemniej wiadomość tak została wysłana i dostarczona z uszkodzeniem i nie zawierała ostatniego zdania pełnomocnika zawierającego powyższe żądanie.

Po wymianie ww. wiadomości kontakt z zakładem ubezpieczeń ustał i nie doprowadził do wynajęcia pojazdu zastępczego przez zakład ubezpieczeń.

Działania ubezpieczyciela nie doprowadziły do faktycznego zorganizowania pojazdu zastępczego. Przekazane informacje o stawkach najmu pojazdu miały charakter wyłącznie formalny, proponowane stawki były nierealne, nie znajdowały potwierdzenia w dokumentach, a ubezpieczyciel odmówił ujawnienia warunków umów, co uniemożliwiało ich weryfikację.

Dowody:

- korespondencja e- mail z dnia 21 maja 2024 roku – k. 59-65;

- zeznania świadka O. E.– k. 66v-67 oraz k. 75.

O. O. nie otrzymała od ubezpieczyciela bezpośrednio żadnej oferty najmu pojazdu, nikt w tym zakresie się z nią nie kontaktował. Potrzebowała pojazdu do codziennych dojazdów do pracy, w związku z czym zdecydowała się na skorzystanie z oferty firmy (...), kierując się możliwością szybkiego załatwienia sprawy oraz koniecznością uzyskania pojazdu już następnego dnia.

Dowody:

- zeznania świadka O. E.– k. 66v-67.

- zeznania świadka O. O. 00:28:57-00:38:21, k. 67-67v.

W dniu 23 maja 2024 r. zostały wykonane oględziny samochodu. W dniu 25 maja 2024 r. monitowano ubezpieczyciela o informację o kwalifikacji szkody i wysokości odszkodowania.

W dniu 3 czerwca 2024 r. ubezpieczyciel poinformował o zakwalifikowaniu szkody jako częściowej, w tym przedstawił kalkulację naprawy na kwotę 8 009,55 zł. W dniu 4 czerwca 2024 r. samochód został odholowany do warsztatu naprawczego (...) w S., który to warsztat jest autoryzowanym warsztatem sieci naprawczej (...) S.A. Od dnia 5 czerwca 2024 r. do dnia 10 lipca 2024 r. trwała naprawa pojazdu w serwisie. Po niezwłocznym zweryfikowaniu kosztorysu przez warsztat naprawczy w dniu 5 czerwca 2024 r. zgłoszono konieczność dodatkowych oględzin. Oczekiwano na nie do dnia 17 czerwca 2024 r. Drugie oględziny pojazdu albowiem pierwotny kosztorys nie odpowiadał zakresowi i kosztom naprawy. W dniu 25 czerwca 2025 r. decyzją zakład ubezpieczeń ustalił bezsporną kwotę odszkodowania. W dniu 27 czerwca 2025 r. monitowano o nadesłanie kosztorysu. Drugi kosztorys został sporządzony i doręczony 28 czerwca 2024 r. na kwotę 15 682,67 PLN (piątek godziny popołudniowe). W dniach 1 i 2 lipca warsztat zamówił części. Naprawa była przeprowadzana w dniach 3 do 9 lipca 2024 r. W dniach 9 i 10 lipca 2024 r. przeprowadzono badania powypadkowe.

Dowody:

- oświadczenie, k. 15

- wiadomość e-mail z 15.07.2024 r., k. 18

- karta przebiegu postępowania likwidacyjnego, k. 16

- akta na płycie CD k. 34 - (...)

- zeznania świadka O. E. 00:06:09-00:25:47 – k. 66v-67.

W dniu 10 lipca 2024 roku O. O. zwróciła pojazd zastępczy (...) Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w N.. Tego samego dnia strony zawarły umowę przelewu wierzytelności w zakresie odszkodowania z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Spółka wystawiła poszkodowanej fakturę VAT (...) za najem samochodu opiewającą na kwotę 8.327,10 zł brutto. Okres najmu został ustalony na 51 dni. Spółka zastosowała stawkę 150 zł netto / doba za najem 1-7 dnia oraz 130 zł netto / doba za najem od 8 dnia w stawce dla klasy pojazdu uszkodzonego w związku z brakiem zapewnienia pojazdu zastępczego przez (...) S.A. - brak rzeczywistej możliwości podstawienia pojazdu klasy pojazdu uszkodzonego przez ubezpieczyciela.

