Wyrok z 12 marca 2026, sygn. I C 592/25

WYROK ZAOCZNY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 marca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2026 r. w X.

sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z.

przeciwko G. Ł.

o zapłatę

powództwo oddala.

UZASADNIENIE

Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. wniósł o zasądzenie od pozwanej G. Ł. kwoty 2.497,57 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od kwoty 1.417,82 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 136,80 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 942,95 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu wskazał, że pozwana w dniu 07.12.2022 r. zawarła z (...) Sp. z o.o. umowę pożyczki o nr (...). Do zawarcia umowy doszło poprzez wykorzystanie przez pozwaną służącej do tego celu platformy pożyczkowej. Udzielenie pożyczki zostało poprzedzone rejestracją pozwanej w systemie spółki oraz weryfikacją poprawności podanych przez nią danych. W ramach zawartej umowy, pożyczkodawca przekazał na wskazane przez pozwaną konto bankowe kwotę 1.100,00 zł, a pozwana zobowiązała się do spłaty zadłużenia do dnia 06.01.2023 r., na które składała się kwota przekazanego kapitału powiększona o prowizję umowną oraz oprocentowanie, w łącznej kwocie 1.415,60 zł. Pożyczka nie została przez pozwaną spłacona w terminie. W związku z powyższym, aby dokonać spłaty długu wynikającego z umowy pożyczki nr (...), pozwana wystąpiła do powoda o udzielenie pożyczki przeznaczonej na spłatę poprzedniego zobowiązania. W konsekwencji wniosku o pożyczkę, w dniu 09.01.2023 r. została zawarta pomiędzy powodem a pozwaną umowa pożyczki nr (...). W ramach zawartej umowy (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. spłaciła zobowiązanie pozwanej wobec (...) Sp. z o.o. w całości. Pozwana nie wywiązała się z zobowiązań umowy pożyczki nr (...) zawartej z powodem, w ramach której była zobowiązana do zapłaty sumy 1.592,42 zł do dnia 08.02.2023 r., na którą składała się kwota udzielonej pożyczki powiększona o prowizję umowną oraz oprocentowanie. Data wymagalności pożyczki przypadała na dzień 08.02.2023 r.

Pozwana G. Ł., nie złożyła odpowiedzi na pozew i nie zajęła stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił, co następuje:

