Wyrok z 15 kwietnia 2025, sygn. II Ka 122/25

Przewodniczący:

SSO Dariusz Półtorak

Protokolant:

st. sekr. sąd. Paulina Jarczak

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 122/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie II K 442/24

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

I. Zarzut obrazy prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., a to art. 115 § 2 k.k., poprzez dokonanie oceny społecznej szkodliwości czynu zarzuconego oskarżonemu P. J. z pominięciem jej ustawowych kwantyfikatorów i dokonanie tejże na podstawie okoliczności niewyszczególnionych w tym przepisie, opierając ją na przesłankach instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego z art. 66 § 1 k.k. w postaci pozytywnej prognozy kryminologicznej, właściwości i warunków osobistych oskarżonego oraz dotychczasowego sposobu jego życia, przez co orzeczenie nie odpowiada prawu;

II. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogącego mieć wpływ na jego treść, polegającego na uznaniu, iż przestępstwo popełnione przez P. J. cechuje się nieznaczną winą oskarżonego, podczas gdy oskarżony będąc żołnierzem zawodowym - funkcjonariuszem Żandarmerii Wojskowej, w sposób niezakłócony rozpoznawał sytuację oraz ocenę prawną podjętego zachowania wypełniającego znamiona czynu zabronionego z art. 178a § 1 k.k., polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości przy stwierdzonym u niego stężeniu alkoholu etylowego we krwi na poziomie 1,50 promila, w trakcie którego w pełni zachował zdolność do kierowania swoim zachowaniem, a tym samym możliwość przeprowadzenia prawidłowego procesu decyzyjnego.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Z uwagi na słuszność podniesionych zarzutów przez oskarżyciela publicznego, apelację należało uznać za zasadną, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy dostrzegł szereg uchybień przy ustalaniu stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz zawinienia oskarżonego, które doprowadziły do niesłusznego zastosowania art. 66 § 1 k.k. i warunkowego umorzenia wobec niego postępowania karnego. Przyznać rację trzeba skarżącemu, że Sąd I instancji nie poczynił należytych rozważań w powyższych kwestiach, pominął w zasadzie okoliczności odnoszące się do samego czynu, a skoncentrował się wyłącznie na warunkach osobistych oskarżonego i formalnych przesłankach warunkowego umorzenia postępowania, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że stopień społecznej szkodliwości czynu, jak i zawinienia, nie są znaczne.

Warunki osobiste oskarżonego, jak słusznie zauważył skarżący, nie podlegają jednoznacznej interpretacji, a mogą być rozumiane dwojako. Zawód żołnierza wykonywany przez oskarżonego, zwłaszcza w formacji Żandarmerii Wojskowej, powinien budować większą świadomość prawną u niego, w tym w aspekcie znajomości grożących mu konsekwencji za ewentualne zachowania niezgodne z prawem, jak również powinien mocniej oddziaływać na sferę etyki i odpowiedzialności za swoje czyny. Jak wynika z okoliczności postępowania, co zostało także zauważone przez Sąd meriti, oskarżony działał umyślnie z zamiarem bezpośrednim, a jego pojmowanie czynu nie było niczym ograniczone. Rozważając zaś okoliczności samego czynu, w pierwszej kolejności należało dostrzec znaczny stopień nietrzeźwości, w jakim znajdował się oskarżony, tj. 1,5 ‰ alkoholu etylowego we krwi ( nie bez znaczenia jest, że badanie krwi miało miejsce o godz. 22.25, a więc po upływie 3 godzin po zdarzeniu). Kierowanie zestawem pojazdów w tak znacznym stanie nietrzeźwości (oskarżony poruszał się pojazdem typu quad o znacznych gabarytach, z doczepioną przyczepką), niesie ze sobą poważne zagrożenie nie tylko dla siebie, ale też dla wszystkich uczestników ruchu drogowego, co w tym przypadku urzeczywistniło się poprzez wywrócenie się pojazdu, przygniecenie oskarżonego i spowodowanie kolizji przez odczepioną przyczepkę z samochodem m-ki A., kierowanym przez R. Ś.. Oskarżony prowadził pojazd bez kasku ochronnego, co również świadczy o lekceważącym stosunku do przepisów drogowych i zasad bezpieczeństwa, a także o jego lekkomyślności. Jak wynika z zeznań świadka R. Ś. i towarzyszącej mu pasażerki, oskarżony poruszał się ponadto z dużą prędkością i to tuż przed dojazdem do ronda. To właśnie ta znaczna prędkość zmusiła oskarżonego do gwałtownego hamowania, w efekcie czego stracił kontrolę nad kierowanym zestawem pojazdów, co w konsekwencji doprowadziło do wypięcia się przyczepki, która poruszała się w sposób całkowicie niekontrolowany. Skarżący trafnie zauważył, że typ pojazdu, którym poruszał się oskarżony, nie mógł mieć znaczącego wpływu na pojmowanie stopnia zagrożenia, jakim swoim nagannym zachowaniem on stwarzał, albowiem przede wszystkim na względzie mieć należało potencjalnych pieszych uczestników ruchu czy też rowerzystów. Rozważając tę kwestię wystarczy wziąć pod uwagę uszkodzenia ciała, jakich doznał sam oskarżony po wywróceniu się na jezdnię i przygnieceniu przez pojazd, analogicznych mógł odnieść inny uczestnik ruchu drogowego. Zważywszy na wskazane powyżej okoliczności i ich uważną analizę, zdaniem Sądu Okręgowego nie sposób było uznać, że stopień społecznej szkodliwości czynu, jak i zawinienia sprawcy, są niższe aniżeli znaczne. Sąd Okręgowy nie kwestionuje spełnienia pozostałych przesłanek, wskazanych w art. 66 § 1 k.k., w tym uznania, że wobec oskarżonego zachodzi pozytywna prognoza kryminologiczna, za czym opowiada się przede wszystkim jego dotychczasowa niekaralność i ustabilizowany tryb życia, jednakże przesłanki umożliwiające warunkowego umorzenie postępowania muszą być spełnione łącznie.

W związku z powyższym, mając na względzie motywy przedstawione w apelacji, zasadnym było wydanie orzeczenia kasatoryjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach, z zachowaniem omówionych wskazań.

Wniosek

Wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wobec zasadności zarzutów podniesionych przez oskarżyciela publicznego, wniosek apelacyjny zasługiwał na uwzględnienie.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego w całości przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

☒ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

Sąd Odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w I instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

.

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Sąd Rejonowy, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, przeprowadzi postępowanie w sposób pozbawiony wyżej opisanych uchybień, dogłębnie analizując kwestie wskazane przez Sąd Odwoławczy, przede wszystkim koncentrując się na kompleksowym rozważeniu wszelkich okoliczności mających wpływ na stopień społecznej szkodliwości czynu, które zostały wyszczególnione w art. 115 § 2 k.k., a także okoliczności mających znaczenie dla prawidłowego ustalenia stopnia zawinienia oskarżonego.

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

O kosztach postępowania odwoławczego nie orzekano, ponieważ wyrok uchylający zaskarżone rozstrzygnięcie nie kończy postępowania.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok w całości

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana