Uzasadnienie z 30 grudnia 2022, sygn. I C 2103/21

UZASADNIENIE

W pozwie złożonym w dniu 20 sierpnia 2021 r. (koperta), skierowanym przeciwko Uniwersytetowi J. K. w K., powód P. M. wniósł o:

1.  nakazanie pozwanemu działań polegających na naruszaniu jego dóbr osobistych, w tym:

a)  wizerunku z uwagi na bezprawne wykorzystywanie wizerunku powoda oraz zakazanie nagrywania, udostępniania i rozpowszechniania wizerunku powoda,

b)  dobrego imienia, godności studenckiej, wolności wyboru wykształcenia i zawodu, samorealizacji w sferze naukowej i działalności naukowej, twórczości artystycznej;

2.  nakazanie pozwanemu złożenia oświadczenia woli o treści: (...) J. K. w K. Katedra (...) przeprasza Pana P. M. za bezprawne naruszenie jego dóbr osobistych w postaci wizerunku, dobrego imienia, godności studenckiej, wolności wyboru wykształcenia i zawodu, samorealizacji w sferze naukowej, umiejętności i działalności naukowej, twórczości artystycznej” i opublikowanie wskazanego oświadczenia na portalu (...) w formie elektronicznej oraz na tablicy ogłoszeń w Katedrze (...) w formie papierowej w terminie 14 dni od wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie, które będzie udostępnione do powszechnego wglądu na okres trzech miesięcy od ich umieszczenia w w/w miejscach;

3.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych w kwocie 30 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;

4.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda odszkodowania z tytułu naruszenia dóbr osobistych w kwocie 10 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż w dniu 22 lipca 2019 r. został przyjęty na studia stacjonarne na kierunku edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej na (...) J. K. w K. Wydział Pedagogiczny i Artystyczny, Katedra (...) i początkowo proces studiowania układał się dobrze i harmonijnie, jednakże stan ten uległ drastycznej zmianie w czerwcu 2020 r., kiedy zaczął się konflikt i zmiana podejścia do niego. Podał, że w czerwcu przed planowanym terminem zaliczeń z uczelni odszedł pan J. – nauczyciel, który prowadził przedmiot (...), który przed zaliczenie przesłał studentom zakres pytań obowiązujących na zaliczeniu, po pewnym czasie okazało się, że zaliczenie ma przeprowadzić pan M. K., z którym studenci mieli znacznie ograniczony kontakt i który nie wyznaczył żadnego terminu zaliczenia w sesji letniej, dopiero po wakacjach studentka II roku A. S. (1) zwróciła się do M. K. z prośbą o wyznaczenie terminu zaliczenia – dr M. K. wyznaczył termin zaliczenia za 2 dni i kazał studentom całkowicie zignorować pytania, z których uczyli się przez kilka miesięcy i przesłał nowe pytania, których zakres nawet w części nie pokrywał się z uprzednim materiałem, a zatem wyznaczenie terminu zaliczenia, tryb i sposób jego przeprowadzenia odbyło się niezgodnie z regulaminem i praktyką przyjętą na uczelni, niektórzy studenci nie mieli możliwości stawiennictwa w wyznaczonym terminie, nie mieli czasu i możliwości przygotowania się do niego, gdyż termin nie został ustalony racjonalnie, a zakres nowych pytań znacznie wykraczał poza obowiązujący i przerobiony przez studentów materiał. Powód podniósł, że nie mógł się stawić na wyznaczony termin zaliczenia z przyczyn od niego niezależnych, poinformował więc o tym M. K. i poprosił o wyznaczenie innego terminu zaliczenia, nie dano mu jednak możliwości zaliczenia i był zmuszony wystąpić z wnioskiem o wydłużenie sesji do 24 października, kiedy to uczelnia z uwagi na pandemię została zamknięta i wprowadzono nauczanie zdalne. Podniósł, że kontaktował się w sprawie ustalenia terminu, jednakże dopiero w terminie warunkowym dostał pierwsza możliwość podejścia do zaliczenia z której skorzystał, niestety zakres materiału obejmował zakres przedmiotu „Analiza dzieła muzycznego”, a nie przedmiotu „Historia muzyki”. Powód wskazał, że poinformował o nieprawidłowościach władze uczelni, co doprowadziło to tego, ze pomiędzy nim, a M. K. zrodził się wyraźny konflikt, który został następnie zobrazowany przez niego w wielu pismach kierowanych do władz uczelni i niektórych wykładowców, które to pisma z znacznej części pozostawione bez rozpoznania, a prowadzący zajęcia miał pretensje do niego odnośnie zgłoszenia nieprawidłowości, w związku z czym jego traktowanie uległo wyraźnej zmianie, M. K. systematycznie realizował plan wydalenia go z uczelni, doprowadzając do skreślenia go z listy studentów. Powód poniósł, ze od momentu zaistnienia konfliktu M. K. w trakcie prowadzenia zajęć dydaktycznych wielokrotnie wobec innych studentów przedstawiał go w bardzo złym świetle, wskazywał, ze jest on źródłem konfliktów na uczelni i że ponosi wyłączną winę za utrudnienia w procesie zdawania przedmiotów prowadzonych przez M. K., wzbudzając w nim i w innych studentach strach, posądzał go o niewłaściwe zachowanie, działanie na szkodę innych, kierowanie w pismach fałszywych oskarżeń, na skutek czego część studentów odwróciła się od niego, powiadając się w konflikcie za wykładowcą, aby uniknąć jakichkolwiek konsekwencji. Powód wskazał, że decyzją z dnia 24 lutego 2021 r, skreślono go z listy studentów, która to decyzja została przez niego zaskarżona, a mimo to pozbawiono go możliwości zaliczania innych przedmiotów i praktyk, nadto niezasadnie posądzono go o plagiat, wszczęto wobec niego postępowanie dyscyplinarne. Powód podniósł, że brak pomocy ze strony władz uczelni, dalece krzywdzące oskarżenia, nierozpatrzenie jego pism w zakresie zgłaszanych nieprawidłowości, usilne doszukiwanie się nieprawidłowości po jego stronie, akceptowanie stanu, w którym student jest ofiarą działań M. K., doprowadziły do tego, że aktualnie utracił zdrowie psychiczne i fizyczne, co w konsekwencji skutkowało koniecznością skorzystania z pomocy psychologicznej i prawnej, musiał znaleźć się pod opieką psychologa i psychiatry, stał się wycofany, nieobecny i zaczął mieć problemy z wymową, zdiagnozowano u niego skulne zaburzenia nerwicowe.

Pozwany (...) J. K. w K. w odpowiedzi na pozew z dnia 30 listopada 2021 r. (k. 115 - 139) wniósł o oddalenie powództwa podnosząc w pierwszej kolejności zarzut braku legitymacji procesowej biernej w zakresie naruszenia dobra osobistego w postaci wizerunku, gdyż powód miał być nagrywany w trakcie zajęć prowadzonych przez M. K.. Pozwany wskazał nadto, że powództwo w całości nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż powód nie wykazał, jakie działanie pozwanego doprowadziło do zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych, których ochrony powód się domaga, a podnoszone przez powoda tezy prowadzą do wniosku, że to nie pozwany jest podmiotem, który dopuścił się rzekomego naruszenia dóbr osobistych powoda, tylko ewentualnie wykładowca prowadzący zajęcia. Z ostrożności procesowej pozwany podniósł, że władze uczelni reagowały za zawiadomienia powoda, o czym świadczy wyjaśnienie kwestii nagrywania studentów, wyznaczenie osoby M. K. jako prowadzącego zajęcia odbyło się zgodnie z procedurami, M. K. miał kompetencje do prowadzenia zajęć z przedmiotu „Historia muzyki”, a przeprowadzenie przez niego zaliczenia w letniej sesji egzaminacyjnej nie było możliwe z przyczyn obiektywnych – rozwiązania umowy z K. J. w dniu 20 czerwca 2020 r. w sytuacji, gdy do przeprowadzenia pozostało jeszcze 10 godzin zajęć z tego przedmiotu. Pozwany podniósł również, że studenci w odpowiednim czasie otrzymali materiały niezbędne do zaliczenia (w lipcu 2020 r.), a treści wymagane przez M. K. były zgodne z kartą przedmiotu przygotowaną przez K. J., z która studenci się zapoznali. Co do utrudnienia w zdawaniu egzaminów, jakich miałby dopuszczać się M. K., pozwany wskazał, że nie może ponosić odpowiedzialności za ewentualne naruszenie dóbr osobistych powoda w tym zakresie, podobnie również w przypadku rzekomego rozpowszechniania przez M. K. informacji dotyczących braku możliwości zaliczenia przez powoda innych przedmiotów ze względu na jego skreślenie z listy studentów. Co do skreślenia powoda z listy studentów pozwany wskazał, że działanie to nie było bezprawne, w związku z czym nie może być traktowane w kategoriach naruszenia dóbr osobistych. Pozwany wskazał, ze władze Wydziały reagowały na składane przez powoda zawiadomienia, czego wyrazem były spotkania powoda z władzami wydziału, a powód dysponował materiałami pozwalającymi na przygotowanie się do zaliczenia, jednakże nie przyswoił wiedzy wymaganej do zaliczenia. Co do wydania decyzji o zawiedzeniu powoda w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez Komisję Dyscyplinarną pozwany wskazał, że wydając tę decyzję działał na podstawie i w granicach przepisów prawa, zakwestionował również twierdzenia powoda, jakoby ze względu na odmowę wszczęcia postępowania dyscyplinarnego M. K. udał się na policję i złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez powoda. Co do kwestii braku przyznania powodowi pomocy materialnej pozwany wskazał, że w roku akademickim 2019/2020 powodowi przyznano stypendium socjalne, natomiast fakt nieotrzymania przez powoda świadczenia w kolejnym roku wynika z tego, że powód mimo otrzymania wezwań do uzupełnienia wniosku nie złożył wymaganych dokumentów oraz niespełnienia wymogów Regulaminu świadczeń dla studentów (...) J. K. w K.. Co do żądania odszkodowania w kwocie 10 000 zł pozwany podniósł, że powód nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających fakt lub wysokość poniesionej szkody.

