sygn. III K 306/19 10 lipca 2025 Sąd Okręgowy we Wrocławiu

Wyrok z 10 lipca 2025, sygn. III K 306/19

Data orzeczenia 10 lipca 2025

Sąd Sąd Okręgowy we Wrocławiu

Wydział III Wydział Karny

Przewodniczący Sędzia Marcin Sosiński

Tagi

#Sąd Okręgowy we Wrocławiu #III Wydział Karny #wyrok

Podstawa prawna

art. 5 kk art. 5 kpk art. 7 kpk art. 11 kk art. 12 kk art. 99 kpk art. 286 kk art. 294 kk

Pokaż pozostałe podstawy prawne (6)

art. 297 kk art. 297 kpk art. 389 kpk art. 391 kpk art. 424 kpk art. 632 kpk

Sygn. akt III K 306/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 lipca 2025 roku

Sąd Okręgowy we Wrocławiu III Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Marcin Sosiński

Protokolant: Wiktoria Walkowska

w obecności Prokuratora Arlety Pawłowskiej

po rozpoznaniu w dniach 4 czerwca 2020 roku; 10 lipca 2020 roku; 15 września 2020 roku; 15 października 2020 roku; 19 listopada 2020 roku; 17 grudnia 2020 roku; 12 stycznia 2021 roku; 18 lutego 2021 roku; 9 marca 2021 roku; 15 kwietnia 2021 roku; 20 maja 2021 roku; 17 czerwca 2021 roku;

9 sierpnia 2021 roku; 9 września 2021 roku; 30 września 2021 roku; 21 października 2021 roku; 16 grudnia 2021 roku; 3 lutego 2022 roku; 24 lutego 2022 roku; 31 marca 2022 roku; 28 kwietnia 2022 roku; 2 czerwca 2022 roku;

30 czerwca 2022 roku; 14 lipca 2022 roku; 6 października 2022 roku; 3 listopada 2022 roku; 8 grudnia 2022 roku; 19 stycznia 2023 roku; 9 lutego 2023 roku; 2 marca 2023 roku; 20 kwietnia 2023 roku; 11 maja 2023 roku; 29 czerwca 2023 roku; 10 sierpnia 2023 roku; 21 września 2023 roku; 12 października 2023 roku; 23 listopada 2023 roku; 14 grudnia 2023 roku; 11 stycznia 2024 roku; 8 lutego 2024 roku; 21 marca 2024 roku; 11 kwietnia 2024 roku; 16 maja 2024 roku; 27 czerwca 2024 roku; 1 sierpnia 2024 roku;

5 września 2024 roku; 26 września 2024 roku; 24 października 2024 roku; 28 listopada 2024 roku; 19 grudnia 2024 roku; 9 stycznia 2025 roku; 23 stycznia 2025 roku; 6 marca 2025 roku; 27 marca 2025 roku; 17 kwietnia 2025 roku; 8 maja 2025 roku; 5 czerwca 2025 roku; 2 lipca 2025 roku

we W.

sprawy:

1. J. L., syna M. i A. z domu H., urodzonego w dniu (...) w Ł.,

oskarżonego o to, że:

I. w okresie od sierpnia 2014 roku do 5 września 2016 roku we W., wspólnie i w porozumieniu z K. S. (1), K. D. i I. A., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, pełniąc funkcję prezesa zarządu spółki (...) Centrum (...)+ sp. z o.o. doprowadził Skarb Państwa reprezentowany przez (...) oraz Ministerstwo (...), pełniące rolę Instytucji Zarządzającej oraz reprezentowany przez (...) pełniące rolę Instytucji Pośredniczącej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości w kwocie nie mniejszej niż 21.932.513 złotych, pochodzących z finansowanego ze środków U. programu (...) Centrum (...) realizowanego na podstawie umowy o numerze (...).02.02.00-02-001 z dnia 23 września 2009 roku, którego przedmiotem było między innymi przygotowanie, zaprojektowanie, wybudowanie i uruchomienie w powyższej spółce laboratorium biologicznego o stopniu hermetyczności (...) (...) oraz laboratoriów farmaceutycznych działających zgodnie z systemem dobrej praktyki wytwarzania G. w ten sposób, że wprowadził pokrzywdzonego w błąd oraz wyzyskał jego błąd, nie informując pokrzywdzonego o ujawnionych usterkach technicznych laboratorium (...) oraz o ujawnionych wadach i nieprawidłowościach laboratoriów farmaceutycznych działających zgodnie z systemem dobrej praktyki wytwarzania G., polecił sporządzenie i przedłożył (...) za pośrednictwem podległego pracownika spółki, poświadczający nieprawdę dokument w postaci „(...)” z dnia 25 stycznia 2016 roku dotyczący okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego, wskazujący na zrealizowanie celów programu oraz wbrew obowiązkowi nie informował pokrzywdzonego o sytuacji mającej wpływ na ograniczenie lub wstrzymanie finansowania w postaci okoliczności, że laboratorium (...) z uwagi na usterki techniczne nie funkcjonuje i nie może funkcjonować, a laboratoria farmaceutyczne działające zgodnie z systemem dobrej praktyki wytwarzania G. z uwagi na błędy projektowe i konstrukcyjne nie mogą funkcjonować w standardzie G.

tj. o czyn z art.286 § 1 k.k. i art.297 § 1 i 2 k.k. w zw. z art.294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. art.12 § 1 k.k.

2. K. S. (1) (S.), syna R. i D. z domu R., urodzonego w dniu (...) w W.,

oskarżonego o to, że:

II. w okresie od września 2015 roku do 5 września 2016 roku we W., wspólnie i w porozumieniu z J. L., K. D. i I. A., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, pełniąc funkcję członka zarządu spółki (...)+ sp. z o.o. doprowadził Skarb Państwa - (...), a także Ministerstwo (...) pełniące rolę Instytucji Zarządzającej oraz reprezentowany przez (...) pełniące rolę Instytucji Pośredniczącej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości w kwocie nie mniejszej niż 21.932.513 złotych, pochodzących z finansowanego ze środków U. programu (...) Centrum (...) realizowanego na podstawie umowy o numerze (...).02.02.00-02-001 z dnia 23 września 2009 roku, którego przedmiotem było między innymi przygotowanie, zaprojektowanie, wybudowanie i uruchomienie w powyższej spółce laboratorium biologicznego o stopniu hermetyczności (...) 3 oraz laboratoriów farmaceutycznych działających zgodnie z systemem dobrej praktyki wytwarzania G., w ten sposób, że wprowadził pokrzywdzonego w błąd oraz wyzyskał jego błąd, nie informując pokrzywdzonego o ujawnionych wadach i nieprawidłowościach laboratoriów farmaceutycznych działających zgodnie z systemem dobrej praktyki wytwarzania G. oraz usterkach technicznych laboratorium (...), polecił sporządzenie i przedłożył (...) za pośrednictwem podległego pracownika spółki, poświadczający nieprawdę dokument w postaci „(...)” z dnia 25 stycznia 2016 roku dotyczący okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego, wskazujący na zrealizowanie celów programu oraz wbrew obowiązkowi nie informował pokrzywdzonego o sytuacji mającej wpływ na ograniczenie lub wstrzymanie finansowania w postaci okoliczności, że laboratorium (...) z uwagi na usterki techniczne nie funkcjonuje i nie może funkcjonować, a laboratoria farmaceutyczne działające zgodnie z systemem dobrej praktyki wytwarzania G. z uwagi na błędy projektowe i konstrukcyjne nie mogą funkcjonować w standardzie G.

tj. o czyn z art.286 § 1 k.k. i art.297 § 1 i 2 k.k. w zw. z art.294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. art.12 § 1 k.k.

3. K. D., córki J. i K. z domu R., urodzonej w dniu (...) we W.,

oskarżonej o to, że:

III. w okresie od kwietnia 2015 roku do 17 marca 2017 roku we W., wspólnie i w porozumieniu z J. L., K. S. (1) i I. A., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, pełniąc funkcję kierownika projektu ,. (...) Centrum (...)” w spółce (...)+ sp. z o.o., a następnie od dnia 18 maja 2015 roku pełniąc funkcję członka zarządu, zaś od dnia 5 września 2016 roku pełniąc funkcję prezesa zarządu tej spółki, doprowadziła Skarb Państwa reprezentowany przez (...) oraz Ministerstwo (...) pełniące rolę Instytucji Zarządzającej oraz reprezentowany przez (...) pełniące rolę Instytucji Pośredniczącej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości w kwocie nie mniejszej niż 21.932.513 złotych, pochodzących z finansowanego ze środków U. programu .. (...) Centrum (...)” realizowanego na podstawie umowy o numerze (...).02.02.00-02-001 z dnia 23 września 2009 roku, którego przedmiotem było między innymi przygotowanie, zaprojektowanie, wybudowanie i uruchomienie w powyższej spółce laboratorium biologicznego o stopniu hermetyczności (...) 3 oraz laboratoriów farmaceutycznych działających zgodnie z systemem dobrej praktyki wytwarzania G. w ten sposób, że wprowadziła pokrzywdzonego w błąd oraz wyzyskała jego błąd, nie informując pokrzywdzonego o ujawnionych usterkach technicznych laboratorium (...) oraz o ujawnionych wadach i nieprawidłowościach laboratoriów farmaceutycznych działających zgodnie z systemem dobrej praktyki wytwarzania G., poleciła sporządzenie i przedłożyła (...) za pośrednictwem podległego pracownika spółki, poświadczający nieprawdę dokument w postaci „(...)” z dnia 25 stycznia 2016 roku dotyczący okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego, wskazujący na zrealizowanie celów programu oraz wbrew obowiązkowi nie informowała pokrzywdzonego o sytuacji mającej wpływ na ograniczenie lub wstrzymanie finansowania w postaci okoliczności, że laboratorium (...) z uwagi na usterki techniczne nie funkcjonuje i nie może funkcjonować, a laboratoria farmaceutyczne działające zgodnie z systemem dobrej praktyki wytwarzania G. z uwagi na błędy projektowe i konstrukcyjne nie mogą funkcjonować w standardzie G.,

tj. o czyn z art.286 § 1 k.k. i art.297 § 1 i 2 k.k. w zw. z art.294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. art.12 § 1 k.k.

4. I. A., córki R. i J. z domu P., urodzonej w dniu (...) we W.,

oskarżonej o to, że:

IV. w okresie od kwietnia 2015 roku do 17 marca 2017 roku we W., wspólnie i w porozumieniu z J. L., K. S. (1) i K. D., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, pełniąc funkcję kierownika projektu .. (...) Centrum (...)” w spółce (...)+ sp. z o.o., doprowadziła Skarb Państwa reprezentowany przez (...) oraz Ministerstwo (...) pełniące rolę Instytucji Zarządzającej oraz reprezentowany przez (...) pełniące rolę Instytucji Pośredniczącej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości w kwocie nie mniejszej niż 21.932.513 złotych, pochodzących z finansowanego ze środków U. programu „ (...) Centrum (...)’' realizowanego na podstawie umowy o numerze (...).02.02.00-02-001 z dnia 23 września 2009 roku, którego przedmiotem było między innymi przygotowanie, zaprojektowanie, wybudowanie i uruchomienie w powyższej spółce laboratorium biologicznego o stopniu hermetyczności (...) 3 oraz laboratoriów farmaceutycznych działających zgodnie z systemem dobrej praktyki wytwarzania G. w ten sposób, że wprowadziła pokrzywdzonego w błąd oraz wyzyskała jego błąd, nie informując pokrzywdzonego o ujawnionych usterkach technicznych laboratorium (...) oraz o ujawnionych wadach i nieprawidłowościach laboratoriów farmaceutycznych działających zgodnie z systemem dobrej praktyki wytwarzania G., sporządziła poświadczający nieprawdę dokument w postaci „(...)” z dnia 25 stycznia 2016 roku dotyczący okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego, wskazujący na zrealizowanie celów programu oraz wbrew obowiązkowi nie informowała pokrzywdzonego o sytuacji mającej wpływ na ograniczenie lub wstrzymanie finansowania w postaci okoliczności, że laboratorium (...) z uwagi na usterki techniczne nie funkcjonuje i nie może funkcjonować, a laboratoria farmaceutyczne działające zgodnie z systemem dobrej praktyki wytwarzania G. z uwagi na błędy projektowe i konstrukcyjne nie mogą funkcjonować w standardzie G.

tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. i art.297 § 1 i 2 k.k. w zw. z art.294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. art. 12 § 1 k.k.

***

I. uniewinnia oskarżonego J. L. od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt I części wstępnej wyroku;

II. uniewinnia oskarżonego K. S. (1) od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt II. części wstępnej wyroku;

III. uniewinnia oskarżoną K. D. od popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w pkt III. części wstępnej wyroku;

IV. uniewinnia oskarżoną I. A. od popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w pkt IV. części wstępnej wyroku;

V. na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

Sędzia Marcin Sosiński

UZASADNIENIE

Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd odstąpił w niniejszej sprawie od sporządzenia uzasadnienia wyroku na formularzu UK i uczynił to w formie sprzed nowelizacji przepisów Kodeksu postępowania karnego. Powodem odstąpienia od wymogu, nałożonego przez ustawodawcę w treści przepisu art. 99a k.p.k., była konieczność zagwarantowania stronom postępowania prawa do rzetelnego procesu zgodnie z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw i Podstawowych Wolności.

Zakres przedmiotowy sprawy, a w szczególności rodzaj stawianych oskarżonym zarzutów, w połączeniu z obszernością materiału dowodowego, w ocenie Sądu sprawia, że sporządzenie uzasadnienia na formularzu „UK 1” nie czyniłoby zadość wymogom rzetelnego procesu. Chodzi tu przede wszystkim o kryteria wymagane przez art. 424 § 1-3 k.p.k. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz z art. 6 ust. 1-3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Podkreślić należy w tym aspekcie podnoszone już wielokrotnie w judykaturze zastosowanie tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności art. 99a k.p.k. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I KA 1/20, LEX nr 3061026). Wykładnia art. 424 § 1-3 k.p.k. winna właśnie uwzględniać standardy określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz w art. 6 ust. 1-3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

W ocenie Sądu forma oraz treść formularza w realiach niniejszej sprawy skutkowałaby niemożnością dotrzymania konwencyjnego standardu rzetelnego procesu. Rolą uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji jest bowiem odzwierciedlenie procesu decyzyjnego Sądu i niezwykle ważne jest w kontekście prawa do rzetelnego procesu, by treść pisemnego uzasadnienia sądu pierwszej instancji była jasna i przejrzysta dla stron postępowania oraz sądu drugiej instancji. Sąd I instancji przedstawia w nim tok rozumowania poprzedzający wydanie orzeczenia, w tym zależności każdego z dowodów w całości lub konkretnym fragmencie do poszczególnych okoliczności faktycznych, które w sprawie wymagają udowodnienia. W związku z tym uzasadnienia ma umożliwić stronom dokonanie kontroli wydanego orzeczenia, a w konsekwencji skuteczną możliwość jego zaskarżenia w ewentualnym postępowaniu odwoławczym. Sposób sporządzenia uzasadnienia realizuje także funkcję kontrolną zewnętrzną sensu stricto, umożliwiając dokonanie oceny wyroku przez organ wyższej instancji. Gwarancji takich może nie dawać uzasadnienie sporządzone na formularzu, które z samego założenia miało przyjąć formę uproszczoną. Potwierdza to choćby treść objaśnienia dotyczącego sposobu wypełniania formularza UK 1, zawarta w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2019r. w sprawie wzorów formularzy uzasadnień wyroków oraz sposobu ich wypełniania - "zwięzłe oznaczenie dowodu oraz zwięźle (w miarę możliwości w postaci równoważników zdań) wskazać powody uznania dowodu”.

O ile w sprawach stosunkowo nieskomplikowanych podmiotowo i przedmiotowo, o niezbyt rozbudowanym stanie faktycznym, czy opartych na ograniczonym materiale dowodowym podlegającym ocenie, dochowanie wymogów rzetelnego procesu przy sporządzaniu uzasadnienia na wymaganym formularzu jest możliwe i nie rodzi kontrowersji, to nie jest już tak jednak w sprawach rozbudowanych, gdzie sposób zredagowania formularza może utrudniać zapoznanie się z argumentami przemawiającymi za przyjętym przez sąd rozstrzygnięciem.

W niniejszej sprawie zakres podmiotowo-przedmiotowy jak i specyfika stanu faktycznego w odniesieniu do wieloaspektowego przedmiotu samej sprawy, doprowadziły Sąd do przekonania, iż sporządzenie uzasadnienia na formularzu skutkowałoby niemożnością zrealizowania wymogów z art. 424 § 1 i 2 k.p.k. i dlatego też postanowił odstąpić od sporządzenia uzasadnienia w formie przewidzianej w art. 99a § 1 k.p.k.

W toku przeprowadzonego postępowania, Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W 2005 r. J. L. ówcześnie pełniąc funkcję wiceministra (...) z inicjatywy prof. T. L. (1) oraz ówczesnego prezydenta W. – R. D. (1) pilotował ulokowanie we W. zainicjowanego przez przewodniczącego K. - J. M. B. (1) - projektu stworzenia (...) Instytutu (...) na wzór (...) (...). W 2006 r. J. L. czynił wsparcie społeczne dla W. i następnie został doradcą prezydenta W. ds. nauki i innowacji. Po rozmowach ze wszystkimi (...) uczelniami i przy współpracy miasta oraz wsparciu ówczesnego R. RP - utworzony został dokument strategiczny o nazwie „. (...) filarów strategii (...)+”, który następnie został przesłany w ramach (...) i jako jedyny trafił pod prezydium. Dzięki pomocy ówczesnej Minister (...) – G. G. (1) oraz wsparcia wiceministra (...) T. N. w wystąpieniu do K. - (...)+ znalazła się na liście projektów.

Dowód:



wyjaśnienia oskarżonego J. L. – k. 9477-9481 tom XLIV.,



zeznania świadka A. G. – k. 9882-9844 tom XLVI.;



zeznania R. D. (1) – k. 9895v- 9886v tom XLVI.;

Aktem notarialnym z dnia 15 listopada 2007 roku założona została spółka (...)+ Sp. z o.o. z siedzibą we W. ( dalej: (...)+), której celem było prowadzenie działalności ważnej dla rozwoju Miasta W. i województwa (...) w zakresie rozwoju edukacji, nauki, transferu technologii i innowacyjnej gospodarki oraz prowadzenie działań promocyjnych, edukacyjnych i wydawniczych. Kapitał zakładowy spółki wynosił 4.700.000,00 złotych i składał się z 4.700 udziałów, które kolejno objęli: Gmina W. (12,5 % udziałów), Województwo (...) (12,5 % udziałów), Politechnika (...) (26 % udziałów), (...) we W. (14 % udziałów), (...) Przyrodniczy we W. (10% udziałów), (...) (19% udziałów) oraz (...) Ekonomiczny (6% udziałów).

Podstawowym celem powołania spółki (...)+ było stworzenie jednostki naukowo - badawczej łączącej szeroko rozumiany biznes z badaniami naukowymi. Jednym z głównych projektów realizowanych w trakcie działania spółki był projekt (...) Centrum (...) ( dalej: (...) ). Celem tego projektu było utworzenie nowoczesnych laboratoriów i wyposażenie ich w infrastrukturę naukowo badawczą, a jednym z głównych założeń ich powstania było stworzenie możliwości realizacji programów badawczych we współpracy z centrami przemysłowymi innymi ośrodkami naukowo - badawczymi. W Studium (...) projektu (...) wskazano, że infrastruktura badawcza budowana w ramach tego projektu miała uwzględniać potrzeby projektów towarzyszących w postaci projektu „ (...) ” i projektu „ (...) ”, a przede wszystkim miała zostać stworzona dla wsparcia rozwoju nowych kierunków badawczych, które mogły się pojawić w wyniku realizacji obu projektów i współpracy (...) środowiska naukowego z przemysłem i z rozwoju współpracy z zagranicą.

W 2007 r. (...)+ za pośrednictwem firmy (...) – przygotowało studium wykonalności, lecz z uwagi na brak analizy finansowej pod kątem utrzymania laboratoriów w momencie zakończenia projektu – w lipcu 2008 r. (...)+ przygotowało drugie studium wykonalności w którym ujęta została m.in. zaproponowana przez M. O. koncepcja laboratoriów komercyjnych.

W 2009 r. lub 2010 r. – M. O. oraz inne osoby jako występujący z ramienia (...)+ udali się m.in. do Państwowego Instytutu (...) [ (...)], gdzie przedstawiona została im cała placówka, a w tym laboratoria (...)-2 i 3. W toku delegacji dyrektor ds. finansowych (...)u – B. K. odpowiadała także na licznie zadawane przez wizytujących pytania dotyczące głównie zagadnień biznesowych tj. dotyczące prowadzonych przez Instytut badań i źródło ich finansowania.

W dniu 11 lutego 2009 roku (...)+ skierowało wniosek o dofinansowanie realizacji projektu (...) do Ministerstwa (...) [2-oś priorytetowa Infrastruktura sfery B+R – działanie 2.2.: Wsparcie tworzenia wspólnej infrastruktury badawczej jednostek naukowych], w którym to m.in. hierarchizując „ cel projektu” na kolejno: cel ogólny (1), realizację celów programu, priorytetu działania (2) oraz cele na poziomie produktu (. (...)) i na poziomie rezultatu (4) – wskazano, iż:

a) Cele projektu na poziomie produktu obejmują:



Powstanie nowych obiektów naukowo-badawczych



Stworzenie 30 nowych laboratoriów



Objęcie wsparciem jednostek tworzących wspólna infrastrukturę badawczą



Modernizacje 3 obiektów wpływających na poprawę parametrów efektywności energetycznej



Utworzenie nowych specjalistycznych miejsc pracy

b) Cele projektu na poziomie rezultatu obejmują:



Zakup aparatury naukowo-badawczej o znaczeniu środowiskowym



Uzyskanie 8 akredytacji



Prowadzenie projektów przy wykorzystaniu wspartej infrastruktury sfery B+R



Prowadzenie projektów w ramach współpracy międzynarodowej realizowanych przy wykorzystaniu wspartej infrastruktury sfery B+R



Utworzenie nowych miejsc pracy ( (...), stanowiska badawcze, personel techniczny i pomocniczy, naukowcy)



Współpraca z instytucjami i jednostkami naukowymi w zakresie prowadzenia wspólnych projektów, w ramach których zostanie wykorzystana powstała infrastruktura



Przeszkolenie osób w zakresie obsługi i eksploatacji aparatury badawczej.

Ponadto jednym z załączników do wniosku było Studium (...). W dokumencie tym, zaakceptowanym przez (...) w części dot. analizy technicznej [rozdział 7.2. str. 243 i 254] wskazano m.in., że w dziedzinie biotechnologii w budynku (...) i (...) planuje się wybudowanie laboratoriów spełniających normy (...) 1, 2 i 3, a obok tej grupy laboratoriów powstanie sieć laboratoriów badawczych w dziedzinach bio- i nanotechnologii w oparciu o standardy (...) i G. – co łącznie stanowić będzie „magnes” do nawiązywania współpracy z wysokiej klasy specjalistami oraz innowacyjnymi przedsiębiorstwami. Inwestycja miała zostać zrealizowana we W. na terenie Kampusu P. przy ul. (...), a jej łączna wartość została wyceniona na kwotę 503.000.000 złotych. W ramach tego projektu zamierzano przygotować dokumentację aplikacyjną, koszty projektu miały obejmować szeroko rozumiane zarządzanie projektem wraz ze wsparciem konsultantów zewnętrznych, planowano wyremontować i wyposażyć budynek IB, C oraz sporządzić projekt budowlany i wyposażenie laboratoriów. Ponadto zamierzano wyremontować i wyposażyć budynki, gdzie mieścić się miały laboratoria farmaceutyczne. Planowano także zaprojektować wybudować i wyposażyć nowy budynek oraz stworzyć zintegrowany system zarządzania danymi, bezpieczeństwem środowiskiem i jakością. Planowano także przeprowadzać szkolenia dla kadry, przeznaczyć koszty na promocję, na audyt zewnętrzny wymagany zapisami umowy o dofinansowaniu, a w końcu przeprowadzić certyfikację 8 laboratoriów.

Studium wykonalności o tożsamej treści przedłożono również w dalszej kolejności do wniosku z dnia 9 listopada 2009 r. o potwierdzenie wkładu finansowego na mocy art. 39-41 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006.

Dowód:



wyjaśnienia oskarżonego J. L. – k. 6257-6261 tom XXX., 8925-8926 tom XLII., k. 8981-8985 tom XLII., k. 9477-9481, 9482-9485, 9487v-9489 tom XLIV.;



zeznania świadka M. O. – k. 3030-3039 tom XVI.,



zeznania świadka A. G. – k. 9882-9844 tom XLVI.;



zeznania świadka L. F. – k. 3061-3065 tom XVI., k. 9750v-9751 tom XLV.;



protokół oględzin płyty CD-ROM z zawartością umów pomiędzy (...)+ a (...) wraz z wydrukiem wniosku o dofinansowanie realizacji projektu - k. 8311-8330 tom XXXVIII.;



płyta (...)+ umowy z (...) [a na niej kolejno wniosek o dofinansowanie wraz z załącznikami znajdujące się w folderze – umowy (...) 2. załączniki do umowy- 2. wniosek o dofinansowanie] – k. 7984 tom XXXVII.;



protokół oględzin płyty (...)+ Umowy z (...) k. 8311-8330 tom XXXVIII.;



protokół oględzin dokumentacji zabezpieczonej w (...)+ sp. z o.o. w dniu 24 stycznia 2013 r. wraz z wydrukiem wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z dnia 6 listopada 2009 r. i części jego załączników – k. 609-611, 612-664, 666-809 tom IV.;

W dniu 23 września 2009 r. spółka (...)+ zawarła umowę z Ministrem (...) o dofinansowanie przez Instytucję Pośredniczącą realizacji projektu Nr (...) „ (...) Centrum (...)+”, ze środków publicznych w ramach Działania 2.2. Wsparcie tworzenia wspólnej infrastruktury badawczej jednostek naukowych.

Zgodnie z § 3 ust. 2 (...)+ zobowiązał się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie we wskazanym w umowie terminie (wydłużanym następnie na mocy kolejnych aneksów do ww. umowy) oraz z należytą starannością, a w tym zgodnie m.in. z Programem oraz szczegółowym opisem priorytetów Programu oraz Umową a w szczególności z opisem projektu zawartym we wniosku o dofinansowanie, który stanowił załącznik do umowy.

§ 8 ust. l Umowy nakładał natomiast na (...)+ obowiązek realizacji projektu „ tak, aby zostały osiągnięte jego cele oraz wskaźniki określone we wniosku o dofinansowanie”, zaś zgodnie z ust 2 – (...)+ zobowiązał się zapewnić trwałość projektu przez 5 lat od dnia zakończenia jego realizacji.

§ 8 ust. 3 i 5 Umowy nakładał także na (...)+ obowiązek przedkładania Instytucji Pośredniczącej informacji dotyczącej postępu rzeczowego realizacji projektu wniosku o płatność w określonych w umowie terminach , a ust. 10 – obowiązek niezwłocznego informowania Instytucji Pośredniczącej o wszelkich zagrożeniach oraz nieprawidłowościach w realizacji projektu. Wraz z wnioskiem o płatność końcową (...)+ zobowiązana była przedłożyć Instytucji Pośredniczącej dokumenty potwierdzające wykonanie zakresu rzeczowego projektu w zakresie wynikającym z wniosku o dofinansowanie (§8 ust. 11 Umowy).

Zgodnie z § 9 ust. 3 Umowy, w przypadku zaistnienia okoliczności mogących opóźnić realizację projektu. Beneficjent był zobowiązany wystąpić z pisemnym wnioskiem o przedłużenie okresu realizacji projektu, nie później niż 30 dni przed dniem upływu okresu kwalifikowalności wydatków Projektu. Wraz z wnioskiem Beneficjent był zobowiązany złożyć, pisemne uzasadnienie przyczyn niedotrzymania terminu realizacji Projektu i aktualny harmonogram realizacji Projektu.

Do ww. umowy zawierane były aneksy w dniach 21.10.2009 r., 21.04.2010 r., 11.01.2011 r., 08.03.2012 r, 31.01.2013 r., 22.05.2013 r., 24.01.2014 r., 14.10.2014 r„ 21.10.2014 r., 23.02.2015 r., 18.08.2015 r. i 25.01.2016 r.

Dowód:



płyta (...)+ umowy z (...) k. 7984 tom XXXVII.;



umowa nr (...) o dofinansowanie projektu – k. 7923-7940 tom XXXVII.;



aneksy do umowy nr (...) – k. 7941-7984 tom XXXVII.;

Decyzją K. z dnia 7.6.2010 roku potwierdzono wkład finansowy z Europejskiego Funduszu (...) w ww. dużym projekcie „ (...) Centrum (...) Centrum (...) ( (...)+)”, ustalając finansowanie projektu w latach 2007 - 2013 r. W decyzji wskazano, że (...) Centrum (...) [ (...)] jest projektem zlokalizowanym we W., w dzielnicy P.. (...) Centrum (...)+ Sp. z o.o. z siedzibą we W. było beneficjentem projektu. Udziałowcami (...) Centrum (...)+ Sp. z o.o. byli: Gmina W., Województwo (...) oraz uczelnie (...). Strategicznym celem projektu było stworzenie kluczowej dla rozwoju D. jednostki naukowo badawczej i wyposażenie jej w infrastrukturę naukowo - badawczą umożliwiającą prowadzenie wysokiej jakości badań w zakresie biotechnologii i nanotechnologii. Projekt obejmował budowę wyspecjalizowanych laboratoriów bio- i nanotechnologicznych o łącznej powierzchni przekraczającej 23.000 m^{(
2)}. W ramach przedmiotowego miało powstać w pełni wyposażone i funkcjonujące centrum badawcze: (...) Centrum (...) ( (...)) w którym do końca 2013 r. miało zostać otworzonych około 30 laboratoriów z przeznaczeniem na prowadzenie prac badawczych w dziedzinach nanotechnologii i biotechnologii oraz świadczenia usług dla przemysłu i innych środków badawczych. Projekt (...) miał zostać zlokalizowany na wydzielonym terenie o powierzchni ok. 5,5 ha na obszarze Kampusu P.. We wrześniu podpisano aneks przewidujący zakończenie projektu do grudnia 2015 roku.

W decyzji K. cel jest spójny z umową o dofinansowanie – i nie ma w nim wyspecyfikowanych wskaźników produktu dla projektu (...), a są jedynie wskaźniki rezultatu.

Decyzja K., Studium (...) i Umowa z dnia 29.09.2009 r. o dofinansowanie projektu nr (...) - nie zawierała wymogu wybudowania oraz gotowości do pracy laboratorium w standardzie G. rozumianego jako przestrzeń do wytwarzania substancji farmaceutycznych spełniających wymogi G. opisane w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 1 października 2008 r. ani laboratorium o standardzie (...)3.

Dowód:



decyzja K. wraz z załącznikami – k. 7889 - 7914 tom XXXVI., k. 9533-9539 tom XLIV.;



protokół oględzin płyty CD-ROM z zawartością umów pomiędzy (...)+ a (...) wraz z wydrukiem wniosku o dofinansowanie realizacji projektu - k. 8311-8330 tom XXXVIII.;



płyta (...)+ umowy z (...) k. 7984 tom XXXVII.;



umowa nr (...) o dofinansowanie projektu – k. 7923-7940 tom XXXVII.;



aneksy do umowy nr (...) – k. 7941-7984 tom XXXVII.;



zeznania świadka M. M. (1) – k. 8664-8670 tom XL. , k. 9859 tom XLVI.;



zeznania świadka A. P. (1) – k. 9808v-9809v tom XLV., k. 10159 tom XLVII.;



wyjaśnienia oskarżonego K. S. (1) – k. 6281-6287 tom XXX., k. 8930-8931 tom XLII., k. 8947-8954 tom XLII., k. 9503-9505,9507v-9512, 9540v-9541 tom XLIV., k. 10281v-10285 tom XLVIII.;



wyjaśnienia oskarżonego J. L. – k. 6257-6261 tom XXX., 8925-8926 tom XLII., k. 8981-8985 tom XLII., k. 9477-9481, 9482-9485, 9487v-9489 tom XLIV.;



wyjaśnienia oskarżonej K. D. – k. 6203a-6210a tom XXX., k. 8935-8936 tom XLII., k. 8940-8943 tom XLII., k. 9002-9006 tom XLII., k.9489-9492, 9496v-9500, 9501v-9503 tom XLIV.;

Działalnością spółki (...)+ kierował zarząd, którego skład się zmieniał. Oskarżony J. L. – będący profesorem fizyki początkowo w spółce (...)+ pełnił jedynie funkcje doradcze, a od 25 września 2012 roku piastował funkcję prezesa zarządu – zastępując tym samym M. M. (2). Oskarżony J. L. jako Prezes Zarządu spółki (...) + odpowiadał głównie za obszar naukowy i za reprezentowanie spółki na zewnątrz. Oskarżona K. D. została wiceprezesem zarządu 18 maja 2015 roku (w miejsce T. G. (1)). Dnia 31 sierpnia 2015 roku skład zarządu uległ powiększeniu poprzez powołanie oskarżonego K. S. (1). Prezes Zarządu J. L. oraz członek zarządu K. S. (1) zostali wykreśleni z KRS 5 września 2016 roku, a rolę prezesa zarządu przyjęła od tego dnia do 17 marca 2017 roku K. D..

Dowód:



odpis pełny KRS dot. (...)+ - k. 5326-5337 tom XXVI., k. 9046-9057 tom XLII.;



wyjaśnienia oskarżonego K. L. – k. 6257-6261 tom XXX., 8925-8926 tom XLII., k. 8981-8985 tom XLII., k. 9477-9481, 9482-9485, 9487v-9489 tom XLIV.;



wyjaśnienia oskarżonego K. S. (1) – k. 6281-6287 tom XXX., k. 8930-8931 tom XLII., k. 8947-8954 tom XLII., k. 9503-9505,9507v-9512, 9540v-9541 tom XLIV., k. 10281v-10285 tom XLVIII.;



wyjaśnienia oskarżonej K. D. – k. 6203a-6210a tom XXX., k. 8935-8936 tom XLII., k. 8940-8943 tom XLII., k. 9002-9006 tom XLII., k.9489-9492, 9496v-9500, 9501v-9503 tom XLIV.;



wyjaśnienia oskarżonej I. A. – k. 6230a-6235a, 6236a-6238a tom XXX., k. 9542v-9546, 9548v-9550 tom XLIV.