Dowody:

- umowa przelewu wierzytelności z dnia 10.07.2024 r. – k. 12-12v;

- umowa najmu pojazdu zastępczego z dnia 20.05.2024 r. – k. 13-13v;

- faktura (...) z dnia 10.07.2024 r. – k. 14;

- oświadczenie poszkodowanego z dnia 10.07.2024 r. – k. 15-15v;

- karta przebiegu postępowania likwidacyjnego szkoda nr (...)-01 – k. 16.

W dniu 11 lipca 2024 roku (...) Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w N. poprzez wiadomość e-mail wezwała ubezpieczyciela do zapłaty kwoty odszkodowania w zakresie najmu pojazdu zastępczego, przedkładając umowę cesji wierzytelności z dnia 10 lipca 2024 roku, fakturę VAT o numerze (...), umowę najmu z dnia 10 lipca 2024 roku, oświadczenie poszkodowanej z dnia 10 lipca 2024 roku oraz kartę likwidacji szkody z dnia 11 lipca 2024 roku.

Dowody:

- wezwanie do zapłaty z dnia 11.07.2024 r. – k. 17-17v.

W dniu 15 lipca 2024 roku (...) Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w N. poprzez wiadomość e-mail poinformował, że nie zgadza się z przesłaną decyzją ubezpieczyciela. Wskazał, że niniejszy e-mail stanowi przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty odszkodowania w zakresie najmu pojazdu zastępczego oraz wykonane holowania.

Dowody:

- wydruk treści e-mail z dnia 15.07.2024 r. – k. 18-19.

W dniu 5 sierpnia 2024 roku Towarzystwo (...) Spółka akcyjna w I. wydał decyzję o dopłacie odszkodowania z tytułu kosztów najmu i holowania w kwocie 1.912 zł brutto. Pełna kwota odszkodowania z tytułu kosztów najmu i holowania wynosiła 5.952 zł. Do tej pory z tytułu kosztów najmu i holowania wypłacono kwotę 4.040 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że po otrzymaniu reklamacji z dnia 15 lipca 2024 roku zajęto się ponownie sprawą i zmieniono decyzję w zakresie akceptacji kosztów najmu i holowania. W pozostałym zakresie stanowisko podtrzymano.

W zakresie kosztów najmu wskazano, że dla pierwszych 2 dni najmu, czyli do czasu przedstawienia przez (...)propozycji organizacji najmu pojazdu zastępczego, uznano stawkę zgodnie z roszczeniem (w drodze indywidualnej decyzji). Dla pozostałych dni najmu podtrzymano weryfikację. Zweryfikowano stawkę do poziomu, jaki obowiązywałby w przypadku skorzystania z oferty wypożyczalni partnerskiej, tj. 90 zł brutto. W ramach najmu, jaki oferowano zapewniono wszystkie standardowe rynkowe opcje i udogodnienia, w tym np. brak udziału własnego w przypadku zaistnienia szkody, brak limitu kilometrów i darmowe podstawienie oraz odbiór pojazdu. Wskazano, że poszkodowany nie podjął współpracy i wybrał ofertę droższą pomimo tego, że ciążył na nim obowiązek dążenia do minimalizacji rozmiaru szkody. Takie działanie poszkodowanego nie zwiększa odpowiedzialności odszkodowawczej ubezpieczyciela. Poinformowano, że warunki najmu przekazano pisemnie.

Uznano dodatkowo 13 dni najmu, łącznie 49 dni, zgodnie z kalendarium: od dnia zgłoszenia szkody do dnia przesłania kosztorysu po oględzinach: 15 dni, dni wolne 4 dni, zamówienie i odbiór części 2 dni, umowny czas organizacyjny na zgłoszenie szkody, podstawienie i odbiór pojazdu z miejsca naprawy 2 dni, technologiczny czas naprawy 3 dni, od dnia zgłoszenia potrzeby dodatkowych oględzin do dnia przesłania kosztorysu 23 dni.

Dowody:

- decyzja z dnia 5 sierpnia 2024 r.– k. 10-11.

Stan faktyczny ustalono w oparciu o materiał dowodowy zaoferowany przez obie strony. W ocenie Sądu pozostawał on w pełni wiarygodny i obejmował dokumenty z postępowania likwidacyjnego, zapis korespondencji elektronicznej stron, dowód z przesłuchania poszkodowanej O. O. oraz świadka O. E.. Zeznania świadków korespondowały z dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy i i Sąd uznał je za wiarygodne.

