Postanowienie z 17 kwietnia 2025, sygn. VII Pz 7/25

POSTANOWIENIE

Dnia 17 kwietnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

sędzia sądu okręgowego Katarzyna Gajewska

po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2025 r. w Krakowie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa R. M.

przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w K.

o zapłatę

na skutek zażalenie powoda na postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 31 października 2024 r. sygn. akt IV P 1921/24/N

oddala zażalenie.

Sygn. akt VII Pz 7/25

UZASADNIENIE

postanowienia z 17 kwietnia 2025 r.

Postanowieniem z 31 października 2024 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV P 1921/24/N, Sąd Rejonowy dla Krakowa- Nowej Huty w Krakowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie z powództwa R. M. przeciwko Skarbowi Państwa- Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w K. o zapłatę kwoty 16 148,06 zł tytułem należnych od 3 maja 2005 r. do 9 kwietnia 2024 r. odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie kwoty 8290,87 zł stanowiącej część ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie I Wydziałowi Cywilnemu.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy powołując się na art. 476 § 1 k.p.c., art. 200 § 1 ¹ k.p.c. oraz art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (której przepisy nie określają właściwości sądu w rozpoznawaniu sporów związanych z uposażeniami funkcjonariuszy Policji), stwierdził, że skoro strony łączył stosunek służby, który ma charakter stosunku administracyjnoprawnego, to ewentualna właściwość sądu powszechnego powinna wynikać wprost z przepisu prawa, co potwierdza treść uchwały Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2010 r., sygn. II PZP 5/10. Sąd Rejonowy uznał zatem, że właściwość sądu powszechnego odnosząca się do sporów ze stosunku służby powinna wynikać jednoznacznie z przepisów ustawowych- w przeciwnym razie zastosowanie znajdzie art. 177 Konstytucji RP, wedle którego sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Jednakże szczegółowa właściwość sądu pracy musi wprost wynikać z obowiązujących unormowań.

Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że ustawodawca nie określił wprost, czy właściwy do rozpoznania spraw o roszczenie zgłoszone w pozwie jest sąd powszechny. Należy zatem posłużyć się domniemaniem z art. 177 Konstytucji RP i uznać, że sąd powszechny pozostaje właściwy do rozstrzygnięcia niniejszego sporu. Jednakże, mając na uwadze art. 1 i 2 k.p., Sąd Rejonowy stwierdził, że przepisy k.p. nie mogą stanowić podstawy roszczenia powoda z tytułu odsetek od ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowy, albowiem powód jako funkcjonariusz pozostawał w stosunku administracyjnoprawnym ze stroną pozwaną. Na marginesie Sąd Rejonowy podkreślił, że Sąd Najwyższy zajmował się kwestią roszczeń funkcjonariuszy, które nie są oparte na ustawach regulujących stosunek służb, przede wszystkim prawem do odsetek za opóźnienie w zapłacie uposażenia na rzecz funkcjonariusza Policji, czy roszczeniem funkcjonariusza Policji z tytułu mobbingu. W obu judykatach, wobec braku podstawy prawnej dla dochodzenia roszczeń w przepisach regulujących stosunek służby, Sąd Najwyższy wskazał na istnienie podstawy prawnej wśród przepisów kodeksu cywilnego- odpowiednio przy odsetkach był to art. 481 § 1 k.c. a przy mobbingu przepisy o ochronie dóbr osobistych. Odnosząc się do materialnych podstaw powództwa Sąd Najwyższy wskazał, że podana przez powoda kwalifikacja prawna żądania nie jest dla sądu wiążąca, a sformułowanie jej w pozwie nie zwalnia sądu z dokonania samodzielnej kwalifikacji zawartych w nim żądań. Przedmiot procesu cywilnego wyznaczają natomiast zgłoszone przez powoda żądanie i okoliczności faktyczne przytoczone w celu jego uzasadnienia (art. 187 § 1 k.p.c.).

Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy uznał, że nie można zakwalifikować dochodzonego przez powoda roszczenia jako „pracowniczego” w rozumieniu art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c., jak również właściwość sądu pracy w tym przypadku nie wynika z jakiegokolwiek szczególnego przepisu, w tym z Ustawy o Policji. Nie budzi też wątpliwości, że przesłanki odpowiedzialności strony pozwanej mogą mieć zakorzenienie wyłącznie w przepisach Kodeksu cywilnego. Okoliczności te uzasadniają zatem właściwość sądu cywilnego. Wobec natomiast tego, że siedziba Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. znajduje się we właściwości Sądu Rejonowego dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji postanowienia.

R. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 200 § 1 ⁴ k.p.c. w zw. z art. 461 § 1 pkt 1 k.p.c. poprzez uznanie, z naruszeniem konstytucyjnej zasady określonej w art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, iż dochodzone w niniejszej sprawie roszczenie nie jest roszczeniem „pracowniczym” w rozumieniu art. 461 § 1 pkt 1 k.p.c. co skutkowało bezpodstawnym uznaniem swej niewłaściwości i przekazaniem sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie, I Wydział Cywilny.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie było bezzasadne i jako takie podlegało oddaleniu.

Sąd Okręgowy w pełni podziela argumentację Sądu I instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, której prawidłowości i zasadności w żaden sposób nie podważyły argumenty podnoszone przez powoda w zażaleniu. W okolicznościach niniejszej sprawy istniały uzasadnione podstawy do stwierdzenia przez Sąd Rejonowy swojej niewłaściwości i przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie I Wydziałowi Cywilnemu.

Z okoliczności sprawy, w szczególności z zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego oraz jego uzasadnienia oraz z treści zażalenia powoda, wynikało, że nie budziło sporu, że sądem właściwym do rozpoznania roszczenia powoda jest sąd powszechny. Spór dotyczył jedynie ustalenia czy niniejsza sprawa stanowi sprawę należącą do właściwości sądu cywilnego, czy też sądu pracy.

Sąd Okręgowy w tym zakresie podziela stanowisko zaprezentowane przez Sąd Rejonowy, że sądem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest sąd cywilny, w tym przypadku Sąd Rejonowy dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie I Wydział Cywilny. Do właściwości sądu pracy należą bowiem, co do zasady, sprawy z zakresu prawa pracy, tj.: o roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane; o ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy; o roszczenia z innych stosunków prawnych, do których z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy prawa pracy; o odszkodowania dochodzone od pracodawcy na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Nie ulega wątpliwości, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji nie jest stosunkiem pracy, a zatem, co do zasady, właściwym do rozpoznawania sporów powstałych na jego gruncie nie jest sąd pracy. Nie umknęło przy tym Sądowi Okręgowemu, co było podnoszone przez powoda, że odnośnie ogólnie ujmując służb mundurowych- Służby Więziennej, Krajowej Administracji Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej- ustawodawca wyznaczył jako właściwy do rozpoznawania pewnych roszczeń ze stosunku służbowego funkcjonariuszy sąd pracy. Należało jednak mieć na uwadze, że w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie zawarto podobnych uregulowań. W związku z tym należało uznać, że skoro racjonalny prawodawca w przypadku funkcjonariuszy wybranych służb mundurowych ustanowił właściwość sądu pracy co do niektórych roszczeń, a nie dokonał tego w przypadku funkcjonariuszy Policji, to sąd pracy nie jest właściwy do rozpoznawania ich roszczeń, w tym zgłoszonego w niniejszym postępowaniu roszczenia powoda.

Z tych względów, mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia.