sygn. VI U 182/24 30 marca 2026 Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie

Wyrok z 30 marca 2026, sygn. VI U 182/24

Data orzeczenia 30 marca 2026

Sąd Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie

Wydział VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Przewodniczący Sędzia Przemysław Chrzanowski

Podstawa prawna

art. 278 kpc

Sygn. akt VI U 182/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 marca 2026 roku.

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący sędzia Przemysław Chrzanowski

Protokolant stażysta Justyna Puchalska

po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2026 roku w N.

na rozprawie

sprawy R. Z. (1)

przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N.

o ustalenie stopnia niepełnosprawności

w związku z odwołaniem R. Z. (1)

od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N.

z dnia 12 lutego 2024 roku, Nr WN-I.(...).1.(...).2023

zmienia zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia 12 lutego 2024 roku, Nr WN-I.(...).1.(...).2023, oraz poprzedzające je orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia 10 listopada 2023 roku nr: (...)/23, w ten sposób, że zalicza R. Z. (1) do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności z powodu schorzeń oznaczonych symbolem niepełnosprawności 03-L od 6 lipca 2023 roku do 5 lipca 2028 roku; niepełnosprawność datuje się od urodzenia; ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 6 lipca 2018 roku; oraz ustala następujące wskazania: wskazane jest zatrudnienie na stanowisku przystosowanym, niewymagającym umiejętności sprawnej komunikacji werbalnej i istnieje konieczność uczestnictwa w terapii zajęciowej według bieżących potrzeb.

Sygn. akt VI U 182/24

UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia 10 listopada 2023 roku, nr: (...), Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. nie zaliczył R. Z. (1) do osób niepełnosprawnych.

Orzeczeniem z dnia 12 lutego 2024 roku, Nr WN-I.(...).1.(...).2023, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. nie zaliczył R. Z. (1) do osób niepełnosprawnych.

(orzeczenia MZON i WZON – akta WZON)

Od powyższego orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia 12 lutego 2024 roku strona wniosła odwołanie do tut. Sądu Ubezpieczeń Społecznych.

(odwołanie – k. 1)

W odpowiedzi na odwołanie Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. wniósł o jego oddalenie.

(odpowiedź na odwołanie – k. 7)

Sąd ustalił, co następuje:

Na dzień wydania orzeczenia z dnia 10 listopada 2023 roku przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. R. Z. (1) miała 21 lat. U wnioskodawczyni stwierdzono w rozpoznaniu zasadniczym wadę wymowy oraz upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim.

Przez okres 16 lat, tj. w latach 2007 – 2023 R. Z. (1) była zaliczona na mocy 5 kolejnych orzeczeń przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. do grona osób niepełnosprawnych – od urodzenia, w tym od 16 roku życia do 21 roku życia do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności.

6 orzeczeniem - z dnia 10 listopada 2023 roku, nr: (...) - Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. nie zaliczył już R. Z. (1) do osób niepełnosprawnych.

Orzeczeniem z dnia 12 lutego 2024 roku, Nr WN-I.(...).1.(...).(...), Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. nie zaliczył R. Z. (1) do osób niepełnosprawnych.

(orzeczenia MZON i WZON – akta WZON)

R. Z. (1) urodziła się wcześniakiem. Miała problemy neurologiczne. Miała problemy neuroruchowe, z wiekiem nabywała umiejętności. Jej rozwój potrzebuje wsparcia cały czas. R. Z. (1) chodzi do logopedy. Poza tym potrzebuje cały czas wsparcia, miała intensywną terapię, korepetycje. Jako dorosły człowiek studiuje. Nie może dokończyć pisać pracy licencjackiej z powodu jej problemów. Jest pod opieką psychiatry. Ma skierowanie do poradni psychologicznej. R. Z. (1) potrzebuje non stop kierowania jej życiem, pokazywania co jest dobre. Przejawia się to w życiu codziennym. Nie podejmuje sama inicjatywy. 4 razy była zatrudniona, ale na bardzo krótko. Przez swoje zdrowotne problemy popełniała błędy w pracy.

Według matki ubezpieczonej, córka od dziecka miała orzeczenie o niepełnosprawności, a w wieku 21 lat „ cudem ozdrowiała i zniknęły jej problemy”.

