sygn. I C 675/23 10 kwietnia 2026 Sąd Rejonowy w Świnoujściu

Uzasadnienie z 10 kwietnia 2026, sygn. I C 675/23

Data orzeczenia 10 kwietnia 2026
Sąd Sąd Rejonowy w Świnoujściu
Wydział I Wydział Cywilny
Przewodniczący Sędzia Mariusz Grobelny
Tagi
#Sąd Rejonowy w Świnoujściu #I Wydział Cywilny #uzasadnienie

Sygn. akt I C 675/23

UZASADNIENIE

Powodowie M. S. i J. S. wystąpili przeciwko pozwanemu O. (...)S.A. w W. powództwo o zapłatę solidarnie kwoty 21.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 28 września 2020 roku do dnia zapłaty, tytułem bezumownego korzystanie w okresie od 01 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2015r. w zakresie służebności dotyczącej gazociągu wysokiego ciśnienia (...) z terenu działek nr (...) i nr (...), położonych przy ul(...) w Ś. dla których Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą nr (...). Nadto wnieśli o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów solidarnie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu wyjaśnili, że są właścicielami nieruchomości działek nr (...) i nr (...), położonych przy ul. (...) w Ś., dla których Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą nr (...) i byli ich właścicielami w okresie od 01 stycznia 2011r. do 31 grudnia 2015r. Na powyższych nieruchomościach znajduje się należące do pozwanego urządzenie przesyłowe w postaci gazociągu wysokiego ciśnienia (...). Pozwana korzystała z gruntu powodów w zakresie służebności związanej z tą linią bez tytułu prawnego, a więc bezumownie i w złej wierze. Przed Sądem Rejonowym w Świnoujściu toczy się postępowanie sądowe o ustanowienie służebności przesyłowych posadowionych na przedmiotowych działkach. Przed Sądem Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie był rozpatrywany wniosek powodów z dnia 22 grudnia 2021r. o zawezwanie do próby ugodowej w zakresie zapłaty solidarnie kwoty 30.000 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie w zakresie służebności przesyłu z przedmiotowych działek w okresie od 01 stycznia 2011r. do 31 grudnia 2018r. W sprawie o sygn. akt I Co 50/22 nie doszło do zawarcia ugody. Spowodowało to przerwanie biegu przedawnienia w związku z czym roszczenie od 2011r. nie jest przedawnione. W ocenie pozwany jest zobowiązany uiścić wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy na podstawie art. 225 kc w związku z art. 224 § 2 kc, bowiem świadomie korzystał z cudzej nieruchomości bez tytułu prawnego i w związku z tym w złej wierze. Pozwany nie posiadał i nie posiada własnego tytułu prawnego do wejścia na ich grunt i korzystania z niego w związku z istnieniem i eksploatacją urządzeń przesyłowych. Pozwany pismem z dnia 12 lutego 2021r. zaproponował jednorazowe wynagrodzenie w kwocie 5.000 zł. Kwota ta była rażąco niesatysfakcjonująca do powodów, ale nawet jej do dnia dzisiejszego nie zapłacił. Zgodnie z art. 455 kc, jeśli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Pozwany mógł zadośćuczynić roszczeniu powodów do dnia 28 września 2020r., co jednak nie nastąpiło. Powodowie składają twierdzenia co do pasa służebności o łącznej szerokości po 20 metrów od osi gazociągu w obie strony.

