Wyrok z 5 czerwca 2025, sygn. I C 1192/21
Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)
Sygn. akt: I C 1192/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 czerwca 2025 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny
w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek
Protokolant: straszy sekretarz sądowy A. K.
po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. w Olsztynie
na rozprawie
sprawy z powództwa J. M.
przeciwko (...) Spółka Akcyjna (...) S.
o zapłatę
I. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 58.600 zł (pięćdziesiąt osiem tysięcy sześćset złotych ) tytułem zadośćuczynienie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 05.07.2021 r. do dnia zapłaty,
II. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 116.212 zł 95 gr (sto szesnaście tysięcy dwieście dwanaście złotych dziewięćdziesiąt pięć groszy) tytułem odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi do kwoty:
a) 115.280,43 zł od dnia 05.07.2021 r. do dnia zapłaty
b) 932,52 zł od dnia 29.12.2021 r. do dnia zapłaty,
III. w pozostałym zakresie powództwo oddala,
IV. zasądza od pozwanej na rzecz powoda tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 12.051 zł 60 gr (dwanaście tysięcy pięćdziesiąt jeden złotych sześćdziesiąt groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty,
V. nakazuje ściągnąć od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w O. kwotę 213 zł 56 gr (dwieście trzynaście złotych pięćdziesiąt sześć groszy) tytułem kosztów sądowych,
VI.
nakazuje ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego
w O. tytułem zwrotu kosztów sądowych kwotę 167 zł 80 gr (sto sześćdziesiąt siedem złotych osiemdziesiąt groszy).
Sygn. akt I C 1192/21
UZASADNIENIE
Powód J. M. pozwem wniesionym w dniu 17.11.2021 r. przeciwko pozwanemu (...) Towarzystwu (...) w S. żądał:
- zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kwoty 60.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 01.07.2021 r. do dnia zapłaty,
- zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 191.935,65 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi:
a) od kwoty 189.800,14 zł od dnia 01.07.2021 r. do dnia zapłaty,
b) od kwoty 2.135,51 zł od dnia 01.10.2021 r. do dnia zapłaty.
Ponadto, powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz opłaty 17 zł.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 05.05.2020 r. wskutek zdarzenia drogowego uległ wypadkowi. Kierowca ubezpieczony u pozwanego wymusił pierwszeństwo i najechał czołowo na samochód powoda. Powód nie mógł samodzielnie chodzić, skarżył się na bóle okolicy lędźwiowej kręgosłupa, a badania wykazały, że u badanego doszło do złamania kręgu odcinka lędźwiowego kręgosłupa tj. kompresyjnego złamania górno-przedniej części trzonu kręgu L1 z dyskretnym obniżeniem jego wysokości. Ponadto, poszkodowany doznał nieprzemieszczonego złamania wyrostków poprzecznych kręgów L1, L2 po lewej stronie. Przez okres pierwszych dwóch miesięcy nie wstawał z łóżka – opiekę sprawowała nad nim żona i dzieci. Przez kolejne dwa miesiące powód nie mógł samodzielnie się poruszać po mieszkaniu i wstawać z łóżka. Powód zażywał leki przeciwbólowe. Powód w okresie od 19.05.-29.09.2020 r. pozostawał pod opieką poradni ortopedycznej, był rehabilitowany. Wypadek dla powoda był sytuacją mocno traumatyczną – najgorsze doświadczenie w jego dotychczasowym życiu. Do pracy wrócił dopiero po upływie 5 miesięcy od wypadku. Do chwili obecnej odczuwa bóle kręgosłupa co ogranicza jego możliwość zarobkowania.
(pozew k. 4-11)
W odpowiedzi na pozew pozwany (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w S. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany wskazał, że nie kwestionuje okoliczności zdarzenia, w którym uczestniczył powód oraz swojej odpowiedzialności. Natomiast kwestionuje następstwa zdarzenia wykraczające ponad przyznane przez pozwanego w toku likwidacji szkody oraz wysokość dochodzonej kwoty tytułem zadośćuczynienia. Odszkodowanie dotyczące utraconego dochodu pozwany zakwestionował zarówno co do zasady jak i co do wysokości.
Wskazał, że zgodnie z wydanym przez lekarza w oparciu o wytyczne I. lekarz orzecznik na podstawie przedstawionej dokumentacji medycznej powoda stwierdził upośledzenie funkcji po wypadku na poziomie 25 pkt (umiarkowany problem), jednak na dzień badania nie stwierdził już upośledzenia podając je na poziomie 0 pkt i tak utrzymując jako rokowanie na przyszłość tj. 0 pkt. Lekarz orzecznik stwierdził, że uraz nie spowodował u powoda nieodwracalnych następstw.
Pozwany stoi na stanowisku, że żądana kwota zadośćuczynienia, biorąc pod uwagę wypłaconą dotychczas kwotę jest rażąco wygórowana. W przedmiotowej sprawie powód nie wykazał, by w wyniku wypadku doznał rozstroju zdrowia, który spowodował zakłócenie funkcji jego organizmu ponad ustalenia poczynione przez pozwanego. Przy wypłacie zadośćuczynienia uwzględniono doznany przez powoda uraz jak również wzięto pod uwagę cały proces leczenia, okoliczności sprawy, rozmiar obrażeń oraz dolegliwości doznane przez powoda. Zakwestionował również odsetki od dochodzonego roszczenia. W jego ocenie odsetki od zadośćuczynienia należą się od dnia wyrokowania.