Pismem z dnia 21 września 2022 r. (k. 466 - 469) interwencję uboczną po stronie pozwanego zgłosił M. K., wnosząc o oddalanie powództwa.

Strony i interwenient uboczny podtrzymali swoje stanowiska w toku dalszego postępowania.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 22 lipca 2019 r. powód P. M. został przyjęty na I rok studiów stacjonarnych pierwszego stopnia - licencjackich na Uniwersytecie J. K. w K. na Wydziale Pedagogicznym i Artystycznym na kierunku edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej.

dowód:

- protokół Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej k. 16

Uchwałą nr 169/2019 z dnia 12 września 2019 r. Senat (...) J. K. w K. uchwalił Regulamin studiów uczelni.

Zgodnie z treścią § 3 ust. 4 regulaminu, prawa i obowiązki studenta wygasają z dniem ukończenia studiów lub z wejściem w życie ostatecznej decyzji o skreśleniu z listy studentów, z zastrzeżeniem ust. 5; ust. 5 stanowił, że absolwenci studiów pierwszego stopnia zachowują prawa studenta do 31 października roku ukończenia studiów, z wyłączeniem praw wskazanych w ustawie.

§ 8 ust 3 regulaminu stanowił, że student ma obowiązek:

1.  udziału w zajęciach dydaktycznych przewidzianych w harmonogramie realizacji programu studiów, zawierających m.in. wykaz zajęć z podziałem na semestry, formy zaliczeń oraz liczbę godzin i punktów (...),

2.  udziału w wykładach, jeżeli są one jedyną formą zajęć przewidzianą do realizacji danego przedmiotu lub jeżeli obligatoryjne uczestnictwo w nich wynika z decyzji dziekana,

3.  usprawiedliwiania nieobecności,

4.  przestrzegania ustalonych w § 39 zasad obecności na zajęciach ujętych w harmonogramie realizacji programu studiów,

5.  terminowego zaliczania zajęć dydaktycznych, składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych oraz spełnienia innych wymagań przewidzianych w programie studiów i harmonogramie realizacji programu studiów,

6.  terminowego regulowania zobowiązań finansowych wobec uczelni,

7.  niezwłocznego informowania uczelni o zmianie nazwiska oraz danych kontaktowych,

8.  niezwłocznego informowania uczelni o zmianie statusu materialnego, jeżeli zmiana ta może wpływać na wysokość świadczeń przyznawanych na podstawie odrębnych przepisów,

9.  rozliczenia się do 30 września każdego roku z Biblioteką Uniwersytecką, na zasadach przez nią określonych.

Zgodnie z § 10 ust. 1 regulaminu, rok akademicki rozpoczyna się 1 października i trwa do 30 września następnego roku i obejmuje:

1.  dwa okresy zajęć dydaktycznych (semestr zimowy i semestr letni), trwające nie krócej niż 15 tygodni każdy,

2.  dwie sesje egzaminacyjne wolne od zajęć (zimowa i letnią), trwające nie krócej niż 12 dni każda,

3.  dwie poprawkowe sesje egzaminacyjne (zimowa i letnią), trwające nie krócej niż 9 dni każda,

4.  przerwę międzysemestralną, poprzedzającą poprawkową sesję egzaminacyjną w semestrze zimowym nie krótszą niż 5 dni,

5.  praktyki zawodowe, których rodzaje i czas trwania określa program studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu.

§ 10 ust. 7 regulaminu stanowi, iż harmonogramy zajęć dydaktycznych dla studiów stacjonarnych są podawane do wiadomości studentów i osób prowadzących zajęcia dydaktyczne w informatycznym systemie obsługi toku studiów nie później niż trzy dni przed rozpoczęciem semestru, a harmonogramy egzaminów nie później niż tydzień przed rozpoczęciem sesji egzaminacyjnej.

Zgodnie z § 24 regulaminu, warunkiem zaliczenia semestru jest:

1.  uzyskanie wszystkich zaliczeń i złożenie egzaminów w terminach przewidzianych w szczegółowej organizacji roku akademickiego,

2.  uzyskanie minimalnej liczby punktów (...) określonej programem studiów,

3.  spełnienie wymagań wynikających z programu studiów,

4.  uregulowanie zobowiązań finansowych wobec uczelni, zgodnie z odrębnymi przepisami.

§ 26 ust. 1 regulaminu stanowi, że zaliczenie przedmiotu objętego egzaminem dokonywane jest na podstawie:

1.  zaliczenia zajęć wchodzących w skład danego przedmiotu na podstawie uzyskania pozytywnych ocen z prac kontrolnych i innych form weryfikacji efektów uczenia się,

2.  egzaminu będącego sprawdzianem w jakim stopniu student osiągnął efekty uczenia się realizowane w danym przedmiocie.

Zgodnie z § 26 ust. 2 regulaminu, zaliczenie przedmiotu nieobjętego egzaminem dokonuje się na zasadach określonych w ust. 1 pkt. 1 regulaminu.

§ 26 ust. 8 regulaminu stanowi, iż terminy zaliczenia z danego przedmiotu ustala prowadzący przedmiot, uwzględniając szczegółową organizację zajęć dydaktycznych.

Zgodnie z ust. 11 § 26, studentowi przysługuje prawo odwołania do dziekana w przypadku zastrzeżeń co do formy zaliczenia lub co do obiektywizmu oceniającego w terminie 7 dni od dnia zaliczenia; ust. 12 stanowi, że w razie uwzględnienia odwołania dziekan wyznacza termin zaliczenia komisyjnego i powołuje komisję, zaliczenie komisyjne powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia przez studenta odwołania. Ust. 13 stanowi, że zaliczenie komisyjne przeprowadza komisja, w skład której wchodzą: prodziekan lub wyznaczony przez dziekana nauczyciel akademicki – przewodniczący, prowadzący zajęcia będące przedmiotem zaliczenia oraz nauczyciel akademicki prowadzący wykład z danego przedmiotu objętego zaliczeniem, a w przypadku, gdy wykład nie jest prowadzony lub gdy wykład i ćwiczenia prowadzi ta sama osoba – drugi specjalista.

Zgodnie z § 27 ust. 7 regulaminu, wymagania egzaminacyjne podaje na pierwszych zajęciach osoba prowadząca przedmiot lub osoba przeprowadzająca egzamin. § 28 ust. 2 regulaminu stanowi, że terminy egzaminu z danego przedmiotu w sesji egzaminacyjnej i poprawkowej ustala prowadzący przedmiot, uwzględniając szczegółową organizację zajęć dydaktycznych.

Zgodnie z treścią § 51 ust. 1 regulaminu, rektor skreśla studenta z listy studentów z powodu:

1.  niepodjęcia studiów,

2.  rezygnacji ze studiów,

3.  niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego,

4.  ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.

§ 51 ust. stanowi, że rektor może skreślić studenta z listy studentów w przypadku:

1.  stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach,

2.  stwierdzenia braku postępów w nauce,

3.  nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie,

4.  niewniesienia przez studenta opłat związanych z odbywanie studiów.

Powyższe zapisy zostały powtórzone w regulaminie studiów stanowiących załącznik do uchwały nr 254/2019 Senatu (...) z dnia 28 listopada 2019 r.

dowód:

- uchwała z dnia 12 września 2019 r. k. 148

- regulaminy studiów k. 149 – 163, k. 165 – 178

W dniu 29 marca 2019 r. Rektor uczelni wydał zarządzenie nr (...) w sprawie szczegółowej organizacji roku akademickiego 2019/2020 na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych. Zgodnie z treścią § 2 zarządzenia, terminy w semestrze letnim określono w następujący sposób:

- zajęcia dydaktyczne 27 lutego 2020 r. - 8 kwietnia 2020 r.,

- wakacje wiosenne 9 kwietnia 2020 r. – 14 kwietnia 2020 r.,

- zajęcia dydaktyczne c.d. 15 kwietnia 2020 r. – 19 czerwca 2020 r.,

- dni wolne od zajęć dydaktycznych 12 czerwca 2020 r.,

- letnia sesja egzaminacyjna 20 czerwca 2020 r. – 3 lipca 2020 r.,

- wakacje letnie 4 lipca 2020 r. – 15 września 2020 r.,

- poprawkowa sesja egzaminacyjna semestru letniego 16 września 2020 r. – 24 września 2020 r.,

- okres na podjęcie indywidualnych decyzji dotyczących zaliczenia roku akademickiego 2019/2020 25 września 2020 r. – 28 września 2020 r.

W dniu 11 maja 2020 r. Rektor (...) wydał zarządzenie nr (...), w oparciu o rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa wyższego w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania niektórych podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, zmieniając § 2 zarządzenia nr (...); terminy w semestrze letnim określono w następujący sposób:

- zajęcia dydaktyczne 27 lutego 2020 r. - 8 kwietnia 2020 r.,

- wakacje wiosenne 9 kwietnia 2020 r. – 14 kwietnia 2020 r.,

- zajęcia dydaktyczne c.d. 15 kwietnia 2020 r. – 19 czerwca 2020 r.,

- zajęcia dydaktyczne, które nie mogą być odbyte zdalnie – rektor na wniosek dziekana wydziału/filii może wydłużyć okres realizacji tych zajęć do 14 sierpnia 2020 r. z jednoczesnym wydłużeniem letniej sesji egzaminacyjnej do 28 sierpnia 2020 r.,

- dni wolne od zajęć dydaktycznych 12 czerwca 2020 r.,

- letnia sesja egzaminacyjna 20 czerwca 2020 r. – 3 lipca 2020 r.,

- wakacje letnie 4 lipca 2020 r. – 15 września 2020 r.,

- poprawkowa sesja egzaminacyjna semestru letniego 16 września 2020 r. – 24 września 2020 r.,

- okres na podjęcie indywidualnych decyzji dotyczących zaliczenia roku akademickiego 2019/2020 25 września 2020 r. – 28 września 2020 r.

dowód:

- zarządzenie z dni 29 marca 2019 r. k. 182

- zarządzenie z dnia 11 maja 2020 r. k. 181

W dniu 30 września 2020 r. Rektor uczelni wydał zarządzenie w sprawie zdalnego prowadzenia zajęć dydaktycznych oraz przeprowadzania zaliczeń, egzaminów i egzaminów dyplomowych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Zgodnie z § 1 przedmiotowego zarządzenia, zajęcia zdalne mogły być prowadzone w formie synchronicznej (prowadzonej w czasie rzeczywistym przy użyciu elektronicznych środków komunikacji – wideowykład, wideokonferencja, webinarium – zakładających bezpośredni kontakt i interakcję między prowadzącym zajęcia a studentem) i asynchronicznej (prowadzonej z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość polegającej na asymilacji zamieszczonego na platformie materiału dydaktycznego przez studenta, bez kontaktu z prowadzącym w czasie rzeczywistym). § 10 ust. 1 pkt. 1zarządzenia stanowił, ze zajęcia prowadzone zdalnie powinny nuć udokumentowane przez prowadzącego zajęcia po ich zrealizowaniu przez filmy z nagraniem przeprowadzonych zajęć.

dowód:

- zarządzenie z dnia 30 września 2020 r. k. 405 - 409

Przed rozpoczęciem studiów powód nie posiadał wykształcenia muzycznego, nie ukończył szkoły muzycznej. Mimo to nie miał problemów w początkowym okresie studiów, był silnie zmotywowany do podjęcia nauki na przedmiotowym kierunku, wkładał dużo pracy w przygotowywanie się do zajęć, korzystał również z pomocy innych studentów.

