Uzasadnienie z 24 czerwca 2025, sygn. IV Ka 140/25

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 140 / 25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 20 grudnia 2024 roku o sygnaturze akt II K 353 / 24

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

1.  podniesione w apelacji obrońcy zarzuty mającej wpływ na treść zaskarżonego wyroku obrazy przepisów postępowania, tj. art.: 7 kpk i 410 kpk kpk oraz błędnych ustaleń faktycznych;

2.  podniesione w apelacji prokuratora zarzuty mających wpływ na treść zaskarżonego wyroku błędnych ustaleń faktycznych oraz rażącej niewspółmierności środków karnych wskutek zastosowania warunkowego umorzenia postępowania karnego oraz odstąpienia od orzeczenia wobec oskarżonego środka karnego zakazu zajmowania stanowisk związanych z prowadzeniem kursów i egzaminowaniem na prawo jazdy.

☒ zasadne

☐ częściowo zasadne

☐ niezasadne

na podstawie art. 436 kpk odstąpiono od oceny zasadności tych zarzutów

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Ad. zarzutów z punktu 1.

Zarzuty te, niezależnie od ich nazwania i opisania, zmierzały do wykazania, że prawidłowa ocena wszystkich ujawnionych w sprawie dowodów, dokonana przy uwzględnieniu zasad wybrzmiewających z art. 2 kpk, 4 kpk, 7 kpk, 5 § 2 kpk oraz 410 kpk, winna prowadzić do ustaleń wskazujących na brak podstaw faktycznych do przypisania oskarżonemu zamiaru popełnienia występku z art. 271 § 1 kk, także w postaci zamiaru ewentualnego. Sąd odwoławczy zarzuty te uznał za skuteczne. Pamiętać bowiem należało, iż w występki z art. 271 kk mogą być popełnione wyłącznie umyślnie, przy czym możliwe są obie formy zamiaru, tj. zarówno zamiar bezpośredni, jak i ewentualny. Sprawca musi zatem obejmować swoją świadomością nie tylko swój status, ale przede wszystkim sam fakt, że poświadcza nieprawdę w dokumencie. Nie zrealizuje zatem znamion tego występku, kto wystawia obiektywnie poświadczający nieprawdę dokument, ale pozostając w przekonaniu – nawet, jeśli błędnym – o prawdziwości treści objętej poświadczeniem ( por. komentarz do art. 271 kk w: M. Królikowski, R. Zawłocki, (red.) Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do artykułów 222–316, wyd. 5, 2024, Legalis el. ). Innymi słowy, nawet jeśli ujęte w dokumencie, do jakiego odwołuje się przepis art. 271 kk, treści finalnie zostaną uznane za niezgodne z obiektywną rzeczywistością, to jeśli wystawcy dokumentu towarzyszyło przeświadczenie o ich prawdziwości, z racji braku spełnienia znamion tzw. strony podmiotowej, nie powinien on ponosić odpowiedzialności karnej w związku z omawianym występkiem, co oczywiście nie wyklucza odpowiedzialności innego rodzaju, w szczególności dyscyplinarnej bądź zawodowej, jako opartej na reżimie innych przesłanek, obejmujących także nieumyślność działania. Jakkolwiek więc poświadczenie, o jakim mowa w art. 271 § 1 kk odnosi się do faktów podlegających weryfikacji w kategoriach prawdy i fałszu, to jednak jeśli fakty objęte poświadczeniem – obiektywnie nawet niezgodne z rzeczywistością – są pochodną oceny wystawcy dokumentu przeświadczonego o ich prawdziwości, odpowiedzialność z art. 271 § 1 kk nie może się zrealizować.

Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy – nawet, gdyby w ślad za wynikami postępowania administracyjnego, które doprowadziło do unieważnienia przeprowadzonego przez oskarżonego egzaminu państwowego na prawo jazdy z udziałem W. K. przyjąć, że w związku z tym egzaminem wystąpiły opisywane w uzasadnieniu decyzji administracyjnej, a obciążające oskarżonego, uchybienia w ocenie sposobu jazdy osoby egzaminowanej, to nie oznacza to z góry, że takie, a nie inne wypełnienie przez niego arkusza przebiegu części praktycznej tego egzaminu było pochodną umyślności poświadczenia w nim nieprawdy ( w którejkolwiek z postaci zamiaru ). Jeśli bowiem oskarżony tkwił w przekonaniu, że w odniesieniu do spornych manewrów i sytuacji drogowych egzaminowana przez niego osoba albo nie popełniła błędów, względnie, że nie miały one aż takiej wagi i wymowy, aby przerwać lub zakończyć z negatywnym dla niej wynikiem egzamin, to nawet, jeśli jego ocena była błędną, nie dawało to podstaw do przypisania mu znamion występku z art. 271 § 1 kk.

Przechodząc w tym kontekście do realiów dowodowych niniejszej sprawy uwypuklić należy następujące kwestie. Po pierwsze, jeśli chodzi o najdalej idące zdarzenie podczas tego egzaminu, przybierające postać kolizji ( otarcia ) z innym pojazdem – jednoznaczna wymowa wszystkich zebranych dowodów wskazuje ( oraz przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustalenia faktyczne ), że do momentu wystawienia arkusza egzaminacyjnego oskarżony tkwił w przeświadczeniu, iż odpowiedzialną za to zdarzenie była kierująca pojazdem, który omijał pojazd egzaminacyjny. Emanacją tego przeświadczenia była odmowa wyrażenia zgody na przyjęcia odpowiedzialności przez oskarżonego na miejscu ( tak, w odniesieniu do odpowiedzialności własnej, jak i osoby egzaminowanej ), w konsekwencji której oskarżony – wobec analogicznego stanowiska drugiej strony – domagał się i oczekiwał interwencji policyjnej. Istotnym jest, że także przybyli na miejsce funkcjonariusze uznali, że ustalenie sprawstwa nie ma charakteru jednoznacznego i decyzję w tej materii odłożyli w czasie celem bardziej gruntownego zbadania sprawy. Także kontynuując jazdę egzaminacyjną już po zakończeniu czynności policyjnych na miejscu kolizji ( por. protokół oględzin z odtworzenia nagrania – k. 109 odwrót ) oskarżony wypowiadał do egzaminowanej słowa pozwalające na wniosek, iż nie obarczał jej odpowiedzialnością za zaistniałą kolizję. To, że finalnie zgodził się na zakończenie sprawy pouczeniom go, nie może rzutować dla niego w sposób negatywny na „ wsteczne ” ustalenia z zakresu strony podmiotowej, skoro zmiana stanowiska i przyjęcie pouczenia miało miejsce już po tym, gdy arkusz został przez niego wypełniony w sposób stwierdzający pozytywne zaliczenie egzaminu. Jeśli chodzi o wykonanie manewru omijania zaparkowanych w zatokach parkingowych samochodów, jaki w toku procedury administracyjnej związanej z unieważnieniem egzaminu także uznano za przeprowadzony w sposób, który winien prowadzić do wydania oceny negatywnej – z arkusza wynika, iż oskarżony manewr ten w istocie ocenił negatywnie. Uznał go jednak za uchybienie nie mające aż takiego ciężaru, by skutkowało ono przerwaniem egzaminu. Wobec faktu, iż ponowny tego rodzaju błąd przez osobę egzaminowaną popełniony już w dalszym toku egzaminu nie został, oskarżony nie uznał go za przeszkodę do wydania całościowej oceny pozytywnej. Nawet, jeśli ocena ta była błędną, to jawi się ona jako pochodną jego rzeczywistego przekonania, do czego prowadzi także wspomniane już nagranie, gdzie w rozmowie telefonicznej oskarżony przekazuje swojemu rozmówcy, że choć musiał zwolnić pojazd, to jednak podczas omijania nie doszło do „ zahaczenia lusterka ”, w związku z czym będzie kontynuował egzamin. Także w przypadku zarzutu braku