Wyrok z 7 kwietnia 2026, sygn. I C 90/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 kwietnia 2026r.

Sąd Rejonowy w Kaliszu w I Wydziale Cywilnym, w składzie:

Przewodniczący: sędzia Michał Włodarek

Protokolant: Anna Dulas

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2026r. w V.

sprawy z powództwa (...) Ltd. z/s U. Cypr

przeciwko pozwanemu E. E. (PESEL (...))

o zapłatę

1.  oddala powództwo w całości,

2.  zasądza od powoda (...) Cyprus z/s U. Cypr na rzecz pozwanego E. E. kwotę 1.817,00zł (jeden tysiąc osiemset siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości w stosunku rocznym odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

sędzia Michał Włodarek

Sygn. akt I C 90/26

UZASADNIENIE

W dniu 27 listopada 2025r. powód (...) Ltd. z/s U. Cyprus, po uprzednim umorzeniu sprawy VI Nc – e (...) w elektronicznym postępowaniu upominawczym, skierował do tut. Sądu żądanie zasądzenia od pozwanego E. E. kwoty pieniężnej w wysokości 7.161,58zł wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości w stosunku rocznym odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od kwoty 6.335,79zł dnia 11 lipca 2025r. do dnia zapłaty oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 825,79zł od dnia 11 lipca 2025r., a ponadto kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód przytoczył okoliczności mające wskazywać na jego legitymację czynną, powołując się w tym zakresie na przelew uprawnień oraz oznaczył źródło zobowiązania, jego wysokość oraz wymagalność podając, iż dochodzone roszczenie stanowi należność wynikającą z nienależycie wykonanej umowy pożyczki łączącej pozwanego z pierwotnym wierzycielem.

W odpowiedzi na pozew pozwany E. E. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pozwany zakwestionował powództwo, co do zasady i co do wysokości, a ponadto zanegował fakt zawarcia umowy pożyczki z pierwotnym wierzycielem oraz podniósł zarzut nieważności umowy cesji i braku legitymacji czynnej po stronie powodowej.

W replice do odpowiedzi na pozew powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko procesowe.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny.

W dniu 2 grudnia 2024r. pozwany E. E. miał zawrzeć z poprzednikiem prawnym powoda (...) Sp. z o.o. z/s w R. umowę pożyczki refinansującej nr (...).

W ramach przedmiotowej umowy (...) Sp. z o.o. z/s w R. miał przyznać pozwanemu kwotę pieniężną w wysokości 6.335,79zł na spłatę innej wierzytelności względem innego kredytodawcy. Ponadto w/w podmiot oznaczył w treści umowy, iż zobowiązanie łączące strony poza należnością pożyczkową ma obejmować m.in. prowizję za udzielenie pożyczki w wysokości 685,53zł oraz odsetki w wysokości 96,18zł. Całkowity koszt pożyczki stanowił kwotę 781,71zł. Całkowitą kwotę do zapłaty w/w oznaczył w wysokości 7.117,50zł.

W dniu 1 grudnia 2024r. nastąpiło przekazanie kwoty 685,53zł z rachunku (...) S.A. o nr (...) na rachunek (...) Sp. z o.o. o nr (...).

Pozwany miał być zobowiązany do zwrotu kapitału i pozostałych należności pożyczkowych w terminie 30 dni od dnia wypłaty pożyczki na rachunek bankowy pożyczkobiorcy.

(...) Sp. z o.o. z/s w R. przy zawieraniu opisanego wyżej kontraktu posługiwał się wzorcem umowy.

Wierzytelność z tytułu w/w kontraktu miała być następnie przedmiotem przelewu pomiędzy (...) Sp. z o.o. z/s w R. i (...) oraz powodem (...) Ltd. z/s U..

( umowa pożyczki, potwierdzenie wykonania operacji, umowy cesji – dokumenty płyta Cd k. 27, przedsądowe wezwanie do zapłaty k. 10, zawiadomienie o przelewie wierzytelności k. 11, załącznik do umowy wierzytelności k. 25)

Sąd Rejonowy zważył, co następuje.

Powództwo podlega oddaleniu w całości.

Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 232 kpc), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 kpc) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 kc).

Dobór dowodów należy do strony, to ona powinna wskazywać wyłącznie takie, które są dopuszczalne i wiarygodne. Rzeczą Sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia spraw.