Powód na potwierdzenie istnienia dochodzonej niniejszym pozwem przedłożył wydruk, zgodnie z którym G. Ł. (pożyczkobiorca) w dniu 07.12.2022 r. miał zawrzeć z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. oraz (...) Sp. z o.o. (pożyczkodawca) ramową umowę pożyczki. Przedmiotem umowy było udzielenie przez pożyczkodawcę pożyczki, którą pożyczkobiorca zobowiązany był zwrócić na warunkach określonych w umowie pożyczki, z uwzględnieniem rat i terminów płatności wynikających z harmonogramu (§ 2). Postanowienia tej umowy przewidywały także m.in. możliwość udzielenia pożyczkobiorcy pożyczki refinansującej zobowiązania u innych pożyczkodawców wymienionych na stronie internetowej pośrednika. W ramach takiej pożyczki refinansującej pożyczkodawca spłaca zobowiązanie wobec pożyczkodawcy, względem którego pożyczkobiorca ma zobowiązanie. Dokonanie przez pożyczkodawcę wypłaty pożyczki refinansującej na rzecz pożyczkodawcy, względem którego pożyczkobiorca ma zobowiązanie, wyczerpuje roszczenia pożyczkobiorcy o wypłatę kwoty pożyczki w zakresie kwoty, która została przelana na rachunek pożyczkodawcy, względem którego pożyczkobiorca ma zobowiązanie (§ 14 pkt 1). Punkt 2 tego paragrafu przewidywał, że niezwłocznie po złożeniu przez pożyczkobiorcę wniosku o udzielenie pożyczki refinansującej, na podstawie danych, które pożyczkobiorca zawarł w tym wniosku, pożyczkodawca - działając za pośrednictwem pośrednika - przedstawia pożyczkobiorcy proponowaną ofertę spłaty pożyczki refinansującej, w szczególności w zakresie spłaty pożyczki w jednej racie lub spłaty ratalnej. Po akceptacji przez pożyczkobiorcę oferty przedstawionej przez pożyczkodawcę - przed zawarciem umowy pożyczki - pożyczkodawca udostępni pożyczkobiorcy za pośrednictwem pośrednika formularz informacyjny dotyczący pożyczki objętej wnioskiem pożyczkobiorcy, przy czym udostępnienie to nastąpi przez stronę internetową, w formie pliku (...) umożliwiającego zapisanie na komputerze pożyczkobiorcy, a dodatkowo formularz ten zostanie przesłany na adres poczty elektronicznej pożyczkobiorcy podany w formularzu rejestracyjnym. Pożyczkobiorca miał możliwość pobrania formularza informacyjnego odnośnie kwoty pożyczki, którą był zainteresowany, ze strony internetowej. Zgodnie z § 14 pkt 4 postanowień ramowej umowy pożyczki, dokonując refinansowania pożyczki udzielonej pożyczkobiorcy przez innego pożyczkodawcę, pożyczkodawca zobowiązał się, poprzez pośrednika, do przesłania pożyczkobiorcy elektronicznego powiadomienia (w formie pliku (...) umożliwiającego zapis na komputerze pożyczkobiorcy) o dokonaniu wypłaty pożyczki refinansującej na rzecz pożyczkodawcy, względem którego pożyczkobiorca ma zobowiązanie wraz z umową pożyczki refinansującej oraz formularzem informacyjnym. Wniosek o udzielenie pożyczki refinansującej mógł być złożony przez pożyczkobiorcę za pośrednictwem formularza internetowego jednocześnie z wnioskiem pożyczkobiorcy o udzielenie pożyczki przez innego pożyczkodawcę, celem zrefinansowania tej pożyczki w dacie jej wymagalności (§ 14 pkt 9).

Regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną przez (...) sp. z o.o. oraz (...) sp. z o.o., w rozdziale 16 dotyczącym pożyczki refinansującej, w pkt 16.1 przewidywał możliwość udzielenia pożyczkobiorcy przez pożyczkodawcę pożyczki refinansującej zobowiązania u innych pożyczkodawców wymienionych na stronie internetowej pośrednika. Zgodnie z pkt 16.2 niezwłocznie po złożeniu przez pożyczkobiorcę wniosku o udzielenie pożyczki refinansującej, na podstawie danych, które pożyczkobiorca zawarł w tym wniosku, pożyczkodawca - działając za pośrednictwem pośrednika - przedstawi pożyczkobiorcy proponowaną ofertę spłaty pożyczki refinansującej, w szczególności w zakresie spłaty pożyczki w jednej racie lub spłaty ratalnej. Następnie po akceptacji przez pożyczkobiorcę oferty przedstawionej przez pożyczkodawcę - przed zawarciem umowy pożyczki - pożyczkodawca zobowiązany był do udostępnienia pożyczkobiorcy za pośrednictwem pośrednika formularza informacyjnego dotyczącego pożyczki objętej wnioskiem pożyczkobiorcy, przy czym jego udostępnienie miało nastąpić poprzez stronę internetową, w formie pliku (...) umożliwiającego zapisanie na komputerze pożyczkobiorcy, a dodatkowo formularz ten miał być przesłany na adres poczty elektronicznej pożyczkobiorcy podany w formularzu rejestracyjnym. Dokonując refinansowania pożyczki udzielonej pożyczkobiorcy przez innego pożyczkodawcę pożyczkodawca poprzez pośrednika przesyłał do pożyczkobiorcy elektroniczne powiadomienie (w formie pliku (...)) o dokonaniu wypłaty pożyczki refinansującej na rzecz pożyczkodawcy, względem którego pożyczkobiorca ma zobowiązanie wraz z umową pożyczki refinansującej oraz formularzem informacyjnym (pkt 16.4). Zgodnie z pkt 16.5 wykonanie przelewu pożyczki zgodnie z dyspozycją pożyczkobiorcy zawartą we wniosku o udzielenie umowy pożyczki refinansującej, oznaczać będzie wydanie pożyczkobiorcy kwoty pożyczki w zakresie kwoty, która została przelana na rachunek pożyczkodawcy, względem którego pożyczkobiorca ma zobowiązanie. Regulamin przewidywał również możliwość złożenia przez pożyczkobiorcę wniosku o udzielenie pożyczki refinansującej za pośrednictwem formularza internetowego jednocześnie z wnioskiem pożyczkobiorcy o udzielenie pożyczki przez innego pożyczkodawcę, celem zrefinansowania tej pożyczki w dacie jej wymagalności (pkt 16.8).

W dniu 07.12.2022 r. G. Ł. miała zawrzeć z (...) sp. z o.o. z siedzibą w Z. umowę pożyczki nr (...) na kwotę 1.100,00 zł. Kwota ta miała zostać wypłacona na rachunek bankowy należący do G. Ł..

W dniu 09.01.2023 r. G. Ł. miała zawrzeć z (...) sp. z o.o. z siedzibą w Z. umowę pożyczki nr (...) na kwotę 1.417,82 zł. Kwota ta miała zostać wypłacona na rachunek bankowy należący do (...) Sp. z o.o.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo, podlegało oddaleniu w całości jako nie udowodnione.

Zgodnie z treścią przepisu art. 6 k.c., ciężar udowodnienia twierdzenia faktycznego spoczywa na tej stronie, która z tego twierdzenia wywodzi skutki prawne. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie to powód winien udowodnić, że pozwana powinna zapłacić mu należność w dochodzonej pozwem wysokości w związku z umową pożyczki (to nie na pozwanej spoczywał ciężar udowodnienia tego, że umowy takiej nie zawierała i nie jest zadłużona). Stosownie bowiem do treści art. 232 k.p.c., strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Oznacza to, że obecnie Sąd nie jest odpowiedzialny za wynik postępowania dowodowego, a ryzyko nieudowodnienia podstawy faktycznej żądania ponosi powód. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela zaś stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 r. (I CKU 45/96, OSNC 1997/6-7/76), że rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności jeżeli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.).

Przedłożone przez powoda dokumenty nie pozwalały na przyjęcie, że do zawarcia umowy pożyczki oraz pożyczki refinansującej ostatecznie doszło, co miało istotne znaczenie dla potwierdzenia istnienia roszczenia w rzeczywistym zakresie. Powód nie wykazał inicjatywy dowodowej w tym przedmiocie, co wpłynęło na to, iż dokumenty prywatne załączone do pozwu straciły, w ocenie Sądu walor wiarygodności. Przede wszystkim dokument umowy pożyczki nr (...), jako wydruk komputerowy, niepodpisany przez strony, stanowił jedynie dokument prywatny. Z uwagi na nie poparcie go dalszymi dowodami, które zgodnie z treścią umowy ramowej, powinny znajdować się w posiadaniu powoda, nie mógł stanowić wiarygodnego źródła dowodowego.

Podkreślić należy, że wydruki komputerowe mogą stanowić dowód w postępowaniu cywilnym. Powszechnie przyjmuje się, ze wydruki komputerowe stanowią, bowiem "inny środek dowodowy", o którym mowa w art. 308 k.p.c. i art. 309 k.p.c., gdyż wymieniony tam katalog ma charakter otwarty. Jakkolwiek nie można przyjąć, że oświadczenie zawarte w wydruku komputerowym jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, to należy przyjąć, że przedmiotowy środek dowodowy świadczy o istnieniu zapisu komputerowego określonej treści w chwili dokonywania wydruku (por. wyrok SA w K.z dnia 8 lutego 2013r., I ACa 1399/12, LEX nr (...), postanowienie SA we W. z dnia 12 października 2012 r., I ACz 1810/12, LEX nr (...) ).