(dowód: zeznania R. Z. (2), zeznania R. Z. (1))

Sąd postanowił na podstawie art. 278 § 1 k.p.c. dopuścić dowód z pisemnej opinii biegłych z zakresu otolaryngologii, z zakresu neurologopedii i z zakresu psychologii celem ustalenia:

a) czy odwołująca jest osobą niepełnosprawną, a jeżeli tak, to do jakiego stopnia niepełnosprawności zalicza się: znacznego, umiarkowanego, lekkiego;

b) czy naruszenie sprawności organizmu jest trwałe czy okresowe, na jaki czas i kiedy powstało;

c) oraz w celu ustalenia poniższych wskazań w stosunku do osoby odwołującej:

jakie są wskazania co do zatrudnienia (otwarty rynek pracy, stanowisko pracy przystosowane, zakład pracy chronionej, ograniczenia), szkolenia, w tym specjalistycznego, zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej, uczestnictwa w terapii zajęciowej;

czy istnieje konieczność zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie;

czy istnieje konieczność korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki;

czy istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;

czy spełnia przesłanki określone w art. 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym;

(dowód: postanowienia Sądu k. 9, k. 26)

Brak normatywnego rozumienia u R. Z. (1) oraz brak normatywnego budowania wypowiedzi słownej utrudnia codzienne funkcjonowanie wnioskodawczyni w obszarze komunikacji językowej. Wymaga ona intensywnej terapii neurologopedycznej. Mowa R. Z. (1) jest niewyraźna, bełkotliwa z powodu licznych deformacji głosek. Ma zespół wad wymowy, a jej mowa w dużym stopniu jest niezrozumiała dla odbiorcy. R. Z. (1) ma ograniczone możliwości podjęcia pracy ze względu na występujące zaburzenia mowy i komunikacji. Rozwój intelektualny kształtuje się na poziomie poniżej inteligencji przeciętnej o nieharmonijnym rozwoju. Zaburzenia mowy występują od dzieciństwa, wymagają długotrwałej systematycznej terapii logopedycznej.

(dowód: opinia biegłego neurologopedy k. 15-16, k. 22-23; opinia biegłego psychologa k. 35-37, opinia biegłego sądowego specjalisty audiologa, foniatry, otolaryngologa, epidemiologa k. 47-48)

R. Z. (1) jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności z powodu schorzeń oznaczonych symbolem niepełnosprawności 03-L, niepełnosprawność datuje się od urodzenia oraz wskazane jest zatrudnienie R. Z. (1) na stanowisku przystosowanym, niewymagającym umiejętności sprawnej komunikacji werbalnej i istnieje konieczność uczestnictwa w terapii zajęciowej według bieżących potrzeb.

(dowód: opinia biegłego sądowego specjalisty audiologa, foniatry, otolaryngologa, epidemiologa k. 47-48)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań R. Z. (2) i R. Z. (1) oraz opinii biegłego neurologopedy, opinii biegłego psychologa i opinii biegłego sądowego specjalisty audiologa, foniatry, otolaryngologa, epidemiologa. Opinie zostały sporządzone przez specjalistów z zakresu schorzenia dotyczących R. Z. (1). Wydanie opinii zostało poprzedzone przeprowadzeniem badania oraz analizą dokumentacji medycznej.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił także na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy i aktach (...) oraz przede wszystkim na podstawie dowodu z pisemnych ww. opinii. Dowody te w ocenie Sądu są rzetelne i przedstawiają kompleksowy obraz stanu zdrowia odwołującej, wyczerpująco opisując jego schorzenia. Opinie są spójne wewnętrznie, tworzą całościowo logiczną całość i stanowią podstawę dokonania ustaleń przez Sąd.

Do sporządzonych opinii Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. w zakreślonym przez Sąd terminie nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń.

Sąd nie powoływał też kolejnych biegłych, nie można bowiem skutecznie wnioskować o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego jedynie na tej podstawie, że dotychczasowa opinia jest niekorzystna dla strony. Stanowisko to jest uzasadnione utrwalonym już orzecznictwem sądowym. Przykładowo można wskazać w tym miejscu wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 sierpnia 2011r. (I ACa 316/11 LEX nr 1095795) zgodnie z którym, niedopuszczenie dowodu z kolejnej opinii biegłego jest prawidłowe w sytuacji, jeżeli opinia nie odpowiada oczekiwaniom strony i nie zgłasza ona żadnych merytorycznych uwag do opinii. Samo stwierdzenie strony, że się z nią nie zgadza, nie oznacza, że opinia jest wadliwa. Podobnej treści jest również teza 2 wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 czerwca 2009r. (V ACa 139/09 LEX nr 551993) zgodnie z którą, o ewentualnym dopuszczeniu dowodu z opinii innego biegłego tej samej specjalności nie może decydować wyłącznie wniosek strony, lecz zawarte w tym wniosku konkretne uwagi i argumenty podważające miarodajność dotychczasowej opinii lub co najmniej miarodajność tę poddające w wątpliwość. W przeciwnym wypadku wniosek taki musi być uznany za zmierzający wyłącznie do nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu, co winno skutkować jego pominięciem.