Przepis prawa materialnego – art. 6 kc określa na czyje ryzyko idzie nieudowodnienie określonego faktu. Z kolei art. 232 kpc stanowi procesowe narzędzie za pomocą, którego strony mogą osiągnąć skutek w postaci udowodnienia dla nich korzystnych faktów istotnych z punktu widzenia dochodzonego roszczenia w znaczeniu materialnoprawnym. Art. 6 kc zawiera normę decyzyjną, pozwalającą ocenić wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Obowiązkiem powoda było przytoczenie okoliczności faktycznych, z których wywodzi roszczenie (art. 187 § 1 pkt 2 kpc) i wskazanie na dowody, których przeprowadzenie potwierdzi zasadność jego twierdzeń o faktach (art. 232 kpc i art. 6 kc), czemu nie sprostał. Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar gromadzenia materiału dowodowego spoczywa na stronach (art. 232 kpc, art. 3 kpc, art. 6 kc). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem (por. wyrok s.apel w G. z dnia 28 sierpnia 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 286/14, opubl. LEX nr (...)).

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż powód nie dostarczył wystarczających dowodów, które świadczyłyby po pierwsze, że pozwany zawarł z i innym wierzycielem umowę o świadczenie pieniężne, którego następnie zapłata miała nastąpić ze środków uzyskanych z umowy z dnia 2 grudnia 2024r. nr (...)-011, a następnie, że pomiędzy pozwany E. E. a jego poprzednikiem prawnym (...) Sp. z o.o. z/s w R. doszło do zawarcia umowy pożyczki refinansującej, w szczególności, że pozwany o taką pożyczkę występował, a powód przekazał pozwanemu do korzystania poprzez przelew środków z tej pożyczki na rzecz innego wierzyciela, jakikolwiek kapitał tej pożyczki.

Okoliczności te nie wynikają przy tym z zaofiarowanego przez powoda materiału dowodowego, w szczególności powód nie dołączył dokumentu, z którego wynika, że kwota refinansowana w wysokości 6.335,79zł została przelana na rachunek pierwotnego kredytodawcy pozwanego, czy też pożyczkobiorcy.

Choć z twierdzeń pozwu wynika, iż pozwany miał zawrzeć taką umowę w formie elektronicznej, z załączonych do pozwu dokumentów nie można wyprowadzić wniosku, że pozwany w ogóle wnioskował o zawarcie takiej umowy, że została ona w rzeczywistości zawarta, ani że stronami tej umowy pożyczki były wskazywane przez powoda podmioty.

Nie wynika to również z dokumentu potwierdzenia realizacji płatności, który stanowi autoryzację z okresu poprzedzającego zwarcie umowy z dnia 2 grudnia 2024r., tj. z dnia 1 grudnia 2024r. ani z dokumentu zatytułowanego „potwierdzenie”, który ma rzekomo uwiarygadniać przelew pomiędzy (...) a (...) Sp. z o.o.

Powyższe nie pozwala zatem na jednoznaczne stwierdzenie, czy powód w dacie dokonywanego przelewu był wierzycielem pozwanego i to na jakiej podstawie i z jakiego tytułu.

Istotą zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki jest przeniesienie własności przedmiotu pożyczki z pożyczkodawcy na pożyczkobiorcę i odwrotnie przy zwrocie pożyczki.

Nie został przedstawiony Sądowi dokument potwierdzający dokonanie konsensualnej czynności prawnej w postaci pożyczki. Powód nie sprostał temu obowiązkowi.

Umowa pożyczki (art. 720 i n. kc) jest umową konsensualną, dwustronnie zobowiązującą, przy czym w pierwszej kolejności aktualizuje się obowiązek pożyczkodawcy przeniesienia na własność biorącego określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Dowód spełnienia tego obowiązku obciąża - w myśl art. 6 kc – pożyczkodawcę.

Dla ważności umowy pożyczki nie jest wymagana szczególna forma. Jednakże umowa pożyczki, której wartość przekracza 1.000 zł wymaga zachowania formy dokumentowej (forma ad probationem).

Nie chodzi przy tym o zawarcie umowy w formie pisemnej, tylko istnienie dokumentu stwierdzającego, że umowa została zawarta. Umowa może być więc zawarta w formie dowolnej, natomiast fakt jej zawarcia powinien być potwierdzony stosownym dokumentem.

