Uzasadnienie z 10 kwietnia 2026, sygn. VIII K 589/25

UZASADNIENIE

W dniu 30 marca 2025 roku W. C. (1) wraz z żoną U. C. udali się w odwiedziny do jego wuja W. V. (1), który zamieszkuje pod adresem (...). W. V. (1) ma duże gospodarstwo na terenie którego, oprócz domu mieszkalnego znajduje się staw oraz budynki gospodarcze. Do posesji prowadzi droga dojazdowa, nie utwardzona, pokryta szlaką. Na terenie posesji także brak jest utwardzonych dróg. Działka na której zlokalizowane jest gospodarstwo stanowi teren prywatny właścicieli, wokół budynków znajduje się zapiaszczony teren. Za bramą prowadząca na posesję znajduje się piaszczysty teren ujeżdżony przez gospodarza.

W czasie wizyty u wuja W. C. (1) spożywał alkohol w postaci wódki. Po jakimś czasie do zamieszkującego również na tej posesji S. N. przyjechał kolega V. K.. V. K. przyjechał na motorowerze marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...). Zostawił skuter na podwórku przed domem i poszedł wraz z S. N. nad staw. Po chwili W. C. (1), nie pytając V. K. o pozwolenie, znajdując się pod wpływem alkoholu, bez kasku, wsiadł na skuter, odpalił zapłon i ruszył przed siebie. Po przejechaniu krótkiego odcinka W. C. (1) przewrócił się. Upadł niedaleko obornika na piaszczysto-kamienistym terenie, doznał urazu głowy.

S. N. i V. K. w czasie gdy znajdowali się nad stawem usłyszeli huk. Pobiegli do miejsca skąd nadbiegał hałas. Na miejscu znaleźli W. C. (1) leżącego na piaszczysto - kamienistym terenie pomiędzy drogą dojazdową a oborą. Oskarżony leżał na wysokości słupa energetycznego. N. pozostał przy oskarżonym a V. K. pobiegł zawiadomić jego żonę - U. C.. Początkowo oskarżony pozostawał nieprzytomny. Na skutek zdarzenia doznał obrażeń głowy.

Na miejsce zdarzenia przybyły służby ratunkowe, Zespół Ratownictwa Medycznego, Straż Pożarna oraz Ogniwo Wypadkowe, wezwane przez członków rodziny. U W. C. (1) stwierdzono 0,62 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu (I badanie) dokonane na miejscu zdarzenia i 0,56 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu (II badanie) wykonane w szpitalu. Z uwagi na obrażenia ciała i potrzebę niezwłocznego transportu czynności wobec oskarżonego nie były kontynuowane na terenie posesji (...). Podjęto je wobec oskarżonego dopiero w (...).

Dowody : protokół badania stanu trzeźwości (k. 2-2v akt), świadectwo wzorcowania (k. 3-3v akt), protokół pobrania krwi oraz ekspertyza kryminalistyczna (k.21-24) protokół przesłuchania podejrzanego (k. 34v akt), wyjaśnienia oskarżonego (k. 64-65 akt), zeznania świadka U. C. (k. 70v-71v akt), zeznania świadka W. V. (1) (k. 71v-72 akt), zeznania świadka V. K. (k. 72-72v akt), zeznania świadka S. N. (k. 81-81v akt).

W. C. (1) w toku postępowania przygotowawczego przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Oświadczył, że przy zawracaniu i hamowaniu wyrzuciło go ze skutera. Stracił przytomność. Podczas składania nie był przesłuchany na okoliczność poruszania się po drodze. Na rozprawie w dniu 8 października 2025 roku przyznał, że prowadził skuter po spożyciu alkoholu. Zakwestionował, że prowadził pojazd po drodze publicznej. Wskazał, że jeździł po podwórku wuja i to tam, na piaszczystym terenie doszło do wypadku. Nadto, podał, że co prawda przyjął mandat za niezachowanie szczególnej ostrożności, niemniej jednak w tym czasie był półprzytomny po wypadku.

Sąd ocenił jego wyjaśnienia jako wiarygodne. Okoliczność, iż w toku postępowania przygotowawczego oskarżony przyznał się do zarzucanego czynu, nie poważa ich prawdziwości i nie czyni niekonsekwentnymi. Warto zauważyć, że oskarżony na tym etapie nie korzystał z pomocy obrońcy. Nie mógł zatem wiedzieć, że dla pojęcia ruchu drogowego znaczenie będzie miała okoliczność, iż poruszał się po prywatnym terenie na którym tego dnia gościł. Swobodnie o tym nie wyjaśniał a organy ścigania nie poprowadziły przesłuchania w takim kierunku by okoliczność tę ustalić.

