Uzasadnienie z 22 lutego 2024, sygn. III Ca 2500/22

UZASADNIENIE

W dniu 8 grudnia 2021 roku do Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi XVI Wydziału Ksiąg Wieczystych przesłano odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi z dnia 1 grudnia 2021 roku wydanego w sprawie VIII C 1064/21 w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania, obciążania lub dokonywania podziału prawa użytkowania wieczystego i prawa własności stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności budynków położonych w Ł. przy ul. (...), stanowiących działkę nr (...) w obrębie W-26 uregulowaną w księdze wieczystej nr (...) oraz wpisanie ostrzeżenia w księdze wieczystej nr (...) o toczącym się postępowaniu o uznanie za bezskuteczną wobec Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Ł. umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i własności stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności budynków położonych w Ł. przy ul. (...) zawartej dnia 17 listopada 2016 roku.

W piśmie przygotowawczym z dnia 5 stycznia 2022 roku reprezentant (...) sp. z o.o. sp.k. w Ł. wniósł o oddalenie wniosku albowiem dotyczy on nieruchomości położonej
w obrębie W-26, a nieruchomość dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) - w obrębie W-29.

W dniu 28 kwietnia 2022 roku do Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi XVI Wydziału Ksiąg Wieczystych przesłano odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi z dnia 1 grudnia 2021 roku wydanego w sprawie VIII C 1064/21 zaopatrzony we wzmiankę o wykonalności.

W dniu 28 kwietnia 2022 roku Referendarz sądowy dokonał wpisu w dziale III księgi wieczystej (...) zgodnie z treścią postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia.

Skargę na powyższe orzeczenie Referendarza sądowego złożył uczestnik R. sp. z o.o sp. k. z siedzibą w Ł., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaznaczył, że postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia w dacie wpisu nie było prawomocne.

Postanowieniem z dnia 8 września 2022r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżony wpis.

Powyższe rozstrzygniecie oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych:

Księga wieczysta (...) prowadzona jest nieruchomości położonej w Ł. przy ul. (...) oznaczonej jako działka nr (...) obręb W-29 o powierzchni 0,4311 ha. W dziale II jako użytkownik wieczysty i właściciel budynków stanowiących odrębną nieruchomość wpisany jest (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Ł..

W dniu 1 grudnia 2021 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi wydał w sprawie VIII C 1064/21 postanowienie, na mocy którego udzielił zabezpieczenia roszczenia Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Ł. wobec (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w Ł. o uznanie za bezskuteczną wobec Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Ł. umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i prawa własności, stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności budynków położonych w Ł. przy ul. (...) zawartej dnia 17 listopada 2016 roku przed notariuszem A. S. rep. A nr 825/2016 pomiędzy Przedsiębiorstwem Produkcyjno – Handlowym (...) Spółką akcyjną z siedzibą w Ł. a (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością spółką komandytową z siedzibą w Ł. poprzez: ustanowienie do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania zakazu zbywania, obciążania lub dokonywania podziału prawa użytkowania wieczystego i prawa własności stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności budynków położonych w Ł. przy ul. (...), stanowiących działkę nr (...) w obrębie W-26 uregulowaną w księdze wieczystej nr (...); wpisanie ostrzeżenia w księdze wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi XVI Wydziału Ksiąg Wieczystych ostrzeżenia o toczącym się przed Sądem Rejonowym dla Łodzi - Widzewa w Łodzi pod sygn. akt VIII C 1064/21 postępowaniem o uznanie za bezskuteczną wobec Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Ł. umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i prawa własności stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności budynków położonych w Ł. przy ul. (...) zawartej dnia 17 listopada 2016 roku przed notariuszem A. S. rep. A nr 825/2016 pomiędzy Przedsiębiorstwem Produkcyjno – Handlowym (...) Spółką akcyjną z siedzibą w Ł. a (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością spółką komandytową z siedzibą w Ł.. Rzeczone postanowienie zostało zaopatrzone we wzmiankę o wykonalności.

Przy takich ustaleniach stanu faktycznego Sąd I instancji wywiódł, że wpis w dziale III księgi wieczystej w niniejszej sprawie został dokonany prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności zgodnie z dyspozycją przepisu art. 756 ³ § 1 k.p.c., wpisu dokonano bowiem na podstawie dokumentu spełniającego wszelkie wymogi formalne, tj. postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia zaopatrzonego we wzmiankę o wykonalności. Podnoszony przez skarżącego zarzut, że postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia w chwili wpisu nie było prawomocne i z tego względu nie mogło stanowić podstawy wpisu jest bezzasadny. Przepis art. 744 § 2 k.p.c., stanowi bowiem, że jeżeli z uwagi na swą treść postanowienie (o udzieleniu zabezpieczenia) podlega wykonaniu w inny sposób, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące tego sposobu. Podstawą przeprowadzenia postępowania jest wtedy postanowienie zaopatrzone z urzędu przez przewodniczącego we wzmiankę o wykonalności. Takie postanowienie jest natychmiast wykonalne, również przez sąd wieczystoksięgowy, bez konieczności oczekiwania na uprawomocnienie się orzeczenia.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sąd I instancji zaskarżony wpis został dokonany prawidłowe, co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonego wpisu w oparciu o art. 518 ¹ § 3 k.p.c.

Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wywiódł uczestnik.

Skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty podniesione w skardze. Nadto, skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 626 ⁸ § 2 k.p.c. poprzez dokonanie jego nieprawidłowej interpretacji i w konsekwencji przyjęcie, że sąd orzekający w sprawie mógł ograniczyć się wyłącznie do badania formy i treści załączonych do wniosku dokumentów.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest bezzasadna w sposób oczywisty.

Wbrew zarzutom skarżącego podniesionym w apelacji, Sąd I instancji nie naruszył przepisów art. 626 ⁸ § 2 k.p.c., zgodnie z którym rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten określa kognicję sądu w postępowaniu wieczystoksięgowy.

Wbrew stanowisku skarżącego sąd w postępowaniu wieczystoksięgowym nie rozstrzyga żadnych sporów, w szczególności sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do badania zasadności rozstrzygnięć zawartych w orzeczeniach, stanowiących podstawę dokonanego wpisu.

Tego rodzaju badanie nie mieści się w zakresie kognicji sądu wieczystoksięgowego.

Zgodzić należy się z Sądem I instancji w tym zakresie, że zgodnie z dyspozycją art. 756 ³ § 1 i 2 k.p.c. postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia ustanawiające zakaz zbywania lub obciążania nieruchomości albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu stanowi podstawę wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o zakazie zbywania lub obciążania tych praw. Sąd, który wydał postanowienie, o którym mowa w § 1, przekazuje to postanowienie sądowi dokonującemu wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się z urzędu.

Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia przy zastosowaniu omawianego środka zyskuje skuteczność erga moness, po ujawnieniu faktu jego wydania poprzez wpis stosownego ostrzeżenia w księdze wieczystej. Wpis ten dokonywany jest przez sąd wieczystoksięgowy z urzędu, a sąd wydający postanowienie zabezpieczające również z własnej inicjatywy doręcza sądowi wieczystoksięgowemu odpis tego postanowienia.

Zdaniem Sądu Okręgowego, wpis w dziale III księgi wieczystej w niniejszej sprawie został dokonany prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności zgodnie z dyspozycją przepisu art. 756 ³ § 1 k.p.c.. Wpisu dokonano na podstawie dokumentu spełniającego wszelkie wymogi formalne, tj. postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia zaopatrzonego we wzmiankę o wykonalności. Zarzut skarżącego, że postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia w chwili wpisu nie było prawomocne i z tego względu nie mogło stanowić podstawy wpisu jest bezzasadny i sprzeczny z treścią dyspozycji art. 744 § 2 k.p.c.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.