Ponadto, pozwany w całości zakwestionował żądanie powoda dotyczące utraconych zarobków w wysokości 191.935,65 zł. Wskazał, że utracony dochód z umowy o pracę to różnica pomiędzy wynagrodzeniem netto jakie w okresie od maja do września 2020 r. otrzymałby powód, a realnie otrzymanym wynagrodzeniem za pracę, wynagrodzeniem chorobowym i zasiłkiem chorobowym netto otrzymanym w analogicznym okresie. Powód nie przedstawił kartoteki wynagrodzenia. Odnośnie dochodu z działalność gospodarczej pozwany wskazał, że powód powinien wykazać, że pogorszenie wyniku firmy było następstwem jego wypadku, a nie wynikało z innych przyczyn. W niniejszym przypadku powód nie wykazał, ażeby na skutek jego nieobecności nie doszło do zrealizowania określonych zadań czy zleceń, spotkań z kontrahentami, które mogłyby przynieść mu faktyczne dochody. Pozwany zakwestionował twierdzenia powoda, jakby jego szkoda wyrażał się w utraconych korzyściach, ponieważ faktu ich utarty powód nie wykazał.
(odpowiedź na pozew k. 72-81)
Powód pismem z dnia 27.02.2025 r. w związku z konsekwencjami wypadku, które są odczuwalne do dziś rozszerzył powództwo w zakresie zadośćuczynienia o kwotę 60.000 zł, łącznie wnosząc o:
- zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 120.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 60.000 zł od dnia 01.07.2021 r. do dnia zapłaty i od kwoty 60.000 zł wraz z odsetkami od 26.02.2025 r. do dnia zapłaty.
(pismo powoda – k. 299-300)
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany podtrzymał w pełni dotychczasowe stanowisko w sprawie.
(pismo pozwanego – k. 329-330)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 05.05.2020 r. powód uczestniczył w wypadku komunikacyjnym. Zdarzenie polegało na tym, że kierowca drugiego pojazdu wymusił pierwszeństwo i najechał czołowo na samochód powoda.
Sprawca wypadku posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej samochodu u pozwanego.
(dowód: przesłuchanie stron k. 219-221 oraz k. 335v-336, okoliczność bezsporna)
Powód z miejsca zdarzenia został przewieziony karetką pogotowia ratunkowego do Szpitala (...) w O.. W trakcie przyjęcia do (...) zgłaszał bóle kręgosłupa lędźwiowego. W badaniu obrazowym stwierdzono złamanie górno-przedniej części trzonu L1 z dyskretnym obniżeniem jego wysokości oraz złamanie wyrostków poprzecznych po stronie lewej trzonów L1, L2 bez przemieszczenia. Kręgosłup lędźwiowy unieruchomiono w gorsecie J..
Powód został na drugi dzień wypisany ze szpitala z zaleceniem noszenia gorsetu podczas pionizacji oraz zalecono kontrolę w poradni specjalistycznej. Następnie, był kontrolowany ambulatoryjnie z uzyskaniem zrostu i usunięciem unieruchomienia w dniu 07.07.2020 r. Leczenie ortopedyczne zakończono 29.09.2020 r. gdzie odnotowano po rehabilitacji pełną ruchomość kręgosłupa lędźwiowego.
(dowód: opinia sądowo-lekarska – k. 164, historia zdrowia i choroby – k. 16-18, opis badania TK – k. 24, opis badania powoda – k. 27, historia choroby – k. 28-31, wynik badania MR – k. 224 oraz k. 302, rozpoznanie patomorfologiczne – k. 303-304, przesłuchanie stron k. 219-221)
Powód po wyjściu ze szpitala nie był w stanie chodzić o własnych siłach. Przez pierwsze dwa miesiące leżał w domu, nie wstając z łóżka. Wymagał pomocy żony i dzieci. Później powód podnosił się do pozycji pionowej. Przyjmował silne leki przeciwbólowe.
(dowód: przesłuchanie stron k. 219-221 oraz k. 335v-336)
Powód w dniach 21.07.-01.09.2020 r. oraz od 04.08.-10.09.2021 r. poddany był usprawnieniu w ramach (...) Dziennej w związku z wypadkiem z dnia 05.05.2020 r.
Powód przebywał na Oddziale (...) Dziennej w okresie od 13.12.2024 r. do 30.01.2025 r.
Ponadto, powód korzystał dwukrotnie z serii masaży kręgosłupa, które przynosiły krótkotrwałą poprawę.
(dowód: opinia sądowo-lekarska – k. 164, karta informacyjna leczenia szpitalnego – k. 19-23 oraz k. 34-35, k. 305-309, przesłuchanie stron k. 219-221 oraz k. 335v-336)
U powoda rozpoznano przebyte złamanie trzonu L1 ze śladową kompresją oraz przebyte złamanie wyrostków poprzecznych po stronie lewej trzonu L1, L2 bez przemieszczenia.
Przebyte złamanie nie spowodowało negatywnych, odległych następstw. Niewielkie zmiany pourazowe trzonu kręgu L1 są utrwalone i mogą powodować u powoda okresowe dolegliwości bólowe wymagające kontroli specjalistycznej oraz ewentualnego leczenia fizjoterapeutycznego.
(dowód: opinia sądowo-lekarska – k. 164, zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia z dnia 10.11.2021 r. – k. 33, zeznania biegłego sądowego L. G. – k. 317v-318)
Po wypadku powód bał się prowadzić samochód – był wówczas poddenerwowany, drżały mu ręce. Ponownie zaczął jeździć samochodem pod koniec 2020 r.
Powód po wypadku korzystał z pomocy psychologa. Wypadek, któremu uległ powód był traumatycznym doświadczeniem i pozostawił trwałe skutki w jego psychice. U powoda występują objawy stresu pourazowego (...). Ujawniły się one kilka tygodni po wypadku i utrzymują się do chwili obecnej. Na skutek wypadku wystąpiły u powoda stany lękowe dotyczące sprawności ruchowej i intelektualnej w przyszłości.