U. C. potwierdziła wersję przedstawioną przez męża. Zaznaczyła jednak, że nie była bezpośrednim świadkiem zdarzenia, nie widziała gdzie się poruszał ani jak doszło do wypadku. Zeznała, że widziała jak mąż po wypadku leżał na terenie piaszczystym za bramą, na wysokości słupa energetycznego. Jej zeznania sąd ocenił jako prawdziwe. Pozostawały one w zgodzie z relacja świadków V. K. oraz S. N., którzy przybyli na miejsce zdarzenia jako pierwsi, a następnie wezwali małżonkę oskarżonego na pomoc.

Świadek V. K. – przyznał, że pozostawił skuter i oddalił się z kolegą nad staw gdzie usłyszeli huk. Wskazał, że nie widział kiedy W. C. (2) kierował motorowerem, zrobił to bez jego wiedzy i zgody. To on pobiegł po żonę W. C. (1), kiedy oskarżony został znaleziony na terenie kamienisto-brukowym terenie.

S. N. podobnie nie widział momentu zdarzenia. Wraz z V. K. pobiegli znad stawu do W. C. (1) gdy usłyszeli huk. Ww. leżał obok budynku, szopy, na polnej, kamienistej drodze. Wskazał, że droga właściwa przebiegała dalej.

Świadek W. V. (1) także wskazał, że nie był bezpośrednim świadkiem wypadku. Widział jak W. C. (1) po wypadku leżał koło obornika, koło słupa energetycznego, na piaszczysto-kamienistym terenie.

Zeznania świadków V. K. i S. N. sąd ocenił jako autentyczne i uczynił podstawą ustaleń faktycznych. Świadkowie zgodnie wskazywali na miejsce odnalezienia W. C. (1) – teren obok drogi dojazdowej. Każdy ze świadków pamiętał, że oskarżony leżał na kamienistym podłożu.

Podobnie sąd ocenił zeznania W. V. (1) uznając je za wiarygodne. Świadek wskazał, że zapiaszczony teren wokół domu i budynków gospodarczych stanowi prywatny teren i należy do niego. Świadek zbliżył się do miejsca, w którym oskarżony się przewrócił dopiero kiedy na miejscu była już policja.

Podczas przesłuchania świadkom okazywane były wydruki z portalu www.google.maps.com na których zaznaczali oni miejsce odnalezienia oskarżonego oraz opisywali budynki i obiekty zlokalizowane na posesji.

Sąd dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego dał wiarę oskarżonemu, którego wyjaśnienia pozostawały zbieżne z relacjami świadków. Sąd nie znalazł żadnych powodów do kwestionowania depozycji świadków. W sprawie nie został ujawniony żaden dowód, który podważałby relację przesłuchanych osób.

Jako niewiele wnoszące do niniejszego postępowania sąd uznał zeznania funkcjonariuszy Policji V. W. i W. W.. Ostatni ze świadków był na miejscu zdarzenia, jednak potwierdził jedynie okoliczności objęte notatką urzędową, którą sporządzał. Nie potrafił odnieść się do faktu prowadzenia pojazdu w ruchu drogowym. Nie pamiętał jaka droga przebiegała przy posesji oraz gdzie został znaleziony oskarżony.

W. C. (1) został oskarżony o to, że w dniu 30 marca 2025r. ok. godz. 16:00 w m. I., gmina Ł., na drodze publicznej kierował motorowerem marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. I badanie godz. 16:08 – 0,62 mg/l, II badanie godz. 17:03 – 0,66 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, oraz z wynikiem badania krwi 0,99%o alkoholu tj. o czyn z art. 178a §1 kk.

Zgodnie z art. 178a § 1 kk, kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na przypisanie oskarżonemu zarzucanego przestępstwa z art. 178a § 1 kk. Oskarżony nie wypełnił swoim zachowaniem wszystkich wymaganych w powołanej regulacji znamion. Oskarżony niewątpliwie znajdował się w stanie nietrzeźwości oraz prowadził pojazd mechaniczny. W przekonaniu sądu w postępowaniu nie zostało natomiast wykazane by prowadził go w ruchu lądowym.

Pojęcie ruchu lądowego nie ma definicji legalnej, jednak na ten temat wykształciła się linia orzecznicza pozwalająca na jego interpretację. Pojęcie ruchu lądowego jest wykładane dość szeroko, obejmując znacznie więcej niż tylko utwardzone drogi publiczne, ale również drogi wewnętrzne, strefy zamieszkania, strefy ruchu, a także parkingi przed supermarketami czy drogi na osiedlach. Z orzecznictwa Sadu Najwyższego wyłania się jednak dodatkowa wskazówka interpretacyjna. Dla oceny czy dane zdarzenie miało miejsce w ruchu lądowym konieczne jest przesądzenie czy przestrzeń w której doszło do zdarzenia jest ogólnodostępna dla nieokreślonej liczby osób i pojazdów.

