sygn. III C 325/25 20 marca 2026 Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie

Wyrok z 20 marca 2026, sygn. III C 325/25

Data orzeczenia 20 marca 2026
Sąd Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
Wydział III Wydział Cywilny
Tagi
#Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie #III Wydział Cywilny #wyrok

Sygn. akt III C 325/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 marca 2026 r.

Sąd Rejonowy Szczecin- Centrum w Szczecinie – Wydział III Cywilny

w składzie: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Janik-Białek

Protokolant: sekretarz sądowy Aleksander Dembek

po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2026 r. w Z.

na rozprawie

sprawy z powództwa Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Z.

przeciwko B. T.

o zapłatę

I.  oddala powództwo;

II.  zasądza od powoda Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Z. na rzecz pozwanego B. T. kwotę 5. 417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sędzia Małgorzata Janik- Białek

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 21 listopada 2024 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Z. wniósł o zasądzenie od pozwanego B. T., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą B. T. A.R.U. (...), kwoty 94.579,23 zł stanowiącej sumę należności głównej w łącznej kwocie 64.020,00 zł oraz 30.559,23 zł tytułem odsetek jak dla zaległości podatkowych, naliczonych od kwoty 42.680 zł od dnia 23 kwietnia 2021 r., i od kwoty 21.340,00 zł od dnia 30 kwietnia 2021 r. do dnia 21 listopada 2024 r. z pomniejszeniem o dokonaną spłatę w kwocie 149,90 zł wraz z dalszymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od kwoty 60.020,00 zł od dnia 21 listopada 2024 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu swojego żądania powód wskazał, że na podstawie art. 15gga ust. 23 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych (dalej zwanej ustawą (...)19) wykonuje zadania organów administracji wynikające z treści art. 15gga ust. 1 ustawy (...)19. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, który na dzień 30 września 2020 r. prowadził działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodem (...) (zgodnie Rozporządzeniem Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. z 26 lutego 2021 r. Dz. U. poz. 371) i u którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy w następstwie wystąpienia (...)19 co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, mógł zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników. Pozwany złożył na podstawie art. 15gga ust.1 ustawy (...)19 do powoda wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników o numerze (...).Po pozytywnej weryfikacji wniosku, na podstawie zawartej przez strony umowy o przyznanie świadczeń powód przyznał pozwanej dofinansowanie dla 11 pracowników na okres 3 miesięcy w kwocie 64.020 zł, które zostało wypłacone w 3 transzach. Wniosek o dofinansowanie składany był za pomocą portalu praca.gov.pl, a jednym z załączników do niego była umowa, która została podpisana przez pozwanego potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP.

Zgodnie z § 2 ust. 5 zawartej przez strony umowy pozwany zobowiązany był dokonać rozliczenia otrzymanego dofinansowania i złożyć do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Z. dokumenty potwierdzające wykorzystanie środków zgodnie z przeznaczeniem w terminie 30 dni od zakończenia okresu dofinansowania, w tym samym terminie zobowiązany był także do ewentualnego zwrotu niewykorzystanych środków. Pozwany złożył formularz rozliczeniowy w dniu 26 maja 2022 r. wraz z załącznikami. Formularz zawierał liczne błędy, które nie pozwalały na rozliczenie dofinansowania. Z uwagi na fakt, że pozwany nie wywiązał się należycie z obowiązku rozliczenia, pismem z dnia 3 listopada 2023 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Z. wezwał pozwanego, pod rygorem obowiązku zwrotu całości przyznanych środków wraz z odsetkami, do złożenia rozliczenia w dodatkowo wyznaczonym terminie 30 dni od dnia odebrania wezwania. W piśmie tym wskazano szczegółowo na zakres informacji, który należy uzupełnić i poprawić. Brak uzupełnienia wskazanych danych powodował brak możliwości dokonania przez (...) weryfikacji rozliczenia. Wezwanie odebrano 7 listopada 2023 r. Termin do dodatkowego rozliczenia upłynął dnia 7 grudnia 2023 r. Dnia 20 listopada 2023 r. pozwany złożył kolejny dokument rozliczeniowy, lecz nadal pozostawał on wadliwy, co uniemożliwiło dokonanie weryfikacji rozliczenia przez (...). Dodatkowo pozwany nie dokonał zwrotu kwoty wynikającej z kalkulatora rozliczeniowego, który stanowi pomocnicze narzędzie dla beneficjentów – po jego wypełnieniu beneficjent pozyskuje informację o precyzyjnej kwocie podlegającej zwrotowi. Pozwany jeszcze dnia 22 grudnia 2023 r. złożył dodatkowy formularz rozliczeniowy (już znacznie po upływie terminu wskazanego w wezwaniu). Ostatecznie pismem z dnia 1 marca 2024 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty. Pismo skierowano na adresy ujawnione w (...). Pozwany prowadził korespondencję przedprocesową z powodem. Pozwany wniósł o wyrażenie zgody na ponowne złożenie korekty wniosku i w dniu 22 marca 2024 r. zwrócił powodowi kwotę 149,90 zł, która zaliczona została na spłatę odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych. Powód pismem z dnia 8 kwietnia 2024r. wskazał pozwanemu, że brak jest podstaw proceduralnych i faktycznych do pozytywnego rozpatrzenia rzeczonego wniosku.

Powód wskazał, że w stosunku do każdego z beneficjentów wyznaczał podobny 30 dniowy termin do dodatkowego rozliczenia (jeśli taka konieczność zachodziła). W związku z tym wielu przedsiębiorców skutecznie było w stanie rozliczyć się w ww. terminie, czy to własnym staraniem, czy też przy wsparciu osób trzecich. Warto również wspomnieć, że pozwany jest podmiotem profesjonalnym, od którego należy oczekiwać wyższej staranności niż od konsumenta. Dodatkowo pozwany nie przedstawił żadnego dowodu na poparcie swego stanowiska.Zgodnie z art. 15 gga ust. 15 pkt 3 i 4 Ustawy (...)19 do obowiązków przedsiębiorcy, który zawarł umowę o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy,

należy:

3) rozliczenie otrzymanego dofinansowania i złożenie dokumentów potwierdzających wykorzystanie środków zgodnie z przeznaczeniem w terminie 30 dni od zakończenia okresu dofinansowania;

4) zwrot niewykorzystanych środków w terminie 30 dni od zakończenia okresu dofinansowania;

Biorąc pod uwagę ww. obowiązki odniesiono się do przesłanki „rozliczenia” otrzymanego dofinansowania. W związku z tym, iż ustawodawca nie wprowadza tej definicji odnieść się należy do językowego znaczenia wyrażenia „rozliczenie”. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (wydanie internetowe sjp.pwn.pl) rozliczenie to uregulowanie wzajemnych należności, zobowiązań między przedsiębiorstwami i dostawcami, dłużnikami i wierzycielami, pracownikami i pracodawcami. Strona powodowa przyjmuje zatem, że nieodzownym elementem rozliczenia jest aspekt finansowy, również wynika to z potocznego rozumienia tego pojęcia. Mówiąc o rozliczeniu między osobami fizycznymi mamy raczej na ogół na myśli kwestie bardziej finansowe niż związane z pokwitowaniem itp. Wspomniano przy tym, że ustawodawca w przypadku obowiązku „rozliczenia się” i „złożenia dokumentów” potwierdzających złożenie wniosku posługuje się koniunkcją zdania poprzez posłużenie się spójnikiem „i”, co oznacza, iż warunek z art. 15gga ust. 15 pkt 3 spełniony jest wyłącznie w przypadku, gdy beneficjent jednocześnie „rozliczy się” z dofinansowania i złoży stosowne dokumenty. Brak spełnienia którejkolwiek z tych okoliczności prowadzi to wniosku, że cały tenże warunek nie zostaje spełniony. Wyraźne oddzielenie kwestii złożenia dokumentów przez beneficjenta od „rozliczenia się” wskazuje również, że celem racjonalnego ustawodawcy było takie właśnie uregulowanie obowiązków po stronie beneficjentów. Jak wynika ponadto z treści art. 15gga ust. 19 i ust. 20 ustawy (...)19 oraz §5 pkt 4 i pkt 5 zawartej umowy Beneficjent, który nie wywiązał się z obowiązku rozliczenia otrzymanego dofinansowania pomimo wezwania i wyznaczenia dodatkowego terminu przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy jest zobowiązany do dokonania zwrotu środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Pozwany nie złożył w terminie prawidłowego rozliczenia dofinansowania, które mogłoby poddać weryfikacji sposób wydatkowania środków. Podkreślania wymaga, że w ww. przepisach wyraźnie wskazano, że to na beneficjencie spoczywa obowiązek rozliczenia się z otrzymanego dofinansowania. Pomimo upomnień i wyznaczania terminów spłaty zobowiązania, pozwany do dnia wytoczenia powództwa nie uregulował należności rozumianej jako zwrot całości dofinansowania.

Pozwany B. T. w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Pozwany potwierdził fakt otrzymania dofinansowania i wskazał, że dokonał rozliczeń zgodnie ze swoją wiedzą załączając powodowi dokumenty potwierdzające fakt przeznaczenia środków na cele z umowy; jakiekolwiek błędy, jeśli takowe są, dotyczą samego wypełnienia danych w formularzu, a nie istoty rozliczenia. Pozwany ostatecznie nie otrzymał stosownych wyjaśnień, na czym miałby polegać błąd, mimo próśb. Pozwany powołał się też na brak podstawy prawnej w ww. ustawie i w umowie do zwrotu dofinansowania, Pozwany powołał się również na zasady współżycia społecznego polegające na uczciwości kontraktowej i sprawiedliwości społecznej oraz obowiązku współpracy stron kontraktu (art. 354 § 2 kc), a także na małą wagę ewentualnego naruszenia w stosunku do celu umowy oraz kwoty zwrotu – 149 zł. Pozwany ponadto powołał się na obowiązki Organu tożsame z obowiązkami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem – mimo, że spór na charakter cywilny, Organ dysponował środkami publicznymi. Pozwany przeznaczył dofinansowanie na cele zgodne z umową oraz przedstawił Organowi dokumenty z tym związane, a także chciał uzupełnić błędy w formularzu, ale nie otrzymał należytego wezwania, wsparcia i wyjaśnień ze strony Organu. Jednocześnie przywołano przepisy traktujące osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą jak konsumenta częściowo zrównując ich pozycję (art. 22 1 kc).

Uzasadniając powyższy sprzeciw wyjaśniono, że pozwany złożył wniosek nr (...)-(...) w dniu 25 lutego 2021 r. dotyczący dofinansowania wypłat wynagrodzeń w miesiącach luty, marzec, kwiecień 2021 r. (wartość dofinansowania 64.020 zł.). Otrzymał dofinansowanie w trzech transzach. Dofinansowanie zostało spożytkowane przez powoda w trudnym pandemicznym czasie zgodnie z jego celem.

Powodowy (...) pismem ((...).VIIA.(...).(...).954.SR.2022) wezwał do rozliczenia wniosku w terminie 14 dni poprzez formularz rozliczeniowy zamieszczony na portalu praca.gov.pl. (...) dniu 26 maja 2022 r. złożono formularz załączając podpisane listy płac z trzech miesięcy, zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o niezaleganiu z opłatami oraz zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o niezaleganiu z podatkami. Dopiero w listopadzie kolejnego roku - 2023 r., czyli po 18 miesiącach od wypełnienia formularza i złożenia dokumentów powód wezwał pozwanego do poprawienia kalkulatora rozliczeniowego wysłanego w maju 2022 r. W dniu 20 listopada 2023 r. wysłano poprawione rozliczenie wraz z załączoną klauzulą (...). Następnie pozwany, w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownicą (...), po raz kolejny dokonał poprawki i odesłał informację do (...). Aktualnie, jeśli nadal są błędy, pozwany nie wie, o jakie błędy może chodzić. Mimo usilnych starań, nie udało się uzyskać informacji w (...), na czym pomyłka może polegać.

Strona pozwana podkreśliła przy tym, że umowa o dofinansowanie była lakoniczna i nie zawierała szczegółowych informacji, jak ma wyglądać rozliczenie. Można uznać, że załączenie stosownych dokumentów potwierdzających wypłaty wynagrodzeń i fakt zatrudnienia spełniają obowiązek, o którym mowa w par. 3 umowy, a także art. 15 gga ust. 1 ustawy (...)19. Ponadto, zgodnie z par. 5 ust. 1 umowy, w przypadku wykorzystania przez Beneficjenta środków niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości Beneficjent zobowiązany jest do częściowego zwrotu. Jak widać, powodowy (...) przy przewinieniach dużo większej wagi przewidział w umowie sankcję w postaci obowiązku zwrotu środków częściowo wyłącznie w wysokości środków pobranych niezgodnie z celem, nienależnie lub w większej wysokości aniżeli powinna zostać pobrana. U pozwanego kwotą niewykorzystaną była kwota 149,90 zł. i ta kwota została do (...) zwrócona. Czytając całą umowę, przy uwzględnieniu par. 5 ust. 1 oraz par. 3 ust. 1 i 2, należy stwierdzić, że par. 5 ust. 4 odnosi się w ogóle do braku rozliczenia, a nie błędów w samym formularzu. W dodatku w tej sprawie mamy do czynienia z drobnymi błędami formalnymi, a nie dotyczącymi merytorycznego wydatkowania środków.

Z uwagi na fakt, iż (...) zrealizował/realizuje zadania z zakresu administracji publicznej, musi - w tym zakresie - tak samo jak organy administracji, przestrzegać zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Zasada zaufania ma bardzo szeroki zakres sprowadzający się między innymi do działań zgodnych z prawem, obiektywnych, a także o wysokim poziomie etycznym.