Wypadek spowodował trwały uszczerbek na zdrowiu w postaci zaburzeń funkcji wykonawczych oraz łagodnych zaburzeń poznawczych, a których przyczyną są uszkodzenia struktury nerwowej w obrębie płatów czołowych, skroniowych oraz struktur pod płatami czołowymi. Duży uszczerbek na zdrowiu stanowią duże deficyty w zakresie uczenia się nowego materiału oraz duże deficyty w zakresie pamięci odroczonej. Mniejsze deficyty w zakresie funkcji wykonawczych, będą się nasilać i to stanowi również trwały uszczerbek na zdrowiu.
Powód odczuwa lęk przed zaśnięciem, gdyż przeżywa wówczas po raz kolejny wypadek.
(dowód: informacja – k. 36, opinia psychologiczna – k. 188-194, przesłuchanie stron k. 219-221 oraz k. 335v-336)
Powód od 06.05.2020 r. do 30.09.2020 r. był niezdolny do pracy zawodowej.
(dowód: opinia sądowo-lekarska – k. 164, zestawienie absencji powoda – k. 37, przesłuchanie stron k. 219-221 oraz k. 335v-336)
Powód do chwili obecnej odczuwa bóle kręgosłupa. Jest to dla niego uciążliwie w pracy, jak również w wykonywaniu niektórych czynności jak dźwiganie torby z zakupami.
Obecnie powód podejmuje doraźne leczenie w postaci zabiegów fizjoterapeutycznych.
Powód nie musi prowadzić oszczędnościowego trybu życia, może wykonywać wszelkie czynności dnia codziennego, aktywnie spędzać czas.
(dowód: przesłuchanie stron k. 219-221 oraz k. 335v-336, zeznania biegłego sądowego L. G. – k. 317v-318)
Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. w dniu 16.12.2021 r. wydał orzeczenie o zaliczeniu powoda do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Powyższa decyzja została podtrzymana przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...).
(dowód: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 09.02.2022 r. – k. 134, przesłuchanie stron k. 219-221 oraz k. 335v-336)
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18.12.2002 r. u powoda doszło do trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 5 % wg tabeli na podstawie pkt 94c – urazowe zespoły korzonkowe (bólowe, ruchowe, czuciowe lub mieszane) lędźwiowo-krzyżowe.
(dowód: opinia sądowo-lekarska – k. 164)
Powód od dnia 15.01.1991 r. do chwili obecnej prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...). Przedmiotem działalności powoda jest produkcja i stosowanie urządzeń automatyki w przemyśle w dziedzinie związanej w ciepłownictwem. Powód startuje do przetargów, przygotowuje projekty związane z automatyką procesów produkcyjnych, procesów sterowania. Samodzielnie wykonuje określone urządzenia np. dotyczące programowania sterowników, oprogramowania informatycznego na komputery, sporządza dokumentację powykonawczą, nadzoruje cały proces inwestycyjny, udziela gwarancji. Powód przed wypadkiem zatrudniał pracowników, ale w celu pomocy powodowi w świadczonych usługach, a nie w celu wykonywania pracy za niego.
Ponadto powód w dniu wypadku jak i obecnie zatrudniony jest na postawie umowy o pracę w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) Spółka z o.o. w O. na stanowisku starszego specjalisty ds. automatyki, w pełnym wymiarze czasu pracy.
(dowód: wydruk z (...) dot. powoda – k. 64, przesłuchanie stron k. 219-221)
Dochód powoda z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za grudzień 2019 r. był nadzwyczajny i wynikał z warunków zawartego kontraktu.
Epidemia koronowirusa nie wpłynęła na dochód branży, której przedmiotem była objęta działalność gospodarcza powoda.
Powód na skutek wypadku z dnia 05.05.2020 r. i bycia niezdolnym do pracy do dnia 30.09.2020 r. utracił dochód w wysokości:
- 110.729,38 zł netto z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej,
- 4.551,05 zł netto z tytułu stosunku pracy.
Ponadto, powód był niezdolny do pracy w okresie od 04.08.2021 r. do 17.09.2021 r. z uwagi na rehabilitację na (...) (...) (...) w O.. W tym okresie utracił dochód w wysokości:
- 11.416,20 zł netto z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej,
- 932,52 zł netto z tytułu stosunku pracy.
(dowód: zestawienie księgi przychodów i rozchodów – k. 25, posumowanie księgi przychodów i rozchodów – k. 26, zaświadczenie o wynagrodzeniu z dnia 04.10.2021 r. – k. 38-39, zmiana warunków umowy o pracę za porozumieniem stron – k. 40, wydruk z (...) dot. powoda – k. 64, podsumowanie księgi przychodów i rozchodów – k. 106, raport wspomagający wyliczenie zaliczki miesięcznej – k. 107, arkusz do zbiorówki – k. 108-109v, zeznanie PIT-37 – k. 129-133, , rozliczenie roczne PIT powoda – k. 155-157, zeznanie PIT -36 L za 2022 r. – k. 205-207, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za 2023 r. – k. 225-227, opinia biegłego sądowego – k. 241-246v, przesłuchanie stron k. 219-221, zeznania biegłej sądowej E. J. – k. 334-335)
Powód w trakcie zwolnienia lekarskiego nie otrzymywał świadczeń z ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej – nie występował o takie świadczenia.
(dowód: przesłuchanie stron k. 219-221, zaświadczenie ZUS – k. 60)
Powód pismem z dnia 18.05.2021 r. wezwał pozwanego do zapłaty na jego rzecz kwoty 189.800 zł tytułem odszkodowania za poniesioną szkodę w związku z niezdolnością do pracy od dnia 05.05.2020 r. do 30.09.2020 r. oraz kwoty 60.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Wyznaczył pozwanemu termin 30 dni od dnia otrzymania pisma na spełnienie świadczenia.
