Postanowienie z 22 maja 2025, sygn. II Cz 922/24

POSTANOWIENIE

Dnia 22 maja 2025 r.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu II Wydział Cywilny - Odwoławczy

w składzie:

Przewodniczący: SSO Grzegorz Karaś

po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. we Wrocławiu

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z wniosku Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz Rady Radiofonii i Telewizji w W.

przy udziale (...) Radia – (...) we (...) S.A. z siedzibą we W. albo (...) Radia – (...) we (...) S.A. w likwidacji z siedzibą we W.

o złożenie świadczenia do depozytu

na skutek zażalenia wnioskodawców

na postanowienie Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Krzyków we Wrocławiu

z dnia 28 czerwca 2024r. w sprawie o sygn. akt VI Ns 214/24

postanawia:

I.  oddalić zażalenie;

II.  zasądzić od wnioskodawców na rzecz (...) Radia – (...) we (...) S.A. w likwidacji z siedzibą we W. kwotę 120 zł kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.

SSO Grzegorz Karaś

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 czerwca 2024r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Krzyków we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt VI Ns 214/24 odrzucił wniosek Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego kwoty 646.350 zł tytułem wypłaty środków z opłat abonamentowych, która miałaby zostać wydana wierzycielowi określonemu (...) Radio – (...) we (...) S.A. albo (...) Radio – (...) we (...) S.A. w likwidacji na wniosek osób uprawnionych do reprezentacji, po wykazaniu umocowania oraz wykazaniu przez te osoby spełnienia warunków przewidzianych w § 2 ust. 5 uchwały KRRiT nr 40/2024 z dnia 7 lutego 2024r.

Sąd Rejonowy opierając się na art. 213 i art. 215 Konstytucji RP, art. 33 k.c. i art. 64 k.c. oraz dokonując analizy regulacji ustawowej kreującej zasady działania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji ustalił, że ani Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, ani jej Przewodniczący nie posiadają zdolności sądowej, co na mocy art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. skutkowało odrzuceniem wniosku.

Zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego wywiedli wnioskodawcy zaskarżając je w całości zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1.  art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. oraz art. 64 § 1 ¹ k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez przyjęcie, że:

a)  Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nie ma zdolności sądowej, mimo że ustawa o radiofonii i telewizji w art. 10 ust. 1 in fine wyraźnie wskazuje, że Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji samodzielnie wykonuje zadania przewidziane w ustawie, także w sferze cywilnoprawnej;

b)  Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji nie ma zdolności sądowej, mimo że zgodnie z art. 5 i 6 ustawy o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992 r. oraz art. 213 ust. 1 Konstytucji RP Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji jest samodzielnym organem stojącym na straży wolności słowa w radiu i telewizji, samodzielności dostawców usług medialnych oraz dostawców platform udostępniania wideo, interesów odbiorców usług i użytkowników oraz zapewnia otwarty i pluralistyczny charakter radiofonii i telewizji;

c)  w konsekwencji doprowadziło to do błędnego uznania, że w sprawie droga sądowa jest niedopuszczalna i nierozpoznania istoty sprawy;

2.  art. 70 § 1 k.p.c. i art. 196 § 1 k.p.c. oraz 199 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. polegające na niepoinformowaniu przez Sąd, że w jego ocenie wniosek został złożony przez podmiot, który nie powinien występować w charakterze strony, przez co wnioskodawcy nie mieli możliwości wskazania Skarbu Państwa w swoje miejsce.

W związku z powyższym wnioskodawcy wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

Uczestnik postępowania (...) Radio – (...) we (...) S.A. w likwidacji (dalej uczestnik postępowania ad. 1) wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie od wnioskodawców na rzecz tego uczestnika postępowania kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Okręgowy zważył:

Zażalenie jako bezzasadne podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji Przewodniczący Krajowej Rady kieruje jej pracami, reprezentuje Krajową Radę oraz wykonuje zadania określone w ustawie. Analiza poszczególnych przepisów omawianej ustawy wskazuje jedynie na szereg kompetencji administracyjnych Przewodniczącego odnoszących się do funkcjonowania (...) oraz jego własne uprawnienia władcze, a zatem wbrew stanowisku wnioskodawcy Przewodniczący Krajowej Rady nie posiada kompetencji do wykonywania zadań w sferze cywilnoprawnej. Zresztą nie ma to większego znaczenia, bo żądanie wnioskodawcy nie ma charakteru cywilnoprawnego. Obowiązek przekazania wpływów z abonamentu ma charakter publicznoprawny, a zatem żądanie wnioskodawcy nie podlega rozpoznaniu sądów powszechnych, a przepisy kodeksu cywilnego, w tym art. 467 k.c., do „świadczenia” objętego wnioskiem nie mają żadnego zastosowania.

Jak trafnie podnosi uczestnik postępowania ad. 1 jego uprawnienie do otrzymania środków finansowych pochodzących z abonamentu RTV jest uprawnieniem zagwarantowanym ustawowo w art. 31 ust. 1 pkt 1 oraz art. 31 ust. 4 ustawy o radiofonii i telewizji, a także art. 8 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych i ma na celu sfinansowanie misji publicznej. Uprawnienie to jest ściśle skorelowane z ustawowymi obowiązkami przewidzianymi w art. 8 ust. 2 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych, które to przepisy odpowiednio zobowiązują (...) do corocznego ustalania sposobu podziału wpływów z abonamentu między jednostki publicznej radiofonii i telewizji, a Przewodniczącego Rady do ich zaliczkowego przekazania tym jednostkom.

Sąd Okręgowy nie ma również wątpliwości co do prawidłowości wywodu Sądu Rejonowego co do braku zdolności sądowej (...) i jej Przewodniczącego. Nie powielając trafnych argumentów uzasadnienia zaskarżonego postanowienia powtórzyć należy, że art. 64 k.p.c. oprócz osób fizycznych i prawnych, wymienia tylko jedną kategorię podmiotów korzystających ze zdolności sądowej. Są nimi jednostki organizacyjne inne niż osoby prawne, którym ustawa przyznaje zdolność prawną (art. 64 § 1 ¹ k.p.c.), do którego to kręgu podmiotów nie zalicza się ani (...), ani jej Przewodniczący. Nie istnieje bowiem żaden szczególny przepis ustawowy wyposażający wnioskodawców w zdolność sądową.

Nie było również podstaw do wzywania wnioskodawców w trybie art. 70 § 1 k.p.c. Podkreślenia wymaga, że usunięcie braku zdolności sądowej w rozumieniu tego przepisu zakłada podmiotową tożsamość po stronie pozbawionej zdolności sądowej, nie może natomiast sprowadzać się do podmiotowej zmiany powództwa (wniosku) polegającej na wstąpieniu do postępowania osoby zdolnej sądowo w miejsce podmiotu pozbawionego tego przymiotu. O usunięciu braku zdolności sądowej nie można zatem mówić wówczas, gdy powództwo zostało wytoczone przeciwko osobie, która nie istnieje, albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej zdolności sądowej i niemogącej jej uzyskać. W takim przypadku brak zdolności sądowej ma nieusuwalny charakter i powinien prowadzić do odrzucenia pozwu bez potrzeby podejmowania prób prowadzących do usunięcia braków. Dotyczy to w szczególności przypadków wytoczenia powództwa przeciwko państwowym jednostkom organizacyjnym pozbawionym zdolności sądowej (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 15 maja 2014 r., IV CSK 470/13; postanowienia Sądu Najwyższego z 15 maja 2009 r., II CSK 681/08; z 24 września 2004 r., I CK 131/04; z 28 stycznia 2004 r., IV CK 307/03). W ocenie Sądu Okręgowego nie można mieć wątpliwości, że powyższe odnosi się również do sytuacji, gdy braki w zakresie zdolności sądowej istnieją po stronie powodowej, bądź po stronie wnioskodawcy, jak w rozpoznawanej sprawie.

Jednocześnie Sąd Okręgowy przychyla się do oceny uczestnika postępowania ad. 1, że w omawianym zakresie stanowisko wnioskodawców jest niekonsekwentne. Z jednej bowiem strony podkreślają samodzielność (...) w sferze cywilnoprawnej, jako odrębnej od Skarbu Państwa jednostki, z drugiej zaś domagają się uzupełnienia w trybie art. 70 § 1 k.p.c. poprzez możliwość wskazania Skarbu Państwa, jako uczestnika postępowania.

Ostatecznie Sąd Okręgowy wskazuje, że niezależnie od powyższego wniosek i tak podlegałby oddaleniu albowiem brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie ma miejsce przypadek, o którym mowa w art. 467 pkt 1 k.c. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Ustanowione w tym przepisie domniemanie jest domniemaniem prawnym w rozumieniu art. 234 k.p.c., wiąże zatem sąd w postępowaniu cywilnym tak długo, jak nie zostanie obalone, odpis zaś z KRS jest dokumentem – środkiem dowodowym określonego stanu (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 22 października 2015 r., I ACa 1154/15 oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 10 września 2012 r., I ACz 1277/12). W konsekwencji, na skutek wpisu w KRS ( (...)) z dnia 16 stycznia 2024 r. nie ma wątpliwości, że wierzycielem jest (...) Radio – (...) we (...) S.A. w likwidacji.

Stąd też Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c., oddalił zażalenie orzekając, jak w punkcie I. sentencji postanowienia.

Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy oparł na art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 k.p.c. w zw. z § 8 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 t.j.) zasądzając od wnioskodawców na rzecz uczestnika postępowania ad. 1 koszty zastępstwa prawnego w kwocie 120 zł.

SSO Grzegorz Karaś

ZARZĄDZENIE

1.  (...);

2.  (...)

3.  (...)