Problemy powoda na studiach zaczęły się na I roku, pod koniec drugiego semestru i dotyczyły przedmiotu „Historia muzyki z literaturą muzyczną” oraz były związane ze zmianą osoby wykładowcy tego przedmiotu. W trakcie I roku przedmiot ten prowadził K. J. (2), który przekazał studentom zakres materiału obowiązujący do zaliczenia tego przedmiotu jak również pytania, które będą obowiązywać na zaliczeniu.

W dniu 29 czerwca 2020 r. Dziekan Wydziału oraz kierownik Katedry (...) w związku ze złożeniem przez K. J. (2) podania o rozwiązanie umowy zlecenia wprowadzili aneks do arkusza organizacji zajęć dydaktycznych na kierunku edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej co do przedmiotu „Historia muzyki z literaturą muzyczną” poprzez skreślenie 10 godzin zajęć – ćwiczeń z prowadzącym K. J. (2) i wprowadzenie 10 godzin zajęć (ćwiczeń) z M. K..

Zaliczenie z przedmiotu „Historia muzyki z literaturą muzyczną” nie zostało wyznaczone w terminie letniej sesji egzaminacyjnej przypadającej na okres od 20 czerwca 2020 r. do 3 lipca 2020 r. M. K. za pośrednictwem konta na portalu społecznościowym F. przekazywał studentom materiały do zaliczenia - materiały (pytania i odpowiedzi) do zaliczenia przedmiotu „Historia muzyki” M. K. przekazał studentom we wrześniu 2020 r.

We wrześniu 2020 r. w czasie, kiedy trwała już poprawkowa sesja egzaminacyjna semestru letniego (16 września 2020 r. – 24 września 2020 r.), jedna ze studentek - A. S. (2) (dziewczyna powoda) spotkała przypadkowo w Katedrze (...) M. K., zapytała go wówczas o termin zaliczenia z przedmiotu „Historia muzyki” i uzyskała informację, że termin ten odbędzie się za dwa dni, w dniu 24 września 2020 r., M. K. poprosił ją również o przekazanie powyższej informacji pozostałym studentom z roku.

Na stronie internetowej Katedry (...) zamieszczona została jedynie informacja, że M. K. ma termin dyżuru w sesji poprawkowej w dniu 24 września 2020 r. od godziny 9.00 do godziny 13.00.

P. M. nie był w stanie stawić się na termin zaliczenia wyznaczony na dzień 24 września 2020 r. z uwagi na podjętą w tym czasie pracę zarobkową i zbyt późną informację o terminie zaliczenia.

Problem wyznaczenia terminu zaliczenia i zbyt krótkiego uprzedzenia studentów przez M. K. o terminie zaliczenia został poruszony w piśmie skierowanym do Dziekana Wydziału K. Z., podpisany przez powoda oraz przez O. S., P. S., K. K. (1) i A. S. (2).

Pismem z dnia 15 września 2020 r. powód zwrócił się do Dziekana Wydziału S. o przesunięcie terminów zaliczeń z przedmiotów: Dyrygowanie, Historia muzyki, Harmonia, Nauka akompaniamentu z czytaniem partytur oraz Chór; w dniu 16 września 2020 r. Prodziekan ds. (...) Wydziału S. M. Z. wyraził zgodę na przedłużenie terminu zaliczeń do dnia 23 października 2020 r.

Powód poinformował M. K. o tym, że wydłużono mu termin zaliczeń, za pomocą wiadomości tekstowych podejmował również próby ustalenia z M. K. terminu zaliczenia. Mimo problemów z ustaleniem terminu, powód przystąpił do zaliczenia przedmiotów „Historia muzyki” i (...), przy czym zaliczeń z obu tych przedmiotów nie uzyskał.

dowód:

- aneks z dnia 29 czerwca 2020 r. k. 180

- wydruk ze strony Katedry (...) k. 409

- pismo powoda z dnia 15 września 2020 r. k. 206

- pismo do Dziekan K. Z. k. 423

- zeznania świadka A. S. (2) k. 390 – 390 odwrót, k. 392

- zeznania świadka O. D. k. 392 odwrót

- zeznania świadka K. K. (1) k. 396 odwrót

- zeznania świadka K. J. (2) k. 398 – 399

- zeznania świadka M. K. k. 441 – częściowo, k. 443

- zeznania powoda k. 507 odwrót w zw. z k. 386 odwrót - 387

Pismem z dnia 27 listopada 2020 r. powód zwrócił się do Dziekana Wydziału S. o warunkowy wpis na III semestr w roku akademickim 2020/2021 z przedmiotów: Historia muzyki, Harmonia, Nauka akompaniamentu z czytaniem partytur z uwagi na nieuzyskanie w terminie zaliczeń. Decyzją z dnia 4 grudnia 2020 r. Prodziekan ds. (...) Wydziału S. M. Z. wyraził zgodę na warunkowy wpis powoda na III semestr i wyznaczył termin do uzupełnienia zaległości programowych do dnia 11 grudnia 2020 r.

W dniu 14 grudnia 2020 r. miał miejsce termin zaliczeń warunkowych powoda z przedmiotów: Historia muzyki i Harmonia, przy którym obecny był Prodziekan ds. (...) M. Z., który wziął udział w terminie zaliczenia z uwagi na powzięta informację o konflikcie powoda z wykładowcą. Powód otrzymał oceny:

- Historia muzyki z literaturą muzyczną wykład – dobry

- Historia muzyki z literaturą muzyczną ćwiczenia – niedostateczny

- Harmonia – dostateczny

W dniu 21 grudnia 2020 r. odbył się kolejny termin zaliczenia warunkowego, w którym uczestniczył nadto Kierownik Katedry A. Ś. (1). Pracę powoda sprawdzał M. K. w obecności M. Z. i A. Ś. (1); powód nie otrzymał zaliczenia z powodu zbyt małej ilości punktów.

W piśmie skierowanym do Dziekana Wydziału K. Z. powód opisał przebieg zaliczenia warunkowego z przedmiotu „Historia muzyki” w dniu 21 grudnia 2020 r. przeprowadzonego przez komisję składającą się z M. K., Prodziekana M. Z. i Kierownika Katedry A. Ś. (1), zarzucając, że na zaliczeniu z tego przedmiotu poza M. K. nie było osoby kompetentnej, nadto M. K. nakazał mu zaznaczyć w nutach wyłącznie technikę bez słownego opisu utworu, tak więc jego wiedza była sprawdzana inaczej, niż to miało miejsce w przypadku innych studentów oraz że M. K. poprzez usunięcie na F. grupy, na której zamieszczał materiały, uniemożliwił mu dostęp do tych materiałów.

Powód zwrócił się pisemnie do Dziekana Wydziału S. K. Z. o wyznaczenie terminu egzaminu komisyjnego z przedmiotu „Historia muzyki”.

Pismem z dnia 4 stycznia 2021 r. Dziekan K. Z. poinformowała powoda, że nie wyraża zgody na zaliczenie przedmiotu w formie egzaminu komisyjnego wskazując powodowi, że miał on dwukrotną możliwość podejścia do zaliczenia z przedmiotu Historia muzyku, na zaliczeniu obecny był Prodziekan M. Z. i nie odnotowano zastrzeżeń co do formy zaliczenia i obiektywizmu oceniającego.

Pismem z dnia 14 stycznia 2021 r. Dziekan K. Z. odnosząc się do pisma powoda przesłanego drogą elektroniczną w dni 6 stycznia 2021 r. dotyczącego przebiegu zaliczenia warunkowego wskazała, że zliczenie w dniu 14 grudnia 2021 r. nie miało charakteru zaliczenia komisyjnego, osoby towarzyszące miały obserwować przebieg zaliczenia, a kierownik Katedry A. Ś. (2) ma odpowiednie kompetencje do nadzorowania merytorycznej strony zaliczenia; nadto poinformowała powoda, że ze względu na negatywne, nieprzystające kulturze akademickiej komentarze na profilu grupy na portalu F., zalecono wykorzystanie form porozumiewania się na odległość rekomendowane przez uczelnię.

W dniu 19 stycznia 2021 r. doszło do spotkania powoda z Dziekan K. Z. oraz Prodziekanem M. Z.. W trakcie tego spotkania powód zarzucił, że osoby przeprowadzające zaliczenie – M. K. i A. Ś. (1) – nie posiadają odpowiednich kompetencji do jego przeprowadzenia, zgłaszał również zastrzeżenia co do formy zaliczenia oraz co do zlikwidowani rzez marka K. konta na F., na którym M. K. zamieszczał materiały dla studentów. Powód został poinformowany, że M. K. i A. Ś. (1) posiadają stosowne kompetencje co przeprowadzenia zaliczenia oraz o przyczynach zlikwidowania konta na portalu F..