Pozwany w dobrej wierze, w kryzysowej sytuacji związanej z pandemią (...)19, zawarł z powodem umowę o treści sporządzonej przez (...) stanowiącą wzorzec umowny. Przeznaczył otrzymane środki na wynagrodzenia dla pracowników zgodnie z umową. Przedłożył także dokumenty rozliczeniowe. Po złożeniu tych dokumentów rozliczeniowych, Organ milczał 18 miesięcy, co pozwalało pozwanemu uznać, że dokumenty te i informacje są wystarczające dla spełnienia obowiązku rozliczenia i wymagań Organu. Od powodowego (...)u wymaga się spójnego i konsekwentnego działania. Ponadto organ powinien działać zgodnie z zasadą proporcjonalności, o której mowa w zasadach ogólnych prawa administracyjnego oraz w art. 31 Konstytucji. Zasada ta powiązana jest z zasadą sprawiedliwości społecznej. Stopień „kary” w postaci zwrotu subwencji nadmiernie odbiega od stopnia ewentualnego naruszenia w postaci ewentualnego błędu formalnego w formularzu narzuconym przez (...), o którym nie ma mowy ani w ustawie ani w umowie. Istotą art. 15 gga ust. 1 ustawy (...)19 i umowy jest wydatkowanie środków na cele wprost wskazane przez ustawodawcę i (...), a ten warunek został przez pozwanego spełniony.

Pozwany spełnił warunek rozliczenia już w dniu 26.05.2022 r. Niemniej, z ostrożności procesowej wskazano, że wszelkie wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść pozwanego jako beneficjenta, bowiem to powódka procesowała cały proces od początku do końca, a przede wszystkim tworzyła wzorzec umowy. Organ winien zezwolić beneficjentowi na ostateczne formalne poprawki i szczegółowo wyjaśnić, na czym one miałyby polegać zgodnie z zasadą współpracy z art. 354 § 2 kc oraz zasadami ogólnymi prawa administracyjnego. Przy wykładni umowy wątpliwości należy tłumaczyć na niekorzyść strony, która zredagowała umowę. Ryzyko wątpliwości wynikających z niejasnych postanowień umowy, nie dających usunąć się w drodze wykładni, powinna bowiem ponieść strona, która zredagowała umowę (Wyrok SN z 4 czerwca 2013 r., II PK 293/12, LEX nr 1331290). Nic nie stało na przeszkodzie, ażeby w umowie zawrzeć wszystkie wymogi niezbędne do rozliczenia, a także zadbać o spójność i klarowność zapisów, tak żeby beneficjenci mieli jasność swojej sytuacji prawnej i faktycznej oraz obowiązków rozliczeniowych. W takiej sytuacji należy uznać, że pozwany spełnił swój obowiązek rozliczenia zgodnie z zapisami ustawy oraz umowy. Dokonując wykładni oświadczeń woli zawartych w umowie należy uwzględnić pozatekstowe okoliczności, np. zachowanie stron przed i po zawarciu umowy (Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 kwietnia 2021 r. II PSKP 23/21, C. nr (...)). Strona powodowa po dokonaniu rozliczenia nie odzywała się przez 18 miesięcy, co pozwalało sądzić o jego prawidłowości, a wzywanie do poprawek wskazuje, że poprawki te są możliwe na każdym etapie rozliczenia. Zgodnie z orzecznictwem, przy wykładni oświadczeń woli należy kierować się także celem umowy (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 9 lipca 2015 r. I PK 241/14, C. nr (...)). Zasadniczym celem ustawy i umowy o dofinansowanie było zabezpieczenie przedsiębiorców i ich pracowników i w takim zakresie cel umowy został spełniony.

Pozwany z ostrożności procesowej powołał się również na art. 5 kc i zasady współżycia społecznego, jak uczciwość kontraktowa, sprawiedliwość społeczna oraz obowiązek tworzenia przez powódkę atmosfery zaufania do podmiotów wydatkujących środki publiczne, a także na małą wagę ewentualnego naruszenia w stosunku do celu umowy oraz kwoty zwrotu - 149 zł.

W odpowiedzi na sprzeciw strona powodowa wskazała, że na dzień złożenia pisma w dalszym ciągu występują błędy w rozliczeniu pozwanego tj.: kalkulator rozliczeniowy jest sporządzony jest błędnie (dot. trzeciego miesiąca wsparcia – kwietnia 2021 r.). Kwota brutto wykazana u J. G. Z. nie jest zgodna z listą płac. Pracownik w kwietniu 2021 r. przebywał na zwolnieniu chorobowym, za które należało mu się wynagrodzenia chorobowe w kwocie 740,04 zł oraz na zasiłku opiekuńczym, który płacił ZUS tj. 1.110,06 zł. Zatem wynagrodzenie wykazane w kalkulatorze powinno było być pomniejszone o zasiłek opiekuńczy. Konsekwencją tego jest fakt, iż formularz rozliczeniowy jest sporządzony błędnie, kwota do zwrotu po poprawieniu kalkulatora ulegnie zwiększeniu i powinna również podlegać zwrotowi. Powód zaznaczył, że większość przedsiębiorców, którym udzielono wsparcia, potrafiło rozliczyć się prawidłowo. Rozliczenie nie powinno nastręczać problemów, w szczególności jeżeli przedsiębiorca zatrudnia pracowników, za których uiszcza opłaty publicznoprawne. Ustawodawca przewidział w przypadku tego rodzaju pomocy mechanizm samorozliczenia się przez beneficjenta. Powód zaprzeczył również, aby realizowanie przez niego jego ustawowych zadań naruszało zasady współżycia społecznego. Przyjmując takie zapatrywanie, również działania Urzędu Skarbowego czy też Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, byłyby niezgodne z tą klauzulą generalną.

W ocenie strony powodowej pozwany nie rozliczył się prawidłowo. W przypadku prawidłowego rozliczenia, pozwany powinien był zwrócić powodowi kwotę 1259,96 zł wraz odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych naliczanymi od 1 maja 2021 r. Taka kwota wynika z listy płac (załącznik do załącznika nr 5 do pozwu) za miesiąc kwiecień 2021 – w odniesieniu do ostatniego w kolejności pracownika J. G. Z..

Na dalszym etapie postępowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

B. T. od 1995 r. prowadzi działalność gospodarczą związaną z gastronomią w F. (powiat (...)). Od lat zatrudnieni są u niego stali pracownicy, w tym księgowa. W okresie pandemii lokale gastronomiczne musiały pozostać zamknięte i nie można było przyjmować zleceń. Wówczas pracownicy zajmowali się czynnościami porządkowymi, a B. T. chciał zagwarantować swoim pracownikom stały dochód pomimo przestoju z zamówieniami, a zatem zaczął szukać możliwości skorzystania z obowiązujących wówczas dofinansowań.

Niesporne, a nadto dowód:

- zeznania B. T. k. 119, 125-126.