Jedynie w przypadku wykonania umowy pożyczki, stosownie do treści art. 720 § 1 kc, powstaje obowiązek zwrotu. Strona powodowa zatem, stosownie do treści art. 6 kc, winna udowodnić, że przedmiot pożyczki został wydany pozwanemu. Jeżeli powód nie wykazał, by kwota istotnie została przekazana pozwanemu, tym samym brak jest, stosownie do treści art. 720 § 1 kc a contrario po stronie pozwanego obowiązku zwrotu dochodzonej kwoty. Tak więc pozwana, od której powód domaga się zwrotu pożyczki nie musi wykazywać zwrotu pożyczki, dopóty powód nie wykaże, że pożyczki udzielił (por. wyrok SA w Warszawie z 25 kwietnia 2014r., VI ACa 719/13, z 18 listopada 2013r., VI ACA 680/13, Legalis; z 9 kwietnia 2013r., I ACA 901/12, U.; w Łodzi z 16 kwietnia 2014 r., I ACA 1332/13, U., 25 października 2012r. VI ACa 845/12, U.; SA w Warszawie z 18 listopada 2013r. VI ACa 680/13, U.; wyrok SN z 6 lipca 2012r. V CSK 394/11, Legalis).

Ponieważ strony nie zawarły umowy pożyczki, a powód nie wykazał, że do nawiązania takiego stosunku obligacyjnego doszło pomiędzy pozwanym a powodem, to ostatecznie upadła podstawa faktyczna powództwa. Nieistnienie umowy nie stanowi podstawy do czynienia jakichkolwiek rozliczeń, gdyż brak jest świadczeń, które zostałyby spełnione w jej wykonaniu – por. wyrok SA w Katowicach z dnia 24 marca 2016r. w sprawie o sygn. akt I ACa 713/15, opubl. U..

Wobec powyższego następnie należy stwierdzić, iż w niniejszym postępowaniu powód w żaden sposób nie wykazał, iż pierwotny wierzyciel (...) Sp. z o.o. z/s w R. dysponował kwestionowaną wierzytelnością i w konsekwencji, że przeniósł na niego dochodzoną pozwem wierzytelność przysługującą w stosunku do pozwanego E. E. z tytułu umowy pożyczki refinansującej z dnia 2 grudnia 2024r. nr (...)-011.

Powód nie wykazał więc ciągu następstw prawnych od pierwotnego wierzyciela pozwanej.

Warunkiem otrzymania należności przez nabywcę długu jest udowodnienie, że takie prawo przysługiwało poprzednikowi prawnemu – por. wyrok SN z dnia 12 lipca 2016r. w sprawie o sygn. akt V CSK 187/06, opubl. U..

Sąd zawsze jest zobowiązany rozważyć, czy żądanie pozwu jest zasadne w świetle norm prawa materialnego. Negatywny wynik takiej analizy powoduje wydanie wyroku oddalającego powództwo (por. wyrok SN z dnia 6 czerwca 1972r. w sprawie o sygn. akt III CRN 30/72, opubl. U.). Sąd nie jest zwolniony z obowiązku dokonania prawidłowej oceny materialnoprawnej zasadności żądania pozwu opartego na tych twierdzeniach (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1958r. w sprawie o sygn. akt 1 CR 969/57 opubl. U., wyrok SN z dnia 15 września 1967r. w sprawie o sygn. akt III CRN 175/67, opubl. U.).

Ustawodawca w art. 511 kc mówi o „stwierdzeniu” przelewu wierzytelności pismem, tj. odnosi się do istnienia pisma stwierdzającego, że umowa przelewu została przez strony zawarta (por. wyrok s. apel w V. z dnia 8 marca 2005r. w sprawie o sygn. akt I ACa (...)/04, opubl. OSA 2005/12/44). Ponadto umowa przelewu, regulowana treścią art. 509 i n. kc, jest umową, na podstawie której dotychczasowy wierzyciel (cedent) przenosi wierzytelność ze swojego majątku do majątku osoby trzeciej (cesjonariusza). Przedmiotem przelewu może być co do zasady wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać. Wierzytelność, która ma stanowić przedmiot rozporządzenia, powinna być w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana). Dotyczy to przede wszystkim wyraźnego określenia stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność, a zatem oznaczania stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia (por. wyrok s.apel. w C. z dnia 25 marca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 885/13, opubl. LEX nr 1461185).