Tym samym powód powinien udowodnić, że wierzyciel pierwotny nawiązał z pozwaną stosunek prawny. Powód zaś jedynie wskazywał, że pozwana zawarła z innym podmiotem umowę pożyczki, której nie uregulowała i w wyniku braku spłaty tej pożyczki pozwana miała zawrzeć kolejną umowę pożyczki – z powodem – refinansującą pożyczkę wcześniej niespłaconą. Tymczasem załączone do pozwu dokumenty w postaci wydruków umów, ze względu na zawarcie jej na odległość, nie zawierały podpisów i nie zostały dodatkowo poparte żadnymi innymi dowodami – np. wydrukiem stosownych wniosków o udzielenie zarówno pierwotnej pożyczki jak i ewentualnie pożyczki refinansującej (zgodnie z treścią § 14 ramowych umów pożyczek oraz rozdziału 16 Regulaminu świadczenia usług drogą elektroniczną przez (...) sp. z o.o. wnioski takie miały warunkować udzielenie tychże pożyczek).

Tym samym istnienie stosunku prawnego będącego podstawą żądania powoda, budzi istotne zastrzeżenia Sądu. Z mającej łączyć pozwaną z (...) sp. z o.o. z siedzibą w Z. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w Z. ramowej umowy pożyczki, a dokładnie z § 14 pkt 1 umowy wynika, że pożyczkodawca dopuszczał możliwość udzielenia pożyczkobiorcy pożyczki refinansującej zobowiązania u innych pożyczkodawców wymienionych na stronie internetowej pośrednika. Następny punkt § 14 umowy szczegółowo określał w jaki sposób miało dojść do zawarcia pożyczki refinansującej, a mianowicie niezwłocznie po złożeniu przez pożyczkobiorcę wniosku o udzielenie pożyczki refinansującej, na podstawie danych które pożyczkobiorca zawarł w tym wniosku, pożyczkodawca działając za pośrednictwem pośrednika przedstawia pożyczkobiorcy proponowaną ofertę spłaty pożyczki refinansującej, w szczególności w zakresie spłaty pożyczki w jednej racie lub spłaty ratalnej. Po akceptacji przez pożyczkobiorcę oferty przedstawionej przez pożyczkodawcę-przed zawarciem umowy pożyczki - pożyczkodawca miał udostępnić pożyczkobiorcy za pośrednictwem pośrednika formularz informacyjny dotyczący pożyczki objętej wnioskiem pożyczkobiorcy. Zatem nie ulega wątpliwości, że do zawarcia umowy pożyczki refinansującej był potrzebny złożony przez pozwaną wniosek o udzielenie takiej pożyczki, następnie pożyczkodawca miał obowiązek przedstawić ofertę umowy pożyczki refinansującej, a przede wszystkim konieczna była akceptacja ze strony pozwanej warunków umowy pożyczki refinansującej. Nie można też przyjąć, aby umowa pożyczki refinansującej mogła zostać zawarta bez potwierdzenia przez pozwaną, automatycznie, na nieznanych pozwanej warunkach spłaty i wysokości zobowiązania. Wobec tego nie do zaakceptowania są twierdzenia powoda zawarte w uzasadnieniu pozwu o tym, że pozwana zawierając umowę pożyczki z (...) spółką z o.o. w Z., wybrała opcję refinansowania pożyczki i wyraziła zgodę na spłatę swoich zobowiązań za pośrednictwem innego podmiotu. Powód nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, że pozwana rzeczywiście złożyła wniosek o refinansowanie pożyczki, a także zaakceptowała przedstawione warunki umowy pożyczki refinansującej. Brak dowodu, że wydruki dołączone do pozwu związane są z tą pożyczką, o której mowa w pozwie. W konsekwencji powód nie wykazał, aby zawarł z pozwaną umowę pożyczki stanowiącej podstawę żądania.