Pismem z dnia 20 stycznia 2021 r. skierowanym do Kierownika Katedry (...) A. Ś. (1) powód zwrócił się z prośbą o umożliwienie mu ostatecznego zaliczenia przedmiotu „Historia muzyki” u prof. W. Ł..

dowód:

- pismo powoda z dnia 27 listopada 2020 r. k. 207

- decyzja z dnia 4 grudnia 2020 r. k. 208

- notatka służbowa z dnia 15 grudnia 2020 r. k. 209

- pismo powoda k. 32

- pismo powoda k. 42

- pismo Dziekan K. Z. z dnia 4 stycznia 2021 r. k. 210

- pismo Dziekan K. Z. z dnia 14 stycznia 2021 r. k. 273

- notatka służbowa z dnia 19 stycznia 2021 r. k. 211 - 212

- pismo powoda z dnia 20 stycznia 2021 r. k. 30

- zeznania świadka K. Z. k. 445 odwrót

- zeznania świadka M. Z. k. 446

- zeznania świadka A. Ś. (1) k. 447 – 447 odwrót

- zeznania świadka P. Ł. k. 449

- zeznania powoda k. 508 odwrót

Po tym, jak powód zaczął kwestionować prawidłowość działań M. K. w składanych przez siebie pismach, stosunek M. K. do powoda uległ zmianie. M. K. w trakcie zajęć przekazywał studentom informacje, że jeden ze studentów składa pisma dotyczące jego osoby, wskazywał na konieczność oczyszczenia atmosfery, pod nieobecność powoda użył sformułowania, ze powód jest jego „oprawcą”. M. K. zaczął również wówczas nagrywać zajęcia odbywające się w formie zdalnej na platformie M. T., jak również za pomocą kamerki umieszczonej w sali zajęcia prowadzone w formie stacjonarnej (lub hybrydowej). Część studentów, w tym powód, A. S. (2) i K. K. (1) zaczęła wówczas wyjaśniać kwestie prawne dotyczące możliwości nagrywania przez M. K. zajęć bez ich formalnej zgody na wykorzystanie wizerunku.

Na zajęciach M. K. zaczął traktować powoda w odmienny sposób od pozostałych studentów - dla powoda stał się oschły, przerywał wypowiedzi powoda (powód ma wadę wymowy – jąka się), nie udzielał odpowiedzi na pytania zadawane przez powoda. Z drugiej strony powód wdawał się z M. K. w spory co do sposobu zasłaniania na zajęciach ust i nosa (z uwagi na obowiązujące w tym czasie obostrzenia sanitarno - epidemiologiczne).

W dniu 23 grudnia 2020 r. M. K. sporządził notatkę służbową, w treści której wskazał, że w dniu 22 grudnia 2020 r. podczas zajęć wielokrotnie prosił powoda o zasłonięcie ust i nosa zgodnie z obowiązującymi obostrzeniami sanitarno – epidemiologicznymi, a powód nie zastosował się do jego poleceń i mimo, że chusta znajdowała się poniżej linii ust utrzymywał, że ma zasłonięte usta i nos.

W mailu skierowanym do Dziekan K. Z. w dniu 2 lutego 2021 r. M. K. wyjaśnił, że nagrywał zajęcia ze studentami, przy czym każdorazowo informował studentów o nagrywaniu zajęć, a ci nie wyrażali sprzeciwu, a nagrań dokonywał w celu analizy przebiegu kształcenia, a także w trosce o własną reputację i z obawy o zatrudnienie, gdyż dotarły do niego informacje, że grupa studentów II roku jest zdeterminowana, by doprowadzić do zwolnienia go z pracy, planował również wykorzystać fragmenty zajęć do celów promocyjnych Katedry (...), co dotyczyło studentów, którzy wyrazili pisemną zgodę na wykorzystanie wizerunku.

dowód:

- wydruki zrzutów ekranu k. 424 - 425

- notatka służbowa z dnia 23 grudnia 2020 r. k. 94

- mail z dnia 2 lutego 2021 r. k. 213

- zeznania świadka A. S. (2) k. 390 odwrót – 391

- zeznania świadka O. D. k. 392 odwrót – 393

- zeznania świadka K. K. (1) k. 396

- zeznania świadka B. J. (1) k. 401 odwrót

W trakcie sprawdzania prac domowych z przedmiotu (...) oddanych przez powoda w dniu 19 stycznia 2021 r., M. K. stwierdził, że oddane dwie prace domowe są identyczne z pracami oddanymi przez studenta B. J. (1). W dniu 26 stycznia 2021 r. doszło do spotkania M. K. i kierownika Katedry (...) A. Ś. (1) z B. J. (1). B. J. (1) zostały wówczas okazane prace, M. K. zapytał go, kto jest autorem prac, a ponieważ były one identyczne, B. J. (1) oświadczył, że on jest ich autorem. M. K. wskazał wówczas B. J. (1), że jedna z prac jest jego, a jedna powoda, w związku z czym konsekwencje mogą okazać się poważne i obejmować wydalenie z uczelni. Sporządzona została wówczas notatka służbowa, w której treści B. J. (1) przyznawał, że jest autorem obu prac i udostępnił swoje prace drogą elektroniczną powodowi, notatka została podpisana przez M. K., A. Ś. (1) i B. J. (1).

Po tym, jak M. K. uznał, że dwie z przedłożonych przez powoda prac domowych z przedmiotu (...) są plagiatem, dokonał analizy pozostałych prac domowych powoda i uznał, że kolejne dwie noszą znamiona niesamodzielności.

W dniu 27 stycznia 2021 r. doszło do spotkania M. K. i kierownika Katedry (...) A. Ś. (1) z B. J. (1), który przyznał, że jedna z prac była przygotowywana wspólnie z powodem, a drugą pracę przygotował samodzielnie i udostępnił powodowi.

M. K. przekazał jednej z grup studentów informację dotyczącą popełnienia przez jednego ze studentów plagiatu, przy czym informacja podana została w taki sposób, ze studenci domyślili się, że miał na myśli powoda.

Atmosfera, jaka powstała wokół osoby powoda sprawiła, że znaczna część studentów zaczęła unikać z nim kontaktu, nie podejmowała z nim rozmów. Jedna ze studentek – P. D. – podjęła z powodem rozmowę na temat jego konfliktu z M. K., pytając powoda o możliwość rozwiązania konfliktu bez angażowania w konflikt osób trzecich. Powód oświadczył wówczas P. D., że chciałby, by M. K. przestał pracować na uczelni; P. D. co do tej okoliczności sporządziła pisemne oświadczenie.

W konflikcie pomiędzy powodem a M. K. po stronie powoda opowiedział się inny wykładowca – W. Ł., który sam pozostaje w sporze (w tym sądowym) z władzami uczelni. W. Ł. zapoznał się z pracami złożonymi przez powoda i ocenił, że powód nie dopuścił się plagiatu, zgłaszał również gotowość przeprowadzenia zaliczenia co do powoda.

dowód:

- prace k. 43 – 46

- wydruki korespondencji k. 73 – 77

- notatka służbowa z dnia 27 stycznia 2021 r. k. 83

- notatka służbowa z dnia 28 stycznia 2021 r. k. 92

- zeznania świadka A. S. (2) k. 391

- zeznania świadka B. J. (1) k. 400 odwrót – 401

- zeznania świadka A. Ś. (1) k. 448

- zeznania świadka P. D. k. 452 odwrót – 453

- zeznania świadka W. Ł. k. 453 – 455

- protokół rozprawy z dnia 7 października 2022 r. w sprawie IV P 95/21 Sadu Rejonowego w Kielcach k. 489 - 494

- zeznania świadka M. K. k. 442 – 442 odwrót, k. 443 odwrót

- zeznania powoda k. 507 odwrót w zw. z k. 388, k. 508

O istniejących zdaniem powoda nieprawidłowościach, powód informował również Rektora (...). I tak pismem z dnia 11 listopada 2020 r. powód zwrócił się do Rektora (...) J. K. w K. S. G. z prośbą o interwencję w sprawie nieprawidłowości podczas zaliczeń z przedmiotów (...) i „Historia muzyki”, opisując w treści pisma przebieg umawiania terminów zaliczeń.

W piśmie z dnia 4 grudnia 2020 r. skierowanym do Rektora S. G. powód odniósł się do otrzymanej w dniu 27 listopada 2020 r. odpowiedzi Prodziekana J. M. i opisał występujące jego zdaniem nieprawidłowości podczas zaliczeń z przedmiotów (...) i „Historia muzyki” , w szczególności w zakresie wyznaczania terminów zaliczeń przez M. K..

Do pisma otrzymanego w dniu 27 listopada 2020 r. powód odniósł się również w piśmie skierowanym do Dziekana Wydziały K. Z..

W piśmie z dnia 16 grudnia 2020 r. skierowanym do Rektora S. G. powód zwrócił się o przeanalizowanie kwestii jego zaliczeń u dr. M. K., wskazał również, że jest karany przez M. K. za poinformowanie o przebiegu zaliczeń.

dowód:

- pismo powoda z dnia 11 listopada 2020 r. k. 38 - 39

- pismo powoda z dnia 4 grudnia 2020 r. k. 35 – 37

- pismo powoda k. 40 - 41

- pismo powoda z dnia 16 grudnia 202 r. k. 33 – 34

W piśmie z dnia 20 lutego 2021 r. skierowanym do Rektora uczelni S. G. powód wskazał, że sytuacja, do jakiej doszło w Katedrze (...) odbiła się na jego zdrowiu, nie otrzymał ze strony uczelni właściwej pomocy, był niesłusznie oskarżany, a przez to, że sprawa nie została rozwiązana, pogorszył się jego stan psychiczny; wskazał również, ze zauważył negatywne nastawianie do jego osoby zarówno wykładowców, jak i studentów, a dr M. K. oczernił go.