W przedstawionych warunkach zaniechanie polegające na braku dołączenia dowodów na poparcie przytaczanych okoliczności daje asumpt do uznania, iż przytoczone okoliczności budzą uzasadnione wątpliwości, w szczególności w zakresie legitymacji czynnej powoda i biernej pozwanej oraz istnienia zobowiązania, jego wysokości i wymagalności w zakresie kapitału i należności ubocznych oraz podstawy faktycznej i prawnej żądania (por. art. 471 kc, 353 kc i art. 354 § 1 kc).

Pozew jest pismem procesowym, które zawiera powództwo, tj. skierowany do sądu wniosek o udzielenie sądowej ochrony prawnej dokładnie określonemu żądaniu, uzasadnionemu i skonkretyzowanemu przytoczonymi okolicznościami faktycznymi. Żądanie pozwu jest tzw. roszczeniem formalnym (procesowym), którego treścią jest twierdzenie powoda o przysługującym mu i podlegającym ochronie prawnomaterialnym interesie.

Legitymacja procesowa wskazuje kwalifikację materialną podmiotów prowadzących spór, w tym znaczeniu, że powód jest uprawniony do występowania z żądaniem udzielenia mu ochrony prawnej w stosunku do pozwanej, a ten zobowiązany do określonego zachowania się.

W niniejszym postępowaniu powód nie wykazał, że spełnia materialnoprawną przesłankę procesu, która decyduje o dopuszczalności badania i ustalania prawdziwości jego twierdzeń, że wymieniony w powództwie stosunek prawny istnieje i co jest jego przedmiotem.

W przedmiotowym postępowaniu nie istnieje możliwości określenia, że w procesie występują w charakterze stron te podmioty, które są jednocześnie podmiotami stosunku prawnego będącego przedmiotem procesu.

Przed oceną merytoryczną sprawy Sąd zawsze z urzędu ustala czy strony występujące w procesie posiadają legitymację, jej brak zawsze skutkuje oddaleniem powództwa bez potrzeby, a dokładniej bez możliwości merytorycznej oceny roszczenia.

Niezależnie od powyższego, konsekwencją braku przedstawienia przez stronę powodową niezbędnych dowodów świadczących o zobowiązaniach pozwanego, ich źródłach i wysokości, w szczególności na co zwrócono uwagę powyżej, że udostępniono pozwanemu do korzystania kapitał pożyczki w wysokości 6.335,79zł i w jakiej dacie, jest również brak możliwości stwierdzenia, wobec zapisu umowy z dnia 2 grudnia 2024r. nr (...)-(...), że „ dzień spłaty pożyczki – 30 dni liczonych od dnia wypłaty pożyczki na rachunek bankowy pożyczkobiorcy”, że roszczenie z tego kontraktu posiada atrybut wymagalności.

Wymagalność to bowiem cecha roszczenia (stan), wyrażająca się w istnieniu prawnej możliwości skutecznego żądania przez wierzyciela spełnienia przez dłużnika świadczenia. Wymagalność oznacza zatem pierwszy termin, w którym wierzyciel mógłby wystąpić do sądu z powództwem o zasądzenie świadczenia i tego samego dnia sąd mógłby takie powództwo uwzględnić.

