Wyrok z 9 czerwca 2025, sygn. I Ca 436/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 czerwca 2025r.

Sąd Okręgowy we Włocławku Sekcja Odwoławcza I Wydziału Cywilnego

w składzie:

Przewodniczący: SSO Mariusz Nazdrowicz

po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2025r. we Włocławku

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa Gminy Miasto W.– (...) we W.

przeciwko M. C., D. C. i K. C.

o opóźnienie lokalu mieszkalnego

na skutek apelacji pozwanej M. C.

od wyroku Sądu Rejonowego we Włocławku

z dnia 23 sierpnia 2024r., sygn. akt I C 1051/23

I. oddala apelację;

II. przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego we Włocławku na rzecz radcy prawnego A. K. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej w postępowaniu apelacyjnym.

SSO Mariusz Nazdrowicz

I 1 Ca 436/24

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy we Włocławku nakazał pozwanym M. C., D. C. i K. C., aby opróżnili i wydali powodowi Gminie Miasto W. bliżej opisany w sentencji lokal mieszkalny (pkt 1 wyroku). Ponadto ustalił, że M. C. i D. C. przysługuje prawo do lokalu socjalnego (pkt 2) oraz że prawo to nie przysługuje K. C. (pkt 3) wstrzymując jednocześnie wykonanie wyroku w stosunku do pozwanych M. C. i D. C. do czasu złożenia im przez powoda oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (pkt 4). Przyznał także radcy prawnemu A. K. kwotę 240zł (powiększoną o należny podatek VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozwanej (pkt 5) i nie obciążył pozwanych obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz powoda.

Apelację od powyższego wyroku wniosła pozwana M. C. zarzucając obrazę zarówno przepisów prawa procesowego jak i materialnego. W ramach pierwszej grupy zarzutów wskazała na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. „poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 5 k.c., podczas gdy Sąd I instancji ustalił istotne okoliczności, które uzasadniają jednak zastosowanie rzeczonego przepisu”. Obrazy przepisów prawnomaterialnych apelująca dopatrywała się w naruszeniu art. 5 k.c. w zw. z art. 71 Konstytucji (wskutek „wydania orzeczenia niezgodnie z zasadami współżycia społecznego, podczas Sąd I instancji wykazał, że powód winien zapewnić pozwanym szczególną ochronę, a zdaniem apelującej ich sytuacja materialna jak i dotychczasowy sposób korzystania
z mieszkania przemawiają za pozostawieniem pozwanych w dotychczasowym lokalu”) oraz art. 222 § 1 k.c. w zw. z art. 5 k.c. („poprzez uznanie legitymacji czynnej powoda, która stanowi nadużycie prawa niezgodnie z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczych tego prawa”). Powołując się na powyższe skarżąca domagała się zmiany kwestionowanego wyroku i oddalenie powództwa oraz o zasądzenia od powoda na jej rzecz kosztów procesu. Z ostrożności procesowej wniosła o niedociążenie jej kosztami procesu
na podstawie art. 102 k.p.c. i przyznanie kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej. Powód nie zajął stanowiska odnośnie złożonego środka odwoławczego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja wobec braku jakichkolwiek uzasadnionych podstaw nie zasługiwała
na uwzględnienie.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań niezbędne jest w pierwszej kolejności zwrócenie uwagi na częściowo wadliwą konstrukcję – mimo że środek odwoławczy został sporządzony przez fachowego pełnomocnika – zarzutów apelacyjnych. Analiza zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wskazuje, że w istocie nie ma on żadnego związku z ustaleniami faktycznymi, których prawidłowość nie jest podważana, a apelująca nie aprobuje ich oceny prawnej wobec niezastosowania art. 5 k.c. Przedmiotowy zarzut w postaci sformułowanej w apelacji jest jakimś jurydycznym nieporozumieniem. Zastrzeżenia dotyczące oceny prawnej dochodzonego roszczenia oceniane być mogą wyłącznie przez pryzmat dyspozycji odpowiednich przepisów prawa materialnego. Skoro podniesiono w niej jednocześnie zarzut obrazy art. 5 k.c. to omawiany zarzut należało potraktować jako jego uzupełnienie.

Podobnie rzecz się przedstawia w przypadku zarzutu naruszenia art. 222 § 1 k.c. Legitymacja procesowa czynna jest przesłanką materialnoprawną skuteczności powództwa i oznacza wynikające z przepisów prawa materialnego uprawnienie do występowania w danym procesie w charakterze powoda. Właściciel rzeczy niewątpliwie w świetle przywołanego przepisu ma wspomniane uprawnienie do domagania się jej wydania. Znowu czymś zupełnie innym jest nieprzyznanie mu ochrony prawnej z różnych przyczyn, w tym z uwagi na sprzeczność żądania z zasadami współżycia społecznego. Nie ma to jednak nic wspólnego z brakiem legitymacji procesowej. Także i tutaj zarzut ten można jedynie uznać za uzupełnienie zarzutu obrazy art. 5 k.c.

Dopiero po nadaniu właściwego sensu – co naturalnie w przypadku sporządzania apelacji przez profesjonalistę nie powinno mieć miejsca – zarzutom apelacyjnym możliwa jest ocena trafności jedynego w istocie zarzutu naruszenia art. 5 k.c., który – o czym za chwilę będzie mowa szerzej – okazał się całkowicie chybiony.

Sąd I instancji dokonał prawidłowych i w pełni przydatnych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych, które nie zostały przez pozwaną zanegowane. Ustalenia te Sąd odwoławczy przyjął jako własne czyniąc je podstawą orzekania w postępowaniu apelacyjnym. W całej rozciągłości na aprobatę zasługiwały też rozważania prawne Sądu meriti, a w szczególności związane z ewentualnym zastosowaniem przepisu art. 5 k.c. Sąd
a quo bardzo starannie i wnikliwie przeanalizował powyższą możliwość, a analiza ta nie nasuwa żadnych zastrzeżeń. Nie ma zatem potrzeby powielania argumentów na rzecz przyjętego przez ten Sąd stanowiska. Można jedynie uwypuklić – na co trafnie zwrócił uwagę Sąd Rejonowy – że oddalenie powództwa z powołaniem się na przepis art. 5 k.c. w tej konkretnej sytuacji doprowadziłoby do unicestwienia prawa powoda. Nic bowiem nie wskazuje, by w przewidywanej przyszłości doszło do takiej zmiany sytuacji pozwanych,
że odpadłaby możliwość powoływania się na art. 5 k.c. i żeby zaistniały podstawy
do orzeczenia w przyszłości eksmisji. Pomijając zaś, że właściciel zostałby pozbawiony podstawowego atrybutu swojego prawa (możliwości swobodnego dysponowania rzeczą)
to jeszcze musiałby ponosić dalsze straty związanie z niepłaceniem wszystkich należności
za lokal. Apelacja w żaden sposób nie zdołała podważyć prawidłowości odmowy zastosowania art. 5 k.c. Jedynie zdziwienie może budzić deklaracja o gotowości ponoszenia kosztów utrzymania lokalu w wysokości nieodpowiadającej ich rzeczywistym rozmiarom,
co oznaczałoby dalszy wzrost zadłużenia i przemawia za uwzględnieniem powództwa.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy we Włocławku na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej w postepowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie art. 22 ³ ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn.: Dz.U.2024.499.) mając na względzie stawki przewidziane w § 13 pkt 1 w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U.2024.764 ze zm.).

SSO Mariusz Nazdrowicz