Pismem z dnia 18 marca 2021 r. Prorektor uczelni B. G. poinformowała powoda, że po rozpoznaniu sprawy dotyczącej zaliczeń z przedmiotów realizowanych przez M. K. nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości

Pismem z dnia 5 kwietnia 2021 r. skierowanym do Prorektora B. G. powód zwrócił się o uzasadnienie pisma z dnia 18 marca 2021 r.

dowód:

- pismo powoda z dnia 20 lutego 2021 r. k. 28

- pismo Prorektora B. G. z dnia 18 marca 2021 r. k. 25

- pismo powoda z dnia 5 kwietnia 2021 r. k. 23

Decyzją Rektora uczelni z dnia 24 lutego 2021 r. powód został skreślony z listy studentów z powodu nieuzyskania w wymaganym terminie zaliczenia z przedmiotu Historia muzyki z literaturą muzyczną.

Powód był ujęty w planie zajęć roku akademickiego 2020/2021. O wydaniu decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów M. K. poinformował innych wykładowców, w związku z czym mimo braku przedstawienia osobom prowadzącym zajęcia stosownego dokumentu, powód nie został dopuszczony do zaliczeń i odbycia praktyki - powód miał do zaliczenia praktykę u J. Z. w postaci przeprowadzenia lekcji, pierwszej praktyki nie zaliczył, natomiast do przeprowadzenia drugiej lekcji nie został dopuszczony z uwagi na otrzymanie przez J. Z. od M. K. ustnej informacji o skreśleniu powoda z listy studentów. Sam M. K. przestał wówczas wyczytywać powoda podczas sprawdzania listy obecności, choć odnotowywał na liście obecność powoda.

Pismem z dnia 17 marca 2021 r. powód zwrócił się do Rektora uczelni z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżając decyzję o skreśleniu go z listy studentów.

Decyzją z dnia 18 czerwca 2021 r. Rektor utrzymał w mocy swoją decyzję w przedmiocie skreślenia powoda z listy studentów.

Skarga powoda na decyzję Rektora z dnia 18 czerwca 2021 r. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 25 stycznia 2022 r.

dowód:

- plan zajęć k. 410 - 418

- wydruki korespondencji k. 278 - 279

- pismo powoda z dnia 17 marca 2021 r. k. 47 – 53

- decyzja z dnia 18 czerwca 2021 r. k. 78 – 86

- odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z uzasadnieniem k. 321 – 331

- zeznania świadka A. S. (2) k. 391 odwrót

- zeznania świadka J. Z. k. 397 odwrót

- zeznania świadka E. P. k. 399 odwrót – 400

- zeznania świadka M. K. k. 445

Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2021 r. Rzecznik Dyscyplinarny ds. (...) skierował do Komisji Dyscyplinarnej dla (...) wniosek o ukaranie powoda za popełnienie czynu uchybiającego godności studenta w rozumieniu art. 307 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz uzasadnione podejrzenie popełnienia plagiatu w związku z przygotowaniem prac domowych z przedmiotu (...) w semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021 na podstawie prac studenta B. J. (1), a wnioskowaną karą było wydalenie z uczelni.

Postanowieniem z dnia 27 maja 2021 r. Rektor zawiesił powoda w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez Komisję Dyscyplinarną dla (...), które obejmowało w szczególności brak możliwości: udziału w zajęciach, przystąpienia do egzaminów lub zaliczeń, korzystania z dodatkowych zajęć dydaktycznych będących poza programem studiów, rozwijania własnych zainteresowań naukowych, artystycznych, zawodowych, kulturalnych, turystycznych i sportowych oraz korzystania w tym celu z pomieszczeń, pomocy dydaktycznych, urządzeń i środków uczelni, konsultacji z władzami uczelni oraz nauczycielami akademickimi i innymi osobami prowadzącymi zajęcia w czasie ich dyżurów, uczestniczenia w zajęciach otwartych na innych kierunkach studiów, a także w zajęciach fakultatywnych prowadzonych przez uczelnię, korzystania ze zbiorów systemu biblioteczno – informacyjnego uczelni, korzystania z bazy materialnej uczelni i ubiegania się o świadczenia.

Pismem z dnia 28 czerwca 2021 r. powód zwrócił się do Rektora z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżając decyzję o zawieszeniu go w prawach studenta.

Postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r. Komisja Dyscyplinarna dla (...) odmówiła wszczęcia wobec powoda postępowania dyscyplinarnego wskazując w uzasadnieniu swojej decyzji, iż plagiat stanowiły cztery drobne ćwiczenia zadane na pracę domową, które były przygotowywane wspólnie przez powoda i B. J. (1) i prawdopodobnie nie zdawali oni sobie sprawy z konsekwencji takiego postępowania, przypuszczalnie tez nie byli poinformowani przez prowadzącego zajęcia, ze zadania muszą zostać wykonane indywidualnie. Nadto Komisja wskazał, że istotne były również okoliczności, w jakich powstały prace, a zasadniczym problemem były trudności komunikacyjne pomiędzy wykładowcą M. K., jakie rozpoczęły się kilka miesięcy wcześniej i które dotyczyły ustalania terminów zaliczeń i przygotowywania prac i które w głównej mierze spowodowane były pracą zdalną (krótkie terminy lub ich brak, zlikwidowanie przez wykładowcę konta F., na którym zamieszczał materiały dla studentów), a student kilkukrotnie zwracał się do władz uczelni z prośbą o rozwiązanie tych problemów, jednakże rozmowy z wykładowcą nie przyniosły oczekiwanych efektów. Co do czynu uchybiającego godności studenta Komisja wskazała, że nie doszło do naruszenia przepisów obowiązujących na uczelni, gdyż powód zakrywał usta i nos, co prawda nie maseczką, lecz chustą, jednakże w dacie zarzutu chusta i inne części garderoby służące do zakrywania ust i nosa były dozwolone.

dowód:

- postanowienie z dnia 2 kwietnia 2021 r. k. 24

- postanowienie z dnia 27 maja 2021 r. k. 21 – 22

- pismo powoda z dnia 28 czerwca 2021 r. k. 60 - 67

- postanowienie z dnia 15 lipca 2021 r. k 18 – 19

W roku akademickim 2020/2021 powód ubiegał się o przyznanie mu stypendium socjalnego, którego nie otrzymał z uwagi na braki formalne w przedłożonych dokumentach.

dowód:

- zeznania świadka A. K. k. 450 odwrót – 451

- zeznania świadka B. J. (2) k. 451 odwrót

W dniu 3 lutego 2021 r. powód rozpoczął leczenie u lekarza psychiatry, zdiagnozowane zostały u niego zaburzenia nerwicowe. Sytuacja na uczelni spowodowała, że powód zamknął się w sobie, stał się wycofany, nerwowy, rozdrażniony, schudł, pogłębiła się jego wada wymowy.

dowód:

- zaświadczenia lekarskie k. 88 – 89

- zeznania świadka O. D. k. 393

- zeznania świadka B. M. k. 394

- zeznania świadka A. N. k. 395

- zeznania świadka K. K. (1) k. 396 odwrót

- zeznania powoda k. 388 odwrót

Powyższy stan faktyczny ustalony został w oparciu o przedłożone w sprawie dowody z dokumentów, które nie były kwestionowane przez strony w toku niniejszego postępowania.

Nadto ustalenia faktyczne poczynione zostały w oparciu o dowody z przesłuchanych w toku postępowania świadków.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadków A. S. (2) i O. D. w całości. Co prawda bowiem świadkowie ci pozostają w bliskich relacjach z powodem: A. S. (2) jest dziewczyną powoda (i była nią w czasie, kiedy dochodziło do zdarzeń, których dotyczy niniejsze postępowanie), a O. D. jest jej siostrą, zdaniem jednakże Sądu te bliskie więzi nie mogą podważyć wiarygodności zeznań świadków, albowiem nawet tak bliskie relacje nie uzasadniają narażania się świadków na odpowiedzialność karną za składanie fałszywych zeznań. O wiarygodności zeznań tych osób świadczy również w ocenie Sądu fakt, że zarówno A. S. (2), jak i O. D. nadal są studentkami (...) J. K. w K., co więcej, obie studiują na tym samym wydziale i kierunku, na którym studiował powód, ewentualne zatem fałszywe zeznania co do przebiegu zdarzeń na uczelni, a konkretnie na Wydziale S., mogłyby spowodować również negatywne konsekwencje w zakresie chociażby odpowiedzialności dyscyplinarnej, a w konsekwencji w zakresie możliwości ukończenia wybranych studiów. Nadto zauważyć należy, że zeznania w/w świadków znajdują potwierdzenie w zeznaniach innych osób, np. fakt, ze to M. K. przekazał innym wykładowcom informację o skreśleniu powoda z listy studentów potwierdziła świadek J. Z..

Jeżeli chodzi o zeznania świadka K. K. (1) stwierdzić należy, że zeznania te są zbieżne z zeznaniami świadków A. S. (2) i O. D., nadto zdaniem Sądu świadek nie miała żadnego interesu, by fałszywie zeznawać w celu korzystnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dla powoda.

Co do zeznań świadków B. M. (matki powoda) i A. N. (ciotki powoda) wskazać należy, że stały się one podstawą ustalenia stanu faktycznego przede wszystkim co do reakcji powoda na sytuację na uczelni, jej wpływu na zachowanie powoda, kontakty społeczne i stan jego zdrowia. Co do pozostałych okoliczności, o jakich zeznawali świadkowie wskazać bowiem należy, że nie byli oni bezpośrednimi świadkami wydarzeń, a wiedzę o nich czerpali głownie od powoda.

Jeżeli chodzi o zeznania świadka J. Z. zdaniem Sadu brak jest podstaw do kwestionowania ich wiarygodności w zakresie tego, w jakiej formie świadek uzyskała informację o skreśleniu powoda z listy studentów, kto tę informację jej przekazał i jaki miało to wpływ na możliwość dokończenia przez powoda praktyk studenckich.

Zeznania świadka K. J. (2) stały się podstawą poczynienia ustaleń co do prowadzenia przez niego do czerwca 2020 r. zajęć z przedmiotu „Historia muzyki” oraz przekazania studentom zakresu obowiązującego do zaliczenia materiału i pytań na zaliczenie.

Zeznania świadka E. P. miały znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie co do okoliczności przekazania przez M. K. informacji o skreśleniu powoda z listy studentów.