Przeważająca część działalności prowadzona przez B. T. dotyczy restauracji i jest wpisana w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej jako kod 56.10.A.

Niesporne, a nadto dowód:

- wydruk z (...) k. 60-61.

W dniu 25 lutego 2021 r. B. T. złożył wniosek o numerze (...) o przyznanie świadczeń na podstawie art. 15gga ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.) na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników. Wniosek dotyczył środków na wypłatę świadczeń od lutego 2021 r. dla 11 pracowników, przysługujących za okres 3 miesięcy z przeznaczeniem na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w kwocie 64.020,00 zł,

Wnioskodawca oświadczył w ww. wniosku, że:

1)  jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, uzyskany przez B. T. przychód z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów podatkowych w miesiącu: styczniu 2021 r. był niższy w następstwie wystąpienia (...)19 co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w grudniu 2020 r.;

2)  na dzień 30 września 2020 r. prowadził działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, kodem: (...) jako rodzaj przeważającej działalności;

3)  nie zachodzą wobec niego przesłanki do ogłoszenia upadłości, o których mowa w art. 11 lub art. 13 ust. 3 Ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo Upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228);

4)  nie jest wobec niego prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne lub likwidacyjne;

5)  nie zalega z uregulowaniem zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FGŚP, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca III kwartału 2019 r. lub zawarł umowę z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych lub otrzymałem decyzję Urzędu Skarbowego w sprawie spłaty zadłużenia i terminowo opłacam raty lub korzystam z terminu odroczenia płatności;

6)  wniosek nie obejmuje pracowników, którzy w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku uzyskali wynagrodzenie wyższe niż 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia Wniosku;

7)  wniosek nie obejmuje pracowników zatrudnionych w okresie krótszym niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku;

8)  przeznaczy otrzymaną kwotę na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników objętych Wnioskiem;

9)  w miesiącach, na które składany jest wniosek nie korzystał i nie będzie korzystać z innej pomocy w formie dofinansowania wynagrodzeń pracowników udzielonej w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom (...)19;

10)  nie naruszył ograniczeń, nakazów i zakazów w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej ustanowionych w związku z wystąpieniem stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2020 r. poz. 1845 z późn. zm.);

11)  na dzień sporządzenia wniosku sporządził wykaz pracowników objętych wnioskiem, wykaz zawiera informacje zgodne ze stanem faktycznym oraz zobowiązuję się dostarczyć go na żądanie uprawnionych organów;

12)  otrzymał pomoc publiczną w ramach sekcji 3.1 Komunikatu G. -Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii (...)19 w łącznej kwocie 32.0372,12 zł zgodnie z załączonym formularzem informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc publiczną związaną z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19 oraz jej skutków

13)  zobowiązał się powiadomić Wojewódzki Urząd Pracy o zmianie wysokości otrzymanej pomocy publicznej związanej z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19 oraz jej skutków w przypadku jej otrzymania w okresie od dnia złożenia niniejszego wniosku do terminu początkowego obowiązywania umowy o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy.

Dowód:

- wniosek o numerze (...)-(...) o przyznanie świadczeń na podstawie art. 15gga ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.) na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników k. 8-10.

Na podstawie ww. wniosku pomiędzy W. Wojewódzkiego Urzędu Pracy a Przedsiębiorcą, określonym szczegółowo we wniosku, została zawarta umowa o numerze tożsamym z numerem wniosku ((...)CV-(...)) o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Zgodnie z treścią ww. umowy Wojewódzki Urząd Pracy, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, przekazuje Beneficjentowi środki na wypłatę świadczeń określonych szczegółowo we wniosku na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników w rozumieniu art. 15g ust. 4 ustawy objętych Wykazem pracowników, o którym mowa w § 3 ust. 2.

B. T. zobowiązał się:

1)  do wykorzystania środków, o których mowa w §1 ust.1, na warunkach określonych w niniejszej umowie, zgodnie z celem na jaki je uzyskał, określonym we wniosku;

2)  do tego, że pracownikom, których wynagrodzenie jest dofinansowane ze środków, o których mowa w §1 ust.1, nie wypowie umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika w okresie objętym dofinansowaniem (zakaz dotyczy także osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą lub umowy zlecenie albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, a także osób, które wykonują pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, jeżeli z tego tytułu podlegają obowiązkowi ubezpieczenia emerytalno-rentowego);

3)  do powiadomienia Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w terminie 7 dni od dnia powzięcia informacji o zmianie mającej wpływ na wysokość wypłacanej transzy środków, a polegającej na:

a)  rezygnacji ze wsparcia;

b)  rozwiązaniu umowy o pracę z pracownikiem w okresie dofinansowania wynagrodzenia tego pracownika.

4)  do dokonania rozliczenia otrzymanego dofinansowania i złożenia dokumentów potwierdzających wykorzystanie środków zgodnie z przeznaczeniem w terminie 30 dni od zakończenia okresu dofinansowania;

5)  do zwrotu niewykorzystanych środków w terminie 30 dni od zakończenia okresu dofinansowania;

6)  do poddania się kontroli Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu

Zgodnie z § 3 tejże umowy Beneficjent do rozliczenia otrzymanego dofinansowania musi dołączyć dokumenty potwierdzające prawidłowość wykorzystania środków, o których mowa w §1 ust.1 oraz dokumenty potwierdzające zatrudnienie pracowników, na wynagrodzenia których otrzymał dofinansowanie, przez okres wskazany w § 2 ust.2. Dodatkowo Beneficjent na żądanie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy zobowiązał się dostarczyć „Wykaz pracowników uprawnionych do świadczeń wypłacanych z (...)” sporządzony wg wzoru.

W § 4 umowy zawarto regulacje odnoszące się do kontroli wykorzystania środków:

1)  osoby upoważnione przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy mają prawo przeprowadzenia kontroli u Beneficjenta w zakresie przestrzegania postanowień umowy, wydatkowania środków, o których mowa w §1 ust.l, zgodnie z warunkami określonymi w umowie i we Wniosku oraz w zakresie właściwego udokumentowania i wykorzystania tych środków.

2)  Beneficjent zobowiązuje się do okazania wszelkiej dokumentacji związanej z wykonaniem umowy i wydatkowaniem środków oraz do złożenia stosownych wyjaśnień, na żądanie osób przeprowadzających kontrolę.

3)  kontrola może być przeprowadzona w terminach, o których mowa w § 2 ust.2 oraz w okresie 3 lat po zakończeniu okresu pobierania świadczeń.

4)  kontrola może być przeprowadzona w siedzibie Beneficjenta lub w Wojewódzkim Urzędzie Pracy.

Odnośnie zwrotu kosztów w § 5 umowy postanowiono, iż w przypadku wykorzystania przez Beneficjenta środków, o których mowa w §1 ust. 1, niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości, Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu tej części pomocy, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

W przypadku złożenia przynajmniej jednego z oświadczeń, o których mowa w art. 15gga ust.6 pkt 2-7 ustawy, z zastrzeżeniem § 2 rozporządzenia, niezgodnie ze stanem faktycznym, lub nie poddania się kontroli Beneficjent obowiązany był do zwrotu całości otrzymanej pomocy.