W ramach projektu, tak jak to sygnalizowano w planach przedstawionych we wniosku o dofinansowanie z dnia 11 lutego 2009 r. w zakresie 30 planowanych do wybudowania laboratoriów - zdecydowano o budowie m.in. laboratorium w standardzie (...)3. Zapotrzebowanie na laboratorium tej klasy zgłaszał m.in. W. J.. Na etapie projektowania laboratorium (...) (...), podjęto rozmowy, jakie warunki bezpieczeństwa powinno spełniać tego rodzaju laboratorium. Zgodnie z polską normą PN- (...) regulującą poziom hermetyczności laboratoriów biotechnologicznych dla laboratorium (...), (odpowiednika (...)) wentylacja utrzymująca kaskadę ciśnień jest rozwiązaniem opcjonalnym, a nie wymagalnym. Zgodnie z ówcześnie obowiązującym rozporządzeniem ministra zdrowia z dnia z dnia 22 kwietnia 2005r. – w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników - w załączniku numer 4 określającym środki hermetyczności do laboratoriów o stopniu hermetyczności o stopniu 2 podciśnienie w miejscu pracy jest niewymagane, w stopniu 3 jest zalecane, a w stopniu 4 jest wymagane. Polskie przepisy prawa regulujące formy bezpieczeństwa nie wymagają dla laboratoriów o standardzie (...) specjalnych form wentylacji (takiego rodzaju zabezpieczenie jest jedynie zalecane, a nie wymagane. Wymagane jest bowiem dopiero dla laboratoriów o standardzie (...)). Wśród realizatorów projektu i powiązanych z nim naukowców pojawiały się jednak głosy, że polski system prawny w zakresie określenia środków hermetyczności do laboratoriów, w świetle posiadanego doświadczenia naukowego i stanu wiedzy naukowej - jest niedostosowany i nieaktualny. Realizatorzy projektu zgodni byli co do faktu, że dla zachowania jak najwyższych form bezpieczeństwa laboratorium o standardzie (...) powinno być wyposażone w specjalistyczną wentylację zapewniającą utrzymanie podciśnienia (a więc zgodnie ze standardami amerykańskimi). Wśród naukowców ogólnie istnieje jednak spór, czy laboratoria w standardzie (...) faktycznie wymagają specjalistycznej formy wentylacji, na jaką się ostatecznie zdecydowano w przedmiotowym projekcie. I tak też na kanwie prowadzonych przez realizatorów projektu rozmów w przedmiocie norm, przepisów i warunków bezpieczeństwa, standardów jakie winno spełniać laboratorium (...) (...) oraz braku istniejących wówczas jasnych wytycznych - powstał spór pomiędzy m.in. W. J. z Instytutu (...) we W. a mającym doświadczenie z amerykańskimi laboratoriami wojskowymi [F. D.] W. Ś. (1), który podnosił, że zaprojektowane wówczas laboratorium (...) (...) nie spełnia właściwych standardów i stanowi zagrożenie dla mieszkańców W.. W efekcie powyższego sporu i kategorycznego stanowiska dr. W. Ś. (1) – 17 stycznia 2013 r. wszczęte zostało postępowanie o sygn. akt (...) w sprawie sprowadzenia bezpośredniego niebezpieczeństwa znacznej szkody majątkowej w spółce (...)+ oraz niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia wielu osób powodując zagrożenie epidemiologiczne lub szerzenie się choroby zakaźnej.

Istniejący w 2013 r. zarząd spółki (...)+ [tj. J. L., T. G. (1)] traktując zaistniały konflikt i fakt wszczęcia postępowania z należytą powagą kolejno:



celem ustalenia wzorca budowanego laboratorium (...) (...) i tzw. „ punktu odniesienia” oraz jednocześnie konfrontacji poglądów W. Ś. (1) i W. J. – w ramach poznawania polskiej wiedzy o (...)3 polecił odbycie poszczególnym osobom wizytę w polskich laboratoriach. Wskutek powyższego grupa w składzie: 2 projektantów z ramienia (...)+W oraz T. G. (1), R. D. (2), M. Ć. (1), A. R., M. W. (1), A. C. (1), Ł. N., A. T. (1) wizytowali kolejno: (...) Instytut (...) w W., (...) Instytut (...) ( (...)) w P. oraz (ponownie) Państwowy Instytut (...) [ (...)], który to z uwagi na swój „poziom”, stanowił następnie przyjęty przez (...)+ wzorzec. W toku [drugiej] wizyty delegacji (...)+ w (...) zadawano liczne pytania, a w tym dot. m.in. rozwiązań technicznych;



polecił utworzonemu w październiku / listopadzie 2012 r. zespołowi ds. Jakości i (...) środowiska w składzie: R. D. (2), R. K. (1) i D. - analizę, czy laboratorium (...) (...) jest budowane zgodnie z procedurami bezpieczeństwa oraz wyszukanie ekspertów, którzy mogliby pomóc w budowie tego typu laboratorium [ współpracę z ww. zespołem w kwestii (...)3 prowadziła M. Ć. (1) ];



w dniu 30.08.2013 r. w celach konsultacyjnych i przygotowania programu niezbędnych zmian w projekcie dot. (...)3 zatrudnił z Państwowego Instytutu (...), który to jako specjalista i osoba posiadające doświadczenie przy pracy z laboratoriami klasy (...)3, w ramach konsultacji po zapoznaniu się z przygotowaną przez M+W dokumentacją projektową dot. laboratorium (...) (...) m.in. sporządził dla (...)+ raport wskazujący na wymagające uzupełnienia liczne braki oraz uwagi co do bezpieczeństwa pracy w tego typu obiektach;



powierzył osobisty nadzór nad laboratorium (...) (...) - K. R., który to następnie w ramach powierzonej mu funkcji oraz sprawowanego przez (...) i Prokuraturę specjalnego nadzoru – od 2013 r. do końca 2015 r. sporządzał szczegółowe sprawozdania z realizacji inwestycji oraz budowy laboratorium (...) (...) i je przekazywał kolejno: (...), prowadzącej postępowanie o sygn. akt (...) Prokurator (...) oraz zarządowi spółki (...)+. K. R. podjął nadto działania zmierzające do „porządkowania spraw dotyczących inwestycji” oraz odnalezienia osób kompetentnych i merytorycznych, które wsparłyby proces inwestycyjny.

Celem wsparcia inwestycji Gmina W. do projektu skierowała: U. B. (Koordynacja i doradztwo inwestycyjne), T. L. (2) (sprawy merytoryczne budowlane), I. G. (sprawy merytoryczne, procedury inwestycyjne), M. K. (1) (sprawy merytoryczne – dokumentacja projektowa) oraz L. P. i M. M. (3) (zagadnienia prawne). Przedstawicieli Gminy W. o stanie inwestycji informowała bezpośrednio U. B..

Po zatrudnieniu A. S. (1) w spółce (...)+ istniały trzy koncepcje co do kierunku rozwoju (...)3 tj.:

a) koncepcja W. J. promująca standardy wg. prawa polskiego,

b) koncepcja W. Ś. (1) forsująca standardy amerykańskie przewyższające polskie przepisy

c) oraz koncepcja A. S. (1) wskazująca jakie zmiany należy wprowadzić do pierwotnego projektu.

Na tle pojawiających się wątpliwości co do wymogów jakie winno spełniać laboratorium (...) (...) (...)+ rozważało także opcję rezygnacji z budowy laboratorium o tym standardzie jak i ewentualnie budowę laboratorium (...)-2+ z elementami umożliwiającymi podniesienie stopnia hermetyczności w przyszłości. Ostatecznie zdecydowano się jednak na przyjęcie standardów amerykańskich i wprowadzenie w tym zakresie właściwych zmian w pierwotnym projekcie – wskutek czego w 2013 r. na podstawie umowy nr (...) z dnia 18.09.2013 r. zawartej z (...) W (...) sp. z o.o. utworzono nowy zmieniony projekt laboratorium (...) (...) i następnie w dniu 11 marca 2015 r. zawarto z wykonawcą (...) umowę nr (...) o prace dodatkowe w celu budowy przeprojektowanego laboratorium. Na etapie projektowania laboratoriów uwzględniono m.in. zalecenia naukowca W. Ś. (1) oraz zalecenia A. S. (1), zaś w toku rozmów ze spółką (...)+ W (...) i etapu projektowania - zarząd (...)+ aktywnie wnosił liczne uwagi projektowe, w tym otrzymywane także bezpośrednio od wykonawcy W., który wskazywał m.in. na dostrzegane zagrożenia w obszarze wentylacji i neutralizacji ścieków. Szczegółowe działania zarządu (...)+ podejmowane w powyższym zakresie – K. R. ujmował w sporządzanych przez siebie sprawozdaniach przekazywanych m.in. Prokurator (...) oraz (...).

Zakres Umowy nr (...) z dnia 18.09.2013 obejmował m.in. opracowanie kompletnej dokumentacji projektowej zamiennej w branżach architektonicznej, instalacji sanitarnych, wentylacji, elektrycznych i niskoprądowych do dokumentacji projektowej budynku (...) w zakresie obszarów (...), wprowadzającej rozwiązania w zakresie m.in.:



zainstalowania awaryjnych wentylatorów wyciągowych z pomieszczeń laboratoriów oraz pomieszczeń technicznych (...)3, zapewniających utrzymanie podciśnienia w przypadku awarii wentylatorów głównych;



zabezpieczenie odpływów z pryszniców bezpieczeństwa oraz natrysków w śluzach odpowiednimi zaworami kulowymi, uniemożliwiającymi wyschnięcie zamknięcia wodnego;



przeniesienie przegród w strefie wyjściowej w taki sposób, aby szachty instalacyjne znalazły się poza strefą (...)3 oraz aby umożliwić dostęp do okien podawczych i autoklawów z przedsionka bez konieczności wchodzenia „głębiej” do laboratoriów. Drzwi wyposażone w I.;



zainstalowania zespołu filtracyjnego próżni na granicy strefy (...)3;



wykonania instalacji odprowadzania ścieków z laboratoriów w systemie „rura w rurze” z aktywnym systemem detekcji i lokalizacji wycieków;



wykonania śluz podawczych do pomieszczeń laboratoriów (...) (...), wyposażonych w filtry (...) oraz system lamp UV, umożliwiających wprowadzenie materiału badawczego do laboratorium;



zmiany lokalizacji autoklawów przelotowych;

Zmieniony projekt został przygotowany przez M+ W (...) sp. z o.o. i doręczony (...)+ z ok.150- dniowym opóźnieniem i był on następnie weryfikowany przez wewnętrznego eksperta (...)+ [A. S. (1)] oraz osoby merytoryczne znajdujące się w dziale budowlanym, a w tym: P. M., M. K. (1), J. D. i T. B. (1). Wówczas też współpraca pomiędzy (...)+ a M+ W (...) sp. z o.o. i (...) obarczona była wieloma trudnościami na poziomie komunikacji, wzajemnego zrozumienia oraz uwag co do jakości przygotowywanych rozwiązań projektowych.

Dowód:



wyjaśnienia oskarżonego J. L. – k. 6257-6261 tom XXX., 8925-8926 tom XLII., k. 8981-8985 tom XLII., k. 9477-9481, 9482-9485, 9487v-9489 tom XLIV.



wyjaśnienia oskarżonego K. S. (1) – k. 6281-6287 tom XXX., k. 8930-8931 tom XLII., k. 8947-8954 tom XLII., k. 9503-9505,9507v-9512, 9540v-9541 tom XLIV., k. 9611v tom XLIV., k. 10281v-10285 tom XLVIII.;



pisemne oświadczenie oskarżonego K. S. (1) – k. 9922-9925 tom XLVI.;



zeznania świadka T. G. (1) – k. 2653-2655 tom XIV., k. 9577v-9580 tom XLIV.;



zeznania świadka W. Ś. (1) – k. 17-27, 36-39,49-56 tom I ., k. 2729-2731, 2746-2750 tom XIV ., k. 9604v-9608, 9610v-9612 tom XLIV.;



zeznania świadka K. R. – k. 5057-5069, 5072-5081 tom XXV., k. 9615v- 9619v tom XLIV.;



korespondencja e-mail i uwagi W. Ś. (1) – k. 28-33, k. 114-149, 160-182 tom I.,



uwagi o rozwoju laboratoriów (...) (...) W. Ś. (1) wraz z literaturą źródłową w języku angielskim – k. 521-596 tom III.



opinia biegłego z zakresu informatyki i komputerów – k. 9900 tom XLVI.;



pisemne stanowisko oskarżonej K. D. – k. 10254-10255 tom XLVII., k. 10256-10258 tom XLVIII.;



zeznania świadka J. O. - k. 2717-2719 tom XIV., 9637,



zeznania świadka P. C. – k. 3040-3045, 3066-3071 tom XVI., k. 9751 tom XLV.;



zeznania świadka A. S. (1) – k. 2941-2949 tom XV ., k. 5041-5048 tom XXV., k. 9758v-9762 tom XLV.;



zeznania świadka T. L. (2) - k. 5113-5127 tom XXVI., k. 9789v-9791 tom XLV.;



zeznania świadka M. M. (4) – k. 5737-5746 tom XXVIII., k. 9799 tom XLV.;



zeznania świadka W. J. – k. 3022-3029 tom XVI., k. 9878-9879 tom XLVI.;



zeznania świadka M. O. – k. 3030-3039 tom XVI., k. 9764v-9766 tom XLV.;



zeznania świadka A. L. – k. 2742-2745 tom XIV., k. 9649v-9650v tom XLIV.;



zeznania świadka M. W. (1) – k. 2751-2573 tom XIV., k. 9650v tom XLIV.;



zeznania świadka A. M. (1) wraz z załącznikami – k. 2860-2861, 2862-2863 tom XV., k. 9743-9744 tom XLV.;



zeznania świadka T. B. (2) – k. 2869-2870 tom XV., k. 9872 tom XLVI.;



zeznania świadka M. R. (1) – k. 2882-2888 tom XV., k. 9743v-9745 tom XLV.;



zeznania świadka R. D. (2) – k. 2754-2755 tom XIV.,



zeznania świadka M. Ć. (1) – k. 2713-2716, 2720-2722 tom XIV., k. 9635v-9636v tom XLIV.;



zeznania świadka M. W. (2) – k. 2723-2725 tom XIV., k. 9648v-9649 tom XLIV.;



zeznania świadka K. S. (2) – k. 2726-2729 tom XIV., k. 9647v-9648v.;



zeznania świadka T. W. – k. 2734-2735 tom XIV.,



zeznania świadka I. C. – k. 2736-2739 tom XIV., k. 9730v-9732 tom XLV.;



zeznania świadka P. D. (1) – k. 2740-2741, 2765-2766 tom XIV., k. 9649 tom XLIV.;



zeznania świadka R. K. (1) – k. 2756-2757 tom XIV., k. 9732-9732v tom XLV.;



zeznania świadka A. C. (2) – k. 2758-2759 tom XIV., k. 4452-4459 tom XXIII., k. 9839v-9841 tom XLV.;



zeznania A. P. (2) – k . 2760-2763 tom XIV., k. 9742v-9743 tom XLV.;



zeznania świadka M. K. (1) – k. 7634-7638 tom XXXV., k. 9828 tom XLV.;



zeznania świadka M. K. (2) – k .2858-2859 tom XV.,



zeznania świadka L. F. – k. 3061-3065 tom XVI., k. 9750v-9751 tom XLV.;



zeznania świadka B. S. – k. 3076-3082 tom XVI.,



zeznania świadka A. T. (2) – k. 4490-4498 tom XXIII., k. 9788v-9789v, tom XLV.;



zeznania świadka M. K. (3) – k. 7150-7156 tom XXXIII.,



zeznania świadka Ł. N. – k. 7629-7632 tom XXXV., k. 9828 tom XLV.;



zeznania świadka – G. G. (2) – k. 7656-7659 tom XXXV., k. 9828v-9829 tom XLV.;



postanowienie z dnia 17 stycznia 2013 r. o wszczęciu śledztwa o sygn. akt VI Ds. 7/13 – k. 276 tom II.;



korespondencja W. Ś. (2) – k. 28-35, 114-164, 177-182 tom I.;



dokumentacja i korespondencja dot. projektu budowlanego – k. 3160a – 3187, 3196-3205, 3207-3208, 3210-3239, 3244-3290, 3297-3331 tom XVII,



umowa nr (...) z dnia 18.09.2013 r. – k. 3188-3195 tom XVII.;



pismo (...)+ skierowane m.in. do E. O. – k. 3240-3243 tom XVII.;



umowa o telepracę na czas określony dot. A. S. (1) – k. 2950-2951 tom XV.;



analiza A. S. (1) – 2976-2987, k. 2989-3000 tom XV., k. 3001-3021 tom XVI., k. 4079-4084 tom XXI., k. 4135-4144 tom XXII.,



umowa nr (...) wraz z załącznikiem 1A – k. 3824-3844 tom XX.;



dokumentacja dot. uwag w zakresie projektu i budowy kierowanych przez W. – k. 2665-2710 tom XIV., k. 5749-5766 tom XXVIII.



notatka służbowa ze spotkania przedstawicieli (...) we W. i Prokuratury Okręgowej we W. z przedstawicielami (...) wraz z załącznikami – k. 184-200 tom I., k. 201-275 tom II.;



wymagania dla pracowni mikrobiologicznej (...)3 – k. 1070, 1073-1074 tom VI.;



raport z weryfikacji rozwiązań projektowych pod kątem spełnienia wymagań prawnych dla laboratoriów (...) (...) zlokalizowanych w budynku (...) – k. 2682-2689 tom XIV.;



sprawozdanie K. R. w zakresie laboratoriów (...) (...) od dnia 13 lutego 2013 r. wraz z załącznikami – k. 2773-2800 tom XIV., (...)- (...), (...)- (...) tom XV.,



sprawozdanie K. R. w zakresie laboratoriów (...) (...) z dnia 17 maja 2013 r. wraz z załącznikami – k. 2893-2939 tom XV.,



sprawozdanie K. R. w zakresie laboratoriów (...) (...) od dnia 3 lipca 2013 r.– k. 3097-3160 tom XVI., k. 3160a- (...) tom XVII.,



sprawozdanie K. R. w zakresie laboratoriów (...) (...) od dnia 7 listopada 2013 r.– k. 3240- 3331 tom XVII.,



sprawozdanie K. R. w zakresie laboratoriów (...) (...) od dnia 5 maja 2014 r.– k. 3090-3096 tom XVI.,



sprawozdanie K. R. w zakresie laboratoriów (...) (...) z dnia 3 grudnia 2015 r.– k. 3332-3527 tom XVIII., k. 3528-3723 tom XIX., k. 3724-3949 tom XX., k. 3950-4132 tom XXI., k. 4133-4352 tom XXII.,



Polska Norma PN- (...) – k. 2952-2975 tom XV., k. 8955-8980 tom XLII.,



zeznania świadka U. B. – k. 5088-5097 tom XXVI., k. 9868 tom XLVI.;



zeznania świadka P. K. – k. 5100-5110 tom XXVI., k. 9789v-9791 tom XLV.;



zeznania świadka P. M. – k. 5488-5497 tom XXVI., k. 9796v tom XLV.;



zeznania świadka W. W. – k. 5500-5508 tom XXVII., k. 9798v-9799 tom XLV.;



opinia biegłego J. Ż. z dnia 30-04-2018 r. – k. 7835-7877 tom XXXVI.;



protokół oględzin nagrań z posiedzeń rady nadzorczej (...)+ z dni: 27.05.2014 r., 23.09.2014 r., 09.12.2014 r., 13.02.2015 r., 07.04.2015 r., 19.05.2015 r., 22.07.2015 r., - k. 9119-9123 tom XLII.,



protokoły z posiedzeń rady nadzorczej (...)+ z dni: 27.05.2014 r., 12.06.2014 r., 23.09.2014 r., 09.12.2014 r., 13.02.2015 r., 19.05.2015 r., 22.07.2015 r. - k. 9130-9165 tom XLII.,



karta opisu zadań w projekcie (...) dot. K. R. – k. 10222 tom XLVII.;



karta opisu zadań w projekcie (...) dot. U. B. – k. 10223 tom XLVII.;



karta opisu zadań w projekcie (...) dot. T. L. (2) – k. 10224 tom XLVII.;



karta opisu zadań w projekcie (...) dot. A. S. (1) – k. 10225 tom XLVII.;

W 2015 roku realizacja projektu dobiegała końca. W ramach projektu (...) powstało 35 laboratoriów o powierzchni 24 000 m2 (z wymaganych 30 o powierzchni powyżej 23 000 m^{(
2)}). Zakończona została także budowa laboratorium o docelowym standardzie (...)3 i wobec tego komisja odbiorowa przeprowadziła w dniach 07.09.2015 – 16.11.2015 r. przegląd techniczny zgłoszonych do odbioru robót i uczestniczyła w przeprowadzonych Próbach Końcowych obejmujących zaprojektowane przez A. S. (1) testy, a w tym m.in. sekwencje testów dotyczących szczelności, kaskady ciśnień i systemu automatyki. Wówczas też w toku prowadzonych odbiorów i prób końcowych w laboratorium (...) (...) ujawniły się trzy usterki – tj. nadciśnienia niszczącego [określana również jako problem zerwanego sufitu przez pracę wentylatora], hem-montażu [problem instalacji gazów technicznych] oraz kaskady ciśnień. Usterka nadciśnienia niszczącego oraz hem-montażu została usunięta do grudnia 2015 r. lecz do tego czasu – z uwagi na jednoczesne problemy z uzyskaniem w wymaganym czasie opinii technicznej w zakresie awarii wentylacji i komplikacje finansowe związane z koniecznością zapewnienia płynności finansowej spółki w okresie trwałości [opisane szczegółowo w dalszej części uzasadnienia] - nie usunięto usterki awarii wentylacji tzw. kaskady ciśnień.