Na wiarę zdaniem Sądu zasługują zeznania świadka B. J. (1) co do działań podjętych przez M. K. w przedmiocie dopuszczenia się przez powoda plagiatu w zakresie zadanych prac domowych, w szczególności przyczyn podpisania przez świadka notatki o określonej treści – zeznania świadka w tym zakresie są bowiem konsekwentne i zbieżne z ustaleniami Komisji Dyscyplinarnej, której postępowanie zakończyło się odmową wszczęcia postepowania dyscyplinarnego wobec powoda. W zakresie zeznań świadka dotyczących sposobu traktowania powoda przez M. K., zeznania te są zaś zbieżne z zeznaniami świadków A. S. (2), O. D. i K. K. (1).

Co do zeznań świadka K. Z. były one zbieżne z dowodami z dokumentów w postaci pism kierowanych do niej przez powoda i udzielanych przez nią odpowiedzi.

Zeznania świadka M. Z. stały się podstawą poczynienia ustaleń jedynie co do okoliczności wyznaczenia powodowi dwóch terminów zaliczeń warunkowych oraz obecności świadka na tych terminach jako Prodziekana ds. (...), a to z uwagi na powzięcie przez świadka informacji o konflikcie powoda z wykładowcą. Również zeznania świadków A. Ś. (1) i P. Ł. stanowiły podstawę do poczynienia ustaleń w zakresie wyznaczenia powodowi dodatkowych terminów zaliczeń, osób przeprowadzających zaliczenia i ich przebiegu.

Co do zeznań świadka W. Ł. wskazać należy, że stały się one podstawą poczynienia ustaleń co do zaistnienia konfliktu pomiędzy powodem a M. K. (okoliczność ta wynika bowiem z zeznań innych świadków), a także co do okoliczności udzielania przez świadka wsparcia powodowi. Znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie nie miały zeznania świadka w tej części (dość zresztą emocjonalnej), w której świadek podważał kompetencje M. K. do prowadzenia zajęć z określonych przedmiotów, jego braku kwalifikacji do nauczania na uczelni wyższej.

Jeżeli chodzi o zeznania świadka M. K., Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka w tym zakresie (k. 441), w jakim twierdził, on, ze wyznaczył we wrześniu 2020 r. zaliczenie z przedmiotu przejętego do prowadzenia po K. J. (2). Świadek w tym zakresie zeznania swoje popierał faktem, ze informacja o zaliczeniu zamieszczona była na stronie internetowej Katedry (...). Jak zaś wynika z przedłożonego przez samą stronę pozwaną wydruku ze strony internetowej (k. 409), na stronie internetowej Katedry (...) zamieszczona została jedynie informacja, że M. K. ma termin dyżuru w sesji poprawkowej w dniu 24 września 2020 r. od godziny 9.00 do godziny 13.00 – w przedmiotowej informacji nie znalazło się stwierdzenie o przeprowadzaniu na terminie dyżuru zaliczenia z jakiegokolwiek przedmiotu, informacji o terminie dyżuru w żaden sposób nie można więc utożsamiać z informacją o terminie zaliczenia. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka również w tej części, w jakiej twierdził on, ze jego stosunek do powoda był prawidłowy, albowiem zmiana stosunku świadka do powoda w czasie, kiedy powód rozpoczął kwestionowanie prawidłowości działań wykładowcy dotyczących wyznaczenia terminu zaliczenia i sposobu jego przeprowadzenia, wynika z zeznań wyżej wskazanych świadków będących studentami na tym samym kierunku, co powód i uczestniczącymi wspólnie z powodem w zajęciach prowadzonych przez świadka. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka również w tej części (k. 442 odwrót) w jakiej świadek wskazał, że intencję przekazania innym wykładowcom informacji o skreśleniu powoda z listy studentów było nie to, by powodowi uniemożliwić składanie zaliczeń, lecz by przy układaniu planu zajęć i podziału na grupy wykładowcy nie przejmowali się ewentualnymi kolizjami w planie dotyczącymi powoda. Z zeznań świadka J. Z. wynika jednoznacznie, że w trakcie tworzenia grup i przypisywania studentów do poszczególnych grup, informację o skreśleniu powoda z listy studentów świadek otrzymała od M. K., świadkowi nie została przedstawiona żadna formalna decyzja, a informacja ta skutkowała niedopuszczeniem powoda do odbycia praktyki.

Sąd poczynił również ustalenia faktyczne w oparciu o dowód z przesłuchania stron, ograniczony do przesłuchania powoda, którego zeznaniom dał wiarę jako zbieżnym z wyżej omówionym jako wiarygodny materiałem dowodowym.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo P. M. przeciwko Uniwersytetowi J. K. w K. częściowo zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu pozwanego dotyczącego braku jego legitymacji procesowej biernej w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na pozew pozwany wskazywał bowiem, ze ewentualnych, rzekomych naruszeń dóbr osobistych powoda dopuszczał się M. K.. Zauważyć jednakże należy, że M. K. był i jest pracownikiem pozwanego (...), a zatem odpowiedzialność pozwanego znajduje oparcie w treści przepisu art. 430 k.c., jak również pozwany odpowiada zdaniem Sądu za własne działania/zaniechania, o czy mowa będzie w dalszej części uzasadnienia.

Zgodnie z treścią art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Jak wynika z przytoczonego przepisu polskie prawo nie przewiduje zamkniętego katalogu dóbr chronionych prawnie. Pojęcie dobra osobistego łączy się z niemajątkowymi, indywidualnymi wartościami świata uczuć, stanami życia psychicznego. Z kolei ochrona dóbr osobistych związana jest z zapewnieniem bezpieczeństwa przed naruszeniem tych wartości ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 24.02.2016 r., I ACa 1630/15, LEX nr 2022475). Stosownie do art. 24 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

Oceniając czy nastąpiło naruszenie dóbr osobistych, sąd winien ocenić, czy na skutek działania osoby, przeciwko której skierowane jest roszczenie powód miał wystarczającą podstawę do negatywnych odczuć, przy uwzględnieniu nie tylko jego osobistych przeżyć, ale także przeciętnej, obiektywnej reakcji innych osób ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 października 2012 r., I ACa 528/12, LEX nr 1237873). Naruszenie dóbr osobistych ujmować należy w kategoriach zobiektywizowanych, ponieważ polega ono na naruszeniu obiektywnych, chronionych prawem stanów rzeczy. Obiektywnymi kryteriami, które powinny być stosowane na tej płaszczyźnie są oceny społeczne, wynikające z istniejącej świadomości prawnej, zasad współżycia społecznego i zasad moralnych, a także element pewnej typowej, przeciętnej reakcji, co uzasadnia ochronę tylko typowego interesu, a nie interesu ujętego indywidualistycznie ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23.06.2017 r., VI ACa 1677/15, LEX nr 2365565).

Do najważniejszych dóbr osobistych, które wyraźnie wymienia art. 23 k.c., należy cześć jako wartość właściwa każdemu człowiekowi oraz jego godność. Godność osobista jest określana mianem czci wewnętrznej, co obejmuje wyobrażenie człowieka o własnej wartości oraz oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi. Natomiast dobre imię jest określane mianem czci zewnętrznej, co obejmuje opinię, jaką o człowieku mają inne osoby - cześć, dobre imię, dobra sława człowieka są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie czci może nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące ją narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. Przy ocenie naruszenia czci należy mieć na uwadze nie tylko subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale także obiektywną reakcję w opinii społeczeństwa. W wypadku naruszenia dóbr osobistych polegających na obrazie czci uwzględnić należy nie tylko znaczenie słów, ale również kontekst sytuacyjny, którym zostały użyte ( por. wyrok SN z dnia 23 maja 2002 r. IV CKN 1076/00, OSNC 2003/9/121). W nauce prawa przeważa pogląd, że zarówno przy wyjaśnianiu istoty dobra osobistego, jak i jego naruszenia należy posługiwać się kryterium obiektywnym , odwołującym się do przyjętych w społeczeństwie ocen. Tak więc ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, jakim jest stan uczuć nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości zainteresowanego, czyli na podstawie subiektywnej oceny. Kryteria oceny naruszenia muszą być poddane obiektywizacji, a mianowicie uwzględnić trzeba odczucia szerszego grona uczestników i powszechnie przyjmowane, a zasługujące na akceptację normy postępowania (obyczaj, tradycja, itp.). Nie jest przy tym bez znaczenia motywacja działań sprawcy naruszenia. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1997 r. III CKN 33/97 OSNC 1997/6-7/93).

Przepis art. 24 § 1 k.c. rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Przepis formułuje również domniemanie prawne bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Domniemanie to podlega obaleniu przez wykazanie uprawnienia do określonego działania. Przy czym bezprawność działania należy pojmować w sensie obiektywnym, bez włączania w jego treść elementu subiektywnego winy.

Przesłanka bezprawności ujmowana w prawie cywilnym dosyć szeroko. Otóż – jako działanie bezprawne przyjmuje się każde działanie człowieka, które pozostaje w sprzeczności z normami prawnymi, z porządkiem prawnym, z zasadami współżycia społecznego. Bezprawne jest każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je, a do okoliczności wyłączających bezprawność działania zalicza się - działanie w ramach porządku prawnego, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego. Za bezprawne należy uznać także takie działanie, którego nie usprawiedliwiają szczególne okoliczności, a do takich zaliczyć można działanie w ramach porządku prawnego, wykonywanie prawa podmiotowego, działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego (por. m. in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1989 r., II CR 419/89, OSP 1990, z. 11-12, poz. 377).

Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd ustala w pierwszej kolejności, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustala, czy działanie pozwanego było bezprawne.

W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało więc odpowiedzieć na pytanie, czy pozwany (...) J. K. w K. naruszył jakieś dobro osobiste powoda P. M., a jeżeli tak, to jakie a następnie czy naruszenie to było bezprawne i zawinione przez pozwanego.