Pozwany pismem z dnia 10.06.2021 r. poinformował powoda o przyznaniu mu zadośćuczynienia w kwocie 16.400 zł – świadczenie w takiej wysokości zostało wypłacone powodowi. Jednocześnie pozwany nie uznał roszczeń powoda z tytułu odszkodowania za utracony dochód.
(dowód: wezwanie przedsądowe z dnia 18.05.2021 r. – k. 42-43, pismo pozwanego z dnia 10.06.2021 r. – k. 44 oraz k. 86, pismo powoda z dnia 01.07.2021 r. z zał. – k. 46-60, pismo pozwanego z dnia 09.08.2021 r. – k. 61-63 oraz k. 93-94, przesłuchanie stron k. 219-221 oraz k. 335v-336)
Sąd zważył, co następuje:
Roszczenie powoda w zakresie żądanego zadośćuczynienia oraz odszkodowania
z tytułu utraconych dochodów zasługiwało na uwzględnienie, co do zasady, natomiast, co do wysokości, nie w pełnym, dochodzonym przez niego zakresie.
Sąd dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o załączone do akt
i niekwestionowane przez strony dokumenty oraz zeznania powoda w zakresie w jakim były zbieżne z złożonymi do akt sprawy dokumentami.
W niniejszej sprawie zostały wydane trzy pisemne opinie przez biegłych sądowych. Pierwsza opinia została wydana przez biegłego sądowego z zakresu ortopedii lekarza L. G. (2). Druga opinia została sporządzona przez biegłą sądową z zakresu neuropsychologii E. B.. Natomiast trzecia pisemna opinia została wydana przez biegłą sądową z zakresu ekonomii i rachunkowości E. J. (2). Każda ze stron złożyła zastrzeżenia co do treści oraz wniosków zawartych w opinii sporządzonej przez biegłego z zakresu ortopedii oraz ekonomii i rachunkowości. W związku z czym konieczne było wydanie ustnych opinii uzupełniających. Sąd na rozprawie w dniu 06.05.2025 r. oddalił wniosek pełnomocnika pozwanego o zobowiązanie powoda do złożenia księgi przychodów i rozchodów oraz zlecenie opinii uzupełniającej biegłej z zakresu rachunkowości. W ocenie Sądu powyższe wnioski pozwanego w świetle zeznań biegłej sądowej E. J. (2) były nieistotne dla rozstrzygnięci. Powód nie wniósł zastrzeżeń do opinii z zakresu neuropsychologii, zaś zastrzeżenia pozwanego nie wymagały dopuszczenia opinii uzupełniającej w tym zakresie. W ocenie Sądu wszystkie wydane w niniejszej sprawie opinie są jasne, pełne oraz korespondują ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a wnioski w nich zawarte są logiczne oraz zgodne z doświadczeniem życiowym.
Jak przyznał to pozwany, sprawca wypadku ubezpieczony z tytułu odpowiedzialności cywilnej u pozwanego, ponosi odpowiedzialność za zdarzenie z dnia 05.05.2020 r. (k. 75). Sprawca wypadku wymusił pierwszeństwo i najechał czołowo na samochód powoda. Wina sprawcy jest bezsporna, nie kwestionuje jej co do zasady pozwany. Powód więc, może domagać się od niego zadośćuczynienia i odszkodowania na zasadzie winy (art. 436 § 1 k.c. w zw. z art. 435 § 1 k.c.). W konsekwencji powód miał prawo od pozwanego dochodzić roszczeń z tytułu czynu niedozwolonego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. 2003 nr 124 poz. 1152).
Formalna zasada odpowiedzialności strony pozwanej nie budziła wątpliwości. Spór sprowadzał się do rozstrzygnięcia kwestii czy wskazane przez powoda dolegliwości zdrowotne z którymi się mierzył są skutkiem wypadku z dnia 05.05.2020 r., a w dalszej części zasadności i wysokości żądanego przez powoda zadośćuczynienia i odszkodowania.
Powód ostatecznie żądał zasądzenia na jego rzecz kwoty 120.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 191.935,65 zł tytułem odszkodowania za utracony dochód ze stosunku pracy i prowadzonej działalności gospodarczej.
Zadośćuczynienie przewidziane w art. 445 § 1 k.c. ma charakter kompensacyjny, stanowi sposób naprawienia krzywdy w postaci doznanych cierpień fizycznych i psychicznych. Powinno ono uwzględniać nie tylko krzywdę istniejącą w chwili orzekania, ale również taką, którą poszkodowany będzie w przyszłości na pewno odczuwać oraz krzywdę dającą się z dużym stopniem prawdopodobieństwa przewidzieć. Zasadniczą przesłanką przy określaniu jego wysokości jest stopień natężenia krzywdy, tj. cierpień fizycznych i ujemnych doznań psychicznych. O rozmiarze krzywdy decydują takie okoliczności jak: rodzaj, charakter, długotrwałość i intensywność cierpień fizycznych i psychicznych, stopień i trwałość kalectwa. Zadośćuczynienie musi przedstawiać wartość ekonomicznie odczuwalną.