Wedle dokonanej przez pracowników (...)+, a w tym i Z. W. [ (...) sp. z o.o.] diagnozy - usterka kaskady ciśnień polegała na błędnym zaprogramowaniu automatyki sterującej wentylatorami i wymagała naprawy i przeprogramowania w ramach standardowej gwarancji wykonawców oraz usunięcia usterek na sufitach (w trakcie testów w trybie awaryjnym doszło bowiem do oberwania części sufitu z powodu nadmiarowego ciśnienia). Określając precyzyjnie - w laboratorium (...) wentylacja podtrzymująca kaskadę ciśnień działała prawidłowo, ale istotą usterki było chwilowe niepodtrzymywanie kaskady ciśnień przez wentylator dodatkowy. Usterka ta dotyczyła systemu awaryjnego (główny system działał prawidłowo). Usterka została zapisana protokolarnie, jako usterka do usunięcia w ramach gwarancji i rękojmi, zaś fakt jej zaistnienia był przez K. D. poruszany w toku prowadzonych przez nią rozmów z przedstawicielami (...) w przedmiocie finansowania działalności (...)+. Wstępny koszt usunięcia tych awarii miał stanowić 300.000 złotych. W obliczu zaistniałej usterki oraz zbliżającego się terminu końcowego prowadzonej inwestycji - dyrektor K. R. polecił także pracownikom przeprowadzenie analizy wpływu usterki na możliwość rozliczenia grantu. Notatkę w tym przedmiocie sporządził T. B. (3), który wysłał ją I. A., która następnie przygotowała dla K. R. stosowną analizę z klarowną konkluzją, iż osiągnięcie kluczowych wskaźników projektu (...) [tj. wyszczególnionych w decyzji KE] nie jest zagrożone. W ślad za sporządzoną analizą – powstałe problemy z wentylacją i występujące wyłącznie w stanie awaryjnym - mają nie mieć także wpływu na procesy badawcze, które w ślad za planami kierownika laboratorium (...) (...) mają być prowadzone w 2016 roku w ramach kontynuacji prowadzonego projektu badawczego obejmującego patogeny z grupy 2, a praca z patogenami z grupy 3 w tym projekcie planowana jest dopiero na 2017 rok. W zakresie kwalifikowalności wydatków na naprawę usterki podkreślono natomiast, że wydatki faktycznie poniesione w znaczeniu kasowym w ramach kontraktu uzupełniającego przez (...)+ po ostatnim dniu kwalifikowalności (31.12.2015 r.) będą uznane za niesklasyfikowane w całości, niezależne od ich możliwej zasadności i celowości, zaś przypadku ich poniesienia do 31.12.2015 r. mogą one zostać uznane za kwalifikowane w projekcie (...). I. A. w ramach wstępnej analizy dla K. R. próbowała uzyskać także pisemną opinię od P. W. i A. T. (2) [k. 3502, 6111]. Dokonana przez (...) + Diagnoza specjalistyczna awarii wentylacji wskazywała także, że jest to usterka usuwalna i jako taka mogła być usunięta w 5-letnim okresie trwałości – co też pokrywało się z informacją uzyskaną przez K. D. od wicedyrektora (...) L. G. i tym samym nie zagrażała pełnemu rozliczeniu projektu. Ujawnione mankamenty były wynikiem błędów projektowych leżących po stronie M+ W (...) sp. z o.o. oraz (...) Zespół (...), nie zaś wykonawczych leżących po stronie (...) S.A.

Regularne sprawozdania z realizacji prac, a w tym w zakresie (...)3 i usuwania usterek przekazywał organowi prokuratorskiemu i (...) ekonomista K. R.. Z informacji bieżącej spółki (...)+ sp. z o.o. sporządzonej dla Prokuratury Okręgowej we W. oraz delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego we W. z dnia 2 grudnia 2015 roku wskazano na problem, że praca układu wentylacji nie spełnia warunków normowych oraz wymogów i oczekiwań. Wskazano, że temat ten zgłaszany jest na bieżąco projektantowi, który ma zaproponować dodatkowe rozwiązania w celu wyeliminowania opisywanego ograniczenia. Wskazano także, że jeśli wystąpi potrzeba wykonania dodatkowych prac na podstawie informacji od projektanta lub ekspertów zewnętrznych (zlecono dodatkową analizę), może nie być to na tym etapie możliwe do wykonania w trakcie trwania projektu (...), co skutkować może także kosztem niekwalifikowanym (dodatkowe prace). Wskazano, że jeżeli by doszło do takiego zdarzenia, to spółka powinna wystąpić z regresem do projektanta (M+ W (...), T. E., inne podmioty) w przypadku wystąpienia wymiernych strat będących wynikiem wprowadzenia dodatkowych rozwiązań do projektu na tym etapie. Wskazano, że na obecnym etapie wykonywane są także inne konsultacje, w tym z ekspertem zewnętrznym tj. firmą (...). Jednakże firma (...) nie wywiązała się w pełni ze zlecenia, choć przedstawiła pewne rozwiązania, które mogą być w ocenie działu budowlanego wykorzystane. Podkreślono jednak, że z uwagi na specyfikę i bezpieczeństwo funkcjonowania laboratorium (...), opisywane powyżej ograniczenia funkcjonalności będące efektem prób końcowych powinny być skorygowane niezależnie od faktu, czy będzie to koszt kwalifikowany do końca trwania projektu (...), czy też w przypadku, kiedy do poprawy funkcjonalności i systemów bezpieczeństwa miałoby dojść już w trakcie osiągania zdolności operacyjnej tych laboratoriów, tj. po zakończeniu projektu (...) np. w roku 2016. Wskazano, że w tym okresie zgodnie z informacjami przekazanymi przez Kierownictwo Projektu (...) laboratoria będą funkcjonowały w ograniczonym zakresie tak, stopniowo dochodzić do pełnej zdolności operacyjnej. Będzie więc to okres na wprowadzanie wszelkich możliwych korekt technicznych dodatkowych procedur sposób ciągły zapewniających bezpieczeństwo i funkcjonalność pracy w tych laboratoriach.

Jednocześnie za pozyskanie kapitału zewnętrznego umożliwiającego m.in. funkcjonowanie spółki w okresie trwałości projektu (...) odpowiadała K. D. i w tym też zakresie przez 2 lata [od 2013 r.] uczestniczyła w rozmowach z bankami oraz agentami rządowymi, a w tym i (...). W efekcie prowadzonych rozmów uruchomiono m.in. program dofinansowania kosztów utrzymania infrastruktury (...) i w jego ramach (...)+ uzyskało 2,5 mln złotych ze wskazywanego zapotrzebowania na min. 15 mln złotych. Jednocześnie po zmianie rządu w 2015 r. banki oraz agendy rządowe zaczęły wycofywać się z prowadzonych rozmów, projekty były odrzucane i w wyniku tego pojawił się problem z finansowaniem a spółce groziła upadłość, której ziszczenie się powodowałoby konieczność zwrotu unijnego wsparcia. Wobec powyższego (...)+ w nawiązaniu do prowadzonych uprzednio rozmów z Ministerstwem (...) oraz Ministerstwem Infrastruktury i (...) zwróciła się do (...) (...) o znalezienie rozwiązania umożliwiającego zapewnienie trwałości projektu. W odpowiedzi dyrektor (...) M. C. (1) zarządzeniem nr (...) z dnia 25 maja 2016 r. powołał zespół do spraw (...)+ w składzie: Ł. B., Z. D., H. D. (1), M. G., J. K., A. M. (2), M. T., K. S. (3), M. Ż. [k. 5832 tom 28], którego celem była analiza sytuacji finansowej, opracowaniem scenariuszy rozwoju, opracowanie rozwiązań biznesowych, organizacyjnych, prawnych oraz warunków, jakie musi spełnić (...)+, żeby otrzymać pomoc. W ramach pracy Zespołu ds. (...)+ - zarząd spółki (...)+ udzielał ww. zespołowi wszelkich wymaganych przez nich informacji, udostępniał dokumentację, a także oprowadzał po wybudowanych w ramach zgłoszonego do rozliczenia projektu – laboratoriach. Zespół ten pod kierownictwem prof. dr hab. inż. A. N. nie miał jednak uprawnień do kontroli projektu (...). Do tego zadania powołane bowiem były wewnętrzne zespoły (...) dokonujące rozliczenia w oparciu o dokumentacje dołączoną do formalnego sprawozdania końcowego. Raport końcowy wydany przez zespół ekspercki powołany przez profesora M. C. (1) został przedstawiony, po okazaniu zespołowi wszystkich laboratoriów, dyrektorowi (...) i Ministerstwu S..

Jednocześnie celem ratowania sytuacji finansowej w spółce – (...)+ zdecydowało się kolejno na:



pod koniec 2015r. - zwolnienie części pracowników [wskutek czego ze spółki odszedł m.in. K. R., którego to następnie od końca listopada w zakresie obowiązków związanych z nadzorem działu technicznego zastąpił K. S. (1) ];



w 2016 r. - obniżenie w spółce wynagrodzenia z 1,7 mln zł do 1,2 mln zł;



od 2 stycznia 2017 r. - wyłączenie z eksploatacji budynku nr (...) co dało kolejne 1,2 mln zł oszczędności rocznie.

(...)+ własne środki wykorzystała do połowy kwietnia 2016 r. i wówczas też rozpoczęła finansowanie dłużne. Po kwietniu 2016 r. (...)+ zdołała pozyskać 4 mln dokapitalizowania z Gminy W. co umożliwiło projektowi przetrwać do czasu przejęcia (...)+ przez Skarb Państwa. Po przejęciu spółki przez Skarb Państwa oskarżona K. D. opuszczając (...)+ poinformowała nowy zarząd o znanych jej problemach, a w tym konieczności usunięcia usterki w laboratorium (...) i o szacowanych kosztach jej naprawy. W czasie pełnienia przez oskarżoną K. D. funkcji w zarządzie, o wszystkich napotkanych problemach informowała Radę Nadzorczą, przedstawiając im m.in. prezentację z 15 grudnia 2015 roku, która dotyczyła stanu realizacji inwestycji (...), w której jako główne ryzyka finansowe przedstawione były zapotrzebowania na środki na naprawę usterek (...).

Dowód:



wyjaśnienia oskarżonego J. L. - k. 6257-6261 tom XXX., (...)- (...) tom XLII., k. 8981-8985 tom XLII., k. 9477-9481, 9482-9485, 9487v-9489 tom XLIV.



wyjaśnienia oskarżonej K. D. – k. 6203a-6210a tom XXX., k. 8935-8936 tom XLII., k. 8940-8943 tom XLII., k. 9002-9006 tom XLII., k.9489-9492, 9496v-9500, 9501v-9503 tom XLIV.;



pisemne stanowisko oskarżonej K. D. – k. 10254-10255 tom XLVII., k. 10256-10258 tom XLVIII.;



wyjaśnienia oskarżonej I. A. – k. 6230a-6235a, 6236a-6238a tom XXX., k. 9542v-9546, 9548v-9550 tom XLIV.;



informacja bieżąca spółki (...)+ sp. z o.o. z dnia 02-12-2015 roku wraz z memo dot. (...)3 – k. 3333-3357 tom XVIII.;



załączniki do informacji z dnia 02-12-2015 r. – k. 3342-3527 tom XVIII., k. 3528-3723 tom XIX., k. 3724-3949 tom XX., k. 3950-4132 tom XXI., k. 4133-4352 tom XXII.;



stanowisko inspektorów nadzoru w sprawie układu wentylacji w laboratorium (...)- 3 – k. 3559 tom XIX.,



zeznania świadka T. G. (1) - k. 9577v-9580 tom XLIV.;



zeznania świadka K. R. – k. 5057-5069 tom XXV., (...)- (...) tom XXV., k. 9615v- 9619v tom XLIV.;



informacja dodatkowa – pisemne uzupełnienie K. R. do zeznań z dnia 10.07.2017 i 20.07.2017 r. – k. 5082-5087 tom XXV.;



analiza (...) pod kątem projektowym z dnia 06-11-2015 r. [analiza nadesłana K. R. przez I. A.] – (...)- (...) tom XVIII., k. 6113-6115, 6222-6224 tom XXIX., k. 7557-7559 tom XXXV.,



wydruk wiadomości e-mail T. B. (3) do I. A. i P. W. – k. 7560-7561, 7562-7563 tom XXXV.;



wydruk wiadomości e - mail – k. 3501-3502 tom XVIII.;



zeznania świadka – M. Ć. (2) - k. 8573-8577 tom XL., k. 9635v-9636v tom XLIV.;



zeznania świadka A. S. (1) – k. 9758v-9762 tom XLV.;



zakres czynności odbiorowych (katalog otwarty) opracowany przez A. S. (1) – k. 5049-5050 tom XXV.



zeznania świadka A. T. (2) – k. 4490-4498 tom XXIII., k. 9788v-9789v, tom XLV.;



zeznania świadka T. L. (2) - k. 5113-5127 tom XXVI., k. 9789v-9791 tom XLV.;



zeznania świadka A. P. (1) – k. 5798-5802 tom XXVIII., k. 7660-7665 tom XXXV., k. 9808v-9809v tom XLV.;



zeznania świadka A. M. (2) – k. 6371-6375 tom XXX., k. 9820v-9822v tom XLV.;



zeznania świadka H. D. (1) – k. 7521-7526 tom XXXV., k. 9822v-9823v tom XLV.;



zeznania świadka A. D. - k. 9825-9828 tom XLV.;



zeznania świadka Ł. N. – k. 7629-7632 tom XXXV., k. 9828 tom XLV.;



zeznania świadka M. K. (1) – k. 7634-7638 tom XXXV., k. 9828 tom XLV.;



zeznania świadka A. G. – k. 9183-9188 tom XLII., k. 9882-9844 tom XLVI.;



zeznania świadka R. D. (1) – k. 9895v- 9886v tom XLVI.;



zeznania świadka M. N. – k. 9869v-9871 tom XLVI.;



zeznania świadka A. Z. - k. 9871v-9872 tom XLVI.;



zeznania świadka T. B. (2) – k. 9872 tom XLVI.;



zeznania świadka A. C. (2) – k. 4452-4459 tom XXIII., k. 9839v-9841 tom XLV.;



zeznania świadka M. K. (3) – k. 7150-7156 tom XXXIII.,



zeznania świadka M. K. (4) – k. 4462-4469 tom XXIII.,



zeznania świadka J. S. (1) – k. 4472-4478 tom XXIII, k. 9752-9753 tom XLV.;



zeznania świadka A. K. (1) – k. 4502-4508 tom XXIII., k. 9858v-9859 tom XLVI.;



zeznania świadka U. B. – k. 5088-5097 tom XXVI., k. 9868 tom XLVI.;



zeznania świadka P. K. – k. 5100-5110 tom XXVI., k. 9789v-9791 tom XLV.;



zeznania świadka P. M. – k. 5488-5497 tom XXVI., k. 9796v tom XLV.;



zeznania świadka W. W. – k. 5500-5508 tom XXVII., k. 9798v-9799 tom XLV.;



zeznania świadka M. M. (4) – k. 5737-5746 tom XXVIII., k. 9799 tom XLV.;



zeznania świadka M. M. (1) – k. 5781-5788 tom XXVIII., k. 8664-8670 tom XL., k. 9859 tom XLVI.;



zeznania świadka – M. T. – k. 5940-5947 tom XXVIII., k. 9810 tom XLV.;



zeznania świadka J. K. – k. 5950-5955 tom XXVIII., k. 8654-8657 tom XL., k. 9810 tom XLV.;



zeznania świadka A. N. – k. 5958-5965 tom XXVIII., k. 7528-7531 tom XXXV., k. 9030-9032 tom XLII., k. 9813v-9815 tom XLV.;



zeznania świadka J. B. – k. 9946v-9948 tom XLVI.;



zeznania świadka Z. W. – k. 7667-7672 tom XXXV.,



protokoły odbiorów prób końcowych – k. 6169-6178 tom XXIX.,



protokół odbioru części robót z dnia 16-11-2015 r. – k. 6228-6230 tom XXIX.;



wyciąg z założeń wstępnych rekomendacji Zespołu (...) ds. (...)+ - k. 5831 tom XXVIII.