W przypadku niewywiązania się przez Beneficjenta z obowiązku określonego w § 2 ust. 2, Beneficjent zobowiązany był do zwrotu całego dofinansowania otrzymanego do wynagrodzenia tego pracownika.

Beneficjent, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w § 2 ust.5 w związku z § 3 ust.1 lub w §2 ust.6, był obowiązany do zwrotu całości otrzymanej pomocy, jeżeli nie wywiązał się z tych obowiązków mimo wezwania i wyznaczenia dodatkowego terminu przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy.

Beneficjent miał dokonać zwrotu środków, o którym mowa w ust. 1 -4 , wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, na rachunek bankowy Wojewódzkiego Urzędu Pracy, z którego otrzymał środki.

W przypadku złożenia fałszywego oświadczenia, że Beneficjent nie naruszył ograniczeń, nakazów i zakazów w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej ustanowionych w związku z wystąpieniem stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1845, z późn. zm.), Beneficjent jest obowiązany do zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia przekazania środków.

Dowód:

- umowa o numerze (...) k. 11-13.

Przyznane B. T. dofinansowanie zostało wypłacone w trzech transzach:

1)  w dniu 23 kwietnia 2020 r. – w kwocie 21.340,00 zł,

2)  w dniu 23 kwietnia 2020 r. – w kwocie 21.340,00 zł,

3)  w dniu 30 kwietnia 2020 r. – w kwocie 21.340,00 zł.

Dowód:

- wydruki historii transakcji na rachunku bankowym Wojewódzkiego Urzędu Pracy k. 18-20.

Środki otrzymane w ramach umowy z W. Wojewódzkiego Urzędu Pracy zostały wykorzystane przez B. T. zgodnie z ich przeznaczeniem, tj. na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników. W zestawieniu wyszczególniono, że w okresie od 1 lutego 2021 r. do 31 marca 2021 r. pracodawca przeznaczył dwie transze w całości na wynagrodzenia pracowników, tj. dwa razy po 21.340 zł (pozycja 1.1 i pozycja 1.2), a w okresie od 1 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. wydatkowano 19.340 zł (pozycja 1.3) na wynagrodzenia pracowników.

Dowód:

- formularz rozliczeniowy przyznanych środków na podstawie art. 15gga k. 21-22,

- listy płac k. 23-32,

- wykaz pracowników k. 33, 35,

- zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach k. 36-39,

- zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek do ZUS k. 40.

W ostatnim okresie rozliczeniowym kwota wydatkowana na wynagrodzenia pracowników z dofinansowania była mniejsza niż w dwóch poprzednich okresach rozliczeniowych ze względu na to, że jedna z pracownic przebywała wówczas na zwolnieniu lekarskim, które obejmowało zarówno czas, gdy do zapłaty wynagrodzenia zobowiązany był pracodawca jak i czas, gdy do wypłaty świadczeń obowiązany był Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Dowód:

- zeznania świadka V. G. k. 118v, k. 124-125.

Pismem z dnia 3 listopada 2023 r. z upoważnienia Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Z. poinformowano B. T. o przeprowadzeniu weryfikacji rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W wyniku weryfikacji stwierdzono następujące nieprawidłowości:

- błędnie wypełniony załącznik do wniosku pn. „1._kalkulator_rozliczenie" - proszę wpisać łączną kwotę dofinansowania (komórka 03) oraz kwotę otrzymanych środków pieniężnych (komórka 04);

- w kalkulatorze niezgodność kwot dotyczących wynagrodzenia p. G. Z. za trzeci miesiąc wsparcia tj. za IV.2O21 (pozycje od X20 do AA20) z listą płac - proszę o weryfikację kwot: w szczególności wynagrodzenia brutto po pomniejszeniu o zasiłki, kwoty składek na ubezpieczenia społeczne - w przypadku, gdy nie zostały odprowadzone składki na ubezpieczenia społeczne w danym miesiącu, nie można było uzyskać dofinansowania, wówczas należy wyzerować pozycje X20 do AA20 oraz zwrócić niewykorzystane wsparcie;

- po prawidłowym wypełnieniu ww. kalkulatora proszę ponownie wypełnić formularz rozliczeniowy ((...)) za pośrednictwem strony przepisując do niego kwoty wskazane w kalkulatorze w arkuszu pn. „środki faktycznie wydatkowane”; praca.gov.pl

- brak podpisanego oświadczenia dot. (...) (druk w załączeniu).

W związku z powyższym na podstawie art. 15gga ust. 19 ww. ustawy (...)19 wezwano B. T. do wywiązania się z obowiązku, o którym mowa w art. 15gga ust. 15 pkt 3 lub 4 ustawy (...)19 w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków (od dnia przelewu każdej transzy do dnia zwrotu).

Pismo zostało doręczone B. T. w dniu 7 listopada 2023 r.

Dowód:

- wezwanie k. 41,

- potwierdzenie podpisu elektronicznego k. 42,

- zwrotnie potwierdzenie odbioru k. 43.

W dniu 20 listopada 2023 r. księgowa V. G. złożyła ponownie formularz rozliczeniowy przyznanych środków na podstawie art. 15gga, w którym skorygowana została kwota wskazana w pozycji 1.3 z 20.080,04 zł na 19.340,00 zł dotycząca okresu od 1 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021r. Skorygowano także załączniki przedłożone do tego formularza. Dołączono formularz (...). Księgowa nie miała wiedzy, na czym polega błąd w kalkulatorze; nie zrozumiała wyjaśnień wskazanych w piśmie (...) z dnia 3 listopada 2023 r. Próbowała telefonicznie uzyskać pomoc w Urzędzie, jednak raz osoba rozliczająca wniosek nie była obecna w pracy a za drugim kontaktem okazało się, że sprawa została już przekazana do windykacji i bez akt sprawy pracownik nie był w stanie udzielić księgowej żadnych informacji.

Następnie V. G. przebywała na urlopie.

Dowód:

- formularz rozliczeniowy przyznanych środków na podstawie art. 15gga k. 44-45,

- wykaz pracowników k. 46,

- wyszczególnienie środków faktycznie wydatkowanych przez pracodawcę na wynagrodzenia pracowników k. 47;

- zeznania świadka V. G. k. 118v, k. 124-125.

Kolejny formularz rozliczeniowy przyznanych środków na podstawie art. 15gga księgowa V. G. złożyła 22 grudnia 2023 r., w którym ponownie zmodyfikowała wysokość środków faktycznie wydatkowanych przez pracodawcę na wynagrodzenia pracowników w miesiącu kwietniu 2021r. na 21.190,10 zł. Księgowa nadal nie była pewna, czy wypełniła formularz prawidłowo.