Wielokrotnie Sąd Najwyższy wskazywał, że kryterium ruchu lądowego należy wiązać nie tyle z formalnym statusem konkretnej drogi, czy też określonego miejsca, lecz z faktyczną dostępnością i rzeczywistym wykorzystaniem tego miejsca dla ruchu pojazdów i innych uczestników, co powoduje powstanie możliwości zagrożenia bezpieczeństwa tego ruchu. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2015 r. IV KK 201/15 LEX nr 1765994, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2025 roku, III K 640/24, OSNK 2025/6/36).

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że miejscem prowadzenia pojazdu mechanicznego było podwórze na terenie prywatnej posesji na której zlokalizowane były budynki mieszkalne oraz gospodarcze. Sąd przyjął, że oskarżony minął bramę posesji i przewrócił się na piaszczysto – kamienistym terenie. Co prawda oskarżony został odnaleziony niedaleko drogi dojazdowej do posesji, jednak brak dowodów w sprawie które pozwalałyby ustalić, iż rzeczywiście tą drogą się poruszał, jak próbował dowodzić oskarżyciel publiczny. Oskarżony motorower uruchomił i kierował nim pod nieobecność innych członków rodziny. Nikt z osób obecnych na terenie posesji nie widział też momentu, kiedy oskarżony przewrócił się na skuterze. Policjanci, oddelegowani na miejsce w celu podjęcia czynności nie mogli mieć wiedzy na jakim odcinku gruntu poruszał się oskarżony, nie byli świadkami zdarzenia, nie czynili również w tym zakresie ustaleń. Z uwagi na obrażenia głowy, po jednokrotnym zbadaniu oskarżonego przewieziono go niezwłocznie do szpitala.

Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 maja 2009 r., IV KK 432/08 (OSNwSK 2009/1/1068), iż ruchem lądowym jest nie tylko ruch na drogach publicznych, w strefach zamieszkania, ale również ruch w miejscach dostępnych dla powszechnego użytku. Do miejsc dostępnych dla ruchu pojazdów nie mogą natomiast zostać zaliczone miejsca, w których nie odbywa się ruch ogólnodostępny, a jedynie w danym miejscu dopuszczone jest do ruchu wąskie grono osób. Za takie miejsce nie może być uznane podwórko (podobne stanowisko Sąd Najwyższy wyraził także w wyroku z dnia 15 grudnia 2011 r. o sygnaturze akt II K 184/11, OSNKW 2012/1/11).

W tym stanie rzeczy, należało zatem przyjąć, że W. C. (1) nie wypełnił ustawowych znamion występku z art. 178a § 1 kk. Z wyjaśnień oskarżonego nie wynika, że jechał po drodze publicznej. Także, żaden ze świadków nie potwierdził aby oskarżony skuterem poruszał się po drodze dojazdowej do posesji. Członkowie rodziny nie byli bezpośrednimi świadkami zdarzenia, niemniej jako pierwsi znaleźli oskarżonego po zaistniałym wypadku. Warto zwrócić uwagę, że oskarżony bezpośrednio po uderzeniu w podłoże stracił przytomność, nie mógł zatem pod nieobecność członków rodziny przemieścić się z drogi. Dopiero w obecności członków rodziny odzyskał świadomość, a zatem ich zeznania odnośnie położenia ciała oskarżonego i skutera marki V. (...) musiały stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Żaden ze świadków nie wskazał by oskarżony znajdował się w obrębie drogi publicznej, wszyscy wskazywali natomiast, że znajdował się na terenie posesji wuja, na piaszczysto – kamienistym terenie.

Fragment podwórza, po którym poruszał się oskarżony w ocenie sądu nie może być oceniany jako ogólnodostępny dla innych uczestników ruchu. Był to teren prywatnej posesji w pobliżu budynków gospodarczych. Sąd dostrzega, że oskarżony przekroczył otwartą bramę i poruszał się po obrzeżach posesji jednak nie daje to podstaw do założenia że swoim zachowaniem spowodował możliwość zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu lądowym. Ogólnodostępna droga przebiegała poza terenem po którym poruszał się oskarżony, a na terenie posesji znajdowało się wtedy wąskie grono osób – członkowie rodziny oskarżonego którzy przybyli na rodzinną imprezę.

Wobec powyższego, sąd uniewinnił oskarżonego W. C. (1) od popełnienia zarzucanego mu w treści aktu oskarżenia czynu, tj. występku z art. 178a § 1 kk.

W pkt II wyroku Sąd, na podstawie art. 632b kpk w zw. z §11 ust. 2 pkt 3 i §17 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026 r. poz. 215) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego kwotę 1.176 zł powiększoną o należną stawkę podatku VAT, tytułem zwrotu należności z tytułu ustanowienia obrońcy. Należy przy tym wskazać, iż w przedmiotowej sprawie zostały wyznaczone trzy terminy rozpraw, dlatego też w myśl §17 pkt 1 w/w. rozporządzenia obligatoryjnym było podwyższenie opłaty o 20% za każdy z dodatkowych terminów.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 kpk w punkcie III wyroku.