zarządzenie nr (...) Dyrektora (...) ws. powołania Zespołu (...) ds. (...)+ sp. z o.o. – k. 5834 tom XXVIII.,



protokoły z posiedzeń Zespołu (...) ds. (...)+ - k. 5845 tom XXVIII.,



założenia rekomendacji zespołu ekspertów ds. (...)+ - k. 5867-5900 tom XXVIII.,



protokół oględzin poczty elektronicznej I. A. – k. 6046-6243 tom XXIX.,



wiadomość e-mail z dnia 02-11-2015 r. – k. 10205 tom XLVII.;



harmonogram uzyskania zdolności operacyjnej laboratorium (...) (...) – k. 10206-10210 tom XLVII.;



protokół z posiedzenia rady nadzorczej (...)+ sp. z o.o. z dnia 15 grudnia 2015 r. – k. 6748-6753 tom XXXII.,



protokoły z posiedzeń rady nadzorczej (...)+ z dni: 27.05.2014 r., 12.06.2014 r., 23.09.2014 r., 09.12.2014 r., 13.02.2015 r., 19.05.2015 r., 22.07.2015 r. - k. 9130-9165 tom XLII.,



prezentacja K. D. z dnia 15 grudnia 2015 r. – „informacja zarządu dla Rady Nadzorczej na temat projektu infrastrukturalnego (...) k. 6946-6953 tom XXXIII., k. 8154-8162 tom XXXVIII.



wskaźniki rezultatu projektu (...) do osiągnięcia przez (...)+ w okresie trwałości do 31.12.2020 r. – k. 6973 tom XXXIII.



dokumentacja dot. posiedzeń rady nadzorczej (...)+ sp. z o.o. – k. 6747-6945 tom XXXII., k. 6946-7088 tom XXXIII.;

W celu zapewnienia terminowego zamknięcia i rozliczenia kluczowych projektów zarząd (...)+ w osobie: J. L., K. S. (1) i K. D. w listopadzie 2015 roku podjął uchwałę l/ (...) powołującą zespół do spraw rozliczenia kluczowych projektów. Przewodniczącym zespołu był I. C., a samo sprawozdanie końcowe było scalone przez I. A.. Zespół składał się z ośmiu osób, ekonomistów, specjalistów od spraw unijnych oraz naukowców, tj. A. O., A. L., M. B. (2), I. A., J. S. (2), profesora D. H. oraz profesora J. O. - biotechnologa specjalizującego się w standardach (...). Celem tego zespołu było zapewnienie nadzoru nad terminowym i skutecznym zamknięciem oraz rozliczeniem projektów (...), B. i (...), w szczególności w kontekście formalnym, merytorycznym i organizacyjnym, stosując zasady wynikające z zawartych umów o dofinansowanie, wytycznych programowych i obowiązujących przepisów prawa. W załączniku o nazwie „ karta oceny realizacji zakresu rzeczowego projektu infrastrukturalnego” wskazano, że wszystkie zaplanowane zadania inwestycyjne zostały przeprowadzone. Wskazano, że powstała infrastruktura daje możliwość kontynuowania lub uzupełnienia badań realizowanych w projekcie B. i (...) dzięki dostępności do najnowocześniejszych urządzeń i infrastruktury ( (...), clean-room).

Powyższy dokument po scaleniu przez I. A. w oparciu o uzyskane od osób merytorycznych projektu informacje został przez nią przesłany członkom zarządu (...)+ do akceptacji przed jego ostatecznym zatwierdzeniem. I. A. po naniesieniu zgłoszonych przez M. M. (1), I. C. i J. L. poprawek [k. 6242 tom XXIX.] – przekazała następnie ww. dokument Dyrektorowi Departamentu Pozyskiwania i (...) Projektami – M. M. (1), który w oparciu o otrzymane w dniu 18 stycznia 2016 r. od zarządu (...)+ pełnomocnictwo – podpisał ww. dokument. Zawarte w informacji końcowej wskaźniki opracowywał M. M. (1) wraz z W. M. (1) na bazie danych uzyskanych od merytorycznych osób projektu. Wszystkie usterki wykryte w laboratorium (...) (...), a w tym dotyczące wentylacji zostały wymienione w raporcie końcowym projektu w załącznikach (obejmujących m.in. protokół częściowego odbioru robót przebudowy budynku nr (...) z dnia 16.11.2015 r.) i były znane (...). Wiedzę o zaistniałych usterkach oraz zakresie podejmowanych przez oskarżonych działań celem ich usunięcia posiadały także służby specjalne pod których nadzorem objęta była spółka (...)+. W trakcie realizacji projektu (...) każdy pracownik był przesłuchiwany przez (...), a niektórzy kilkakrotnie.

Dowód:



uchwała nr l/ (...) – k. 8997-8998 tom XLII., k. 9515-9517 tom XLIV., k. 10228 tom XLVII.;



pełnomocnictwo z dnia 18 stycznia 2016 r. – k. 10230 tom XLVII.;



informacja końcowa realizacji projektu (...).02.02.00-002-001/09 – k. 5250-5487 tom XXVI.;



wydruk protokołu odbioru części robót z dnia 23.11.2015 – k. 10019-10021 tom XLVI., k. 10087-10089 tom XLVII.;



wydruk protokołów i dokumentacji odbiorowej – k. 1022-10054 tom XLVI.; k. 10055-1079, 10090-10147 tom XLVII.;



wyjaśnienia oskarżonego J. L. - k. 6257-6261 tom XXX., 8925-8926 tom XLII., k. 8981-8985 tom XLII., k. 9477-9481, 9482-9485, 9487v-9489 tom XLIV.



wyjaśnienia oskarżonej K. D. – k. 6203a-6210a tom XXX., k. 8935-8936 tom XLII., k. 8940-8943 tom XLII., k. 9002-9006 tom XLII., k.9489-9492, 9496v-9500, 9501v-9503 tom XLIV.;



wyjaśnienia oskarżonej I. A. – k. 6230a-6235a, 6236a-6238a tom XXX., k. 9542v-9546, 9548v-9550 tom XLIV.;



zeznania świadka M. M. (1) – k. 5781-5788 tom XXVIII., k. 8664-8670 tom XL., k. 9859 tom XLVI.;



zeznania świadka – A. K. (2) – k. 5790-5795 tom XXVIII, k. 9809v-9810 tom XLV.;



zeznania świadka – M. Ć. (2) - k. 8573-8577 tom XL.,



protokół oględzin poczty elektronicznej M. M. (1) – k. 6033-6045 tom XXIX., k. 8182-8189 tom XXXVIII.;



protokół oględzin poczty elektronicznej I. A. – k. 6046-6243 tom XXIX.;

Opracowana przez I. A. informacja końcowa trafiła do dwóch komórek organizacyjnych (...) tj. działu odpowiedzialnego za rzeczowy nadzór nad projektem – oceniającego zgodność zrealizowania zakresu rzeczowego z podpisaną umową o dofinansowanie oraz do działu finansowego potwierdzającego prawidłowość wydatkowanych środków.

Weryfikacja realizacji projektu (...) przez (...) obejmowała dwa etapy. Pierwszy etap odbywał się wyłącznie w oparciu o przedstawioną dokumentację i protokoły odbioru tj. „zza biurka”– w oparciu o które stwierdzano wybudowanie laboratoriów. Etap ten, w zależności od pojawiających się wątpliwości bądź niejasności – obejmował także „weryfikację merytoryczną”, lecz w przedmiotowej sprawie nie miała ona miejsca. Z I. A. w związku z przekazaną informacją końcową oraz załączoną do niej dokumentacją – ze strony (...) nikt się nie kontaktował. Faktyczne powstanie inwestycji weryfikowane było natomiast na rzecz (...) przez podmiot zewnętrzny – Fundację Fundusz (...). Drugi etap obejmował płatność oraz weryfikację certyfikacji i kalibracji.

W toku realizacji projektu (...) uzyskane na ten cel środki z UE były wydatkowane prawidłowo.

Dowód:



zeznania świadka L. G. – k. 9861v-9867 tom XLVI.;



wyjaśnienia oskarżonej I. A. – k. 6230a-6235a, 6236a-6238a tom XXX., k. 9542v-9546, 9548v-9550 tom XLIV.;



zeznania świadka H. D. (1) – k. 7521-7526 tom XXXV., k. 9822v-9823v tom XLV.;



zeznania świadka – M. T. – k. 5940-5947 tom XXVIII., k. 9810 tom XLV.;



zeznania świadka J. K. – k. 5950-5955 tom XXVIII., k. 8654-8657 tom XL. k. 9810 tom XLV.;



zeznania świadka – A. G. – k. 9882-9844 tom XLVI.;



zeznania świadka R. K. (2) – k. 8001-8003 tom XXXVII., k. 9887v-9889 tom XLVI.;



protokół oględzin dokumentacji finansowo-księgowej wraz z załącznikami – k. 4590-4883 tom XXIV., k. 4484-5008 tom XXV.;



protokół oględzin dokumentacji dot. korekt finansowych wraz z załącznikami – k. 5009-5031 tom XXV.;



raport z weryfikacji wniosków do umowy nr (...) (...) – k. 5138 tom XXVI.



dokumentacja dot. rozliczenia projektu (...).02.02.00-002-001/09 – k. 5137-5249 tom XXVI.;



wyjaśnienia oskarżonego J. L. - k. 6257-6261 tom XXX., (...)- (...) tom XLII., k. 8981-8985 tom XLII., k. 9477-9481, 9482-9485, 9487v-9489 tom XLIV.



wyjaśnienia oskarżonej K. D. – k. 6203a-6210a tom XXX., k. 8935-8936 tom XLII., k. 8940-8943 tom XLII., k. 9002-9006 tom XLII., k.9489-9492, 9496v-9500, 9501v-9503 tom XLIV.;

Laboratoria były gotowe do działań we wrześniu 2015 roku w standardzie (...). Laboratorium w standardzie (...) fizycznie powstało, ale było w procesie osiągania zdolności operacyjnej - tj. zostało wybudowane pomieszczenie, zakupiony został wymagany sprzęt, zatrudniona została odpowiednia kadra naukowa i tworzone były procedury pozwalające na rozpoczęcie prac w standardzie (...), aby stopniowo przejść do (...). Aby możliwe były działania w standardzie (...), należało usunąć ww. usterkę wentylacyjną. Zarząd w oparciu o przedłożony przez I. A. K. R. raport, a w tym informacje uzyskane od M. K. (5) co do zakresu i chronologii planowanych przez nią badań [rodzaj patogenów] uzgodnił więc, że zgodnie z głosami wyrażanymi na etapie projektowym [M. Ć. (2), T. G. (1), J. O. ] - wszelkie prace testowe wykonywane będą najpierw w standardzie (...), a dopiero później, po uzyskaniu stosownych certyfikatów w standardzie (...). Na uzyskanie tych certyfikatów wyznaczony był pięcioletni okres trwałości (inaczej mówiąc, wskaźnik certyfikacji tj. rezultatu projektu, powinien być uzyskany w ciągu 5 lat od jego zakończenia). Przygotowany we wrześniu 2015 r. przez K. S. (1) harmonogram uzyskiwania zdolności operacyjnej laboratorium (...) (...) przewidywał osiągnięcie standardu (...)3 w lutym 2017 r. Do tego czasu wg. Harmonogramu w laboratorium (...) (...) prowadzone miały być badania nad patogenami z 2. grupy ryzyka [k. 10209 – tabela pozycja 88 i 89.]. Proces pozwalający na rozpoczęcie prac w standardzie (...), aby stopniowo przejść do (...) w rzeczywistości przebiegał jednak wolniej, niż się spodziewano, ponieważ jedna osoba w kadrze naukowej, dr K., udała się na urlop macierzyński i rodzicielski. Prac związanych z osiągnięciem zdolności operacyjnej tego laboratorium nie przerwano i w listopadzie 2016 r. r. Komisja ds. bezpieczeństwa biologicznego [A. T. (2), M. K. (4), M. K. (3)] rozważała uruchomienie prac w tym laboratorium nad (...) ((...)), lecz z uwagi na problem z inaktywacją patogenów w ściekach [wąskie spektrum (...)] zrezygnowano z tego pomysłu. Ponadto w dalszym ciągu istniały problemy z pozyskaniem środków finansowych na usunięcie zaistniałej w laboratorium (...) (...) usterki wentylacji. Celem usunięcia usterki, w sierpniu 2016 roku zapłacono 3 500 zł za dokumentację projektową korekty wentylacji (...), w oparciu o którą miał być rozpisany przetarg. Kolejny zarząd tworzyli prof. A. M. (2) i M. W. (3) [w którego składzie nie zasiadali już oskarżeni]. Nowy zarząd na wiosnę 2017 roku przetarg ten ogłosił, jednakże został odwołany z przyczyn formalnych, zaś nowy przetarg, z nieznanych przyczyn nie został ogłoszony. Oskarżona K. D. przekazała nowemu składowi zarządu informacje o usterce i o szczególnym zobowiązaniu wynikającym z zachowania pięcioletniego okresu trwałości projektu. Informacje o niefunkcjonowaniu laboratorium (...) (...), konieczności poprawy systemu wentylacji oraz realizowaniu projektu w pomieszczeniach (...)2 i planowanym jego przeniesieniu do (...)3 – zostały zawarte na karcie dot. laboratorium (...) komórkowych (...)3 odnoszącej się do 2016 roku [k.7449-7451 tom XXXV.]

Oskarżony J. L. opuszczał (...)+ w przekonaniu, że awaria zostanie usunięta i zostaną podjęte kolejne prace certyfikacyjne i badania laboratoryjne.

W dniu 6 marca 2017 r. zarząd (...)+ w składzie: prof. C. M., A. K. (1), A. T. (2), A. C. (2), M. K. (4) i T. L. (2) – odbył spotkanie na którym zdecydowano o podjęciu przygotowań do zmian w systemie wentylacji laboratorium (...) (...) oraz systemie oczyszczania ścieków [modernizacja systemu dezaktywacji ścieków].

Dowód:



zeznania świadka T. G. (1), k. 2653-2655 tom XIV., k. 9577v-9580 tom XLIV.;



zeznania świadka M. O. k. 9764v-9766 tom XLV.;



zeznania świadka J. O. – k. 2717-2719 tom XIV.,



zeznania świadka M. Ć. (1) – k. 2720-2722 tom XIV., 9635v-9636v tom XLIV.;



zeznania świadka H. D. (1) - k. 9822v-9823v tom XLV.;



zeznania świadka L. G. – k. 9861v-9867 tom XLVI.;



zeznania świadka A. S. (1) – k. 5041-5048 tom XXV.



zeznania świadka J. S. (1) – k. 4472-4478 tom XXIII, k. 9752-9753 tom XLV.;



zeznania świadka A. T. (2) – k. 4490-4498 tom XXIII., k. 9788v-9789v, tom XLV.;



zeznania świadka A. K. (1) – k. 4502-4508 tom XXIII., k. 9858v-9859 tom XLVI.;



zeznania świadka M. W. (3) – k. 5776-5779 tom XXVIII., 6378-6381 tom XXX., k. 9799v-9800 tom XLV.;



zeznania świadka A. M. (2) – k. 6371-6375 tom XXX., k. 9820v-9822v tom XLV.;



zeznania świadka M. K. (3) – k. 7150-7156 tom XXXIII.,



wyjaśnienia oskarżonego J. L. - k. 6257-6261 tom XXX., 8925-8926 tom XLII., k. 8981-8985 tom XLII., k. 9477-9481, 9482-9485, 9487v-9489 tom XLIV.



wyjaśnienia oskarżonej K. D. – k. 6203a-6210a tom XXX., k. 8935-8936 tom XLII., k. 8940-8943 tom XLII., k. 9002-9006 tom XLII., k.9489-9492, 9496v-9500, 9501v-9503 tom XLIV.;



wyjaśnienia oskarżonej I. A. – k. 6230a-6235a, 6236a-6238a tom XXX., k. 9542v-9546, 9548v-9550 tom XLIV.;



harmonogram uzyskania zdolności operacyjnej laboratorium (...) (...) – k. 10206-10210 tom XLVII.;



karta dot. laboratorium (...) komórkowych (...)3 odnosząca się do 2016 roku – k.7449-7451 tom XXXV.;



dokumentacja przetargowa na przeprojektowanie wentylacji – k. 5518-5692 tom XVII.,



protokół oględzin rzeczy zabezpieczonych od K. D. wraz z załącznikiem „projekt (...) trwałość projektu” – k. 7437-7442, k. 7444-7448 tom XXXV.;



protokół oględzin rzeczy zabezpieczonych od K. D. wraz z załącznikiem „ laboratorium (...) komórkowych (...)3” – k. 7437-7442, k. 7449-7451 tom XXXV.;



protokół oględzin rzeczy zabezpieczonych od K. D. wraz z załącznikiem w postaci raportu za okres styczeń-listopad 2016 r. – k. 7457-7461 tom XXXV.;

Odnośnie zaś laboratoriów (...), skrót G. określa zbiór wskazówek oraz procedur z zakresu produkcji leków, produktów medycznych oraz żywności. G. ustala między innymi warunki, które powinny towarzyszyć procesowi produkcji, przechowywania oraz dystrybucji. Standard G. nie dotyczy powierzchni fizycznej, a jest to określenie procesu produkcji konkretnego wyrobu np. farmaceutycznego, który musi spełniać pewne warunki bezpieczeństwa. Początkowo w ramach finansowanego z środków europejskich projektu planowano wybudować laboratoria w standardzie G. dostosowane typowo pod wymogi i współpracę z (...) i jego spółką (...), jednakże profesor L. z racji opóźnienia w realizacji projektu przeniósł się ze swoimi pracami do (...) Parku (...). Po wycofaniu się profesora L. realizatorom projektu trudno było określić, czy wymaganie stworzenia laboratorium (...) jest konieczne, bowiem możliwość wybudowania laboratoriów (...) zależna była od wiedzy, co będzie w nich produkowane (czy farmaceutyki, czy suplementy), a wiedzy tej spółka nie posiadała wobec braku klienta. Żeby laboratorium było traktowane w standardzie G. musi być zdefiniowany realizator badań i określona technologia, którą realizator zamierza stosować. Każda technologia wymaga odrębnego G., ten standard nie jest uniwersalny. Laboratoria w standardzie G. wytwarza się pod konkretny proces technologiczny. Inne G. tworzy się dla tworzenia farmaceutyków, a inny dla linii hodowli komórkowej. Wobec powyższego w decyzji K. nie mógł być zawarty wymóg utworzenia laboratorium (...), ponieważ oznaczałoby to udzielenie pomocy danej firmie, lub zespołowi, który nie był beneficjentem wymienionym w decyzji. Wszelkie prace poczynione w ramach projektu w celu wybudowania laboratorium (...) miały charakter przygotowawczy do realizacji takiej inwestycji, gdy znajdzie się kontrahent albo wewnętrzny albo zewnętrzny.