Zgodnie z treścią art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Stwierdzić zatem należy, iż do najważniejszych dóbr osobistych, które wymienia przede wszystkim Konstytucja, ale które wymienia wyraźnie również art. 23 k.c., należy cześć jako wartość właściwa każdemu człowiekowi, która obejmuje wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego - może więc nastąpić przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące ją narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności.. Cześć człowieka obejmuje dwa aspekty: dobre imię (cześć zewnętrzna) i godność (cześć wewnętrzna). Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka (art. 30 Konstytucji RP). Konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Naruszenie godności (zniewaga - art. 216 k.k.) polega z reguły na ubliżeniu komuś lub obraźliwym zachowaniu wobec niego, zaś naruszenie dobrego imienia (zniesławienie - art. 212 k.k.) polega na pomówieniu o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć tę osobę w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności.

Odnosząc powyższe rozważania do realiów przedmiotowej sprawy wskazać należy, że do naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci jego godności i czci nie doszłoby, gdyby zaliczenie z przedmiotu „Historia muzyki” zostało przeprowadzone w sposób zgodny z procedurami, przepisami ustanowionymi przez sam pozwany (...). Jak bowiem wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zgodnie z § 10 ust. 1 regulaminu studiów uczelni, rok akademicki rozpoczyna się 1 października i trwa do 30 września następnego roku i obejmuje:

1. dwa okresy zajęć dydaktycznych (semestr zimowy i semestr letni), trwające nie krócej niż 15 tygodni każdy,

2. dwie sesje egzaminacyjne wolne od zajęć (zimowa i letnią), trwające nie krócej niż 12 dni każda,

3. dwie poprawkowe sesje egzaminacyjne (zimowa i letnią), trwające nie krócej niż 9 dni każda,

4. przerwę międzysemestralną, poprzedzającą poprawkową sesję egzaminacyjną w semestrze zimowym nie krótszą niż 5 dni,

5. praktyki zawodowe, których rodzaje i czas trwania określa program studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu.

§ 10 ust. 7 regulaminu stanowi zaś, iż harmonogramy zajęć dydaktycznych dla studiów stacjonarnych są podawane do wiadomości studentów i osób prowadzących zajęcia dydaktyczne w informatycznym systemie obsługi toku studiów nie później niż trzy dni przed rozpoczęciem semestru, a harmonogramy egzaminów nie później niż tydzień przed rozpoczęciem sesji egzaminacyjnej.

Nadto w dniu 29 marca 2019 r. Rektor uczelni wydał zarządzenie nr (...) w sprawie szczegółowej organizacji roku akademickiego 2019/2020 na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych i zgodnie z treścią § 2 zarządzenia, terminy w semestrze letnim określono w następujący sposób: zajęcia dydaktyczne 27 lutego 2020 r. - 8 kwietnia 2020 r., wakacje wiosenne 9 kwietnia 2020 r. – 14 kwietnia 2020 r., zajęcia dydaktyczne c.d. 15 kwietnia 2020 r. – 19 czerwca 2020 r., dni wolne od zajęć dydaktycznych 12 czerwca 2020 r., letnia sesja egzaminacyjna 20 czerwca 2020 r. – 3 lipca 2020 r., wakacje letnie 4 lipca 2020 r. – 15 września 2020 r., poprawkowa sesja egzaminacyjna semestru letniego 16 września 2020 r. – 24 września 2020 r., okres na podjęcie indywidualnych decyzji dotyczących zaliczenia roku akademickiego 2019/2020 25 września 2020 r. – 28 września 2020 r. Podkreślić przy tym należy, że powyższych terminów nie zmieniło wydane w dniu 11 maja 2020 r. zarządzenie nr (...), albowiem modyfikacja terminów dotyczyła jedynie zajęć dydaktycznych, które nie mogły być odbyte zdalnie, co w przedmiotowej sytuacji nie miało miejsca.

Tymczasem, jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w letniej sesji egzaminacyjnej nie został w ogóle wyznaczony termin zaliczenia z przedmiotu „Historia muzyki z literaturą muzyczną”. Zdaniem Sądu usprawiedliwieniem tego zaniechania nie może być fakt, że dotychczasowy wykładowca K. J. (2) złożył wniosek o rozwiązanie łączącej go z uczelnią umowy zlecenia, a w jego miejsce prowadzenie ćwiczeń z tego przedmiotu - pozostałych do zrealizowania 10 godzin - przejął M. K.. Już sam fakt, ze w dacie 29 czerwca 2020 r. pozostało niezrealizowanych 10 godzin ćwiczeń z przedmiotu świadczy o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu uczelni, skoro zgodnie z harmonogramem, zajęcia dydaktyczne powinny się zakończyć w dniu 19 czerwca 2020 r., a zatem wprowadzenie w dniu 29 czerwca 2020 r. przez Dziekana Wydziału oraz kierownika Katedry (...) aneksu do arkusza organizacji zajęć dydaktycznych poprzez skreślenie 10 godzin zajęć – ćwiczeń z prowadzącym K. J. (2) i wprowadzenie 10 godzin zajęć (ćwiczeń) z M. K., nie mogło skutkować zmianą harmonogramu zajęć dydaktycznych – w dacie 29 czerwca 2020 r. nie powinny odbywać się zajęcia dydaktyczne, lecz powinna się już odbywać letnia sesja egzaminacyjna.

Nadto z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że M. K. nie oparł się na materiałach udostępnionych studentom przez poprzedniego wykładowcę, lecz przekazał studentom własne materiały do zaliczenia, przy czym (co sam przyznał) uczynił to dopiero we wrześniu 2020 r., kiedy trwała już poprawkowa sesja egzaminacyjna semestru letniego (16 września 2020 r. – 24 września 2020 r.). Co więcej, M. K. we wrześniu 2020 r. nie wyznaczył w sposób formalny terminu zaliczenia - na stronie internetowej Katedry (...) zamieszczona została jedynie informacja, że M. K. ma termin dyżuru w sesji poprawkowej w dniu 24 września 2020 r. od godziny 9.00 do godziny 13.00, której to informacji nie sposób utożsamić z wyznaczeniem terminu zaliczenia. Do wyznaczenia terminu doszło zaś w całkowicie niesformalizowany sposób, sposób, który zdaniem Sądu co najmniej utrudniał, jeżeli nie umożliwiał studentom wzięcie udziału w zaliczeniu: jedna ze studentek - A. S. (2) spotkała przypadkowo w Katedrze (...) M. K., zapytała go wówczas o termin zaliczenia z przedmiotu „Historia muzyki” i uzyskała informację, że termin ten odbędzie się za dwa dni, w dniu 24 września 2020 r., a M. K. poprosił ją również o przekazanie powyższej informacji pozostałym studentom z roku.

W takiej więc sytuacji nie sposób czynić powodowi zarzutu dotyczącego zgłaszania przez niego nieprawidłowości w wyznaczeniu terminu zaliczenia, problemów z umówieniem się na termin w innym dniu z uwagi na brak możliwości stawienia się na wyznaczony termin w dniu 24 września 2020 r.

Jak zaś wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, po tym, jak w składanych przez siebie pismach powód zaczął kwestionować prawidłowość działań M. K. w, stosunek M. K. do powoda uległ zmianie. M. K. w trakcie zajęć przekazywał studentom informacje, że jeden ze studentów składa pisma dotyczące jego osoby, wskazywał na konieczność oczyszczenia atmosfery, od nieobecność powoda użył sformułowania, że powód jest jego „oprawcą”, na zajęciach M. K. zaczął traktować powoda w odmienny sposób od pozostałych studentów - dla powoda stał się oschły, przerywał wypowiedzi powoda (powód ma wadę wymowy – jąka się), nie udzielał odpowiedzi na pytania zadawane przez powoda. Atmosfera, jaka powstała wokół osoby powoda sprawiła, że znaczna część studentów zaczęła unikać z nim kontaktu, nie podejmowała z nim rozmów. Nadto po tym, jak decyzją Rektora uczelni z dnia 24 lutego 2021 r. powód został skreślony z listy studentów, M. K. poinformował innych wykładowców o skreśleniu powoda z listy studentów, mimo że przedmiotowa decyzja nie była ostateczna, w związku z czym powód nie został dopuszczony do zaliczeń i odbycia praktyki - powód miał do zaliczenia praktykę u J. Z. w postaci przeprowadzenia lekcji, pierwszej praktyki nie zaliczył, natomiast do przeprowadzenia drugiej lekcji nie został dopuszczony z uwagi na otrzymanie przez J. Z. od M. K. ustnej informacji o skreśleniu powoda z listy studentów. Sam zaś M. K. przestał wówczas wyczytywać powoda podczas sprawdzania listy obecności, choć odnotowywał na liście obecność powoda.

Zdaniem Sądu powyższe działania (a raczej zaniechania) Uczelni polegające na nieprawidłowościach w wyznaczaniu terminu zaliczeń oraz niepodejmowaniu realnych działań dotyczących osoby M. K., sposobu, w jaki M. K. zaczął traktować powoda, doprowadziły do bezprawnego naruszenia dobra osobistego powoda w postaci jego godności, jego czci wewnętrznej obejmującej wyobrażenie o własnej wartości. Działania te naruszyły również dobre imię powoda, wobec którego M. K. użył sformułowania „oprawca” i wobec którego wywołane zostało wrażenie, że to on odpowiada za trudną atmosferę w Wydziale – powód spotykał się wręcz z sugestiami, że jego działania mogą doprowadzić do tego, że inni studenci będą mieć problemy z uzyskaniem zaliczeń z przedmiotów prowadzonych przez M. K..

Jeżeli chodzi o naruszenie dobra osobistego powoda w postaci jego prawa do wizerunku zdaniem Sądu do takowego naruszenia nie doszło. M. K. nagrywał bowiem zajęcia prowadzone za pośrednictwem platformy M. T., co było zgodne obowiązującym wówczas zarządzeniem Rektora z dnia 30 września 2020 r. w sprawie zdalnego prowadzenia zajęć dydaktycznych oraz przeprowadzania zaliczeń, egzaminów i egzaminów dyplomowych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość.

Co do wskazywanych przez powoda w punkcie 2 pozwu dóbr osobistych w postaci samorealizacji w sferze naukowej, umiejętności i działalności artystycznej, twórczości artystycznej wskazać z kolei należy, że powód jako student I a następnie II roku nie prowadził działalności naukowej i artystycznej, nie był też twórcą, dlatego też nie mogło dojść do naruszenia jego dóbr osobistych w tym zakresie.