Konstatując przedłożony przez stronę powodową materiał nie pozwala na ustalenie, że pozwany złożył skuteczne oświadczenie woli prowadzące do zawarcia umowy pożyczki refinansującej nr (...), w szczególności, że w sprawie brak jest jednak wniosku pożyczkowego, brak danych autoryzacyjnych, logów systemowych, dowodu wysłania lub doręczenia treści umowy na trwałym nośniku, danych pozwalających przypisać konkretną czynność elektroniczną pozwanemu, jak również brak wiarygodnego dowodu przelewu weryfikacyjnego pochodzącego z rachunku niewątpliwie należącego do pozwanego. Sam wzorzec umowy, choćby zawierał dane identyfikacyjne, nie zastępuje dowodu, że konkretna osoba rzeczywiście zaakceptowała jego treść. Nawet gdyby przyjąć, że powód przedłożył dokument pozwalający na wstępne uprawdopodobnienie samego faktu złożenia oświadczeń, to nadal nie wykazał wykonania pożyczki przez pożyczkodawcę albowiem jedyny materialny ślad operacji finansowej, na który powołuje się powód, dotyczy przelewu z dnia 1 grudnia 2024r. kwoty 685,53zł na rachunek (...) sp. z o.o. Już sama chronologia tej operacji osłabia wiarygodność twierdzeń powoda, skoro przelew poprzedza datę rzekomego zawarcia umowy z dnia 2 grudnia 2024r. Ponadto kwota 685,53zł odpowiada wysokości prowizji, a nie kapitałowi pożyczki oznaczonemu na 6.335,79zł. Co więcej, z przedłożonego potwierdzenia nie wynika, aby rachunek, na który dokonano transferu, należał do wierzyciela pozwanego. Wreszcie dokument ten nie potwierdza ani przekazania kapitału na rachunek bankowy pozwanego, ani przekazania kwoty refinansowanej na rzecz pierwotnego kredytodawcy. Powód nie przedłożył także jakiegokolwiek dowodu istnienia wcześniejszej wierzytelności innego kredytodawcy wobec pozwanego, która miała zostać spłacona ze środków pochodzących z dochodzonej pożyczki refinansującej. Niezależnie od powyższego powód nie udowodnił skutecznego nabycia dochodzonej wierzytelności albowiem w niniejszej sprawie powód nie wykazał nieprzerwanego łańcucha następstw prawnych od pierwotnego pożyczkodawcy do swojej osoby. Także złożone do akt zawiadomienie o przelewie wierzytelności oraz przedsądowe wezwanie do zapłaty nie mogą zastąpić dowodu istnienia wierzytelności ani dowodu jej skutecznego przejścia na powoda. Są to dokumenty jednostronne, pochodzące od podmiotu zainteresowanego wynikiem sprawy, które mogą co najwyżej potwierdzać samo ich sporządzenie. Brak zatem wykazania skutecznego przejścia wierzytelności oznacza brak legitymacji czynnej powoda. Abstrahując od niewykazania samego stosunku podstawowego i cesji, powód nie wykazał wymagalności roszczenia. Z przedstawionej przez powoda treści umowy wynika, że „dzień spłaty pożyczki” oznaczono jako 30 dni liczonych od dnia wypłaty pożyczki na rachunek bankowy pożyczkobiorcy. Tymczasem w sprawie nie ma dowodu ani samej wypłaty kapitału na rachunek pozwanego, ani daty takiej wypłaty. Skoro nie wykazano ani przelewu do poprzedniego wierzyciela, ani wypłaty na rachunek pozwanego, nie da się ustalić nawet modelu wykonania umowy, a tym samym chwili wymagalności roszczenia. Na marginesie należy dodać, że powód nie wykazał także wysokości dochodzonych należności, w szczególności ubocznych. W aktach brak jest pełnego wyliczenia prowizji w kwocie 685,53zł oraz odsetek w kwocie 96,18zł, a także brak wskazania metodologii ich obliczenia, brak rozliczenia matematycznego oraz brak dowodu, iż opłaty te zostały skutecznie zastrzeżone w ważnie zawartej umowie i w dochodzonej wysokości. Samo tabelaryczne wskazanie kwot w wydruku umowy, przy jednoczesnym niewykazaniu jej zawarcia i wykonania, nie stanowi wystarczającej podstawy do zasądzenia należności ubocznych.

W konsekwencji upadła zarówno faktyczna, jak i prawna podstawa powództwa. Skoro powód nie udowodnił, że pomiędzy pozwanym a pierwotnym pożyczkodawcą doszło do skutecznego zawarcia i wykonania umowy pożyczki refinansującej, a nadto nie wykazał skutecznego nabycia konkretnej wierzytelności, jej wysokości ani wymagalności, brak było podstaw do zasądzenia dochodzonej kwoty w jakiejkolwiek części.

O kosztach procesu, w tym kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 kpc w zw. z art. 98 § 1 – 1 ¹ i 3 kpc i w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2026.215 – t.j.) i art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U. 2025.1154 – t.j.).

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.

sędzia Michał Włodarek