Pozwany O. (...)S.A. w W. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że przysługuje mu uprawnienie w postaci służebności przesyłu nabytej na skutek zasiedzenia tej służebności. Podkreślił, że wystarczającym dla wykonywania czynności eksploatacyjnych jest pas eksploatacyjny o szerokości 6 metrów, tj. po 3 metry na stronę od osi gazociągu, co wynika z wewnętrznych instrukcji, jak i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Wyjaśnił, iż bezsporne jest, że przez działki powodów przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia (...) relacji W. - Ś., wchodzący w skład przedsiębiorstwa pozwanego. Pozwany nabył prawo własności przedmiotowego gazociągu w drodze wkładu niepieniężnego wniesionego przez jego jedynego akcjonariusza, przy czym świadczenie Skarbu Państwa spełnione zostało przez P. (...)S.A. aktem notarialnym z dnia 02 października 2009 roku. Gazociąg wykorzystywany jest przez pozwanego do wykonywania jego statutowej działalności polegającej na transporcie rurociągami paliwa gazowego. Gazociąg, którego odcinek znajduje się na nieruchomości powodów został wybudowany zgodnie z przepisami obowiązującymi w latach jego budowy, na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych, co świadczy o dobrej wierze pozwanego, w szczególności, że poprzednik prawny powodów nie wyrażał sprzeciwu na posadowienie gazociągu. Skoro powodowie nie udowodnili pozwanemu złej wiary, to obalenie dobrej wiary nie nastąpiło i w sprawie zastosowanie winien mieć krótszy termin zasiedzenia służebności. Dwudziestoletni termin zasiedzenia liczyć należy od dnia 21 sierpnia 1992 roku, tj. od dnia odbioru gazociągu, w konsekwencji czego upłynął w dniu 21 sierpnia 2012 roku. Zgodnie z aktualną i całkowicie ugruntowaną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, jeżeli okres zasiedzenia wymagany do zasiedzenia służebności upłynął przed dniem 03 sierpnia 2008 toku, to posiadacz nabywał służebność odpowiadającą treści służebności przesyłu, podczas gdy jeśli upływ okresu posiadania następował po tym dniu, posiadacz nabywał służebność przesyłu. Rozpoczęcie biegu terminu zasiedzenia służebności mogło mieć miejsce przed dniem 03 sierpnia 2008 roku, jak również dopuszczalne jest doliczenie posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe instalacji przesyłowych prowadzących w konsekwencji do zasiedzenia służebności. Inwestorem zadania były W. (...)w P., które na mocy zarządzenia nr 56 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 01 sierpnia 1982 roku weszły w skład przedsiębiorstwa państwowego P. (...) Z kolei rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 września 1996 roku w sprawie przekształcenia państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej P. (...) w W. przekształcono w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, a rozporządzenie weszło w życie z dniem 18 października 1996 roku. Odnosząc się do wykazania przeniesienia posiadania służebności przesyłu wskazał, iż zasiedzenie następuje na rzecz osoby, która w chwili upływu ostatniego dnia terminu zasiedzenia jest posiadaczem nieruchomości. Do zasiedzenia służebności przesyłu znajdują natomiast odpowiednie zastosowanie przepisy o nabyciu nieruchomości przez zasiedzenie. Obecny właściciel gazociągu może stosownie do treści art. 176 kc do terminu zasiedzenia doliczyć czas posiadania przez poprzedników prawnych. Dominująca obecnie linia orzecznicza Sądu Najwyższego przyjmuje, że wydanie rzeczy w przypadku posiadania służebności polega na przejęciu przedsiębiorstwa przesyłowego bez sprzeciwu poprzednika. Wystarczające jest, by urządzenia przesyłowe istniały w oznaczonym miejscu, w którym były, jak i obecnie są wykorzystywane do przesyłu energii czy gazu. Nie ma zatem znaczenia ewentualne protokolarne potwierdzenie ich przekazania następcy. Wobec powyższego termin zasiedzenia w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości rozpoczął swój bieg w dniu 21 sierpnia 1992 roku licząc od daty odbioru gazociągu, a więc okres zasiedzenia upłynął w dniu 21 sierpnia 2012 roku zgodnie z art. 172 § 1 kc. Wobec legalnego posadowienia gazociągu (...) relacji W.- Ś. oraz posiadania służebności nieprzerwanie przez ponad 27 lat zasadnym jest podniesienie zarzutu zasiedzenia służebności przesyłu polegającej na prawie korzystania przez każdoczesnego właściciela urządzeń przesyłowych, tj. przewodów i urządzeń służących do przesyłu gazu ziemnego z nieruchomości obciążonych w zakresie założonych i przeprowadzonych na tych nieruchomościach przewodów i urządzeń służących do przesyłu gazu ziemnego, w celu wykonywania prac budowlano - montażowych, eksploatacyjnych, konserwacyjnych, usuwania awarii w pasie o szerokości 3 m na każdą stronę od osi gazociągu, wolnym od jakichkolwiek budynków, drzew i krzewów. Pozwany zważył, że spełniona została także przesłanka szczególna zasiedzenia służebności przesyłu z art. 292 kc w postaci trwałości i widoczności urządzenia będącego przedmiotem wykonywania służebności. Właściciel nieruchomości musiał liczyć się z ograniczeniami jakie wynikają z posadowienia gazociągu - zwłaszcza, że jego charakterystyczne elementy (słupki znacznikowe) znajdowały się i znajdują również ponad powierzchnią ziemi na nieruchomościach sąsiadujących z nieruchomościami wnioskodawców, w oparciu o które zrekonstruować można przebieg gazociągu podziemnego. Pomiędzy słupkami znacznikowymi jako przynależnościami, a gazociągiem jako rzeczą główną zachodzi więź gospodarcza i prawna, skutkiem której jest konieczność rozpatrywania słupków znacznikowych jako urządzeń związanych z eksploatacją sieci gazowej. Bez znaczenia jest przy tym brak technicznego powiązania słupska znacznikowego z urządzeniem głównym, tj. gazociągiem, bowiem konieczność takiego związku nie wynika ani z interpretacji językowej art. 292 kc, ani z interpretacji celowościowej tego przepisu. Bez znaczenia dla oceny słupków znacznikowych jako urządzenia, bądź elementu urządzenia, o którym mowa w art. 292 kc jest okoliczność czy właściciel nieruchomości służebnej miał faktyczną wiedzę o przeznaczeniu tych słupków i ich związku z urządzeniem przesyłowym. Za wystarczające uznać należy możliwość zdobycia takiej wiedzy przez właściciela gruntu przy zachowaniu przez niego minimalnych standardów staranności. Tak poprzednicy prawni pozwanego, jak i pozwany po przystąpieniu do użytkowania z infrastruktury, korzystali z nieruchomości powodów w sposób widoczny. Na bieżącą eksploatację gazociągu składały się czynności podejmowane przez przedsiębiorstwa energetyczne zgodnie z ustalanymi rocznymi harmonogramami. W skład czynności eksploatacyjnych wchodzą, między innymi, malowanie armatury naziemnej, gazociągów, słupków znacznikowych, sączków węchowych, ogrodzeń, uzupełnianie oznakowania armatury i trasy gazociągów (słupki znacznikowe), wykonywanie przeglądów stanu technicznego przekroczeń przeszkód terenowych oraz prac związanych z zabezpieczeniem oraz kontrola naruszenia strefy bezpieczeństwa gazociągu. Z ostrożności procesowej wskazał, że jako operator systemu przesyłowego wypełnia obowiązki wynikające z ustawy Prawo energetyczne. Na wypadek nieuwzględnienia podniesionych zarzutów co do tytułu prawnego pozwanego do korzystania z nieruchomości podał, że posiadanie przez niego służebności przesyłu korzysta z domniemań posiadania wynikających z art. 339-341 kc, jak również domniemania dobrej wiary określonego w art. 7 kc. Zastosowanie w sprawie winien znaleźć art. 224 § 2 kc, wskazujący datę powzięcia informacji o wytoczeniu powództwa jako termin, od którego można liczyć wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Za niedopuszczalne należy uznać zakładanie a priori, że inwestor w dacie budowy gazociągu pozostawał w złej wierze. Podniósł zarzut przedawnienia roszczenia za okres do dnia 30 listopada 2017r. argumentując, iż otrzymał pozew w dniu 30 listopada 2023 roku, a biorąc pod uwagę nowelizację Kodeksu cywilnego skracającego termin przedawnienia z 10 lat do 6 lat powodowie nie mogą żądać wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości za okres poprzedzający 6 lat od daty doręczenia pozwanemu odpisu pozwu. Dodatkowo wskazał, iż zgodnie z Instrukcją Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej szerokość pasa eksploatacyjnego dla gazociągów powyżej (...) wynosi 6 metrów i taka też szerokość winna być ewentualnie uwzględniania przy ustalaniu wielkości pasa bezumownego korzystania.

Pismem procesowym z dnia 16 grudnia 2025r. powodowie rozszerzyli powództwo i dokonali jego modyfikacji w ten sposób, że wnieśli o zasądzenie od pozwanego kwoty 95.900 zł z odsetkami ustawowymi: od kwoty 24.000 zł od dnia 28 września 2020r. do dnia zapłaty, od kwoty 6.000 zł od dnia 04 marca 2022r. do dnia zapłaty, od kwoty 32.400 zł od dnia rozszerzenia powództwa do dnia zapłaty, od kwoty 33.500 zł od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

W piśmie procesowym z dnia 13 stycznia 2026r. pozwany wniósł o oddalenie powództwo również w zakresie objętym powyższą modyfikacją.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Nieruchomość położona przy ul. (...) w Ś., stanowiąca działki gruntu nr (...) i nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą (...) stanowi na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej własność powodów M. S. i J. S.. Powodowie byli właścicielami tej nieruchomości również w okresie od 01 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2015r.

(bezsporne)

Przez nieruchomość stanowiącą własność powodów przebiega konstrukcja przesyłowa w postaci gazociągu wysokiego ciśnienia „(...)” średnicy (...) stanowiąca własność O. (...) S.A. w W., którego budowa zrealizowana została na podstawie decyzji wydanej przez Urząd Miejski w Ś.z dnia 24 marca 1992 roku zatwierdzającej plan realizacyjny oraz udzielającej pozwolenia na budowę.

Odbiór końcowy inwestycji, której inwestorem był (...), nastąpił w dniu 06 października 1992 roku, a przebieg gazociągu ujawniony został na ogólnodostępnych mapach zasadniczych.

(...) stanowił wewnętrzną jednostkę organizacyjną przedsiębiorstwa P. (...) wyodrębnioną w ramach W. (...). Przedmiotem działania Zakładu było - między innymi - samodzielne programowanie oraz realizowanie rozbudowy, modernizacji sieci i urządzeń rozdzielczych, a także własnych wytwórni gazu, zarządzanie siecią przesyłową na podległym obszarze i eksploatacja obiektów przesyłowych, pełnienie funkcji inwestora dla inwestycji z zakresu systemu przesyłowego i dostawy gazu, jak również remont urządzeń służących do wytwarzania, przetwarzania, oczyszczania, magazynowania i rozprowadzania paliw gazowych oraz węglopochodnych.

Na mocy umowy przeniesienia własności, praw użytkowania wieczystego oraz innych praw zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 02 października 2009 roku P. (...) S.A. w Warszawie wniosło do O. (...) S.A. w W. - między innymi - segment systemu przesyłowego obejmującego gazociągi (...), (...) i (...) wraz ze wszystkimi odgałęzieniami i stacjami redukcyjno - pomiarowymi zasilanymi z tych gazociągów od układu na gazociągu (...) w rejonie miejscowościB.do stacji pomiarowej K. z wyłączeniem stacji pomiarowej K.

( dowód: umowa przeniesienia własności, prawa użytkowania wieczystego oraz

innych praw z 02.10.2009r. - k. 84-112,

decyzja z 24.03.1992r. - k. 113-116,

dziennik budowy - k. 117-157,

protokół odbioru końcowego nr (...) z 06.10.1992r. - k. 158-160,

zarządzenie nr (...) Ministra Górnictwa i Energetyki z 01.08.1982r. - k. 161-166,

zarządzenie nr 14 z 11.10.1982r. - k. 167-169,

warunki techniczne – k. 171-172,

zeznania świadka M. H.- protokół rozprawy z 04.04.2024r. -

k. 216-217)

Pismem z dnia 24 lipca 2020 roku powodowie wezwali pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 21.000 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie bezumownego korzystanie w okresie od 01 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2015r. w zakresie służebności dotyczącej gazociągu wysokiego ciśnienia (...) z terenu działek nr (...) i nr (...), położonych przy ul. (...) w Ś., dla których Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą nr (...).