Projekt laboratorium (...) przygotowywany był przez (...) firmę (...) i opiniowany był przez wewnętrzne komórki spółki (...)+ oraz inżyniera kontaktu. Proces budowlany nadzorowany był natomiast przez T. G. (1) i przebiegał zgodnie z przygotowaną dokumentacją projektową, lecz pod koniec procesu budowlanego laboratoriów (...)– wskutek przeprowadzonej w połowie 2014 r. na zlecenie zarządu (...)+ [J. L. i T. G. (1)] przez D. K. i M. N. z ramienia firmy (...) ekspertyzy ujawniły się wynikające z wadliwego projektu przygotowanego przez (...) wady wybudowanych laboratoriów dotyczące standardów czystości [„pylące” wykończenie ścian, istnienie powierzchni poziomych, otwierane okna, znajdowanie się umywalek w pomieszczeniach itp.] uniemożliwiające prowadzenie badań w standardzie G.. Wobec powyższego, jak i okoliczności niemożności znalezienia nowego kontrahenta - zarząd (...)+ celem spełnienia wskaźnika rezultatu obejmującego uzyskanie akredytacji 8 laboratoriów – podjął decyzję o powołaniu zespołu mającego opracować raport obrazujący możliwe warianty rozwoju laboratoriów pierwotnie mających być przeznaczonych dla spółki (...). I tak też w oparciu o sporządzony przez I. A., w oparciu m.in. o opracowany przez A. P. (1) i P. P. (3) wkład - (...) obrazujący trzy możliwe warianty rozwoju – zdecydowano się na realizację pierwszego z wariantów [którego m.in. pomysłodawcą była A. P. (1)] przewidującego m.in. stworzenie Laboratorium (...) w standardzie G., [aktualnie funkcjonujące pod zmienioną nazwą: Laboratorium (...)] zawierającego komory klimatyczne dla badań stabilności i dla których umieszczenia nie było koniecznym spełnianie przez pomieszczenie restrykcyjnych wymogów czystości. W powyższym laboratorium po jego wbudowaniu i wyposażeniu były prowadzone badania, zaś laboratoria pierwotnie przeznaczone dla (...) zostały wynajęte m.in. spółce (...) oraz (...).

K. S. (1) z uwagi m.in. na fakt jego wstąpienia do spółki (...)+ w sierpniu 2015 r. nie posiadał żadnej wiedzy w przedmiocie laboratoriów (...), ani też nie miał żadnego wpływu na podejmowane na ich kanwie działania.

Informacje w przedmiocie problematyki z laboratoriami (...) zostały przedstawione nowemu zarządowi (...)+ [A. M. (2) i M. W. (3)] i zarząd ten podjął dalsze działania mające na celu odnalezienie potencjalnych klientów i doprowadzenie laboratoriów do wyjściowej postaci.

Dowód:



wyjaśnienia oskarżonego J. L. – k. 6257-6261 tom XXX., (...)- (...) tom XLII., k. 8981-8985 tom XLII., k. 9477-9481, 9482-9485, 9487v-9489 tom XLIV.



wyjaśnienia oskarżonej K. D. – k. 6203a-6210a tom XXX., k. 8935-8936 tom XLII., k. 8940-8943 tom XLII., k. 9002-9006 tom XLII., k.9489-9492, 9496v-9500, 9501v-9503 tom XLIV.;



pisemne stanowisko oskarżonej K. D. – k. 10254-10255 tom XLVII., k. 10256-10258 tom XLVIII.;



wyjaśnienia oskarżonej I. A. – k. 6230a-6235a, 6236a-6238a tom XXX., k. 9542v-9546, 9548v-9550 tom XLIV.



pisemne oświadczenie oskarżonego K. S. (1) – k. 9858-9859 tom XLVI.;



zeznania świadka T. G. (1) - k. 8119-8124 tom XXXVII., k. 9577v-9580 tom XLIV.;



zeznania świadka P. P. (3) – k. 8612-8615 tom XL. k. 9855 tom XLVI.;



zeznania świadka T. L. (2) – k. 8350-8357 tom XXXIX., k. 9789v-9791 tom XLV.;



zeznania świadka M. N. – k. 8549-8557 tom XL., k. 9869v-9871 tom XLVI.;



zeznania świadka D. K. – k. 8565-8571 tom XL., k. 9881v-9882 tom XLVI.;



zeznania świadka A. P. (1) – k. 7660-7665 tom XXXV.; k. 9808v-9809v tom XLV.;



zeznania świadka J. O. – k. 8039-8042 tom XXXVII., k. 8594-8597 tom XL., k. 9637 tom XLIV.;



zeznania świadka – R. D. (2) – k. 8600-8605 tom XL.,



e-mail z dnia 01-07-2014 - k. 8372-8373 tom XXXIX., k. 8606-8607, 8635 tom XL.;



zeznania świadka M. Ć. (2) – k. 8573-8577 tom XL.,



zeznania świadka M. K. (1) – k. 7634-7638 tom XXXV., k. 9828 tom XLV.;



zeznania świadka A. C. (2) – k. 7640-7646 tom XXXV., k. 9839v-9841 tom XLV.;



zeznania świadka M. W. (3) – k. 7985-7986 tom XXXVII., k. 9799v-9800 tom XLV.;



zeznania świadka A. M. (2) – k. 8144-8146 tom XXXVII., k. 9820v-9822v tom XLV.;



zeznania świadka A. P. (2) – k. 8579-8583 tom XL., k . 9742v-9743 tom XLV.;



zeznania świadka I. C. – k. 8590-8592 tom XL., k. 9730v-9732 tom XLV.;



zeznania świadka A. Z. – k. 8585-8588 tom XL., k. 9871v-9872 tom XLVI.;



zeznania świadka J. S. (1) – k. 8617-8622 tom XL., k. 9752-9753 tom XLV.;



zeznania świadka W. W. – k. 8644-8648 tom XL., k. 9798v-9799 tom XLV.;



zeznania świadka K. R. – k. 7987-7988, 7989 tom XXXVII., k. 9615v- 9619v tom XLIV.;



informacja dodatkowa przedłożona przez K. R. – k. 7990-7992 tom XXXVII.,



zeznania świadka M. O. – k. 8331-8334 tom XXXVIII.; k. 9764v-9766 tom XLV.;



zeznania świadka A. R. – k. 8336-8340 tom XXXVIII., k. 9832 tom XLV.;



zeznania świadka A. Z. - k. 9871v-9872 tom XLVI.;



raport G. – k. 7173-7177 tom XXXIV., k. 8413-8420, k. 8423-8431, 8434-8443, 8471-8480, 8490-8496, 8497-8505, 8506-8508, 8509-8517, 8518-8527, 8528-8529, 8533-8534 tom XXXIX., k. 8630-8634 tom XL.



zapisy ze studium wykonalności na temat G. – k. 8485-8487 tom XXXIX.;



datowana na 09.07.2014 r. notatka ze spotkania – k. 7171 tom XXXIV. K. 8624 tom XL.;,



datowana na 05.12.2014 r. notatka ze spotkania – k. 8200-8201 tom XXXVIII, k. 8399-8400, 8402-8403, 8535-8536 tom XXXIX., k. 8608-8609 tom XL.;



analiza zgodności z G. – k. 8210-8309 tom XXXVIII.;



dokumentacja dot. laboratoriów (...) – k. 7170-7431 tom XXXIV.;



ocena zgodności wykonania prac budowlano-instalacyjnych – k. 8637-8643 tom XL.;



wycena szacunkowa działań naprawczych – k. 8102-8116 tom XXXVII.;



rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie Dobrej Praktyki Wytwarzania – k. 7675-7834 tom XXXVI.;



protokół wizji lokalnej laboratorium (...) – k. 8006-8029 tom XXXVII.,



protokół oględzin poczty e-mail I. A., J. L. i K. D. – k. 8148-8181 tom XXXVIII.;



protokół oględzin poczty e-mail I. A. – k. 8193-8310 tom XXXVIII.;



protokół oględzin korespondencji e-mail wraz z załącznikami – k. 8366-8540 tom XXXIX.;

Od czasu zakończenia projektu w 2015 roku (...)+ funkcjonuje jako Sieć Badawcza Ł. (...) tj. (...) Ośrodek (...). W decyzji K. cel jest spójny z umową o dofinansowanie - w decyzji tej nie ma wyspecyfikowanych wskaźników produktu dla projektu (...), a są jedynie wskaźniki rezultatu. Wszystkie zadania wskazane w decyzji zostały zrealizowane, projekt funkcjonuje i został przedstawiony do rozliczenia K..

Dla możliwości rozliczenia projektu - wystąpienie usterek w wybudowanej infrastrukturze nie oznacza automatycznego uznania, że finansowany projekt nie został zrealizowany. Wystąpienie usterek nie stanowi przesłanki do nierozliczenia udzielonych środków. Z perspektywy K. istotnym jest czy wydatki zostały poniesione, czy została zakupiona i zainstalowana infrastruktura oraz to czy występujące usterki są w racjonalnym czasie usuwane. W wielu jednostkach naukowych usterki zdarzają się przy odbiorach i nie wpływają bezpośrednio na rozliczenie projektu pod względem finansowym. N. z powodów technicznych obiektu wybudowanego ze środków z dotacji nie powoduje negatywnych konsekwencji.

Dowody:



zeznania świadka A. N. – k. 9813v-9815 tom XLV.;



zeznania świadka L. G. – k. 9861v-9867 tom XLVI.;



zeznania świadka R. K. (2) – k. 8001-8003 tom XXXVII., k. 9887v-9889 tom XLVI.;



pisemne oświadczenie oskarżonego K. S. (1) – k. 9875-9879 tom XLVI.;



decyzja K. wraz z załącznikami – k. 7889 - 7914 tom XXXVI., k. 9533-9539 tom XLIV.;

W odpowiedzi na interpelację nr (...) M. R. (2) z dnia 5 kwietnia 2018 roku na pytanie o spełnienie przez projekt (...) wszystkich wskaźników projektowych, Podsekretarz stanu w Ministerstwie (...) P. D. (2) wymienił w tabeli wszystkie wskaźniki produktu wskazując stopień realizacji każdego z nich na 100% lub więcej. Wskazał, że utworzono 35 laboratoriów z wymaganych 30. We wskaźnikach projektowych w warunkach rozliczenia nie było podanego konkretnie wymogu (wskaźnika projektowego) zbudowania laboratorium o standardzie (...) czy też G..

Dowód:



odpowiedź na interpelację nr (...) – k. 9518-9532 tom XLIV.;

W lipcu 2020 roku Minister (...) – W. M. (2) ogłosił budowę Centrum (...) w ramach którego uruchomione będzie laboratorium szybkiego reagowania epidemiologicznego (...)3, a od listopada 2020 na stronach (...) pojawiła się oferta pracy na kierownika laboratorium (...) (...) (co stanowiło fakt zbudowania laboratorium (...) (...) oraz swoistej gwarancji, ze usterka jest usuwalna). Wcześniej na stronie internetowej (...) (...) widniała informacja o świadczeniu usługi w o nazwie „badania w standardzie (...)3”. Przygotowaniem informacji w zakresie zakładki oferta zajmowała się A. P. (1) i wówczas też była ona świadoma, że laboratorium (...) (...) nie funkcjonuje w pełni lecz mimo to informację o prowadzeniu takich badań umieściła celem przedstawienia możliwości spółki i jednocześnie mając na względzie uzyskane informacje, że laboratorium (...) (...) niedługo będzie działać.

Dowód:



protokół oględzin zawartości strony internetowej www.eitplus.pl – k. 5719-5725 tom XXVIII.;



oferta (...)+ dla polskiego sektora B+R – k. 9062-9067 tom XLII.;



zeznania świadka A. P. (1) – k. 5798-5802 tom XXVIII., k. 7660-7665 tom XXXV., k. 9808v-9809v tom XLV.;



korespondencja e-mail – k. 5805-5826 tom XXVIII.,

W listopadzie 2021 r. szwajcarska firma (...) sporządziła specjalistyczny raport w zakresie usterek w laboratorium (...) (...), w którym ujawniając szereg pomniejszych wad, jak i wady związane z systemem wentylacji - jednocześnie zawarto proponowany plan działań naprawczych – obejmujący swoimi założeniami konieczność przeprowadzenia szerszych zmian projektowych aniżeli były dotychczas zakładane. Z punktu widzenia aktualnych wymagań i badań – naprawa systemu wentylacji jest niewystarczająca i dla ich spełnienia koniecznym jest przebudowa całego laboratorium.

Dowód:



zeznania A. D. – k. 9825-9828 tom XLV.;



zeznania świadka J. B. – k. 9946v-9948 tom XLVI.;



zeznania świadka A. H. – k. 10211v-10212 tom XLVII.;



przetłumaczona na język polski przygotowana przez B. & H. „Analiza L. dla Laboratorium (...) (...) w Ł. – (...) – k. 10163 – 10201 tom XLVII.;



pisemne oświadczenie oskarżonego K. S. (1) – k. 9836-9838 tom XLV.;

W dniu 4 stycznia 2024 r. wobec zakończenia okresu trwałości projektu nr (...).02.02.00-002-001/09 pt. „ (...) Centrum (...) ( (...)+) „oraz rozliczeniem przez Beneficjenta całości jego dofinansowania – (...) zrzekło się ustanowionej na jej rzecz hipoteki umownej do sumy 117.806.830 zł na nieruchomości objętej księgą wieczystą nr (...) tytułem umowy o dofinansowanie projektu nr (...).02.02.00-02-001/09-00 z dnia 23 września 2009 r. i wyraziło zgodę na jej wykreślenie.

Dowód:



pismo (...) z dnia 24 stycznia 2024 r. wraz z załącznikiem – k. 9955- 9956 tom XLVI., k. 10231 tom XLVII.; k. 10461-10462 tom XLVIII.;



zeznania świadka A. P. (1) – k. 10159 tom XLVII.;

***

(...) L. urodził się (...) w Ł.. Ma wykształcenie wyższe, jest (...) i aktualnie pozostaje na emeryturze. Oskarżony nie był karany sądownie. W strukturze spółki (...)+ oskarżony początkowo pełnił jedynie funkcje doradcze, a od 25 września 2012 roku zajmował stanowisko prezesa zarządu, przy czym w projekt był zaangażowany już od 2005 roku, kiedy to piastował stanowisko wiceministra (...). Pilotował ulokowanie projektu we W., a w 2006 r. został doradcą Prezydenta W. ds. nauki i innowacji. Oskarżony odpowiadał głównie za obszar naukowy i za reprezentowanie spółki na zewnątrz.

Dowód:



dane osobopoznawcze – k. 6257 tom XXX., k. 8925, 8981 tom XLII., k. 9476v tom XLIV.;



odpowiedź z Krajowego Rejestru Karnego – k. 9026 tom XXIX.;



wyjaśnienia oskarżonego J. L. – k. 6257-6261 tom XXX., (...)- (...) tom XLII., k. 8981-8985 tom XLII., k. 9477-9481, 9482-9485, 9487v-9489 tom XLIV.;



zeznania T. G. (1) – k. 9577v-9580 tom XLIV.;



zeznania R. D. (1) – k. 9895v- 9886v tom XLVI.;

Oskarżony K. S. (1) urodził się (...) w W.. Ma wykształcenie wyższe, z zawodu jest (...) i aktualnie prowadzi własną działalność gospodarczą w przedmiocie (...), z której osiąga dochody w wysokości ok. 10.000 zł miesięcznie. Oskarżony jest żonaty, posiada (...) i nie był karany sądownie. Pracę przy projekcie (...) rozpoczął w sierpniu 2015 r. jako Członek Zarządu spółki (...)+. Oskarżony w strukturze spółki był odpowiedzialny za stronę biznesową projektu, miał również dodatkowy zakres odpowiedzialności za dział kadr oraz od momentu odejścia K. R. odpowiadał także za pion techniczny. Od końca listopada 2015 r. był zaangażowany w temat laboratorium o standardzie (...) jako osoba, która przejęła po K. R. dział techniczny. K. S. (1) nie odpowiadał w firmie za kwestie finansowe i za kwestie dotyczące rozliczeń dotacji. Oskarżony nie posiadał wiedzy, że spółka miała wykonać laboratoria (...). Posiadał jedynie informacje, że miało powstać laboratorium (...). K. S. (1) jako koordynator pionu technicznego koordynował usunięcie usterki układu wentylacji w laboratorium (...), nie zajmował się jednak kwestiami związanymi z rozliczeniem projektu współfinansowanego ze środków U.. Nie był także osobą wyznaczoną do kontaktu z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.