Wypadek, w którym brał udział powód spowodował trwały uszczerbek na jego zdrowiu i czasowe zmiany w dotychczasowym życiu. Po zdarzeniu powodowi została udzielona pomoc medyczna na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym, z którego został wypisany po jednodniowej obserwacji. Powód został zaopatrzony w gorset J.. Przez pierwsze dwa miesiące leżał i potrzebował pomocy w najbardziej podstawowych czynnościach ze strony żony i dzieci. W późniejszym okresie powód zaczął stopniowo siadać i poruszać się. Następnie powód był rehabilitowany na oddziale szpitalnym od 21.07.2020 r. do 01.09.2020 r. Powód z uwagi na dolegliwości bólowe przyjmował silne leki przeciwbólowe. Leczenie powoda zakończyło się po pięciu miesiącach od dnia wypadku tj. 29.09.2020 r. Powód w późniejszym okresie przebywał dwukrotnie na Oddziale (...) Dziennej. Ponadto, odczuwa ból kręgosłupa. Biegły sądowy z zakresu ortopedii w pisemnej opinii wskazał „Wnioskodawca w wyniku przedmiotowego zdarzenia doznał stabilnych złamań w obrębie kręgosłupa lędźwiowego. Złamanie w pkt 2 rozpoznania bez przemieszczeń nie spowodowało negatywnych, odległych następstw. (…) Wykazane w badaniu obrazowym niewielkie zmiany pourazowe trzonu kręgu L1 uważam za utrwalone, które mogą powodować okresowe dolegliwości bólowe wymagające kontroli specjalistycznej oraz ewentualnego leczenia fizjoterapeutycznego” (k. 164v). Ponadto, biegły sądowy przesłuchany na rozprawie w dniu 11.03.2025 r. zeznał, że „Uważam, że nie można powiedzieć, że w przypadku powoda po wypadku nastąpiło istotne pogorszenie jego stanu zdrowia, w związku z wygojeniem się złamania. (…) Odczuwane dolegliwości zależą od sposobu funkcjonowania powoda. Jeżeli będzie intensywnie dźwigał, przebywał w pozycji siedzącej bądź stojącej, wykonywał gwałtowne ruchy mogą pojawić się dolegliwości. Uważam, że powód nie musi prowadzić oszczędnościowego trybu życia, może wykonywać wszelkie czynności dnia codziennego, aktywnie spędzać czas. (…) Generalnie złamanie nie spowodowało pogorszenia stanu zdrowia i pogorszenia sprawności organizmu. Warunkiem uniknięcia dolegliwości jest aktywne spędzanie czasu, pływanie, gimnastyka” (k. 317v).
Podsumowując, powód doznał złamania kręgosłupa i okres 5 miesięcy leczenia był z całą pewnością trudnym, bolesnym i obciążającym dla niego czasem. Został wówczas całkowicie wyłączony z życia – a musiało to być wyjątkowo niedogodne ze względu, że niedyspozycja powoda rozciągnęła się na wiosenno-letnie miesiące. Co więcej, uzależniony był przez dwa miesiące całkowicie od pomocy bliskich. Jednak przebyte leczenie pozwoliło powodowi wrócić do dotychczasowego życia. Powód odczuwa okresowe dolegliwości, na co wskazał również biegły sądowy z zakresu ortopedii. Jednak to jak silny i częsty jest to ból zależy od codziennej aktywności powoda np. pływania, spacerów, gimnastyki. Powód z całą pewnością nie odczuwa permanentnego bólu bowiem wówczas korzystałby z regularnej fizjoterapii oraz świadczeń poradni leczenia bólu. Powód jest aktywny zawodowo – wykonuje pracę w ramach umowy o pracę, ale również prowadzi działalność gospodarczą. Powód nie był zmuszony z uwagi na stan zdrowia, już po odbytym leczeniu, zrezygnować z jakichkolwiek dotychczasowych aktywności życiowych czy zawodowych.
Wypadek, w którym uczestniczył powód był dla niego traumatycznym zdarzeniem, z którego skutkami powód w sferze psychicznej mierzy się do chwili obecnej. Po wypadku powód bał się prowadzić samochód – był wówczas poddenerwowany, drżały mu ręce. Ponownie zaczął jeździć samochodem pod koniec 2020 r. U powoda występują objawy stresu pourazowego (...). Ujawniły się one kilka tygodni po wypadku i utrzymują się do chwili obecnej. Na skutek wypadku wystąpiły u powoda stany lękowe dotyczące sprawności ruchowej i intelektualnej w przyszłości. Powód odczuwa lęk przed zaśnięciem, gdyż przeżywa wówczas po raz kolejny wypadek. Powód po wypadku korzystał z pomocy psychologa. Biegła sądową z zakresu neuropsychologii w sporządzonej opinii wskazała, że „ Wypadek spowodował trwały uszczerbek na zdrowiu w postaci zaburzeń funkcji wykonawczych oraz łagodnych zaburzeń poznawczych (wynik na granicy z początkowym stadium otępienia), które utrzymują się od trzech lat, a których przyczyną są uszkodzenia struktury nerwowej w obrębie płatów czołowych, skroniowych oraz struktur pod płatami czołowymi. Duże deficyty w zakresie uczenia się nowego materiału (trwały uszczerbek na zdrowiu), duże deficyty w zakresie pamięci odroczonej to duży uszczerbek na zdrowiu. Mniejsze deficyty w zakresie funkcji wykonawczych (…) będą się nasilać i to stanowi również trwały uszczerbek na zdrowiu.” (k. 173).
Oczywistym jest, że opisany wyżej stan zdrowia powoda i jego samopoczucie mają bezpośredni związek z wypadkiem z dnia 05.05.2020 r.
Oceniając całokształt sprawy i rozmiar krzywdy powoda, ostatecznie Sąd doszedł do wniosku, że adekwatne do cierpień fizycznych i psychicznych, jakich powód doznał wskutek wypadku z dnia 5 maja 2020 r. jest zadośćuczynienie w wysokości 75.000 zł. Powodowi została wypłacona przez pozwanego przed wszczęciem postępowania kwota 16.400 zł. O tę kwotę należało pomniejszyć przyznane w niniejszym postępowanie zadośćuczynienie. Wobec tego Sąd zasądził rzecz powoda kwotę 58.600 zł, (75.000 zł – 16.400 zł), o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Dlatego na podstawie art. 445 § 1 k.c. i art. 436 § 2 k.c. w zw. 435 § 1 k.c. w zw. 415 k.c. oraz art. art. 98 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych powództwo w tym zakresie uwzględniono.