W odpowiedzi na wezwanie - pismem z dnia 28 września 2020 roku - pozwany wskazał, iż przystąpi do weryfikacji formalno - prawnej zgłoszonego roszczenia.

Pismem z dnia 02 listopada 2020 roku pozwany poinformował pełnomocnika powodów, że w celu polubownego rozstrzygnięcia sprawy zlecił niezależnemu rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie operatu szacunkowego określającego kwotę wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu oraz bezumownego korzystania z części nieruchomości, wskazując przy tym, że zajęcie ostatecznego stanowiska w sprawie przez pozwanego możliwe będzie dopiero po otrzymaniu operatu i zapoznaniu się z nim.

Pismem z dnia 12 lutego 2021 roku pozwany zaproponował powodom umowne ustanowienie służebności przesyłu na części stanowiącej ich własność nieruchomości za jednorazowym wynagrodzeniem w kwocie 15.000 zł oraz wypłatę jednorazowego wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania w przeszłości z nieruchomości w kwocie 5.000 zł wskazując, iż zaproponowane kwoty wynikają z operatu szacunkowego sporządzonego przez niezależnego rzeczoznawcę majątkowego na potrzeby sprawy.

(dowód: wezwanie do zapłaty z 24.07.2020. - k. 21,

pismo pozwanego z 28.09.2020. - k. 22,

pisma pozwanego z 02.11.2020r. - k. 23,

pisma pozwanego z 12.02.2021r. - k. 24)

Wnioskiem z dnia 22 grudnia 2021r. powodowie wystąpili do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie o zawezwanie pozwanego do próby ugodowej w zakresie zapłaty solidarnie kwoty 30.000 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie w zakresie służebności przesyłu z przedmiotowych działek w okresie od 01 stycznia 2011r. do 31 grudnia 2018r. Postępowanie w sprawie o sygn. akt I Co 50/22 zakończyło się na posiedzeniu z dnia 04 marca 2022r. stwierdzeniem, że do zawarcia ugody pomiędzy stronami nie doszło.

(dowód: wniosek z 22.12.2021r. – k. 19,

protokół z 04.03.2022r. – k. 20)

Wnioskiem z dnia 19 października 2020 roku powodowie zainicjowali przed Sądem Rejonowym w Świnoujściu postępowanie o odpłatne ustanowienie służebności przesyłu. Nieprawomocnym postanowieniem z dnia 21 maja 2024 roku w sprawie sygn. akt I Ns 169/22, Sąd Rejonowy w Świnoujściu ustanowił na nieruchomości stanowiącej działki nr (...) i (...), położonej w Ś. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą nr (...), na rzecz O. (...) S.A. w W., służebność przesyłu polegającą na wykorzystywaniu posadowionych na nieruchomości obciążonej urządzeń przesyłowych linii gazociągu wysokiego ciśnienia (...) wraz z prawem dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji urządzeń przesyłowych i ich instalacji, prawem wejścia oraz wjazdu na teren nieruchomości obciążonej odpowiednim sprzętem, w obszarze służebności obejmującym pas o powierzchni (...) m ( 2) określonej według wariantu drugiego i w jej granicach przedstawionych na mapie zasadniczej nieruchomości (karta 659 akt) stanowiącej załącznik do opinii sądowej sporządzonej przez biegłego geodetę K. I. w dniu 25 sierpnia 2023 roku. W punkcie 2 tego postanowienia Sąd zasądził od uczestnika postępowania O. (...) S.A. w W. solidarnie na rzecz wnioskodawców M. S. i J. S. tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu opisanej w punkcie 1 postanowienia kwotę 74.740 zł) z odsetkami

ustawowymi za opóźnienie w razie opóźnienia w płatności tej kwoty;

(dowód: wniosek o odpłatne ustanowienie służebności przesyłu - k. 25-26,

postanowienie z dnia 21.05.2024r. z uzasadnieniem – k. 366-391)

Wysokość wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości położone przy ul. (...)w Ś., stanowiąca działki gruntu nr (...) i nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą (...) wraz z waloryzacją do w okresie od dnia 01 stycznia 2011 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku w zakresie pasa eksploatacyjnego po 3 metry w każdą stronę od gazociągu tj. na łącznej powierzchni (...) m ( 2), wynosi łącznie 5.400 zł, w tym wynagrodzenie w kwocie 3.400 zł oraz waloryzacja w kwocie 1.800 zł.

(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu gazownictwa D. W. ze sprawy I

Ns 169/22 - k. 260-295,

opinia uzupełniająca biegłego sądowego z zakresu gazownictwa D.

W. ze sprawy I Ns 169/22 - k. 296-230,

opinia biegłego sądowego z zakresu budowy i eksploatacji sieci i instalacji

gazowych K. H.ze sprawy I Ns 132/22 - k. 296-230,

opinia biegłego sądowego z zakresu geodezji K. I. ze sprawy I Ns

169/22 - k. 339-347,

opinia biegłej sądowej z zakresu wyceny nieruchomości Ś. L. - k. 435-

492 ,

uzupełniająca opinia biegłej sądowej z zakresu wyceny nieruchomości K.