Dowód:



dane osobopoznawcze – k. 6281-6282 tom XXX., k. 8930-8931, 8947-8948 tom XLII., k. 9476v tom XLIV.;



odpowiedź z Krajowego Rejestru Karnego – k. 9027 tom XXIX.;



wyjaśnienia K. S. (1) – k. 6281-6287 tom XXX., k. 8930-8931 tom XLII., k. 8947-8954 tom XLII., k. 9503-9505,9507v-9512, 9540v-9541 tom XLIV., k. 9611v tom XLIV., k. 10281v-10285 tom XLVIII.

Oskarżona K. D. urodziła się (...) we W.. Ma wykształcenie wyższe, z zawodu jest (...) i pracuje łącznie w czterech spółkach ( (...) S.A., (...) sp. z o.o., (...) S.A. i W.) z czego uzyskuje łączne dochody ok. 14.800 zł miesięcznie. Oskarżona jest rozwiedziona, posiada (...) i nie była karana sądownie. W zarządzie spółki (...)+ odpowiadała za departament finansów, badawczy oraz zarządzenia projektami i w swoich działaniach skupiała się na pozyskaniu kapitału zewnętrznego dla spółki. I tak też najtrudniejszym dla niej zadaniem było utrzymanie płynności finansowej spółki po dniu 31 grudnia 2015 roku. W tym celu uczestniczyła przez 2 lata w rozmowach z agentami rządowymi i różnymi bankami, w tym państwowym (...) i (...). Rozmowy te przyniosły rozwiązanie w postaci uruchomienia programu dofinansowania kosztów utrzymania struktury (...). W czasie pełnienia przez oskarżoną K. D. funkcji w zarządzie, o wszystkich napotkanych problemach informowała natomiast Radę Nadzorczą, przedstawiając im m.in. prezentację z 15 grudnia 2015 roku, która dotyczyła stanu realizacji inwestycji (...), w której jako główne ryzyka finansowe przedstawione były zapotrzebowania na środki na naprawę usterek (...). K. D. w strukturach (...)+, była również osobą odpowiedzialną za kontakt z instytucją pośredniczącą – (...). Oskarżona w czasie objętym stawianymi jej zarzutami nie miała zniesionej ani w stopniu znacznym ograniczonej zdolności do rozpoznania jego znaczenia jak i pokierowania swoim postępowaniem. Wobec oskarżonej nie zachodzą warunki z art. 31 § 1 ani 2 k.k..

Dowód:



dane osobopoznawcze – k. 6203a-6204a tom XXX., k. 8935-8936, k. 9002-9003 tom XLII., k. 9476v tom XLIV;



odpowiedź z Krajowego Rejestru Karnego – k. 9028 tom XXIX.;



wyjaśnienia oskarżonej K. D. – k. 6203a-6210a tom XXX., k. 8935-8936 tom XLII., k. 8940-8943 tom XLII., k. 9002-9006 tom XLII., k.9489-9492, 9496v-9500, 9501v-9503 tom XLIV.;



protokół z posiedzenia rady nadzorczej (...)+ sp. z o.o. z dnia 15 grudnia 2015 r. – k. 6748-6753 tom XXXII.,



prezentacja K. D. z dnia 15 grudnia 2015 r. – „informacja zarządu dla Rady Nadzorczej na temat projektu infrastrukturalnego (...) k. 6946-6953 tom XXXIII.,



wskaźniki rezultatu projektu (...) do osiągnięcia przez (...)+ w okresie trwałości do 31.12.2020 r. – k. 6973 tom XXXIII.



dokumentacja dot. posiedzeń rady nadzorczej (...)+ sp. z o.o. – k. 6747-6945 tom XXXII., k. 6946-7088 tom XXXIII.;



zarządzenie nr (...) prezesa zarządu (...)+ - k. 10213-10221 tom XLVII.;



opinia sądowo-psychiatryczna dot. K. D. – k. 9043-9045 tom XLII.;

Oskarżona I. A. urodziła się (...) we W.. Ma wykształcenie wyższe, z zawodu jest (...) i pracuje w spółce (...) sp. z o.o. na stanowisku (...), z czego uzyskuje dochód w wysokości ok. 7.000 zł brutto miesięcznie. Oskarżona posiada męża oraz(...) i nie była karana sądownie. W strukturze spółki (...) + od marca 2014 r do kwietnia 2015 roku była starszym specjalistą do spraw planowania i monitoringu w departamencie zarządzania projektami w sekcji (...). Od 15 kwietnia do 31 grudnia 2015 r pełniła natomiast funkcję kierownika projektu (...). Jej głównym zadaniem jako kierownika projektu była koordynacja zadań i wsparcie organizacyjne, a ostatnim zadaniem w projekcie było sporządzenie raportu końcowego. Oskarżona I. A. nie angażowała się w sferę merytoryczną projektu z racji braku kierunkowego wykształcenia i w swoich działaniach ograniczała się do spraw finansowych projektów zgodnie z wykształceniem ekonomicznym. Wszelkie informacje o działaniach w obszarze (...)3 w kontekście merytorycznym (naukowym) posiadała od innych, wykwalifikowanych pracowników spółki.

Dowód:



dane osobopoznawcze – k. 6230a-6231a, k. 6236a tom XXX., k. 8940 tom XLII., k. 9476v tom XLIV.;



odpowiedź z Krajowego Rejestru Karnego – k. 9029 tom XXIX.;



wyjaśnienia oskarżonej I. A. – k. 6230a-6235a, 6236a-6238a tom XXX., k. 9542v-9546, 9548v-9550 tom XLIV.;



opis stanowiska pracy – k. 7552 tom XXXV.;

***

Oskarżony J. L. przesłuchiwany po raz pierwszy w dniu 15 lutego 2018 roku (k. 6257-6262 tom XXX.) nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i złożył obszerne wyjaśnienia, w których m.in. wskazał na cele projektu (...), swoje kompetencje w ramach projektu (...), a w tym kompetencje innych osób uczestniczących w projekcie, znany mu przebieg projektu i budowy laboratorium (...) (...) czy też i znane mu jego usterki. W tym też zakresie oskarżony podniósł, iż celem projektu (...) było wybudowanie unikalnych laboratoriów o najwyższym światowym standardzie, które służyłyby części akademickiej i biznesowi do realizacji prac, które nie są realizowane na ich terenach i jednym z elementów celu było to, że reguły pracy miały być właściwe dla świata biznesowego, a nie akademickiego – tj. niedopuszczenie do monopolizowania aparatury przez grupy badawcze. Oskarżony wskazał przy tym, iż on sam nie posiadał kompetencji w zakresie stworzenia laboratorium (...) w ramach projektu (...) i nie ma merytorycznej wiedzy dotyczącej tegoż laboratorium, niemniej jednak zwięźle wskazał on na osoby te kompetencje posiadające. I tak w ślad za relacją oskarżonego:

a) jego zastępca - T. G. (1) przyjął na siebie obowiązki wykonawcze po uzyskaniu przez spółkę informacji od wykonawcy (...) o istotnych wadach projektowych i w tym też zakresie to on zorganizował wewnątrz spółki cały zespół do spraw (...)3 zapewniając przy tym jednego z najlepszych specjalistów na rynku, który podjął się monitoringu konstrukcji Laboratorium (...) (...) i organizował wyjazdy robocze zespołu do innych laboratoriów, a w tym i do P.;

b) z uwagi na podział strukturalny spółki – (...) pełnił nadzór nad służbami technicznymi i oficjalnie oddelegowany był do kontaktów z A. – co w dalszym czasie na krótko przejęła K. D.;

c) po pojawieniu się K. S. (1) – przejął on nadzór nad służbami technicznymi;

d) kierownikiem departamentu (...) była M. Ć. (1);

e) kierownikiem pionu budowlanego była T. L. (2).

W zakresie usterek laboratorium (...) (...) oskarżony wskazał, iż nie wie jakie konkretnie usterki i problemy wystąpiły w końcowej fazie jego budowy i nie jest świadom istnienia usterek o wadze uniemożliwiającej jego przyszłe funkcjonowanie i pracę – jednocześnie jednak szeroko zrelacjonował znane mu pierwotne wady projektowe laboratorium wynikające ze „ skandalicznego projektu”, które zostały mu zasygnalizowane, po tym jak został prezesem spółki (...)+, przez głównego wykonawcę W. i których usunięcie nadzorował T. G. (1). W tym też kontekście oskarżony zrelacjonował, iż wady te dotyczyły przede wszystkim kwestii odprowadzania ścieków i problemu dostawania się ścieków aktywnych do normalnych ścieków miejskich i w tym też zakresie z uwagi na bardzo specjalistyczny charakter (...)3 – pomimo, że za całość wykonawczą odpowiadał K. R. to kwestię „wyprostowania sprawy” przyjął na siebie ówczesny wiceprezes spółki – (...), który po wezwaniu spółki (...)+W do naprawy zorganizował cały zespół wewnątrz spółki zapewniając przy tym jednego z najlepszych specjalistów na rynku, mającego monitorować konstrukcję laboratorium (...) (...). Oskarżony J. L. zrelacjonował także, iż budowę laboratorium bardzo nadzorował kierownik pionu budowlanego – T. L. (2), który to też kilka razy zabierał go na budowę pokazując, gdzie leży problem, zaś w czasie kiedy opuszczał spółkę (...)+ jego świadomość była taka, że (...)3 jest praktycznie skończone i jest na poziomie jedynie protokolarnie spisywanych usterek do usunięcia w terminie późniejszym. W tym też zakresie oskarżony podkreślił, iż spółka (...)+ podjęła uchwałę, zgodnie z którą, z uwagi na niebezpieczeństwa związane z brakiem ludzi i doświadczenia - na moment zakończenia budowy laboratorium miało ono początkowo zostać uruchomione jako (...)2, a nie od razu jako (...)3. Oskarżony w toku swojej relacji podniósł również, iż przez cały czas był przekonany, że spółka może oddać i zaraportować całość inwestycji (...), gdyż wszystkie rzeczy które należało jeszcze wykonać można było robić w reżimie usterkowym i o prawidłowości takiego postępowania toczyły się dyskusje wewnętrzne i o czym jest przekonany – było także przedmiotem rozmów K. D. z (...). W tym też kontekście oskarżony podkreślił, iż kwestia laboratorium (...) (...) była także już przedmiotem zainteresowania Prokuratury oraz innych organów i to on wprowadził w spółce bezwzględny nakaz współpracy z organami państwowymi – w wyniku czego praktycznie co miesiąc (...) dostawała raport o stanie prowadzonych prac.

W dalszej kolejności oskarżony odpowiadając na zadawane mu pytania wskazał kolejno, iż:



w jego ocenie rada nadzorcza musiała być informowana o problemach, w tym dot. (...)3, albowiem wszystkie dokumenty na Radę dotyczące strony technicznej (...)3 przygotowywał K. R. i w tym zakresie robił prezentacje, które często sam prezentował;



w jego przekonaniu instytucja pośrednicząca była informowana o usterkach technicznych laboratorium (...) (...), a powyższe należało do obowiązków kierownika projektu (...) tj. I. A., przy czym osobą, która głównie kontaktowała się z (...) była K. D.;



byłoby dziwnym, ażeby (...) nie posiadał stosownych informacji na etapie zakończenia projektu, zaś na pewno o zakończeniu projektu i istnieniu usterek była informowana Rada Nadzorcza;



do czasu jego opuszczenia spółki w laboratorium (...) (...) nie rozpoczęto żadnych badań;



na pewno zaznajamiał się z informacją końcową z realizacji projektu w ramach (...) z dnia 25 stycznia 2016 r.;



z punktu widzenia K. istotne było zrealizowanie całego pakietu w terminie, natomiast sprawa ewentualnych usterek lub uzupełninie w normalnym trybie mogła być zrealizowana;



w procesie tworzenia informacji końcowej uczestniczyła duża grupa ludzi, zaś koordynacją tego procesu zajmowała się I. A. – scalając otrzymywane od innych osób informacje.

W czasie kolejnego przesłuchania w dniu 8 maja 2019 r. (k. 8925-8926 tom XLII.) po przedstawieniu zmienionego zarzutu – oskarżony J. L. nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień do czasu otrzymania pisemnego uzasadnienia stawianego mu zarzutu.

W toku przesłuchania w dniu 3 czerwca 2019 r. (k. 8981-8985 tom XLII.) oskarżony nie przyznał się do zarzucanego mu czynu, przedłożył pisemne szczegółowe wyjaśnienia w formie pisemnej [stanowiące załącznik do przesłuchania – k. 8986-9001] i odpowiadając na zadawane mu pytania obszernie rozszerzył swoje dotychczasowe wyjaśnienia z dnia 15 lutego 2018 r o szczegółowe okoliczności. W tym też zakresie oskarżony m.in. podkreślając rangę i skalę przedsięwzięcia jakim było wybudowanie kompleksu laboratoriów wskazał przede wszystkim, iż decyzja U. nie była enumeratywna na poziomie szczegółowości a jedynie wskazywała ogólne kierunki i definiowała przestrzeń na kampusie P. tj. jakie budynki mają zostać wzniesione, jakie wyremontowane i jaki ma być ich wyposażenie. Oskarżony podkreślił również i sama decyzja opierała się na dokumentacji opracowanej wspólnie z (...), która wykorzystywała blisko 3 lata wcześniejszej pracy zespołu kierowanego przez prof. M. oraz zespołu powołanego do zdefiniowania perspektywistycznych obszarów badawczych przez Prezydenta W. i będącego pod jego [J. L.] kierownictwem jako doradcy prezydenta i jednocześnie reprezentanta (...) uczelni i (...). W ślad za relacją oskarżonego decyzja ta jak i następnie późniejsza umowa z Ministerstwem, z uwagi na czynniki zewnętrzne jak ówczesny poziom zatrudnienia w przemyśle i szacowane w przyszłości zapotrzebowanie czy też łączny poziom wydatków na inwestycje (...), który ówcześnie był mniejszy aniżeli cała wartość inwestycji – zarówno decyzja jak i późniejsza umowa z Ministerstwem musiały mieć charakter otwarty i pozwalający na uzupełnienie oraz zmianę szczegółów - co też miało miejsce. J. L. odnosząc się w dalszej kolejności do laboratoriów (...) [co szczegółowo przedstawione zostało również w pisemnym stanowisku oskarżonego stanowiącego załącznik do protokołu przesłuchania z dnia 03-06-2019] wyjaśnił w pierwszej kolejności, iż nie istnieje coś takiego uniwersalny standard G., a jest to standard dotyczący konkretnego procesu przemysłowego (wytyczne charakterystyczne dla danego procesu) i jest z nim nierozerwalnie powiązany przez co nie można mówić o laboratorium w standardzie G. bez podania jaki proces technologiczny jest w nim realizowany i co istotne – bez podania również wytwórcy (vide Rozporządzenie Ministra Zdrowia ws. wymagań Dobrej Praktyki Wytwarzania z dnia 27.11.2015r.). W przypadku substancji farmakologicznych muszą być spełnione warunki brzegowe opisane w rozporządzeniach ministerstwa zdrowia. W tym też kontekście oskarżony opisał, iż jako że jednym z celów prowadzonej inwestycji było stworzenie warunków do prób przed wdrożeniowych – koniecznym było wykształcenie zespołu eksperckiego przygotowującego przestrzeń do przedwdrożenia oraz znalezienie lub stworzenie wewnątrz spółki zespołu, który takiego zadania by się podjął. I tak też w ślad za relacją oskarżonego analizy w powyższym przedmiocie dokonywane miały być przez spółkę za czasów prof. M. a następnie również i przez zespół pod kierownictwem T. G. (1) zarówno przed jego przyjściem do spółki jak i pod koniec jego pracy. Oskarżony wskazał również, iż prof. M. odnalazł potencjalnego użytkownika laboratorium w postaci spółki (...) stworzonej na Politechnice (...) przez prof. M. L. i jego zespół brał aktywny udział w projektowaniu potencjalnej przestrzeni laboratoryjnej, a całością w tym zakresie zarządzał (...) (...)+. W ślad za relacja oskarżonego, z uwagi na opóźnienia w budowie laboratoriów prof. L. ostatecznie przeniósł swoją działalność do (...) Parku (...) a następnie poza ten obiekt. J. L. wskazał przy tym, iż wedle jego wiedzy większość prac przygotowawczych była finansowana z funduszy spółki, a w tym i projekt zamienny – zastępujący pierwotny [wadliwy] projekt budowlany, tak aby uniknąć zarzutów o podwójne finansowanie. Oskarżony podkreślił przy tym, iż powyższe odbywało się w pełnym uzgodnieniu z (...) i trwało to ok. 3 lat. Ostatecznie przestrzeń laboratoryjna, gdzie mogłyby się mieścić laboratoria spełniające warunki G. została wybudowana w ogólnym standardzie laboratoryjnym w budynku nr (...) (aktualnie 2), co zostało także i ujęte w sprawozdaniu końcowym poprzez brak wyartykułowania we właściwej sekcji - laboratorium farmaceutycznego, gdyż ono nie powstało, a jedynie wskazanie laboratorium przechowywania G., co było zgodne z prawdą. Ponadto zdaniem oskarżonego stwierdzenie w części „akredytacja” jest również prawdziwe, gdyż dotyczy przygotowania kadry i służb spółki do takiego zadania, czego świadectwem są opracowania w aktach sprawy i fakt, że (...) przy współpracy z D. Technicznym przygotowywał stosowne analizy kosztowe, które musiały opierać się na głębokiej wiedzy pracowników spółki, jakie wymagania muszą być spełnione dla laboratorium posiadającego certyfikat G.. Wedle wiedzy oskarżonego stosowne szkolenia w powyższym zakresie przechodzili pracownicy spółki, a w szczególności R. D. (2) i dr. A. C. (2). Zdaniem J. L. sprawozdanie końcowe w pełni odpowiada prawdzie i wypełnia zobowiązania spółki wobec grantodawców.