W pozostałym zakresie tj. co do kwoty 61.400 zł tytułem zadośćuczynienia Sąd powództwo oddalił jako bezasadne, o czym orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku.
O odsetkach Sąd orzekł w oparciu o art. 481 § 1 k.c. Powód domagał się zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od żądanej kwoty od dnia 01.07.2021 r. do dnia zapłaty. Sąd uwzględnił żądanie odsetkowo powoda jednak od innej daty początkowej. W zakresie żądania odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia w ocenie Sądu należne są one dopiero od dnia 05.07.2021 r. Wskazać należy, że przepis art. 817 § 1 k.c. stanowi, iż ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie 30 dni licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Powód zgłosił szkodę pozwanemu pismem z dnia 18.05.2021 r. jednak nie przestawił dowodu kiedy wezwanie to zostało doręczone pozwanemu. Z pisma pozwanego z dnia 10.06.2021 r. wynika, że pozwany w dniu 04.06.2021 r. skierował do powoda pismo, w którym wskazał na brakujące dokumenty w zgłoszeniu szkody. Oznacza to, że datą najwcześniejszą, od której można liczyć 30-dniowy termin na spełnienie świadczenia jest 04.06.2021 r. Wobec powyższego 30-dniowy termin upłynął w dniu 04.07.2021 r., a więc pozwany pozostaje w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia od dnia 05.07.2021 r. Sąd nie znalazł żadnych okoliczności usprawiedliwiających zwłokę w spełnieniu zgłoszonych ubezpieczycielowi świadczeń, co do kwoty żądanego zadośćuczynienia w dalszym terminie. Inna decyzja Sądu w tym zakresie byłaby niczym innym, jak premiowaniem opieszałości w wypłacie należnego świadczenia, które jest świadczeniem terminowym po wezwaniu do zapłaty (vide orzeczenie SN z 6 lipca 1999r. III CKN 315/98, wyrok SA w Lublinie z dnia 24 stycznia 2006r. I ACa 887/05, wyroki SA w Lublinie z dnia 4 grudnia 2013r. I ACa 553/13 i I ACa 556/13). Pozwany, jako profesjonalista powinien podjąć takie działania, aby zobowiązanie zostało spełnione w terminie wynikającym z przepisów ustawy.
Wobec powyższego Sąd zasądził odsetki za opóźnienie na rzecz powoda od kwoty 58.600 zł od dnia 05.07.2021 r. do dnia zapłaty, o czym orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Żądanie w zakresie odsetek za pozostały okres oddalono jako bezzasadne, o czym orzeczono w pkt III sentencji wyroku.
Powód domagał się również odszkodowania na podstawie art. 444 § 1 k.c. w wysokości 191.935,65 zł tytułem odszkodowania za utracony dochód i zarobki. Na żądaną kwotę składały się następujące należności:
- 181.542,89 zł netto z tytułu utraconego zysku za okres 5 miesięcy tj. od 05.05.2020 r. do 30.09.2020 r.,
- 4.551,05 zł z tytułu utraconego wynagrodzenia za okres maj-wrzesień 2020 r.,
- 3.202,41 zł tytułem utarty składki emerytalnej za okres maj-wrzesień 2020 r.,
- 503,70 zł tytułem utraty składki rentowej za okres maj-wrzesień 2020 r.,
- 2.135,51 zł tytułem utraconego wynagrodzenia i składki odprowadzanych na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w okresie sierpień – wrzesień 2021 r.
Odszkodowanie składa się nie tylko ze szkody rzeczywistej, ale i utraconych korzyści. Poszkodowany może się go domagać o ile wykaże ich potencjalną i rzeczywistą możliwość ich uzyskania. Powód rozwijał własną działalność gospodarczą , która przynosiła coraz większe zyski.
W toku niniejszego postępowania powód udowodnił co do zasady dochodzone roszczenia z tytułu utraconego dochodu ze stosunku pracy jak i prowadzonej działalności gospodarczej. Jednak żądanie powoda okazało się zasadne w niższej wysokości, niż jak na to wskazywał powód w pozwie i dalszym stanowisku procesowym.