R. - k. 548-574)

Sąd zważył, co następuje :

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.

Bezsporne w niniejszej sprawy pozostawało, że przez nieruchomość stanowiącą własność powodów przebiega konstrukcja przesyłowa w postaci gazociągu wysokiego ciśnienia (...) średnicy (...) stanowiąca własność pozwanego.

Pozwany kwestionował powództwo podnosząc w pierwszej kolejności zarzut zasiedzenia służebności przesyłu. Poza sporem było w niniejszej sprawie to, że między stronami przed tutejszym Sądem pod sygn. akt I Ns 169/22 toczyło się postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu, w którym pozwany podnosił zarzut zasiedzenia służebności przesyłu, a które zakończyło się na etapie postępowania przed sądem I instancji postanowieniem z dnia 21 maja 2024r. W toku tego postępowania pozwany również powoływał się na nabycie służebności przesyłu w drodze zasiedzenia. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu w sprawie I Ns 169/22, iż brak było podstaw do przyjęcia, że pozwany faktycznie nabył przedmiotową służebność w drodze zasiedzenia. W sprawie o ustanowienie służebności gruntowej z wniosku właściciela nieruchomości, na której znajduje się - lub przez którą przebiega - infrastruktura przesyłowa, przedsiębiorca przesyłowy będący uczestnikiem takiego postępowania uprawniony jest do podniesienia zarzutu zasiedzenia służebności przesyłu, czy też służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu). Zgodnie z treścią art. 305 1 kc, nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 kc, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Po myśli art. 305 3 kc służebność przesyłu przechodzi na nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 kc. Odpowiednie zastosowanie do analizowanej instytucji znajdują przepisy o służebnościach gruntowych (art. 305 4 kc), w tym art. 292 kc. Po myśli art. 172 § 1 kc, posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. Wówczas okres niezbędny do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia ulega bowiem wydłużeniu do lat trzydziestu (art. 172 § 2 kc). Zgodnie zaś z treścią art. 176 § 1 kc, jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeśli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może zostać doliczony tylko wówczas, gdy łącznie czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. Choć nie ulega wątpliwości, że gazociąg przebiegający przez nieruchomość wnioskodawców wybudowany został w 1992 roku - co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności dziennik budowy oraz protokół odbioru końcowego nr (...) z dnia 06 października 1992 roku - i od tego też czasu nieprzerwanie pozostawał we władaniu przedsiębiorstwa przesyłowego, które wykorzystywało go do prowadzenia działalności, to jednak zgłoszony przez uczestnika zarzut zasiedzenia służebności przesyłu okazał się bezzasadny. Z samego faktu dysponowania przez inwestora pozwoleniem na budowę wydanym w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, którym to pozwoleniem dysponował poprzednik prawny pozwanego, nie można wywodzić przekonania o dobrej wierze, bowiem legalność budowy gazociągu w sensie administracyjnoprawnym pozostaje prawnie irrelewantna z punktu widzenia rozstrzygania kwestii ściśle cywilnoprawnej, jaką jest posiadanie służebności (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2015 roku, sygn. akt III CZP 76/15). Jak nadto wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, sama decyzja administracyjna, zezwolenie tudzież zatwierdzenie w trybie administracyjnym sposobu korzystania z nieruchomości, nie stanowi cywilnoprawnej zgody właściciela na korzystanie z nieruchomości, wobec czego nie można uznać, że wydanie określonego rodzaju decyzji administracyjnych uzasadnia przyjęcie dobrej wiary, a co za tym idzie krótszego - dwudziestoletniego terminu zasiedzenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2009 roku, sygn. akt II CSK 594/08). Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 roku, sygn. akt III CZP 108/91) osoba, która weszła w posiadanie nieruchomości na podstawie umowy mającej na celu przeniesienie własności, zawartej bez zachowania formy aktu notarialnego, nie jest samoistnym posiadaczem w dobrej wierze. W związku tym zawierane przez poprzednika prawnego umowy nie spełniające powyższego wymogu były wystarczające z perspektywy wykazania przez przedsiębiorstwo przesyłowe prawa do dysponowania nieruchomością w postępowaniu administracyjnym, to jednak nie można przyjąć, ażeby przesądzić mogła o dobrej wierze i jednocześnie właściwym zabezpieczeniu swoich interesów przez przedsiębiorstwo przesyłowe. Podkreślić należy, że w świetle nowszych orzeczeń Sądu Najwyższego wybudowanie urządzeń przesyłowych na gruncie osoby trzeciej nawet za jej zgodą, ale wyrażoną bez zachowania formy aktu notarialnego świadczy o złej wierze posiadacza służebności (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2021 roku, sygn. akt IV CSK 212/20). Wobec powyższego, bieg terminu zasiedzenia, który rozpoczął się w okolicznościach sprawy niniejszej najpóźniej w dniu 06 października 1992 roku - przy przyjęciu złej wiary poprzednika prawnego uczestnika - nie upłynął do chwili wystąpienia przez powodów z żądaniem ustanowienia służebności przesyłu w sprawie I Ns 169/22.