Fakty takie jak okoliczności szkody, data wynajęcia pojazdu, następstwo prawne po poszkodowanym, odpowiedzialność pozwanego, przebieg naprawy, data ukończenia naprawy, rynkowy charakter stawek dobowych za najem pojazdu zastępczego, wysokość żądania z faktury, treść decyzji ubezpieczyciela nie były sporne. Spór w sprawie sprowadzał się w istocie do sporu co do 2 dni okresu najmu pojazdu zastępczego oraz stawki najmu pojazdu zastępczego, co w ustalonym stanie sprawy podlegało ocenie prawnej.

Sąd zważył, co następuje.

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Podstawę prawną roszczeń powoda stanowił art. 822 § 1 k.c. oraz art. 34 i 36 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2277 ze zm.) – dalej: „ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych”.

W świetle powyższych regulacji pozwany zakład ubezpieczeń w związku z zawartą umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych był zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej przez ubezpieczonego sprawcę szkody w związku z ruchem tego pojazdu. Naprawienie szkody następuje według ogólnych zasad przewidzianych w art. 361-363 k.c., z tym tylko zastrzeżeniem, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest jedynie do świadczenia pieniężnego, ograniczonego do wysokości ustalonej w umowie sumy gwarancyjnej (art. 822 § 1 k.c. i art. 36 ust. 1 ustawy ). W stosunkach tego rodzaju nie znajduje zatem zastosowania przewidziana w art. 363 § 1 k.c. zasada, iż wybór sposobu naprawienia szkody należy do poszkodowanego. Nie może on bowiem domagać się od ubezpieczyciela przywrócenia stanu poprzedniego. Może jedynie dochodzić zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej. W myśl art. 361 § 1 k.c., zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 § 2 k.c.). Szkoda majątkowa może polegać na zmniejszeniu aktywów, zwiększeniu pasywów lub nieosiągnięciu możliwych korzyści. Ustalenie jej wysokości wymaga porównania rzeczywistego stanu majątkowego poszkodowanego oraz stanu, jaki by istniał, gdyby nie doszło do zdarzenia wyrządzającego szkodę (tzw. metoda dyferencyjna).

W sprawie bezspornym pozostawało, że pozwany zakład ubezpieczeń ponosi w sprawie odpowiedzialność odszkodowawczą jako ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej sprawcy wypadku.

Uszkodzenie pojazdu mechanicznego z reguły - przynajmniej czasowo - uniemożliwia właścicielowi lub innej osobie uprawnionej (najemcy, biorącemu rzecz do używania, korzystającemu na podstawie umowy leasingu itp.) korzystanie z niego. Poszkodowany staje wówczas przed koniecznością zaspokojenia codziennych potrzeb komunikacyjnych w inny sposób niż przez wykorzystanie uszkodzonego pojazdu. Jeżeli pociąga to za sobą wyższe koszty, powstały w ten sposób uszczerbek majątkowy (nadwyżka ponad koszty korzystania z pojazdu, który został uszkodzony) stanowi element szkody, do której naprawienia zobowiązany jest podmiot odpowiedzialny za uszkodzenie pojazdu.

Jednym ze sposobów alternatywnego zaspokojenia potrzeb komunikacyjnych jest najęcie pojazdu zastępczego. W uchwale Składu Siedmiu Sędziów z 17 listopada 2011 roku (III CZP 5/11) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego, niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmuje również wydatki na najem pojazdu zastępczego. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że nie wszystkie wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane, istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów (art. 354 § 2, art. 362 i 826 § 1 k.c.). Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika.

Analiza ww. uchwały oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego, prowadzi do wniosku, że najem pojazdu zastępczego co do zasady pozostaje w związku przyczynowym z uszkodzeniem samochodu poszkodowanego, natomiast ocena celowości i ekonomicznego uzasadnienia związanych z tym kosztów powinna być dokonywana na płaszczyźnie ewentualnego przyczynienia się do zwiększenia szkody. Uwzględnienie wskazań judykatury na tle najmu pojazdu zastępczego dla kontynuowania działalności gospodarczej pozwala natomiast przyjąć, że celowe będą z reguły wydatki poniesione na najęcie pojazdu zastępczego tego samego typu co uszkodzony i na czas niezbędny do naprawy albo zakupu nowego pojazdu. Najęcie pojazdu zastępczego nie będzie zaś celowe w szczególności wówczas, gdy właściciel dysponuje innym pojazdem, nadającym się do wykorzystania, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

W sprawie jednak takich okoliczności nie stwierdzono, przeciwnie pojazd uszkodzony był jedynym pojazdem poszkodowanej, potrzebnym w życiu codziennym.

W orzecznictwie nie jest sporne, że wydatki z tego tytułu, jako koszty niwelujące niemożność korzystania z pojazdu uszkodzonego lub zniszczonego w wypadku, stanowią część szkody podlegającą naprawieniu. Warunkiem jest, aby poniesione w tym celu wydatki były celowe i ekonomicznie uzasadnione, pozwalając na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się usunąć w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika (por. uchwały Sądu Najwyższego z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11; z 22 listopada 2013 r., III CZP 76/13, z 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17).

Sąd podziela co do zasady stanowisko, że zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela wyznacza wskazana przez zakład ubezpieczeń stawka dobowa dla klasy uszkodzonego pojazdu poszkodowanego, a poszkodowany nie ma co do zasady obowiązku korzystania z pojazdu zastępczego dokładnie tej samej klasy co pojazd uszkodzony – nie ma co do zasady przeszkód, by korzystał z auta klasy niższej lub wyższej. Istotne jest przy tym aby koszty wynajmu pojazdu zastępczego nie przekraczały kosztów zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu. Ponownie bowiem należy przypomnieć, że za celowe i ekonomicznie uzasadnione mogą być – co do zasady – uznane wydatki poniesione na najęcie pojazdu zastępczego tego samego typu co uszkodzony i na czas niezbędny do naprawy albo zakupu nowego pojazdu (por. uchwały Sądu Najwyższego z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11; z 22 listopada 2013 r., III CZP 76/13, z 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17).

W świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 roku, III CZP 20/17 koniecznym warunkiem rozważenia zasadności kosztów poniesionych ponad te, które wskazał ubezpieczyciel jest złożenie propozycji najmu pojazdu zastępczego przez ubezpieczyciela. Aby możliwe było uznanie oferty pozwanego za prawidłowo złożoną propozycje najmu pojazdu zastępczego, oświadczenie ubezpieczyciela musi zawierać pewne elementy, które pozwolą jego adresatowi podjąć działania w celu minimalizacji szkody. Zakład ubezpieczeń powinien wskazywać konkretne warunki najmu pojazdu zastępczego, tak, aby umożliwić poszkodowanemu ocenę, czy zawarcie umowy w ramach oferty ubezpieczyciela byłoby korzystniejsze, a także czy warunki najmu odpowiadają jego oczekiwaniom.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należało stwierdzić, że powództwo w zakresie zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego zasługiwało na uwzględnienie.

W ustalonym stanie faktycznym Sąd stwierdził, że pozwany nie wykazał i nie podjął żadnych realnych działań w celu zorganizowania najmu pojazdu zastępczego. Pomimo przesłania formalnych informacji drogą e-mail o możliwości wynajmu, nie przedstawiono żadnej realnej oferty, którą poszkodowany mógłby przyjąć i zrealizować. Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 roku Sąd odczytał treść e-maila z dnia 21 maja 2024 roku, godz. 10:20:58. Z akt sprawy wynikało, że wiadomość zaczyna się słowami „w 10-minutowej (...)” i kończy na „oczywiście oświadczenie”, po czym pozostawało białe pole – brak dalszej treści. Świadek O. E. odczytał pełną wersję e-maila, którym faktycznie dysponuje, wskazując, że po słowach „oczywiście oświadczenie” znajduje się dalsza część zdania, w tym wyraźne i jednoznaczne żądanie podstawienia pojazdu zastępczego. W świetle tych ustaleń Sąd zobowiązał powodową spółkę do uzupełnienia akt sprawy o pełną treść maila w terminie 7 dni, pod rygorem skutków przewidzianych w art. 233 § 2 k.p.c. Na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 roku świadek O. E. wskazał, że wersja e-mail przesłana do akt uległa uszkodzeniu i została złożona w takiej formie, w jakiej znajdowała się w aktach szkody, a nie w formie przedstawionej podczas poprzedniego terminu rozprawy.