zatrzymania się w związku z tzw. znakiem „ stop ” bezpośrednio przed przecięciem dróg, można oskarżonemu dać wiarę, iż ocenę manewru egzaminowanej nie ocenił jako jednoznacznie negatywnej, skoro pojazd został zatrzymany nieco wcześniej, w warunkach, które w jego przekonaniu pozwalały na ocenę bezpiecznego wjazdu na drogę uprzywilejowaną, albowiem rzeczywiście taki stan rzeczy nie jest sprzeczny z nagraniem z przebiegu egzaminu. Po drugie, z akt sprawy nie wyłania się żaden rozsądny powód, dla którego oskarżonego można byłoby posądzić, aby w przypadku tego akurat egzaminu zdecydował się na poświadczenie nieprawdy odnośnie jego przebiegu i wyniku. Pomimo takich prób, ani nie wykazano, ani nawet nie uprawdopodobniono, by oskarżonego z egzaminowaną łączyły jakiekolwiek więzi lub nieformalne kontakty, które tłumaczyłyby spojrzenie na W. K. tak łagodnym okiem. Oskarżony ( por. zeznanie P. J. – k. 185, zeznanie D. M. – k. 74 odwrót, k. 186 odwrót, opinia przełożonego – k. 194 ) przedstawiany jest jako wieloletni i doświadczony egzaminator, co do którego wiedzy merytorycznej i postawy etycznej nigdy nie było zastrzeżeń. Ma też opinię egzaminatora, który w zestawieniu do pozostałych egzaminatorów zatrudnionych w tej jednostce (...), wyróżnia się wysokim ( o ile nie najwyższym – por. zeznanie D. M. – k. 74 odwrót, 186 odwrót ) odsetkiem zaliczanych egzaminów, zatem tego rodzaju korzystne rozstrzygnięcie spornych zdarzeń w toku egzaminu W. K. mogło być podyktowane jego bardziej liberalnym podejściem do ocen kandydatów podczas egzaminu państwowego. Nie wykazano poprzez zestawienie przebiegu tego egzaminu z przebiegiem innych egzaminów z jego udziałem, aby w odniesieniu do W. K. oskarżony zastosował odmienne kryteria ocen, aniżeli wobec innych egzaminowanych przez niego osób. Nawet zatem, jeśli w ślad za wynikami postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o unieważnieniu tego spornego egzaminu uznać, że nie został on przez oskarżonego oceniony w sposób właściwy, to jednak sąd odwoławczy nie ma przekonania, że oskarżony uświadamiał sobie i co najmniej godził się na taki stan rzeczy. Tymczasem – co już wyżej wskazano – nie każde poświadczenie nieprawdy w wystawionym dokumencie stwarzać będzie podstawy do pociągnięcia funkcjonariusza publicznego do odpowiedzialności karnej. Warunkiem jest bowiem, by sprawca co najmniej godził się na to. Nawet więc, gdyby ostatecznie przyjąć, że oskarżony nie miał racji oceniając egzamin W. K. w taki, a nie inny sposób, to nie ma podstaw do wnioskowania, iż jego zamiarem objęte było poświadczenie nieprawdy. O ile zatem jego błędy w ocenie przebiegu egzaminu mogły stanowić – i stanowiły – podstawę do pociągnięcia go do odpowiedzialności dyscyplinarnej, to jednak nie oznacza to prawa do prostego przełożenia, że tym samym dopuścił się on także przestępstwa.

Wniosek

Obrońcy o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego czynów.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Co do opisanego wyżej wniosku obrońcy – powodów wyżej przedstawionych.

Co do wniosków apelacji prokuratorskiej – wobec uniewinnienia oskarżonego odnoszenie się do nich jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 436 kpk.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.11.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.11.

Przedmiot i zakres zmiany

0.0.1Poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego czynu.

Zwięźle o powodach zmiany

Z powodów wyżej przedstawionych.

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☒ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☒ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2

Wobec uniewinnienia oskarżonego, stosownie do treści art. 632 pkt 2 kpk, kosztami procesu w sprawie należało obciążyć Skarb Państwa.

7.  PODPIS