W związku z powyższym zasadnym było przyjęcie, że pozwany korzystał z nieruchomości powodów bez tytułu prawnego do tego. W kontekście powyższych rozważań korzystanie przez pozwanego z nieruchomości powodów miało charakter posiadania w złej wierze. Spornym był w niniejszej sprawie był również zakres tego korzystania i związana z nim wysokość wynagrodzenia. Zdaniem powodów wynagrodzenie za bezumowne korzystanie winno być ustalone z uwzględnieniem powierzchni pasa ochronnego (strefy kontrolowanej), zaś pozwany stał na stanowisku, że ewentualne wynagrodzenie za bezmowne korzystanie powinno dotyczyć pasa o szerokości 3 m na stronę od osi gazociągu, tj. łącznie 6 metrów, tj. łącznej powierzchni 208 m 2.

Bezumowne korzystanie z rzeczy reguluje art. 224 § 2 kc, który stanowi, że od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczonym przeciwko niemu powództwie o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiły bez jego winy. Samoistny posiadacz obowiązany jest zwrócić, pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył. Rozwinięciem art. 224 § 2 kc jest art. 225 kc, po myśli którego obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, przy czym samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego. Zaostrzenie odpowiedzialności, o której mowa w art. 225 kc dotyczy tylko okresów, w których posiadacz był w złej wierze. W odróżnieniu od roszczeń przeciwko posiadaczowi w dobrej wierze, roszczenia przeciwko posiadaczowi w złej wierze nie są uzależnione od wytoczenia powództwa windykacyjnego i mogą być zgłoszone nawet przed jego wytoczeniem. Przemawia za tym wykładnia językowa - brak uzależnienia wymagalności żądania od dowiedzenia się o wytoczeniu powództwa windykacyjnego - oraz wykładnia funkcjonalna, gdyż nie ma racjonalnego uzasadnienia tego, aby preferować posiadacza, który wie, że nie przysługuje mu tytuł prawny do posiadanej rzeczy lub przy dołożeniu należytej staranności powinien się o tym dowiedzieć (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 08 grudnia 2006 roku, sygn. akt V CSK 296/06). Na uwadze należy mieć przy tym, że w granicach roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy właściciel może zażądać rozliczenia wszelkich należności, jakie mógłby zyskać w przypadku oddania rzeczy do korzystania na podstawie umowy lub innego stosunku prawnego. Podstawą ustalenia należnej właścicielowi kwoty jest wynagrodzenie, które przysługiwałoby mu od posiadacza, gdyby strony związane były stosowną umową tudzież w inny sposób posiadanie to opierałoby się na prawie. Jak doprecyzował to Sąd Najwyższy w jednym ze swoich orzeczeń: o wysokości należnego właścicielowi wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości decydują stawki rynkowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy w określonych warunkach i czas posiadania rzeczy przez adresata roszczenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07 kwietnia 2000 roku, sygn. akt IV CKN 5/00).

W kwestii powierzchni, która winna być przyjęta do oszacowania wynagrodzenia należnego powodom za bezumowne korzystanie z ich nieruchomości to pozwany w niniejszej sprawie kwestionował to, iż zachodzi po jego stronie potrzeba korzystania z nieruchomości powodów w szerszym zakresie. obszar pasa o szerokości 3 m na stronę od osi gazociągu, tj. łącznie 6 metrów, tj. łącznej powierzchni 208 m 2. Stanowisko to było tożsame ze stanowiskiem pozwanego prezentowanym w sprawie tutejszego sąd o ustanowienie służebności przesyłu w sprawie tutejszego sądu o sygn. akt I Ns 169/22. W sprawie tej Sąd nieprawomocnie ustanowił służebność obejmującą obszar 1.234 m 2, zaś powodowie w apelacji wniesionej w tamtym postępowaniu, jak również w niniejszej sprawie, wskazywali na omyłkowe przyjęcie takiej powierzchni przez sąd i służebność powinna zostać ustanowiona na obszarze o powierzchni 1940 m 2. W ocenie Sądu z uwagi na stanowisko procesowego pozwanego to powodowie w niniejszej sprawie powinni wykazać dowodowo wykazać, iż pozwany korzystał z ich nieruchomości w szerszym zakresie niż na powierzchni 208 m 2. Zauważyć bowiem należy, że podstawą zasądzenia dochodzonej od pozwanego wynagrodzenia może być tylko faktyczne korzystanie z nieruchomości. Nawet ustalenie więc, że zakres ustanowionej służebności przesyłu w sprawie I Ns 169/22 będzie wykraczał poza obszar pasa o szerokości 3 m na stronę od osi gazociągu nie byłoby jednoznaczne z przyjęciem, że powodom przysługuje wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości w tym samym zakresie. W materiale dowodowym przedstawionym przez powodów brak jest dowodów potwierdzających to, że pozwany korzystał z nieruchomości powodów w zakresie szerszym niż to przyznał wnosząc o zasiedzenie służebności przesyłki na części nieruchomości powodów o łącznej powierzchni 208 m 2. Takim dowodem zdaniem Sądu nie są przedłożone przez powodów protokoły kontroli (k. 519 - k. 540). Z treści tych protokołów nie wynika, aby wykonywanie wskazanych w tych dokumentach czynności kontrolnych wiązało się z jakimkolwiek władztwem nad nieruchomością nad nieruchomością powodów poza obszarem pasa o szerokości 3 m na stronę od osi gazociągu. Sąd co do zasady w niniejszej sprawie aprobuje również stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 07 lipca 2017 roku, sygn. akt V CSK 636/16, po myśli którego wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości dochodzone przez jej właściciela przeciwko posiadaczowi, będącemu przedsiębiorstwem przesyłowym, nie obejmuje obszaru strefy ochronnej gazociągu wyznaczanej, na podstawie przepisów określających warunki techniczne sieci gazowych i ich usytuowania. Zauważyć przy tym należy, że Sąd Najwyższy w uzasadnieniu tego wyroku zajął stanowisko, że roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości kierowane przez właściciela przeciwko przedsiębiorstwu przesyłowemu powinno obejmować taki sam teren jak wynagrodzenie za ustanowienie służebności. Granice przedmiotowe korzystania nie ulegają bowiem zmianie, powstaje tylko tytuł prawny w postaci ograniczonego prawa rzeczowego, wobec czego brakiem konsekwencji byłoby przyjęcie, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu (służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu) może być niższe, przy takim samym zakresie kontynuowanego władztwa, jak wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Powstałaby wówczas wątpliwość czy właścicielowi przeciwko mającemu służebność przysługuje nadal roszczenie o dodatkowe wynagrodzenie. Sąd w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że ustanowienie służebności nie zwalniało powodów z obowiązku dowodowego wykazania jaki był faktyczny zakres korzystania z ich nieruchomości w okresie objętym pozwem.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia roszczenia wskazać należy, iż podzielić należy stanowisko powodów, że wszczęcie przez nich postępowania o zawezwanie do próby ugodowej doprowadziło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia. Zgodnie zaś z treścią art. 123 § 1 pkt 1 kc bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Przepis art. 124 § 1 kc stanowi z kolei, iż po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Kolejno ustalić należało, jaki termin przedawnienia roszczenia znajdzie zastosowanie w przedmiotowej sprawie - sześcioletni jak twierdził pozwany, czy dziesięcioletni jak twierdzili powodowie. O ile niewątpliwym jest, że brak jest w zakresie przedawnienia roszczenia o wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania przepisów szczególnych, w związku z czym zastosowanie znajdzie w tym wypadku reguła ogólna przewidziana w art. 118 kc, o tyle na uwadze należy mieć, że do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, a więc do dnia 09 lipca 2018 roku - termin ten wynosił 10 lat, zaś obecnie termin ten wynosi lat 6. Pamiętać należy, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy – kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Jednakże zgodnie z ust. 2 tego przepisu, jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. W przypadku zatem, gdy przedawnienie roszczenia nie nastąpiło przed dniem 08 lipca 2018 roku należy określić terminy przedawnienia odrębnie według starych i nowych zasad, bowiem przedawnienie nastąpi zawsze w krótszym terminie, z wyjątkiem przedawnienia roszczeń przysługujących konsumentowi (art. 5 ust. 3 ustawy nowelizującej). Jeśli zatem przerwa biegu przedawnienia nastąpiła w dniu 22 grudnia 2021r roku, to według przepisów sprzed nowelizacji mogą powodowie swego roszczenia dochodzić maksymalnie do 10 lat wstecz.

Podstawą ustalenia wysokości należnego powodom wynagrodzenia były opinie (główna i uzupełniające) sporządzone przez biegłą z zakresu wyceny nieruchomości K. R., która w opinii uzupełniającej z dnia 16 kwietnia 2025 roku wskazała, że wysokość wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania (wraz z waloryzacją) w okresie od dnia 01 stycznia 2011 roku do dnia 31 grudnia 2015r. z części nieruchomości stanowiącej własność powodów w wariancie przy przyjęciu powierzchni 208 m ( 2) pasa bezumownego korzystania z nieruchomości wynosi 5.400 zł, w tym kwota 3.600 zł tytułem wynagrodzenia oraz kwota 1.800 zł tytułem waloryzacji. Opinie sporządzone przez biegłą sądową spełniały wszelkie wymogi pozwalające na uznanie ich za pełnoprawne środki służące do ustalenia faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Nie budzi wątpliwości, iż wynagrodzenie należne właścicielowi za bezumowne korzystanie z jego nieruchomości jest zobowiązaniem pieniężnym od chwili jego postania. Po myśli zaś art. 358 ( 1) § 3 kc świadczenie takie podlega waloryzacji sądowej przy spełnieniu ustawowych jej przesłanek, a mianowicie w razie zaistnienia istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza oraz przy uwzględnieniu interesów obu stron i zasad współżycia społecznego. Proces sądowej waloryzacji świadczenia ab initio pieniężnego, w ramach którego sądowi pozostawiana jest przez ustawodawcę znaczna swoboda jego przeprowadzenia, zwłaszcza gdy chodzi o dobór miernika waloryzacji oraz określenia ostatecznego jego rozmiaru ilościowego, na podstawie kryterium interesów stron stosunku zobowiązaniowego oraz zasad współżycia społecznego, ma przede wszystkim służyć temu, aby w jej wyniku przywrócić, chociażby w części, jego pierwotną wartość, zniesioną tudzież ograniczoną przez nie mogący być obiektywnie przewidzianym, istotny upadek siły nabywczej pieniądza, w okresie pomiędzy powstaniem zobowiązania, a okresem w którym świadczenie stało wymagalne (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2018 roku, sygn. akt I ACa 991/17). W realiach niniejszej sprawy Sąd uznał, iż zasadnym jest dokonanie waloryzacji ustalonego przez biegłą odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości powodów zgodnie z szacunkiem przeprowadzonym przez biegłą sądową. Po pierwsze, w ramach prowadzonej oceny nie sposób tracić z pola widzenia, że źródłem roszczenia w niniejszej sprawie nie był żaden stosunek umowny między stronami, który nakazywałby przyjęcie, że strony akceptowały w pewnych granicach ryzyko związane ze zmianą siły nabywczej pieniądza. Po wtóre, nie trzeba dysponować wiadomościami specjalnymi, by stwierdzić, że od 2009 roku procesy inflacyjne zmieniły siłę nabywcza pieniądza, co potwierdziła w swojej opinii biegła sądowa. Po trzecie, nie sposób również pominąć faktu, że powodowie w niniejszym sporze występują przeciwko podmiotowi profesjonalnemu, który z uwagi na charakter prowadzonej przez siebie działalności winien dołożyć wszelkich starań, aby we właściwym czasie prawnie uregulować i zadośćuczynić ingerencję w cudze prawo własności. Podkreślić także trzeba, że waloryzacja nie uchyla podstaw do żądania odsetek ustawowych za opóźnienie (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 02 września 2024 roku, sygn. akt I ACa 760/22).

Wobec powyższego o odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 kc, zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie zaś z art. 455 kc jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. W zakresie żądania zasądzenia odsetek istotne jest ustalenie momentu, w którym dłużnik opóźnił się ze spełnieniem świadczenia. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że powodowie pismem z dnia 24 lipca 2020 roku wzywali pozwanego do zapłaty kwoty 21.000 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z części ich nieruchomości, wyznaczając siedmiodniowy termin liczony od otrzymania wezwania. Należy zauważyć, że pismem z dnia 28 września 2020 roku pozwany udzielił powodom odpowiedzi na wezwanie. W związku z tym zasadnym był wniosek, że w dacie tej pozwany działając niezwłocznie mógł zaspokoić roszczenie powodów.

Sąd ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie okoliczności bezspornych, przedłożonych przez strony dokumentów, zeznań świadka, a także na podstawie opinii sporządzonych przez biegłych sądowych, które to opinie po uzupełnieniu nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Przedłożone przez strony dokumenty nie budziły zastrzeżeń Sądu co do ich autentyczności. Autentyczność ta nie była również kwestionowana przez strony procesu.

Mając na względzie powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku. W punkcie II wyroku Sąd oddalił powództwo w zakresie żądania zapłaty ponad kwotę 5.400 zł.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie III wyroku na podstawie art. 100 kc w zw. z art. 98 § 1 i 1 1 kpc, art. 99 kpc i art. 108 § 1 kpc uwzględniając to, iż powództwo zostało uwzględnione w niniejszej sprawie w nieznacznej części (tj. w ok. 5,63 %). Taki wynik sprawy w ocenie Sądu uzasadniał obciążenie powodów całością kosztów procesu poniesionych przez pozwanego. W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Kosztami poniesione przez pozwanego była kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i kwota 3.600 zł wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym ustalonego na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935) w wysokości stawki minimalnej. W tym miejscu zauważyć należy, że podstawą ustalenia stawki minimalnej była pierwotna wartość przedmiotu sporu tj. 21.000 zł. Stosownie bowiem do treści § 19 powyżej wskazanego rozporządzenia w razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłat, bierze się pod uwagę wartość zmienioną, poczynając od następnej instancji. Koszty procesu zasądzone zostały z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku. Zgodnie bowiem z art. 98 § 1 1 kpc od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Sąd nie zasądził na rzecz pozwanego kwoty 2.000 zł, którą pozwany uiścił tytułem zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego sądowego z zakresu gazownictwa, albowiem dowód z opinii tego biegłego nie został ostatecznie w sprawie przeprowadzony i zaliczki została zwrócona pozwanemu.

W punkcie IV wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 83 ust. 2 w związku z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2024r., poz. 959). Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy, w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113. Przepis art. 113 ust. 1 stanowi zaś, że kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Nieuiszczonymi kosztami sądowymi w niniejszej sprawie były: wynagrodzenie przyznane biegłej sądowej K. R.postanowieniem z dnia 27 czerwca 2025r. w kwocie 4.728,94 zł za sporządzeniem pisemnej opinii w sprawie oraz wynagrodzenie przyznane biegłej sądowej K. R.postanowieniem z dnia 29 października 2025r. w kwocie 256,97 zł za sporządzeniem uzupełniającej pisemnej opinii w sprawie. Pomimo, że powodowie przegrali niniejszą sprawę w 94,37 % to Sąd uznał za słuszne obciążenie ich jedynie połową nieuiszczonych kosztów sądowych w sprawie. Sąd miał w tym zakresie szczególnie na uwadze to, iż biegła sądowa dokonała również wyceny wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w zakresie obszaru o powierzchni 1.234 m ( 2), która była kwestionowała przez powodów i prawdopodobnie wynikała z omyłki Sądu w sprawie o sygn.. akt I Ns 169/22.

SSR Mariusz Grobelny