Sąd stwierdził, że obecność w aktach wyłącznie skróconej wersji korespondencji nie wpływa na merytoryczną ocenę sprawy. Należało stwierdzić, że nawet niedostarczenie zakładowi ubezpieczeń pełnej treści wiadomości e-mail nie powoduje uznania, że poszkodowana w nieusprawiedliwiony sposób nie skorzystała z propozycji ubezpieczyciela. Poszkodowana, reprezentowana przez powoda jako pełnomocnika w postępowaniu likwidacyjnym, od początku bowiem kwestionowała realność stawki pozwanego wskazaną w piśmie informującym. Jednocześnie, pozwany oprócz przesłania suchych informacji, w żaden sposób nie podjął czynności mających na celu zorganizowanie najmu pojazdu zastępczego. Pozwany jedynie dla celów dowodowych pouczył powoda o akceptowalnej stawce, niemniej nie można stwierdzić, że w okolicznościach sprawy w ten sposób spowodował, że to na poszkodowanym ciążył obowiązek wykazania zasadności najmu po stawkach powoda.

Zarzuty pozwanego dotyczące nieskorzystania przez poszkodowaną z zaoferowanego przez ubezpieczyciela najmu pojazdu zastępczego oraz przyczynienie się z tego powodu do zwiększenia rozmiaru szkody nie zostały poparte żadnymi dowodami, ani też twierdzeniami odnoszącymi się do okoliczności niniejszej sprawy. Były to zarzuty typowe w tego typu sprawach, oderwane od stanu faktycznego sprawy. W tym stanie rzeczy pozwany zakład ubezpieczeń nie wykazał, aby poszkodowana w sposób nieuzasadniony i godzący w zasadę minimalizacji szkody nie skorzystała z oferty zakładu ubezpieczeń co do zorganizowania najmu pojazdu zastępczego.

Zeznania świadka poszkodowanej O. O. w sposób jednoznaczny podważają twierdzenia pozwanego ubezpieczyciela w zakresie rzekomego poinformowania poszkodowanej o możliwości skorzystania z najmu pojazdu zastępczego w ramach współpracujących wypożyczalni oraz o akceptowalnych stawkach najmu. Świadek stanowczo wskazała, że nie otrzymała żadnej oferty od ubezpieczyciela, nie była przez niego kontaktowana ani nie uzyskała jakichkolwiek informacji dotyczących warunków najmu, w tym wysokości akceptowalnej stawki dobowej. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że poszkodowana miała jakąkolwiek świadomość co do warunków najmu proponowanych przez ubezpieczyciela lub że mogła z takiej oferty realnie skorzystać. Zeznania te wykluczają również, aby po stronie poszkodowanej istniał obowiązek kontaktu z ubezpieczycielem lub podejmowania dalszych działań w celu ustalenia warunków najmu. Skoro bowiem ubezpieczyciel nie przedstawił żadnej konkretnej i wykonalnej oferty ani nie podjął z poszkodowaną kontaktu, to nie można czynić poszkodowanej zarzutu z faktu, że nie skontaktowała się z ubezpieczycielem we własnym zakresie.

Świadek O. O. jasno wskazała, że decyzja o wynajmie pojazdu zastępczego była podyktowana koniecznością natychmiastowego zapewnienia środka transportu do codziennych dojazdów do pracy. Wybór oferty powoda I. wynikał wyłącznie z dostępności pojazdu „od ręki” oraz możliwości niezwłocznego załatwienia formalności. Poszkodowana nie znała stawek stosowanych przez tę wypożyczalnię, co jednoznacznie przeczy tezie, jakoby kierowała się porównaniem cen czy świadomym wyborem oferty droższej niż rzekomo akceptowana przez ubezpieczyciela. Jednocześnie z zeznań świadka wynika, że nie dokonywała ona weryfikacji ani porównania ofert najmu, co w okolicznościach sprawy było w pełni uzasadnione, działała bowiem w sytuacji nagłej potrzeby zapewnienia sobie środka transportu, przy całkowitym braku wsparcia i informacji ze strony ubezpieczyciela. W konsekwencji nie sposób przypisać poszkodowanej jakiegokolwiek naruszenia obowiązku minimalizacji szkody. To ubezpieczyciel, jako profesjonalista, zaniechał przedstawienia realnej, konkretnej i możliwej do wykorzystania oferty najmu pojazdu zastępczego, a także nie przekazał poszkodowanej podstawowych informacji umożliwiających podjęcie świadomej decyzji. Całokształt zeznań świadka prowadzi do jednoznacznego wniosku, że wynajęcie pojazdu zastępczego na warunkach rynkowych było w pełni uzasadnione, a brak skorzystania z rzekomej oferty ubezpieczyciela wynikał wyłącznie z tego, że oferta taka w rzeczywistości nie została poszkodowanej przedstawiona.