Umowa pożyczki jest umową dwustronnie zobowiązującą, co oznacza, że obowiązkowi pożyczkodawcy do przeniesienia własności przedmiotu umowy na pożyczkobiorcę odpowiada obowiązek zwrotu, czyli przeniesienia przez pożyczkobiorcę na pożyczkodawcę przedmiotu umowy, powiększonego o ewentualne wynagrodzenie ustalone w umowie. Dopóki przedmiot pożyczki nie zostanie wydany pożyczkobiorcy, dopóty nie może powstać obciążający go obowiązek jego zwrotu.

Powód w celu wykazania zasadności i wysokości dochodzonego roszczenia nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego wykonanie przez siebie umowy, ani wykonania umowy przez wierzyciela pierwotnego. Nie przedłożył przede wszystkim potwierdzenia przelania środków. Powód nie wykazał aby jakąkolwiek kwotę wypłacono pozwanej bądź na jej wniosek jakąkolwiek kwotę przelano na rachunek bankowy innego podmiotu, tj. nie wykazał aby pożyczkodawca przeniósł na własność pozwanej lub na jej wniosek innemu podmiotowi, przedmiot pożyczki, a tym samym brak jest podstaw do uznania, że po stronie pozwanej powstał obowiązek do zwrotu przedmiotu świadczenia. Co za tym idzie, Sąd nie ma możliwości weryfikacji wierzytelności dochodzonej wobec pozwanej, w szczególności w zakresie jej wykonania, czyli ustalenia wysokości przelanej kwoty.

Co więcej powód nie wykazał również, aby pozwana zgodnie z warunkami ramowej umowy pożyczki zawartej z (...) Sp. z o.o., dokonała skutecznego sposobu weryfikacji. Wydruk zatytułowany „Raport z weryfikacji danych klienta” oraz „Dane przelewu pożyczki na rachunek klienta” nie mogą zostać uznane przez Sąd za wiarygodny dowód. W szczególności wydruk zatytułowany „Dane przelewu pożyczki na rachunek klienta” nie może stanowić potwierdzenia wykonania umowy, bowiem nie spełnia kryteriów z art. 7 ustawy Prawo bankowe. Jednocześnie z wydruku tego (k. 28) nie wynika tytuł jego wykonania, a także nie określono w nim waluty kwoty, nie zawiera on numeru umowy, nie wiadomo również kto i z jakiego numeru rachunku bankowego dokonał wypłaty. W rzeczywistości taki wydruk mógł wygenerować każdy, a zatem zaoferowany w tym zakresie przez powoda materiał dowodowy jest niewystarczający do stwierdzenia, że przelew został w ogóle wykonany, a zwłaszcza, że został wykonany przez powoda lub poprzednika powoda i w związku z rzekomo zawartą z pozwaną umową pożyczki.

Zauważyć należy, że umowa, z której powód wywodzi swoje roszczenie, jest umową refinansującą, jednakże nie zostało w niej skonkretyzowane zobowiązanie, które ma być spłacone. Z umowy przedłożonej przez powoda nie wynika ani jaka umowa jest refinansowana, ani w jakiej wysokości jest refinansowane wynikające z niej roszczenie.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie powód nie wykazał, że przysługuje mu wierzytelność w stosunku do pozwanej wynikająca z zawartych umów pożyczki, bowiem zaproponowany przez powoda materiał dowodowy, nie pozwalał przyjąć, że doszło tak do zawarcia umowy pierwotnej jak i umowy refinansującej.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 07.11.2007 r. (II CSK 293/07), ciężar udowodnienia faktu należy rozumieć nie tylko jako obarczenie jednej ze stron procesu obowiązkiem przekonania sądu dowodami o prawdziwości swoich twierdzeń, ale również konsekwencjami zaniechania realizacji tego obowiązku lub jego nieskuteczności.

Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 kpc), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 kc). W myśl wskazanych przepisów to strony obowiązane są przedstawiać dowody, a Sąd nie jest władny tego obowiązku nawet wymuszać, ani – poza zupełnie wyjątkowymi sytuacjami – zastępować stron w jego wypełnieniu. Ciężar udowodnienia spoczywa na stronie, a ów ciężar rozumieć należy z jednej strony jako obarczenie strony procesu obowiązkiem przekonania sądu dowodami o słuszności swoich twierdzeń, a z drugiej konsekwencjami zaniechania realizacji tego obowiązku, lub jego nieskuteczności. Tą konsekwencją jest zazwyczaj niekorzystny dla strony wynik procesu.

Nie można było również w przedmiotowej sprawie uznać, że pozwana nie przedstawiając swojego stanowiska w rzeczywistości uznała powództwo. Powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, winien przejawiać staranność w wykazaniu zasadności powództwa. Brak merytorycznego zaprzeczenia jego twierdzeń przez pozwaną nie zwalniał go od wykazania podstawowych okoliczności wskazujących na zasadność żądania. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 7.11.2007 r. (II CSK 293/07), ciężar udowodnienia faktu należy rozumieć nie tylko jako obarczenie jednej ze stron procesu obowiązkiem przekonania sądu dowodami o prawdziwości swoich twierdzeń, ale również konsekwencjami zaniechania realizacji tego obowiązku lub jego nieskuteczności. Sąd jest zobligowany do uznania twierdzeń powoda przy bezczynności pozwanego jedynie w przypadku braku wątpliwości co do zasadności pozwu. W niniejszej sprawie natomiast powód nie przedłożył dowodów dostatecznie uzasadniających jego roszczenie. W konsekwencji należało stwierdzić, że powód nie udowodnił swojego roszczenia, choć był do tego zobowiązywany.

Na marginesie należy wskazać, że nawet gdyby przyjąć, że pozwana faktycznie zawarła z powodem umowę pożyczki refinansowanej, z której powód wywodzi swoje roszczenie, to i tak umowę tę uznać należałoby za nieważną, jako zmierzającą do obejścia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim (art. 58 § 1 k.c.).

Z postanowień ogólnych zawartych w umowie pożyczki refinansującej można mniemać, iż refinansowanie miało dotyczyć pożyczki zawartej z (...) sp. z o.o.

Zgodnie z art. 36b u.k.k., w przypadku odroczenia spłaty zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt konsumencki w okresie 120 dni od dnia wypłaty tego kredytu całkowitą kwotę kredytu dla celów ustalenia maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, o której mowa w art. 36a, stanowi kwota udzielonego i wypłaconego kredytu, którego spłata została następnie odroczona, zaś do pozaodsetkowych kosztów kredytu dolicza się wszystkie koszty i opłaty, które kredytobiorca jest obowiązany ponieść w związku z odroczeniem spłaty kredytu, naliczone w okresie 120 dni od dnia wypłaty kredytu. Analogicznie uregulowane zostały zasady udzielania kolejnego kredytu konsumentowi, który nie dokonał pełnej spłaty kredytu w art. 36c u.k.k. Celem przedmiotowych regulacji jest zapobieżenie omijaniu limitów kosztów pozaodsetkowych w razie udzielania kredytów na krótkie okresy i pobierania wysokich opłat za ich przedłużanie.

Za umowę zmierzającą do obejścia prawa w rozumieniu art. 58 § 1 k.c. uznaje się takie czynności, które nie są wprost zakazane i ich treść nie zawiera elementów sprzecznych z ustawą, ale zmierzają do wywołania rezultatu, któremu miała zapobiec obchodzona norma.