Dowód:

- formularz rozliczeniowy przyznanych środków na podstawie art. 15gga k. 50-51,

- wykaz pracowników k. 52,

- wyszczególnienie środków faktycznie wydatkowanych przez pracodawcę na wynagrodzenia pracowników k. 53;

- zeznania świadka V. G. k. 118v, k. 124-125.

Pismem z 1 marca 2024 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy wezwał B. T. do zwrotu łącznej kwoty dofinansowania wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Uzasadniając powyższe wskazano, że stwierdzono brak dokumentacji dot. rozliczenia wniosku o dofinansowanie, co uniemożliwia stwierdzenie prawidłowości wykorzystania otrzymanego dofinansowania. Korespondencja została doręczona B. T. w dniu 4 marca 2024 r.

Dowód:

- przedsądowe wezwanie do zapłaty k. 54,

- potwierdzenie podpisu elektronicznego k. 55,

- zwrotne potwierdzenie odbioru k. 56.

Pismem z 6 marca 2024 r. B. T. zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu pracy z prośbą o wyrażenie zgody na ponowne złożenie korekty rozliczenia wniosku nr (...). W piśmie tym wskazano, że „ w lutym 2021 r. złożono wniosek o dofinansowanie w ramach pomocy dla przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii (...)19, które następnie zostało przyznane. W maju 2022 r. złożono formularz rozliczeniowy dotyczący wydatkowania otrzymanych środków. W listopadzie 2023 r. wnioskodawca otrzymał wezwanie do skorygowania błędów w rozliczeniu. Wyjaśniono, że nieprawidłowość dotyczyła ujęcia w kalkulatorze rozliczeniowym wynagrodzenia pracownicy przebywającej na zwolnieniu chorobowym. Pierwszą korektę sporządzono 20 listopada, jednak po kilku dniach poinformowano, że rozliczenie nadal zawiera błędy, polegające na niewłaściwym przypisaniu wartości wynagrodzenia chorobowego z trzeciego miesiąca dofinansowania do odpowiednich kolumn. Kolejna korekta została złożona dopiero 22 grudnia, co – jak wskazano – wynikało z niedostępności księgowej odpowiedzialnej za rozliczenie wniosku. Z poprawionego kalkulatora wynikało, że kwota podlegająca zwrotowi wynosi 149,90 zł. Pomimo tego wnioskodawca otrzymał przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty 87 989,51 zł. W piśmie podkreślono, że przedsiębiorstwo zatrudnia 28 osób, a otrzymane środki zostały wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem, tj. na wynagrodzenia pracowników oraz składki na ubezpieczenia społeczne. Wskazano również, że nałożenie obowiązku zwrotu kwoty przekraczającej 87 tys. zł doprowadziłoby do utraty płynności finansowej przedsiębiorstwa i uniemożliwiłoby jego dalsze funkcjonowanie”.

Dowód:

- pismo z dnia 6 marca 2024 r. k. 57.

W odpowiedzi na pismo z dnia 6 marca 2024 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu pracy w Z. poinformował, że przedsiębiorca, który nie wywiąże się z obowiązku w dodatkowym terminie, jest obowiązany do zwrotu całości otrzymanej pomocy. Dalej w piśmie tym wskazano, że „Zaznaczenia wymaga, iż tryb przewidziany ww. artykułem nie jest uregulowany przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i w związku z tym nie mają do niego zastosowania przepisu dotyczące przywrócenia terminu. Przedstawione przez Pana dokumenty nie pozwalają na przyjęcie, iż do uchybienia terminowi doszło nie z Pana winy, a z powodu nieobecności księgowej. Od profesjonalnego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą oczekuje się staranności w prowadzeniu spraw zawodowych. W celu rozliczenia dofinansowania w terminie wyznaczonym pismem z dnia 03.11.2023 r. mógł Pan posłużyć się pomocą innych osób, w tym własną aktywnością. W tej sytuacji Wojewódzki Urząd Pracy nie widzi możliwości przywrócenia terminu (z przyczyn formalnych opisanych powyżej), a ponadto nie znajduje uzasadnienia do ewentualnej zmiany (wydłużenia) dodatkowego terminu o którym mowa w przytoczonym przepisie.

Dowód:

- pismo z dnia 8 kwietnia 2024 r. k. 58.

Pismem z 23 kwietnia 2024 r. B. T. zwrócił się z prośbą o pochylenie się nad jego sprawą w związku z błędnym wypełnieniem formularzy. Podkreślił przy tym, że środki zostały wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem, lecz po stronie przedsiębiorcy pozostają jedynie niejasności związane z dopełnieniem formalności.

Dowód:

- pismo z dnia 23 kwietnia 2024 r. k. 57.

W dniu 21 listopada 2024 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy ponownie skierował do B. T. przedsądowe wezwanie do zapłaty.

Dowód:

- przedsądowe wezwanie do zapłaty k. 63

12 września 2025 r. B. T. złożył formularz rozliczeniowy przyznanych środków na podstawie art. 15gga, gdzie wskazano kwotę 20.080,04 zł za miesiąc kwiecień w 2021 r.

Dowód:

- formularz rozliczeniowy przyznanych środków na podstawie art. 15gga k. 90-91

W dniu 15 września 2025 r. B. T., za pomocą księgowej V. G., wpłacił na konto Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Z. kwotę 2.010,00 zł tytułem zwrotu niewykorzystanej kwoty dofinansowania wraz z odsetkami.

Dowód:

- potwierdzenie przelewu k. 107.

Sąd zważył, co następuje :

Powództwo podlegało oddaleniu w całości.

Podstawę prawną żądania pozwu stanowiła umowa o świadczenie na rzecz ochrony miejsc pracy zawarta pomiędzy Dyrektorem Wojewódzkiego Urzędu Pracy a B. T. w związku ze złożonym przez B. T. wnioskiem o przyznanie świadczeń na podstawie art. 15gga ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - zwanej w dalszej części niniejszego uzasadnienia „ustawą o zwalczaniu (...)19”.

W myśl przepisów art. 15gga ust. 15 pkt 3 i 4, ust. 19 i 20 ustawy o zwalczaniu (...)19 do obowiązków przedsiębiorcy, który zawarł umowę o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy, należy rozliczenie otrzymanego dofinansowania i złożenie dokumentów potwierdzających wykorzystanie środków zgodnie z przeznaczeniem w terminie 30 dni od zakończenia okresu dofinansowania oraz zwrot niewykorzystanych środków w terminie 30 dni od zakończenia okresu dofinansowania. Nadto, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa przedsiębiorcę, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 15 pkt 3 lub 4, do wywiązania się z niego w wyznaczonym przez siebie dodatkowym terminie. Przedsiębiorca, który nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, jest obowiązany do zwrotu całości otrzymanej pomocy. Środki podlegające zwrotowi na podstawie ust. 16-19 zwracane są wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Treść ww. przepisów została powielona w umowie zawartej pomiędzy powodem a pozwanym, tj. w § 2 ust. 5 i 6 oraz § 5 ust. 4 i 5 umowy, zgodnie z którymi beneficjent, który nie wywiązał się z obowiązku rozliczenia otrzymanego dofinansowania pomimo wezwania i wyznaczenia dodatkowego terminu przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy jest zobowiązany do dokonania zwrotu środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.