Jednocześnie należy podkreślić, że kontakt z pozwanym zakładem ubezpieczeń prowadzony przez powoda w celu ustalenia warunków najmu organizowanego przez pozwany zakład ubezpieczeń wskazuje również, że pozwany oprócz informacji o możliwości skorzystania z wynajmu pojazdu zastępczego na warunkach ubezpieczyciela, nie składał poszkodowanej ani jej pełnomocnikowi żadnej konkretnej oferty. Działający w imieniu poszkodowanej i reprezentując powoda prokurent spółki O. E., kontaktował się bezpośrednio w celu ustalenia warunków najmu, w tym wskazywał przedstawicielom ubezpieczyciela, że wbrew treści wiadomości e-mail przesyłane warunki najmu przewidują m.in. że najemca ponosi odpowiedzialność za uszkodzenia samochodów, a zniesienie odpowiedzialności jest dodatkowo płatne (np. 49,20 zł brutto za dobę najmu). Tym samym, należało stwierdzić, że przesłanie samej informacji o stawkach najmu pojazdu zastępczego, nie mogło doprowadzić do uznania, że stawka 90 zł brutto jest maksymalną stawką za jaką odpowiada ubezpieczyciel.

Należy zgodzić się również ze stanowiskiem powoda, że co do przyjętej stawki najmu pojazdu zastępczego przez pozwanego w kwocie 90 zł brutto za dobę najmu dla pojazdu w segmencie C nie zostało w żaden sposób wykazane, że odpowiada ona realiom rynkowym. Pozwany przyjął arbitralnie jednolitą stawkę 90 zł brutto za dobę najmu, nie przedkładając na tę okoliczność jakichkolwiek dowodów, w szczególności aktualnych cenników wypożyczalni, ofert rynkowych czy umów potwierdzających możliwość najmu pojazdu segmentu C na takich warunkach. W toku postępowania pozwany nie tylko nie wykazał rynkowego charakteru stosowanej przez siebie stawki, ale również nie obalił twierdzeń powoda w tym zakresie. Tymczasem to na pozwanym jako podmiocie kwestionującym wysokość dochodzonego roszczenia spoczywał ciężar dowodu, że możliwe było wynajęcie pojazdu tej samej klasy na warunkach przez niego wskazywanych. Obowiązkowi temu pozwany nie sprostał.

Przeciwnie, powód wykazał, że zastosowane stawki 150 zł netto za dobę w okresie od 1 do 14 dnia najmu oraz 130 zł netto od 15 dnia odpowiadają realiom rynkowym dla pojazdów segmentu C. Stawki te mają charakter zróżnicowany i uwzględniają długość okresu najmu, co jest powszechną praktyką rynkową, a nadto mieszczą się w typowych widełkach cenowych stosowanych przez profesjonalne podmioty świadczące usługi najmu. Na tle powyższego stawka przyjęta przez pozwanego jawi się jako rażąco zaniżona i oderwana od realiów rynkowych, a jej przyjęcie prowadziłoby do nieuzasadnionego przerzucenia części ciężaru szkody na poszkodowanego. Nie sposób bowiem wymagać, aby poszkodowany korzystał z usług najmu po stawkach, które nie występują w obrocie lub których pozwany nie jest w stanie w żaden sposób wykazać. Brak jest podstaw do uwzględnienia stanowiska pozwanego w zakresie przyjętej przez niego stawki 90 zł brutto dla pojazdu w segmencie C, zaś za miarodajne należy uznać stawki zastosowane przez powoda jako odpowiadające rzeczywistym warunkom rynkowym.