Raz jeszcze podkreślić należy, że powód nie dostarczył materiału dowodowego pozwalającego przyjąć, że pozwana zawarła z poprzednikiem powoda jakąkolwiek umowę. Zakładając jednak dla potrzeb niniejszych rozważań, że doszło do zawarcia przez pozwaną umowy pożyczki refinansującej, której wydruk dołączono do pozwu, to w dalszym ciągu ani z twierdzeń pozwu ani z załączonych dokumentów nie wynika, ile takich umów i na jakich warunkach zawarto wcześniej, ani jakiej pożyczki oraz na jakich zasadach udzielono pozwanej w ramach umowy pierwotnej.

Nie wiadomo jaka była liczba refinansowanych i refinansujących pożyczek. Konstrukcja umowy pożyczki refinansującej budzi zastrzeżenia z punktu widzenia sposobu precyzowania pożyczki, która ma być refinansowana. Z umowy nie wynikają nawet dane poprzedniego pożyczkodawcy (poza jego nazwą), data zawarcia umowy, czy pozostała do spłaty wartość zobowiązania.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą jednoznacznie o tym, że mechanizm refinansowania pożyczki wykorzystywany był w realiach niniejszej sprawy do obejścia przepisów chroniących konsumentów oraz obciążania ich kosztami przewyższającymi wartości dopuszczone przez ustawodawcę. Refinansowanie służyć miało naliczeniu kolejnej prowizji. Taki mechanizm tylko udaje refinansowanie pożyczki, będąc w istocie sposobem "rolowania" długów i tworzenia spirali zadłużenia konsumenta.

Na podkreślenie zasługuje również fakt, że w 2021 r. Prezes (...) postawił spółkom (...), (...) i Centrum (...), stosującym podobne praktyki jak powód, zarzuty naruszania zbiorowych interesów konsumentów. Zgodnie z zarzutami Prezesa udzielały one naprzemiennie konsumentom pożyczek refinansujących na spłatę poprzednich zobowiązań, pobierając za to wysokie prowizje. W ocenie Prezesa (...) mogła to być próba obejścia przepisów o maksymalnych kosztach pozaodsetkowych kredytów konsumenckich. Narażając przez to konsumentów na niezgodne z prawem wysokie opłaty i prowizje, a także ryzyko wpadnięcia w spiralę zadłużenia.

Podobne praktyki były przedmiotem rozpoznania przez Sąd Rejonowy dla W. Ś. w W. VI Wydział Cywilny. Wyrokiem z dnia 09 czerwca 2022 r., w sprawie o sygn. akt VI C 1926/21, Sąd uznał za nieuczciwe praktyki rynkowe polegające na udzielaniu przez spółkę kolejnych pożyczek konsumentowi, który nie dokonał pełnej spłaty pierwszej pożyczki udzielonej mu przez spółkę lub innego kredytodawcę, gdzie koszty pierwszej pożyczki zaliczane są do całkowitej kwoty kolejnej pożyczki (tzw. rolowania pożyczki), co powoduje przekroczenie ustawowych limitów dla pozaodsetkowych kosztów pożyczki nałożonych na konsumenta i jest sprzeczne z art. 36a w związku z art. 36b i art. 36c ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2019 r. poz. 1083 ze zm.), w sytuacji gdy spółka oraz inni kredytodawcy są spółkami zależnymi w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 . poz. 1526 ze zm.) od tego samego podmiotu. W niniejszej sprawie jest to (...) ze Z. udzielający pożyczek za pośrednictwem portali (...) oraz (...), których jest właścicielem i w rozpoznawanej sprawie występuje w przedłożonych wydrukach umowy pożyczki jako pośrednik.

Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, powództwo należało oddalić.

ZARZĄDZENIE

1.  (...);

2.  (...);

3.  (...).

X., 21 kwietnia 2026 r.

Sędzia Izabela Maruchacz