Nie ulega wątpliwości, że powód przed wypadkiem z dnia 05.05.2020 r. pracował na podstawie umowy o pracę i prowadził działalność gospodarczą – i z obu źródeł osiągał dochód. Również fakt niezdolności w okresie 5 miesięcy od wypadku do jakiekolwiek pracy świadczy o tym, że wyłączną przyczyną braku aktywności zawodowej powoda był doznany uraz w wyniku zdarzenia drogowego z dnia 05.05.2020 r. Z uwagi na brak zgodności stron postępowania co do wysokości przysługującego powodowi świadczenia konieczne było dopuszczenie opinii biegłej sądowej z zakresu ekonomii i rachunkowości. Ustalenie wysokości należnego powodowi odszkodowania z tytułu utraconego dochodu wymagało wiedzy specjalnej. Wyznaczona przez Sąd biegła sądowa sporządziła opinię, w której wskazała na trzy alternatywne sposobu wyliczenia utraconego dochodu przez powoda w okresie maj-wrzesień 2020 r. Na rozprawie w dniu 06.05.2025 r. biegła wskazała, że w jej ocenie Tabela II najbardziej oddaje rzeczywiście utracony dochód przez powoda w okresie od maja do września 2020 r. W ocenie Sądu argumentacja biegłej sądowej za wybraniem tego wariantu była logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym. W szczególności, że biegła sądowa nie bazuje wyłącznie na teoretycznej wiedzy lecz na własne praktyce. Wskazać należy, że biegła sądowa od 36 lat zajmuje się rachunkowością, ma wykształcenie w zakresie ekonomii i rachunkowości. Prowadzi biuro rachunkowe, w którym prowadzi obsługę ok. 100 podmiotów gospodarczych, w tym z branży powoda. Wobec tego Sąd uznał, za miarodajne i prawdziwe twierdzenia biegłej sądowej, że epidemia (...)19 nie wpłynęła negatywnie na dochody w branży powoda. W ocenie Sądu dokonana analiza przez biegłą sądową, w świetle jej zeznań na rozprawie w dniu 06.05.2025 r. jest pełna, logiczna i pozwala na to aby Sąd na niej oparł swoje ustalenia w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, powód na skutek wypadku z dnia 05.05.2020 r. i bycia niezdolnym do pracy do dnia 30.09.2020 r. utracił dochód w wysokości:
- 110.729,38 zł netto z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej,
- 4.551,05 zł netto z tytułu stosunku pracy,
oraz w związku z niezdolnością do pracy w okresie od 04.08.2021 r. do 17.09.2021 r. z uwagi na rehabilitację na (...) (...) (...) w O. utracił dochód w wysokości:
- 11.416,20 zł netto z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej,
- 932,52 zł netto z tytułu stosunku pracy.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 444 § 1 k.c. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 116.212,95 zł tytułem utraconego dochodu, na którą to kwotę składała się należność:
- 110.729,38 zł netto z tytułu utraconego dochodu w okresie od 01.05.2020 r. do 29.09.2020 r. z prowadzonej działalności gospodarczej,
- 4.551,05 zł netto z tytułu utraconego dochodu w okresie od 01.05.2020 r. do 29.09.2020 r. z stosunku pracy,
- 932,52 zł netto z tytułu utraconego dochodu w okresie od 04.08.2021 r. do 10.09.2021 r. z tytułu stosunku pracy,
o czym Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku.
Żądania zapłaty wyższej kwoty niż zasądzona powód nie udowodnił, a to na nim spoczywał ciężar dowodowy w tym zakresie. Sąd nie zasądził również kwot z tytułu utraty składki emerytalnej i rentowej. Powyższe środki nie mogą zostać już wpłacone na konto powoda w ZUS oraz niemożliwe jest ustalenie czy brak uiszczenia powyższych składek wpłynąłby w jakimś stopniu na wysokość przyznanej emerytury. Powód musiałby wykazać, o jaką kwotę brak uiszczenia żądanych składek zmniejszyłby przyznaną w przyszłości emeryturę i dochodzić wyłącznie różnicy z tego wynikającej. Powód w tym kierunku nie składał wniosków dowodowych i nie wnosił o zasądzenie należności z tego tytułu (różnicy pomiędzy emeryturą przyznaną, a emeryturą gdyby zostały uiszczone składki w pełnej wysokości) .
Powód nie może domagać się zapłaty na swoją rzecz nieuiszczonej składki bo tej i tak by nie otrzymał. Przysługiwałaby ona ZUS-owi. Jeżeli więc ewentualnie emerytura powoda ulegnie rzeczywistemu obniżeniu to będzie on mógł dochodzić jej podwyższenia w przyszłości, gdy zacznie ją już pobierać. W chwili obecnej jego roszczenie z tego tytułu jest przedwczesne.
Wobec niespełnienia przesłanek z art. 444 § 1 k.c. Sąd oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania w pozostałym zakresie, jako nieuwodnione, o czym orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku.
Jednocześnie zaznaczyć należy, że Sąd nie zasądził kwoty 11.416,20 zł netto z tytułu utraconego dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, w związku z niezdolnością do pracy w okresie od 04.08.2021 r. do 17.09.2021 r. z uwagi na rehabilitację na (...) (...) (...) w O.. Powód powyższej należności w toku niniejszego postępowania nie dochodził, a zgodnie z art. 321 k.p.c. Sąd jest związany żądaniem pozwu.
O odsetkach Sąd orzekł w oparciu o art. 481 § 1 k.c. Powód domagał się zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 189.800,14 zł od dnia 01.07. (...). do dnia zapłaty (świadczenie z tytułu utraconego dochodu w okresie od maja do września 2020 r.) oraz od kwoty 2.135,51 zł od dnia 01.10.2021 r. do dnia zapłaty (świadczenie z tytułu utraconego dochodu w okresie od 04.08.2021 r. do 10.09.2021 r.). Sąd uwzględnił żądanie odsetkowo powoda jednak od innej daty początkowej.
W zakresie żądania odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia od kwoty 115.280,43 zł w ocenie Sądu należne są one dopiero od dnia 05.07.2021 r. Wskazać należy, że przepis art. 817 § 1 k.c. stanowi, iż ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie 30 dni licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Powód zgłosił szkodę pozwanemu pismem z dnia 18.05.2021 r. jednak nie przestawił dowodu kiedy wezwanie to zostało doręczone pozwanemu. Z pisma pozwanego z dnia 10.06.2021 r. wynika, że pozwany w dniu 04.06.2021 r. skierował do powoda pismo, w którym wskazał na brakujące dokumenty w zgłoszeniu szkody. Oznacza to, że datą najwcześniejszą, od której można liczyć 30-dniowy termin na spełnienie świadczenia jest 04.06.2021 r. Wobec powyższego 30-dniowy termin upłynął w dniu 04.07.2021 r., a więc pozwany pozostaje w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia od dnia 05.07.2021 r. Sąd nie znalazł żadnych okoliczności usprawiedliwiających zwłokę w spełnieniu zgłoszonych ubezpieczycielowi świadczeń, co do kwoty żądanego zadośćuczynienia w dalszym terminie. Inna decyzja Sądu w tym zakresie byłaby niczym innym, jak premiowaniem opieszałości w wypłacie należnego świadczenia, które jest świadczeniem terminowym po wezwaniu do zapłaty (vide orzeczenie SN z 6 lipca 1999r. III CKN 315/98, wyrok SA w Lublinie z dnia 24 stycznia 2006r. I ACa 887/05, wyroki SA w Lublinie z dnia 4 grudnia 2013r. I ACa 553/13 i I ACa 556/13). Pozwany, jako profesjonalista powinien podjąć takie działania, aby zobowiązanie zostało spełnione w terminie wynikającym z przepisów ustawy.