Strony nie wnosiły o uzupełnienie materiału dowodowego.

W takiej sytuacji, mając na względzie całokształt wszystkich wyjaśnionych okoliczności związanych z ustaleniem stanu zdrowia odwołującej, Sąd nie widział podstaw do rozszerzenia materiału dowodowego z urzędu. Sąd uznał, iż opinii złożonym w przedmiotowej sprawie nie można niczego zarzucić, dlatego oceniając je jako prawidłowe i wiarygodne, na ich podstawie dokonał ww. ustaleń faktycznych.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych:

1. Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

2. Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.

3. Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.

4. Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.

Z ustaleń Sądu dokonanych na podstawie sporządzonych opinii i zeznań wynika, że u wnioskodawczyni stwierdzono w rozpoznaniu zasadniczym wadę wymowy oraz upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim. Przez okres 16 lat, tj. w latach 2007 – 2023 R. Z. (1) była zaliczona na mocy 5 kolejnych orzeczeń przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. do grona osób niepełnosprawnych – od urodzenia, w tym od 16 roku życia do 21 roku życia do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności.

R. Z. (1) urodziła się wcześniakiem. Miała problemy neurologiczne. Miała problemy neuroruchowe, z wiekiem nabywała umiejętności. Jej rozwój potrzebuje wsparcia cały czas. R. Z. (1) chodzi do logopedy. Poza tym potrzebuje cały czas wsparcia, miała intensywną terapię, korepetycje. Jako dorosły człowiek studiuje. Nie może dokończyć pisać pracy licencjackiej z powodu jej problemów. Jest pod opieką psychiatry. Ma skierowanie do poradni psychologicznej. R. Z. (1) potrzebuje non stop kierowania jej życiem, pokazywania co jest dobre. Przejawia się to w życiu codziennym. Nie podejmuje sama inicjatywy. 4 razy była zatrudniona na bardzo krótko. Przez swoje problemy popełniała błędy w pracy. Według matki ubezpieczonej, córka od dziecka miała orzeczenie o niepełnosprawności, a w wieku 21 lat „cudem ozdrowiała i zniknęły jej problemy”.

Biegły specjalista audiolog, foniatra, otolaryngolog, epidemiolog potwierdził u R. Z. (1), że jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności z powodu schorzeń oznaczonych symbolem niepełnosprawności 03-L, niepełnosprawność datuje się od urodzenia oraz wskazane jest zatrudnienie R. Z. (1) na stanowisku przystosowanym, niewymagającym umiejętności sprawnej komunikacji werbalnej i istnieje konieczność uczestnictwa w terapii zajęciowej według bieżących potrzeb. Z uwagi na fakt, że odwołująca miała już przyznany lekki stopień niepełnosprawności – do dnia 5 lipca 2023 roku, dalszy stopień niepełnosprawności należy przyznać od dnia następnego, tj. od daty 6 lipca 2023 roku. Wobec wskazywanej w opinii okoliczności długotrwałości, stopień winien być na okres 5 lat, tak jak w poprzednim orzeczeniu Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia 7 sierpnia 2018 roku, przyznającym lekki stopnień do 5 lipca 2023 roku, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 6 lipca 2018 roku.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie wskazanych przepisów zmienia zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia 12 lutego 2024 roku, Nr WN-I.(...).1.(...).(...), oraz poprzedzające je orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia 10 listopada 2023 roku nr: (...)23, w ten sposób, że zalicza R. Z. (1) do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności z powodu schorzeń oznaczonych symbolem niepełnosprawności 03-L od 6 lipca 2023 roku do 5 lipca 2028 roku; niepełnosprawność datuje się od urodzenia; ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 6 lipca 2018 roku; oraz ustala następujące wskazania: wskazane jest zatrudnienie na stanowisku przystosowanym, niewymagającym umiejętności sprawnej komunikacji werbalnej i istnieje konieczność uczestnictwa w terapii zajęciowej według bieżących potrzeb.