Zgodnie z art. 15gga ust. 1 ustawy o zwalczaniu (...)19, w brzmieniu obowiązującym na czas przyznania pomocy pozwanemu, przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, który na dzień 30 września 2020 r. prowadził działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.20.Z, 59.14.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1662), lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, i którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy w następstwie wystąpienia (...) co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w rozumieniu art. 15g ust. 4.

W tym miejscu wskazać należy również, iż zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Uregulowanie przepisu art. 6 k.c. stanowi o ciężarze dowodu w sensie materialnoprawnym i wskazuje, kogo obciążają skutki nieudowodnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek przedstawienia dowodów, zgodnie z przepisem art. 3 k.p.c. spoczywa na stronach, zaś ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). To strona powodowa, która domaga się zapłaty pewnej należności na drodze sądowej, winna co do zasady wykazać, iż należność ta – oznaczona co do wysokości, tytułu i daty płatności – nie została przez jej przeciwnika procesowego uiszczona. Świadczenie nienależne jest szczególnym przypadkiem bezpodstawnego wzbogacenia. Świadczenie to odróżnia się od pozostałych przypadków bezpodstawnego wzbogacenia źródłem jego powstania. Do zaistnienia zobowiązania z tego tytułu dochodzi w wyniku spełnienia świadczenia przez zubożonego (a nie poprzez jakiekolwiek inne przesunięcia majątkowe), przy jednoczesnym braku podstawy prawnej tego świadczenia. Już sam fakt spełnienia nienależnego świadczenia uzasadnia roszczenie o jego zwrot i nie zachodzi konieczność badania wzbogacenia po stronie drugiej strony, jak i tego czy doszło do uszczuplenia majątku zubożonego. Dla uwzględnienia żądania pozwu konieczne jest łączne wykazanie dwóch przesłanek, tj. faktu spełnienia świadczenia i braku obowiązku w tym zakresie. Ciężar dowodu co do tych okoliczności, spoczywa zgodnie z art. 6 k.c., na powodzie.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostawał fakt, że pozwany spełniał przesłanki uzyskania dofinansowania oraz że środki zostały mu przyznane i wypłacone na podstawie obowiązujących przepisów oraz zawartej umowy. Istota sporu koncentrowała się natomiast na ocenie prawidłowości rozliczenia tych środków, a w szczególności na tym, czy stwierdzone nieprawidłowości w dokumentacji rozliczeniowej (odnoszące się do miesiąca kwietnia 2021 r.) uzasadniają żądanie zwrotu całości przyznanego dofinansowania. Nie było przy tym kwestionowane, że uchybienie to wynikało ze sposobu ujęcia wynagrodzenia pracownicy przebywającej w tym okresie na zwolnieniu lekarskim, co wpłynęło na nieprawidłowe wykazanie danych w kalkulatorze rozliczeniowym.

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że pozwany wykorzystał otrzymane środki zgodnie z ich przeznaczeniem, tj. na wypłatę wynagrodzeń pracowników. Okoliczność ta została wykazana w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości poprzez przedłożone dokumenty, w szczególności listy płac. Tym samym nie ziściła się przesłanka uzasadniająca obowiązek zwrotu środków, przewidziana zarówno w przepisach ustawy, jak i w postanowieniach umowy stron, odnosząca się do wykorzystania dofinansowania niezgodnie z jego celem. Podstawą roszczenia powoda nie był jednak zarzut nienależytego wydatkowania środków, lecz twierdzenie o braku prawidłowego rozliczenia dofinansowania. Sąd nie podzielił stanowiska, zgodnie z którym same uchybienia formalne w dokumentacji rozliczeniowej, polegające na nieprawidłowym wypełnieniu formularza czy kalkulatora rozliczeniowego, mogłyby stanowić wystarczającą podstawę do żądania zwrotu całości otrzymanej pomocy. Należy odróżnić sytuację, w której środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane nienależnie, od sytuacji, w której doszło jedynie do błędów o charakterze technicznym lub ewidencyjnym przy ich wykazywaniu. W realiach niniejszej sprawy bezapelacyjnie zaistniała ta druga z ww. sytuacji.

Zwrócić uwagę należy na fakt, że w toku korespondencji przedprocesowej powód konsekwentnie wskazywał jako przyczynę żądania zwrotu istnienie braków i nieprawidłowości w dokumentacji rozliczeniowej, które miały uniemożliwiać weryfikację prawidłowości wykorzystania środków. Jednocześnie jednak powód nie wykazał, aby środki te zostały faktycznie wydatkowane niezgodnie z ich przeznaczeniem. Co więcej, szczegółowe wskazanie, na czym konkretnie polegały zarzucane nieprawidłowości – w tym odnoszące się do sposobu rozliczenia wynagrodzenia pracownicy przebywającej na zwolnieniu lekarskim – pojawiło się dopiero na etapie postępowania sądowego, w odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty. Dopiero bowiem tym piśmie strona powodowa wskazała wprost, na czym polega błąd w rozliczeniu, jaki jest prawidłowy sposób wypełnienia formularza i podała konkretne kwoty podlegające zwrotowi, które pozwany niezwłocznie uiścił na rzecz powoda wraz z należnymi odsetkami. Pełnomocnik strony powodowej przyznał na rozprawie, że kwota tak wyliczonego zwrotu została wpłacona nawet z lekką nadwyżką. Wcześniej pozwany, mimo podejmowanych prób wyjaśnienia sytuacji i skorygowania ewentualnych błędów, nie uzyskał od powoda jednoznacznych i wyczerpujących informacji umożliwiających prawidłowe usunięcie wskazywanych uchybień. Próby takie w imieniu pozwanego podejmowała jego księgowa V. G., która zeznała, że nie rozumiała, mimo pisma (...) z dnia 3 listopada 2023 r., na czym polega nieprawidłowość w rozliczeniu i nie potrafiła, mimo ponad 20-letneigo doświadczenia zawodowego, dojść sama do tego, jak należy prawidłowo wypełnić formularz i wyliczyć należność do zwrotu. Księgowa podjęła próbę uzyskania szczegółowych wyjaśnień od pracownika (...), jednakże za pierwszym razem pracownik rozliczający przedmiotowy wniosek nie był obecny w pracy, zaś za drugim razem pracownik poinformował, że sprawa został już przekazana do windykacji i nie mógł bez dokumentów udzielić księgowej pozwanego żadnych pomocnych wyjaśnień. Pomimo tego księgowa pozwanego ponownie podjęła próbę korekty formularza rozliczeniowego, nadal nie mając pewności, czy czyni to prawidłowo.

W ocenie Sądu nie można przyjąć, aby samo istnienie nieścisłości w formularzu rozliczeniowym, wynikających z nieprawidłowego przypisania określonych składników wynagrodzenia do odpowiednich pozycji kalkulatora, było równoznaczne z niewykonaniem obowiązku rozliczenia w rozumieniu przepisów ustawy oraz postanowień umowy. Istotą tego obowiązku jest bowiem wykazanie, że środki zostały spożytkowane zgodnie z ich celem, a nie wyłącznie formalna poprawność dokumentu sporządzonego według określonego wzorca.

Sąd miał również na uwadze cel regulacji wprowadzonych w związku z pandemią (...)19, które zmierzały do wsparcia przedsiębiorców dotkniętych skutkami ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej oraz do ochrony miejsc pracy. W tym kontekście należy interpretować zarówno przepisy ustawy, jak i postanowienia umowy. Pozwany prowadził działalność w branży gastronomicznej, szczególnie dotkniętej skutkami pandemii, i wykorzystał uzyskane środki zgodnie z ich przeznaczeniem, utrzymując zatrudnienie swoich długoletnich pracowników. Żądanie zwrotu całości dofinansowania w sytuacji, gdy jego cel został osiągnięty, a ewentualne uchybienia miały charakter wyłącznie formalny, prowadziłoby do rezultatu sprzecznego z funkcją tej regulacji.

Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że stwierdzona nieprawidłowość dotyczyła nieznacznej części rozliczenia i przekładała się na relatywnie niewielką kwotę, która – jak wynika z materiału dowodowego – została przez pozwanego zwrócona z należnymi odsetkami. Tymczasem dochodzone przez powoda roszczenie obejmowało zwrot całej kwoty przyznanego dofinansowania wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, co pozostaje w oczywistej dysproporcji do charakteru i wagi zarzucanych uchybień.

Ponadto nie można pomijać faktu, że pozwany działał w warunkach szczególnych, związanych z okresem pandemii (...)19, korzystając z instrumentu wsparcia publicznego przewidzianego w celu ochrony miejsc pracy i zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstw. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że cel ten został przez pozwanego zrealizowany, albowiem środki zostały przeznaczone na wynagrodzenia pracowników oraz należne składki publicznoprawne. W tej sytuacji dochodzenie przez powoda zwrotu całości świadczenia wyłącznie z powodu uchybień w sposobie sporządzenia dokumentacji rozliczeniowej, prowadziłoby do skutku rażąco niesprawiedliwego, pozostającego w oczywistej sprzeczności z funkcją udzielonego wsparcia.

Sąd miał także na uwadze, że pozwany podejmował działania zmierzające do wyjaśnienia i skorygowania ewentualnych nieprawidłowości, przy czym, jak wynika z materiału dowodowego, nie uzyskał od powoda jednoznacznych i precyzyjnych wskazówek co do zakresu wymaganych korekt. Tymczasem na tle stosunku prawnego łączącego strony, w którym jedna z nich dysponuje środkami publicznymi i kształtuje treść wzorca umownego, szczególnego znaczenia nabiera obowiązek współdziałania oraz działania w sposób budzący zaufanie drugiej strony. Zaniechanie w tym zakresie, a następnie dochodzenie daleko idących konsekwencji finansowych wobec beneficjenta, który działał w dobrej wierze, nie może korzystać z ochrony prawnej. Żądanie strony powodowej uznać zatem należy za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i jako takie- w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy- za niezasługujące na ochronę.

W ocenie Sądu uwzględnienie powództwa w niniejszej sprawie prowadziłoby do zastosowania prawa w sposób nadmiernie formalistyczny, oderwany od celu regulacji oraz rzeczywistego przebiegu wykonania umowy, a w konsekwencji do powstania skutków rażąco nieproporcjonalnych w stosunku do charakteru zarzucanych uchybień. W konsekwencji Sąd uznał, że brak jest podstaw prawnych i faktycznych do uwzględnienia powództwa, albowiem powód nie wykazał przesłanek uzasadniających obowiązek zwrotu całości dofinansowania, ograniczając swoją argumentację do wskazania uchybień o charakterze formalnym, które w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Stan faktyczny sprawy co do zasady był niesporny i został ustalony na podstawie wszelkich dokumentów zgromadzonych w sprawie, co umożliwiło Sądowi w pełni zobrazować zaistniałe wówczas okoliczności niezbędne do wydania orzeczenia w sprawie. Dowody te Sąd uznał za wiarygodne, nie znajdując podstaw do ich zakwestionowania. Sąd dał wiarę również zeznaniom świadka i pozwanego, uznając je za spójne, logiczne oraz korespondujące z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Z zeznań tych jednoznacznie wynika, że rozliczenie dofinansowania było sporządzane przez osobę posiadającą wieloletnie doświadczenie zawodowe w zakresie obsługi księgowej, która od wielu lat prowadzi rozliczenia pozwanego, a mimo to napotkała realne trudności w prawidłowym wypełnieniu kalkulatora rozliczeniowego. W ocenie Sądu, przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego oraz zawodowego, nie sposób przyjąć, aby tego rodzaju trudności miały charakter wyjątkowy czy zawiniony przez pozwanego lub działającą w jego imieniu księgową. Przeciwnie, należy uznać za wiarygodne zeznanie księgowej, że specyfika kalkulatora, w szczególności w zakresie rozliczenia wynagrodzenia pracownika przebywającego jednocześnie na zwolnieniu lekarskim oraz pobierającego świadczenia z różnych źródeł, mogła nastręczać istotnych problemów interpretacyjnych nawet osobie profesjonalnie zajmującej się tego rodzaju rozliczeniami. Istotne jest przy tym, że podejmowane przez świadka próby uzyskania wyjaśnień i wsparcia ze strony Wojewódzkiego Urzędu Pracy okazały się nieskuteczne, a udzielane informacje miały charakter ogólnikowy i nie pozwalały na jednoznaczne ustalenie przyczyn błędów. Okoliczności te w sposób istotny rzutują na ocenę stopnia zawinienia po stronie pozwanego oraz potwierdzają, że stwierdzone nieprawidłowości miały charakter techniczny i wynikały z obiektywnych trudności w sporządzeniu rozliczenia, a nie z braku należytej staranności.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II. sentencji wyroku zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania. Stroną, która przegrała niniejszy proces jest powód, a zatem winien on zwrócić stronie pozwanej poniesione koszty procesu, które zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. obejmują: wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie 5.400 zł (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) wraz z opłatą skarbową od złożonego dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł.

W związku z powyższym zasądzono zatem od strony powodowej na rzecz pozwanego koszty procesu w kwocie 5.417 zł. Natomiast o odsetkach w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty orzeczono z urzędu stosownie do treści przepisu art. 98 § 1 1 k.p.c.

W powołaniu powyższej argumentacji orzeczono jak w sentencji.

Sędzia Małgorzata Janik-Białek

Z., dnia 22 kwietnia 2026 r.