Natomiast w zakresie żądania odsetek od zasądzonej kwoty 932,52 zł wskazać należy, że powód nie wzywał pozwanego do spełnienia powyższego świadczenia przed złożeniem pozwu. Pozwany po raz pierwszy o żądaniu powoda o zapłatę świadczenie z tytułu utraconego dochodu w okresie od 04.08.2021 r. do 10.09.2021 r. dowiedział się w dniu doręczenia odpisu pozwu tj. 29.11.2021 r. Wobec tego wspomniany wyżej termin 30 dni należy liczyć od dnia doręczenia pozwu. Wobec tego pozwany pozostawał w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia w kwocie 932,52 zł od dnia 29.12.2021 r.
Wobec powyższego Sąd zasądził odsetki za opóźnienie na rzecz powoda od kwoty 115.280,43 zł od dnia 05.07.2021 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 932,52 zł od dnia 29.12.2021 r. do dnia zapłaty, o czym orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.
Żądanie w zakresie odsetek za pozostały okres oddalono jako bezzasadne, o czym orzeczono w pkt III sentencji wyroku.
Przechodząc do kosztów procesu Sąd Okręgowy dokonał ich stosunkowego rozdzielenia wedle odpowiedzialności za wynik sprawy na podstawie art. 100 k.p.c.
Powód w niniejszej sprawie poniósł następujące koszty:
- opłata od pozwu 12.597 zł,
- opłata od rozszerzenia powództwa 3.000 zł,
- wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika 10.800 zł,
- pełnomocnictwo 17 zł,
- wynagrodzenie biegłego 622,80 zł,
- wynagrodzenie biegłego 3.662,26 zł,
- utracony dochód powoda w związku z obowiązkowym stawiennictwem w Sądzie w dniu 01.04.2022 r. 82,31 zł.
łącznie: 30.781,37 zł.
Pozwany poniósł następujące koszty:
- wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – 10.800 zł,
- opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł,
- wynagrodzenie biegłego – 969,30 zł,
łącznie: 11.786,30 zł.
Koszt wydania pisemnej opinii z zakresu ortopedii (622,80 zł) oraz z zakresu ekonomii i rachunkowości (3.662,26 zł) przez biegłych został pokryty z zaliczki powoda. Koszt wydania pisemnej opinii z zakresu neuropsychologii (969,30 zł) został pokryty z zaliczki pozwanego.
Wynagrodzenie pełnomocnika powoda ustalono na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zaś pozwanego na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Wysokość należnego powodowi zwrotu kosztów stawiennictwa w Sądzie w dniu 01.04.2022 r. Sąd ustalił na podstawie art. 85 w zw. art. 91 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Jednocześnie kwota bazowa została ustalona na podstawie ustawy budżetowej obowiązującej w 2022 r.
Powód domagał się kwoty łącznej kwoty 311,935,65 zł (roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia i odszkodowania), a roszczenie zostało uwzględnione łącznie w zakresie kwoty 174.812,95. Powód wygrał zatem proces w 56 %, pozwany zaś w 44 %.
Powodowi przysługuje względem pozwanego prawo żądania kwoty 17.237,57 zł (30.781,37 zł x 56 %).
Pozwanemu przysługuje względem powoda prawo żądania kwoty 5.185,97 zł (11.786,30 zł x 44 %)
Mając na uwadze powyższe, Sąd dokonał potrącenia kwoty, którą pozwany winien zwrócić powodowi tytułem kosztów postępowania tj. kwoty 17.237,57 zł z kwotą, którą powód winien zwrócić pozwanemu tytułem kosztów postępowania, tj. kwoty 5.185,97 zł.
W wyniku powyższego powodowi pozostała do zapłaty na rzecz pozwanego kwota 12.051,60 złotych (17.237,57 zł - 5.185,97 zł) tytułem kosztów procesu, o czym Sąd orzekł na podstawie wskazanego wyżej przepisu w punkcie IV sentencji wyroku.
O odsetkach od kosztów procesu orzeczono zgodnie z treścią art. 98 § 1 1 k.p.c.
Ponadto, Skarb Państwa pokrył zaliczkowo koszty ustnych opinii biegłych sądowych z zakresu ortopedii w kwocie 134,46 zł oraz z zakresu ekonomii i rachunkowości (246,90 zł). Łącznie kwota zaliczkowo pokryta przez Skarb Państwa wynosi 381,36 zł.
Z uwagi na wynik procesu, strony powinny pokryć koszty sądowe w zakresie odpowiadającym stopniowi, w jakim przegrały one sprawę, tj.:
- powód 44 % z kwoty 381,36 zł tj. 167,80 zł,
- pozwany 56 % z kwoty 381,36 zł tj. 213,56 zł.
Sąd na podstawie art. 113 § 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w O. tytułem zwrotu kosztów sądowych od pozwanego kwotę 213,56 zł, o czym orzekł jak w pkt V sentencji wyroku oraz od powoda kwotę 167,80 zł o czym orzekł jak w pkt VI sentencji wyroku, które zostaną ściągnięte z uiszczonych przez strony zaliczek. Pozostałe części niewykorzystanych zaliczek będą zwrócone stronom zgodnie z pkt 3 i 4 zarządzenia z dnia 5 czerwca 2025 r.