Jeżeli chodzi o wskazywane w pozwie dobro osobiste w postaci wolności wyboru wykształcenia i zawodu wskazać z kolei należy, że jakkolwiek przepis art. 23 k.c. ustanawia otwarty katalog dóbr osobistych, tak w ramach istniejących instrumentów ochrony cywilnoprawnej, ochrona dóbr osobistych ma charakter wyjątkowy, w związku z czym sięganie do jej mechanizmów powinno następować z odpowiednią ostrożnością i powściągliwością, bez tendencji do sztucznego poszerzania katalogu tych dóbr. Zdaniem Sadu brak jest więc podstaw do kreowania na gruncie przepisu art. 23 k.c. tego rodzaju dobra osobistego, jakiego ochrony domaga się powód. Nawet jednakże przy przyjęciu, ze istnieje dobro osobiste w postaci wolności wyboru wykształcenia i zawodu, zdaniem Sądu powództwo w tym zakresie nie zasługiwałoby na uwzględnienie. Za naruszenie tego dobra osobistego uznać by bowiem należało skreślenie powoda z listy studentów, jednakże decyzja Rektora o skreśleniu powoda z listy studentów jest prawomocna i ostateczna – skarga powoda została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 25 stycznia 2022 r., a zatem działania Uczelni w tym zakresie nie można uznać za bezprawne.

Co do konsekwencji naruszenia dóbr osobistych powoda wskazać należy, iż podług stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z dnia 4 lutego 1969 r., sygn. akt I CR 500/67, z ustawowego sformułowania (art. 24 par. 1 zd. 2 k.c.), że pokrzywdzony może od naruszającego dobro żądać czynności „potrzebnych" do usunięcia skutków naruszenia, wynika wymóg adekwatności takiej czynności do wynikłych konkretnych skutków naruszenia. Zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 1 zd. 1 i 2 k.c., ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne, zaś w razie dokonanego naruszenia, może także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie.

Z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika, iż powód mógł żądać złożenia określonego oświadczenia od naruszyciela ich dóbr osobistych, takiego oświadczenia, które doprowadzić winno do usunięcia skutków naruszenia. Sposób ochrony przewidziany w art. 24 § 1 zd. 2 k.c. polega na wykonaniu stosownych czynności, których ustawa wyczerpująco nie określa, podając jedynie tytułem przykładu, że może to być złożenie oświadczenia o odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Dopuszczalne są więc różnego rodzaju czynności, dostosowane do postaci dóbr osobistych, intensywności i charakteru ich naruszeń. Żądanie dopełnienia oznaczonej czynności podlega ocenie sądu pod względem jej celowości w konkretnym przypadku, zgodności z prawem i z zasadami współżycia społecznego. Treść i forma oświadczenia, które ma spełniać funkcję usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego, zależą od okoliczności sprawy.

Z uwagi na okoliczności sprawy zdaniem Sądu adekwatnym (do rodzaju naruszonych dóbr osobistych) środkiem usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda będzie złożenie przez pozwanego oświadczenia o treści: (...) J. K. w K. przeprasza Pana P. M. za naruszenie jego dóbr osobistych w postaci dobrego imienia i godności” poprzez opublikowanie oświadczenia na portalu (...) oraz poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Katedry (...) w formie papierowej, zgodnie z żądaniem powoda na okres trzech miesięcy.

Co do treści oświadczenia wskazać w tym miejscu należy, iż przepis art. 24 § 1 k.c. pozostawia ocenie sądu kwestię, czy żądana przez powoda treść i forma oświadczenia jest odpowiednia i celowa do usunięcia skutków naruszenia, co prowadzi do wniosku, że sąd może kształtować treść oświadczenia także przez uściślenie sformułowań. To także sąd ostatecznie decyduje o miejscu, liczbie i sposobie publikacji oświadczeń o przeproszeniu stosownie do okoliczności konkretnego przypadku, równoważąc interesy pokrzywdzonego z jednej strony, aby zapewnić mu najszersze i najbardziej satysfakcjonujące zadośćuczynienie moralne oraz pozwanego z drugiej strony tak, aby z kolei nie stosować wobec niego nadmiernej i nieusprawiedliwionej okolicznościami danego przypadku represji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt I CSK 540/12, por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2016 r., sygn. akt I CSK 90/15; 10 września 2009 r., sygn. akt V CSK 64/09; z dnia 9 maja 2011 r., sygn. akt I CSK 497/10; z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV CSK 587/10 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt I ACa 954/16).

Na zasadach przewidzianych w Kodeksie cywilnym pokrzywdzony może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (art. 24 § 1 k.c. in fine). Zgodnie z art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Zasądzenie zadośćuczynienia ma charakter fakultatywny i to od oceny Sądu zależy czy w sprawie zasadne jest przyznanie pokrzywdzonemu ochrony prawnej w takiej formie.

Mając na uwadze realia tej sprawy należało uznać, że zachodziły wszystkie przesłanki odpowiedzialności pozwanego za krzywdę powoda, który powinien ponieść konsekwencje finansowe swojego zachowania i zrekompensować wyrządzoną powodowi krzywdę. W tej sytuacji należało przesądzić, czy w okolicznościach sprawy żądana forma rekompensaty krzywdy jest uzasadniona. Przy ocenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia i długość okresu doznawania przez pokrzywdzonego ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem (krzywda). Jednocześnie przypomnieć należy, że zakres krzywdy należy oceniać nie według subiektywnego odczucia pokrzywdzonego, ale według miar zobiektywizowanych, odwołujących się nie tylko do tych odczuć, ale przede wszystkim do obiektywnego postrzegania tej krzywdy w odbiorze społecznym. Odnosząc się do wskazanych wyżej przesłanek, należy przypomnieć, że w przypadku powoda zostały naruszone jedne z najistotniejszych dóbr osobistych, a charakter doznawanej przez powoda odbił się na jego zdrowiu – zmuszony był podjąć leczenie psychiatryczne, pogłębiła się jego wada wymowy, pogorszyły kontakty społeczne, relacje z innymi studentami.

Z uwagi na powyższe przyznanie powodowi kwoty od pozwanego 10 000 zł Sąd uznał za zasadne. W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo o zadośćuczynienie jaki wygórowane. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1 k.c., zasądzając je na rzecz powoda od dnia wniesienia pozwu.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punktach I, II i III wyroku.

Jeżeli chodzi o zadanie powoda nakazania pozwanemu działań polegających na naruszaniu jego dóbr osobistych, w tym:

a)  wizerunku z uwagi na bezprawne wykorzystywanie wizerunku powoda oraz zakazanie nagrywania, udostępniania i rozpowszechniania wizerunku powoda,

b) dobrego imienia, godności studenckiej, wolności wyboru wykształcenia i zawodu, samorealizacji w sferze naukowej i działalności naukowej, twórczości artystycznej,

to powództwo w tym zakresie zostało oddalone w całości.

Zgromadzony bowiem w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, by pozwany w dalszym ciągu dopuszczał się naruszania dóbr osobistych powoda bądź też istniało jakiekolwiek ryzyko zaistnienia takich naruszeń w przyszłości.

Niezasadnym zdaniem Sądu jest również żądanie przez powoda zasądzenia na jego rzecz odszkodowania w kwocie 10 000 zł. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 6 k.c. to na powodzie ciążył obowiązek dowiedzenia, że na skutek naruszenia jego dóbr osobistych poniósł szkodę oraz do wykazania wysokości szkody. Tymczasem powód w uzasadnieniu pozwu (k. 12) ograniczył się do stwierdzenia, że ponosi bardzo wysokie koszty opieki medycznej z uwagi na rozstrój zdrowia spowodowany doświadczeniem mobbingu, dyskryminacji i naruszeniem dóbr osobistych, a to z uwagi na konieczność podjęcia terapii psychiatrycznej i psychologicznej oraz korzystanie z prywatnych wizyt. Powód nie wykazał jednakże, ile takowych wizyt odbył i jaki był ich koszt, nie wykazał także jakiejkolwiek innej szkody, jakiej miałby doznać na skutek naruszenia jego dóbr osobistych przez stronę pozwaną.

Z powyższych względów orzeczono jak w punkcie III wyroku.

Na zasadzie art. 100 k.p.c., wobec częściowego uwzględnienia żądań powoda, Sąd zniósł koszty procesu pomiędzy stronami. Wskazać należy, że zdaniem Sądu charakter niniejszej sprawy, rodzaj zgłoszonych przez powoda roszczeń, nie uzasadnia stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu między stronami z uwzględnieniem proporcji, w jakich strony wygrały i przegrały sprawę (w szczególności w zakresie żądania zapłaty). Co do zasady bowiem strona pozwana naruszyła dobra osobiste powoda, a powodowi w niniejszym postępowaniu udzielono z tego tytułu ochrony.

W punkcie V wyroku orzeczono o obowiązku uiszczenia nieuiszczonych kosztów sądowych. Na nieuiszczone koszty sądowe w niniejszej sprawie w łącznej kwocie 612,56 zł złożyły się:

- kwota 18,26 zł tytułem zwrotu kosztów podróży świadka A. K. (k. 459),

- kwota 250 zł tytułem zwrotu kosztów podróży świadka A. N. (k. 460),

- kwota 344,30 zł tytułem zwrotu kosztów podróży świadka W. Ł. (k. 477).

Na zasadzie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych kwotę tę nakazano pobrać od strony pozwanej, albowiem tę stronę co do zasady zdaniem Sądu należy uznać za przegrywającą sprawę wobec ustalenia, że dopuściła się ona naruszenia dóbr osobistych powoda.

SSO Katarzyna Latała

Z: odpisy uzasadnienia wraz z odpisami wyroku doręczyć wraz z informacją, że w związku z przedłużeniem terminu do sporządzenia uzasadnienia termin do wniesienia apelacji wynosi 3 tygodnie:

- pełnomocnikowi powoda adw. K. K. (3),

- pełnomocnikowi strony pozwanej r. pr. R. W..

SSO Katarzyna Latała