Zeznania świadka O. E. w sposób jednoznaczny i kategoryczny obalają twierdzenia pozwanego co do rynkowego charakteru stosowanej przez niego stawki najmu pojazdu zastępczego. Po pierwsze, świadek wprost wskazał, że zaproponowana stawka była nierealna, a więc już na etapie jej przedstawienia nie odpowiadała realiom rynkowym. Ocena ta nie miała charakteru subiektywnego była wynikiem bieżącej analizy cenników oraz praktyki rynkowej, którą powód na co dzień się zajmuje. Po drugie, pozwany całkowicie uchylił się od obowiązku wykazania, że wskazywana przez niego stawka faktycznie funkcjonuje na rynku. Pomimo wielokrotnych, ponawianych żądań świadka O. E., nie przedłożono żadnej umowy ani nawet jej fragmentu w zakresie stawek, zasłaniając się tajemnicą handlową. W istocie oznacza to, że pozwany nie był w stanie wykazać, iż jakikolwiek podmiot rzeczywiście oferuje najem pojazdu segmentu C na warunkach przez niego deklarowanych. Po trzecie całkowicie iluzoryczny charakter tej stawki potwierdza fakt, że mimo sygnalizacji potrzeby pojazdu zastępczego nie doszło do nawet do próby podstawienia pojazdu zastępczego. Gdyby stawka była realna, ubezpieczyciel jako profesjonalista byłby w stanie zorganizować najem na deklarowanych warunkach. Skoro tego nie uczynił, oznacza to, że oferta była niewykonalna w praktyce. Po czwarte świadek wskazał, że w rzeczywistych umowach stosowanych przez podmioty współpracujące z pozwanym występowały zupełnie inne, wyższe stawki, a dodatkowo przewidywano obciążenie klienta kosztem rzędu 200 zł netto za dobę w przypadku odmowy uznania odpowiedzialności. To jednoznacznie dowodzi, że rzeczywisty ekonomiczny ciężar najmu był istotnie wyższy niż deklarowany przez ubezpieczyciela.

Ciężar przytoczenia i udowodnienia okoliczności określających wysokość odszkodowania obciąża powoda (art. 6 k.c.). Odszkodowanie może ulec zmniejszeniu, jeżeli poszkodowany przyczynił się do zwiększenia szkody (art. 362 k.c.). Ciężar przytoczenia i udowodnienia okoliczności uzasadniających obniżenie odszkodowania obciąża pozwanego (art. 6 k.c.).

Pozwany nie wykazał, aby stawki powoda odbiegały (ani rażąco ani w jakikolwiek inny sposób) od stawek obowiązujących na lokalnym rynku. Stanowisko strony pozwanej sprowadzało się tylko do niepopartego twierdzeniami stanowiska, że stawki przyjęte przez ubezpieczyciela odpowiadają stawkom rynkowym. Jest to twierdzenie niepoddające się weryfikacji. Pozwany nie przedłożył bowiem, żadnej dokumentacji źródłowej na podstawie ustalił rynkowość zastosowanej przez siebie stawki, a z drugiej strony aby na rynku lokalny występowały stawki rażąco niższe niż te które zastosował powód. Przeciwnie w toku procesu ustalono, że powód zastosował stawkę będącą stawką rynkową.

Kolejna sporna kwestia w zakresie najmu pojazdu zastępczego dotyczyła nieuznania przez stronę pozwaną pełnego okresu najmu wynoszącego 51 dni. Należy przy tym wskazać, że zarówno powód w pozwie, jak i pozwany w sprzeciwie błędnie przyjęli okres 54 dni, podczas gdy z treści faktury (...) jednoznacznie wynika, iż najem samochodu osobowego trwał 51 dni i taki też okres Sąd przyjął przy analizie akt sprawy, stwierdzając, że odpowiada on żądaniu pozwu.

Po pierwsze odnotować należy, że strona pozwana nie sformułowała w sprzeciwie w istocie żadnych konkretnych zarzutów w zakresie okresu najmu. Zarzut opieszałości po stronie warsztatu naprawczego pozostaje bez znaczenia dla możliwości ograniczenia obowiązku odszkodowawczego na podstawie art. 362 k.c. wobec poszkodowanej. Samochód był bowiem naprawiany w warsztacie należącym do sieci naprawczej pozwanego. Poszkodowana nie miała żadnego wpływu na organizację pracy warsztatu ani na przebieg naprawy. Znaczenie w sprawie miałyby jedynie okoliczności, za które odpowiada sama poszkodowana. Jest zaś oczywiste, że nie odpowiada ona za organizację pracy warsztatu naprawczego (...) w S..

Wbrew często prezentowanemu poglądowi, przedłużenie czasu naprawy na skutek zaniedbań warsztatu nie prowadzi do zerwania związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem, za którego skutki pozwany odpowiada (wypadkiem komunikacyjnym) i najmem pojazdu zastępczego. Poszkodowany nadal korzysta z takiego pojazdu dlatego, że jego samochód został uszkodzony w wypadku i właśnie dlatego oddał go do warsztatu naprawczego. Potrzeba korzystania z pojazdu zastępczego pozostaje normalnym następstwem wypadku przez cały okres naprawy. Jeżeli naprawa przedłuża się na skutek okoliczności, za które odpowiada zakład naprawczy, może wchodzić w grę jego odpowiedzialność za powstałą szkodę (art. 471 k.c.). Nie zwalnia to jednak z odpowiedzialności sprawcy wypadku ani jego ubezpieczyciela.

Ponadto zeznania świadka (poszkodowanej) O. O. jednoznacznie potwierdzają, że pojazd zastępczy był wykorzystywany przez cały faktyczny okres konieczny dla naprawy auta. Świadek wskazała, że odebrała samochód z naprawy i tego samego dnia zwróciła pojazd zastępczy, co całkowicie obala twierdzenia o nadmiernej długości najmu, czy o możliwości ograniczenia odszkodowania. Fakt ten potwierdza, że korzystanie z pojazdu zastępczego było nie tylko uzasadnione, ale też proporcjonalne do czasu rzeczywistej niedostępności samochodu poszkodowanego.

Jednocześnie mając na względzie ustalony stan faktyczny w sprawie na uwzględnienie zasługiwał cały okres najmu objęty żądaniem pozwu, tj. 51 dni. Powód wykazał, że długotrwały okres naprawy wynikał przede wszystkim z uwagi na przedłużające się czynności w związku z ustaleniem zakresu naprawy. Bez ich uzyskania naprawa nie mogła zostać przeprowadzona, a podany przez pozwany zakład ubezpieczeń okres naprawy, tj. 49 dni ma charakter hipotetyczny i modelowy, całkowicie oderwany od realiów rozpoznawanej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, w pkt I wyroku Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.728,10 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 13 sierpnia 2024 r. do dnia zapłaty.

Orzeczenie w zakresie roszczeń odsetkowych znajduje swoje uzasadnienie w art. 481 § 1 k.p.c. w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Z akt sprawy wynika, że szkoda została pozwanemu zgłoszona już w dniu zdarzenia, tj. dnia 20 maja 2024 roku. Jednocześnie wezwanie do zapłaty dotyczące kosztów najmu pojazdu zastępczego zostało doręczone pozwanemu zakładowi ubezpieczeń w dniu 11 lipca 2024 roku. Sąd orzekł zatem o odsetkach zgodnie z żądaniem pozwu zasądzając je od dnia 13 sierpnia 2024 r., uznając to żądanie za zasadne w całości.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powód wygrał sprawę w całości. Poniósł on koszty w łącznej kwocie 1.117 zł, na które złożyły się: opłata sądowa od pozwu – 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika powoda – 900 zł (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych; Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) oraz opłata skarbowa od złożonego do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa – 17 zł.

Sąd w pkt II wyroku w wyniku omyłki pisarskiej w pierwotnym orzeczeniu zawarł wyrzeczenie o zasądzeniu od powoda na rzecz pozwanego ww. kwoty, co stało w oczywistej sprzeczność z rozstrzygnięciem zawartym w pkt I wyroku.

Sąd odnotowuje, że przy opracowywaniu treści wyroku doszło do omyłki pisarskiej polegającej na omyłkowej zamianie stron co do rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Na wniosek strony powodowej z dnia 9 marca 2026 roku o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w wyroku, Sąd postanowieniem z dnia 11 marca 2026 roku sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w pkt II wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 5 marca 2026 roku, w ten sposób, że w pkt II wyroku w wierszach od dziewiętnastego do dwudziestego pierwszego po słowie „zasądza” wpisać: „od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki akcyjnej z siedzibą w I. na rzecz powoda (...) Spółki z (...) Spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w N.”. W sprawie nie może bowiem budzić wątpliwości, że to powód wygrał sprawę w całości w tym co do kosztów procesu. Na fakt, że to na rzecz powoda zasądzono koszty procesu wskazuje ich wysokość tj. 1.117 zł uwzględniającą opłatę od pozwu uiszczoną przez powoda, której w przypadku zasądzania kosztów na rzecz pozwanego Sąd nie uwzględnia.