W dalszej kolejności oskarżony podniósł iż w zakresie laboratorium (...) w ramach projektu (...) posiadał jedynie kompetencje ogólnego nadzoru, zaś z uwagi na historyczny charakter procesu – jedyną osobą, która miała wiedze i podjęła działania kierunkowe był T. G. (1) i K. R. wspólnie z (...), zaś istotnym elementem tych prac było zagwarantowanie wysokiego standardu budowy pomieszczeń z możliwością adaptacji i usunięcie ewidentnych błędów projektowych jak np. brak sufitów podwieszanych w częściach laboratoryjnych. K. D. poza podejmowaniem prób współpracy z partnerem biznesowym jak np. spółka (...), wraz z K. S. (1) w minimalnym stopniu mieli zajmować się powyższym szczegółowym problemem. W ocenie oskarżonego osobami najbardziej kompetentnymi, a to z uwagi na stopowane szkolenia byli: R. D. (2) oraz dr. A. C. (2), która była początkowo była koordynatorem laboratoriów biotechnologicznych, a potem całości.

Oskarżony J. L. odnosząc się do kwestii występujących w toku i po zakończeniu budowy laboratorium (...) problemów – wskazując, iż dowiedział się o nich dopiero na etapie śledztwa po zapoznaniu się z zawiadomieniem spółki – zrelacjonował, iż w toku jego budowy koniecznym było zagwarantowanie pełnego, równego standardu laboratoryjnego w budynku w czasie gdy budowa była realizowana i dodatkowo analizowane były i korygowane błędy projektowe jak np. brak sufitów, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia przyszłego wykorzystania wszystkich laboratoriów, a nie tylko G.. W tym też kontekście oskarżony wskazał, iż część powyższych prac spółka musiała finansować samodzielnie z uwagi na niechęć do współpracy ze strony głównego projektanta, co ostatecznie przełożyło się na podjęcie decyzji przez zarząd o wycofaniu się ze współpracy z zewnętrznymi firmami i budowanie pełni kompetencji budowlanych, technologicznych i prawnych w spółce i w tym też zakresie ogromną pomoc udzielił urząd miasta, który zezwolił na delegację najbardziej kompetentnych pracowników do właściwych działów, dzięki czemu można było zakończyć cały projekt. Z uwagi jednak na decyzje ministerialne oraz samej spółki – większość z tych osób ostatecznie została zwolniona, albo odeszła ze spółki przez co powstała dziura historyczna niezbędna do usuwania usterek i dochodzenie odszkodowań od wykonawców. W dalszej kolejności oskarżony zrelacjonował również zaistniały na kanwie prowadzonej inwestycji problem zapewnienia środków na instalację gazową dla wszystkich laboratoriów i niemożność pokrycia tych wydatków ze środków projektu – następnie wskazując, iż o zaistniałych błędach projektowych była informowana rada nadzorcza spółki. Oskarżony nie posiadał wiedzy czy o problemach zaistniałych na kanwie laboratorium (...) była informowana (...) niemniej jednak podkreślił on, iż instytucja ta nie musiała być informowana, gdyż było to zagadnienie szczegółowe i nie mieściło się w zakresie zobowiązań formalnych wobec (...).

Odnosząc się do kwestii laboratorium (...) (...) oskarżony podniósł, jedynie, że w oparciu o zeznania świadka A. S. (1) uzyskał potwierdzenie wcześniejszych opinii, że laboratorium przeszło wszystkie testy [zaprogramowane przez A. S.] i działało prawidłowo, zaś awaria do której doszło miała charakter jedynie błędu oprogramowania i usterki technicznej co jest zgodne z przyjętą przez spółkę kwalifikacją wydarzeń. Jednocześnie J. L. podkreślił, iż informacje o usterkach przekazywane były radzie nadzorczej w formie pisemnej, zaś sama rada nadzorcza wielokrotnie wizytowała teren budowy konkretnych laboratoriów, czego dowodem są zdjęcia znajdujące się w archiwum spółki.

Przesłuchiwany w toku postępowania sądowego oskarżony J. L. (k. 9477- 9481, 9482v-9485 tom XLIV.) w całości podtrzymał swoje dotychczasowe wyjaśnienia, zaś w ramach swobodnej wypowiedzi – przytoczył okoliczności tożsame z wskazywanymi uprzednio jednocześnie rozszerzając je o kolejne szczegóły.

Oskarżony K. S. (1) przesłuchiwany po raz pierwszy w dniu 14 lutego 2018 roku (k. 6281-6287 tom XXX.) nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i złożył obszerne wyjaśnienia, w których wskazał na zakres swoich obowiązków w spółce, kompetencje pozostałych członków zarządu, cel projektu (...) czy też znane mu problemy z laboratorium (...) (...). W tym też kontekście oskarżony podkreślił przede wszystkim, iż nie uczestniczył w procesie tworzenia tego laboratorium i w spółce pojawił się, gdy budynek był już oddany, zaś on sam po przejęciu odpowiedzialności za pion techniczny po K. R. był świadom istnienia w nim szeregu problemów technicznych, z którymi następnie spółka walczyła i którymi częściowo, w pewnym okresie, zajmował się wprost jako członek zarządu. I tak oskarżony w swojej relacji podniósł, iż fakt nieuruchomienia laboratorium (...) (...) stanowi wypadkową wielu czynników, a jednym z nich był m.in. problem wentylacji i odwróconej kaskady ciśnień, która zapewnia, że patogeny nie mogą wyjść poza laboratorium. W ślad za relacją oskarżonego wada ta miała ujawnić się przy testach, w toku których przy „ jakiejś konfiguracji” kaskada ta się odwróciła – co następnie było przedmiotem rozmów z wykonawcą (...), który potwierdził, iż wykonał wszystko zgodnie z projektem i odpowiedzialność za powyższy stan rzeczy przerzucił na projektanta, którego następnie „ścigano” aby naprawił ten stan rzeczy. Kolejnym czynnikiem mającym wpływ na nieuruchomienie laboratorium był fakt pozostawania osoby przeznaczonej do prowadzenia tam badań tj. M. K. (5) w czasie ciąży i brak innego zespołu naukowców chcących prowadzić tam badania. W ślad za relacją oskarżonego powyższe samo w sobie powodowało, iż presja czasu na usuwanie usterek w laboratorium (...) (...) było mniejsze aniżeli usterek w innych laboratoriach, gdzie czekali i pracowali już naukowcy. W ocenie oskarżonego o ile usterka wentylacji uniemożliwiała prace w laboratorium (...) (...), o tyle sam fakt nie uruchomienia laboratorium (...) (...) decydujący wpływ miały mieć jednak nie problemy z wentylacją, która w ocenie oskarżonego jednocześnie nie uniemożliwiała prowadzenia badań nad innymi, mniej groźnymi związkami [tj. niewymagającymi standardu (...)3] – a jedynie fakt, iż z uwagi na ciąże nie było M. K. (5), pod którą to laboratorium było tworzone.

K. S. (1) relacjonując natomiast kompetencje członków zarządu podzielił je natomiast na dwie kategorie – tj. wskazując, iż kwestie techniczne należały do jego obowiązków, zaś kwestie rozliczenia inwestycji pozostały w kompetencjach K. D., której domeną był także kontakt z (...) oraz projektantem. W tym kontekście oskarżony podkreślił jednak, iż kluczowe problemy (...)+ były dyskutowane całym zarządem, a w tym i problemy z (...)3, który był jednym z ważniejszych i wobec tego nie sposób stwierdzić aby którykolwiek z członków zarządu nie miał wiedzy o problemach z (...)3, a w tym i K. D., która wcześniej była kierownikiem projektu (...). W ślad za relacją oskarżonego osobami zajmującymi się kwestią laboratorium (...) (...) był także kierownik działu technicznego – T. L. (2) oraz jego zastępca – J. S. (3) i to też oni mieli m.in. referować temat „przymuszenia” projektanta do wzięcia odpowiedzialności za swoje działania, a w tym aby zaczął szukać usterki i poniósł koszt jej naprawy. K. S. (1) wskazał również przy tym, w zakresie usuwania usterek że spółka działała dwutorowo tj. chcieli usunąć te usterki i jednocześnie przygotowywać się do sprawy sądowej z projektantem i do czasu swojego odejścia tj. lipca 2016 r. nie udało się rozwiązać problemów z (...)3, zaś kwestię usuwania usterek przyćmiła katastrofalna sytuacja finansowa (...)+, która była dużo ważniejsza niż problemy techniczne.

W toku swojej relacji K. S. (1) wskazał również, iż spółka nie miała w zwyczaju ukrywania problemów i ponad wszelką wątpliwość o usterkach w laboratorium (...) (...) był informowany przewodniczący rady nadzorczej – jednocześnie podkreślając, iż usterki w (...)3 były tylko jednymi z wielu. Oskarżony odnosząc się natomiast do informowania instytucji pośredniczącej o usterkach technicznych – podniósł, iż za całość relacji z (...) odpowiadała K. D. i możliwym jest, że instytucja ta nie była informowana o zaistniałych usterkach albowiem „ usterki trzeba było usuwać a nie informować (...). W tym też kontekście oskarżony wskazał również, iż w jego ocenie nie doszło do poświadczenia nieprawdy w informacji końcowej z realizacji projektu, gdyż laboratorium (...) (...) faktycznie zostało zbudowane- tj. są pomieszczenia i sprzęt, zaś usterki dotyczą jedynie instalacji i są one czymś zupełnie odrębnym. Po okazaniu oskarżonemu wiadomości e-mail z dnia 09-11-2015 przez K. R. do zarządu (...)+ wraz z załącznikiem „Analiza (...) w odniesieniu do projektu (...) podzielił on wyrażone w opinii tezy, jednocześnie wskazując, iż jego ocenie wadliwe działanie jednej z instalacji nie jest niezbudowaniem obiektu. Ponadto oskarżony podkreślając kuriozalność zaistniałej sytuacji i stawianych zarzutów wskazał m.in. na okoliczność ratowania przez polski rząd udzielonych unijnych grantów na projekty niezakończone w terminie – poprzez wydatkowanie środków przed 31.12.2015 r. (dot. to m.in. grantu (...) na pociągi od P. i (...) C.) i ich rozliczanie oraz istniejącą w obliczu powyższego perspektywę zarządu (...)+. W ocenie K. S. (1) – w obliczu świadomości zarządu (...)+, że polski rząd robi wszystko by ratować unijne granty rozliczając przy tym granty na projekty niezakończone – postrzeganie przez zarząd (...)+ problemu (...)3 [tj. jakoby usterki uniemożliwiały dokonanie rozliczenia], gdzie prace się zakończyły, ale powstały jedynie usterki – wydawało się śmieszne. I tak oskarżony podniósł również, iż w spółce nie było poczucia nadzwyczajności sytuacji laboratorium (...) (...) i zaistniałe usterki nie były to tego typu problemem, który należało sygnalizować do (...) jednocześnie podkreślając, iż gdyby miał sygnalizować zaistniałe usterki w laboratorium (...) (...) to musiałby i także sygnalizować wszelkie inne usterki w innych laboratoriach. K. S. (1) relacjonując kontakty z (...) wskazał także, że jest przekonany, że komisja (...), która wizytowała (...)+ w czerwcu 2016 r. dowiedziała się o problemach z (...)3, jak i nie wyobraża sobie, także żeby członkom „ Zespołu (...) ds. (...)+” nie przekazano informacji o problemach z laboratorium (...) (...), gdyż komunikacja była „ bardzo gęsta i taka informacja musiała paść”.

W czasie kolejnego przesłuchania w dniu 8 maja 2019 r. (k. 8930-8931 tom XLII.) po przedstawieniu zmienionego zarzutu – oskarżony K. S. (1) nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień do czasu otrzymania pisemnego uzasadnienia stawianego mu zarzutu.

W toku przesłuchania w dniu 27 maja 2019 r. (k. 8947-8954 tom XLII.) oskarżony nie przyznał się do zarzucanego mu czynu, podtrzymał swoje wcześniejsze wyjaśnienia i odnosząc się do pierwotnie mu stawianych i zmienionych zarzutów obszernie rozwinął uprzednio wskazywane okoliczności. I tak w pierwszej kolejności oskarżony K. S. (1) odnosząc się do treści stawianego mu zarzutu podkreślił, iż w członkiem zarządu spółki (...)+ był do dnia 21 lipca 2016 r., a nie jak wskazano – do 6 września 2016 i w dalszej kolejności kategorycznie zaprzeczył jakoby to podejmowane przez niego działania służyć miały uzyskaniu jakiejkolwiek korzyści majątkowej. Ponadto oskarżony wskazał, iż z I. A. poza znajomością towarzyską nie miał żadnych kontaktów merytorycznych i z pewnością nie miał z nią kontaktu poza (...)+, zaś w kontekście osoby J. L. i K. D., że w zarządzie pomimo iż współpracowali bardzo silnie to jednak kwestia rozliczenia projektu (...) nigdy nie była objęta zakresem ich współpracy i nigdy nie rozmawiał z ww. osobami o szczegółach rozliczenia, wskaźnikach projektowych, celach projektów czy też technice rozliczenia. K. S. (1) podkreślił jednocześnie, iż jedynym tematem dotyczącym projektu (...), który był przedmiotem jego rozmów z ww. osobami była kwestia bezpieczeństwa projektu w okresie trwałości w kontekście dramatycznej sytuacji finansowej spółki (...)+ i obawy, że jeśli spółka zbankrutuje to polski rząd będzie zmuszony zwrócić 500 mln zł dofinansowania do budżetu U.. W ślad za relacją oskarżonego wątek ten miał być przedmiotem dyskusji również z radą nadzorczą oraz Ministerstwem (...), zaś on sam z (...) miał mieć jedynie dwa spotkania tj. jedno w Ministerstwie (...) jesienią 2015 r., z udziałem przedstawicieli (...) gdzie tematem było finansowanie (...)+ oraz ryzyko bankructwa oraz drugie spotkanie – wiosną 2016 r. z zespołem ekspertów w dniu rozpoczęcia jego pracy. Oskarżony w toku swojej relacji kategorycznie zaprzeczył także, jakoby to zarzucane mu czyny miał podjąć wspólnie i w porozumieniu z m.in. J. L. oraz K. D. – akcentując przy tym istniejące między nimi różnice merytoryczne w zakresie decyzji menedżerskich i wynikającą stąd „złą współpracę”.

K. S. (1) w toku swej relacji przyznał także, iż konsekwentnie nigdy nie zapoznawał się dokumentami dot. (...), nie znał umowy o dofinansowanie, nie znał wskaźników krytycznych do rozliczenia grantu ani też nie przygotowywał i nie recenzował informacji końcowej jak też nie odpowiadał organizacyjnie i merytorycznie za departamenty odpowiedzialne do rozliczenia grantu tj. departament tzw. „pozysku” i departament finansowy. K. S. (1) w tym kontekście odnosząc się do swoich kompetencji i obowiązków w spółce podkreślił, iż od samego początku tj. od sierpnia 2015 r. jego zadaniem był rozwój biznesu, co stanowiło dominujący aspekt jego pracy od początku do końca, a odpowiedzialność za departament (...) oraz organizacyjny spółki celem przygotowania spółki do funkcjonowania w okresie operacyjnym przyjął w okolicach września 2015 r. na prośbę prof. J. L. i były to kwestie najistotniejsze w listopadzie i październiku 2015 r. z uwagi na zakończenie inwestycji i dramatyczną sytuację finansową spółki skutkującą m.in. zwolnieniem ok. 1/3 załogi (ok. 100 osób), a w tym i dyrektora generalnego K. R. jako prokurenta całkowicie nadzorującego pracę departamentu budowlanego i technicznego. W ślad za relacją oskarżonego w wyniku powyższego na przełomie listopada i grudnia 2015 r. zaczął stopniowo wdrażać się w tematy techniczne i na przełomie 2015 i 2016 r. łącznie odpowiadał za kolejno: rozwój biznesu, sprawy personalne i organizacyjne oraz techniczne, a jego koledzy z zarządu za sprawy naukowe, prawne oraz finansowe związane z rozliczaniem i pozyskiwaniem grantów. K. S. (1) odnosząc się także do roli K. R. podniósł, iż w okresie 2013-2015 miał całkowity i bezpośredni nadzór nad inwestycją (...)3 i jako osoba o m.in. nadzwyczajnej skrupulatności i dokładności – za wiedzą zarządu wysyłał okresowe sprawozdania z realizacji tej inwestycji do (...) oraz prokurator O. prowadzącej postępowanie, jak i informował o tym zarząd w bardzo długich notatkach i ostatnie takie sprawozdanie przygotował 3 grudnia 2015 r., w którym to szczegółowo naświetlił sytuacją powstałą wskutek usterki wentylacji, wskazał na gotowość działania laboratorium w standardzie (...)2 i możliwość dojścia do standardu (...)3 w ciągu 2016 r., co nie jest zagrożeniem dla rozliczenia dofinansowania. W tym też zakresie K. R. miał podkreślić, że koszty poniesione w 2016 r. nie mogą być rozliczone z (...), chyba że uda się to wynegocjować z (...) i w tym też przedmiocie zalecał kontakt z (...) jednocześnie sugerując utworzenie rezerwy finansowej w kwocie 300.000 zł - co też uczyniono.

W dalszej kolejności w zakresie budowanych laboratoriów – oskarżony podniósł, iż nigdy nie miał nic wspólnego i nigdy nie zajmował się w jakimkolwiek kontekście laboratorium (...), nie słyszał o nim, nie wiedział, że ma powstać i rzekomo nie powstało oraz, że o sprawie G. dowiedział się dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy, i z tego co jedynie kojarzy, za czasów kiedy był w spółce, wynajmowała je firma (...), którą prowadziła O. M.. Wedle wiedzy oskarżonego laboratorium to funkcjonowało a (...)+ uzyskiwała za nie od ww. spółki czynsz. W ocenie oskarżonego nawet jeśli nie spełniało ono standardów G. to mogło być ono wykorzystywane przez spółkę do innych celów i liczy się to do spełnienia znanych mu obecnie wskaźników projektowych, a zgodnie z którymi (...)+ musiało zbudować co najmniej 30 funkcjonujących laboratoriów, a zbudowano takich 35. W kontekście laboratorium (...) (...) K. S. (1) wskazał, iż na przełomie 2015 i 2016 wiedział, że zostało ono w 100% wybudowane zgodnie z projektem, zaś na etapie odbiorów stwierdzono 3 problemy techniczne tj.: ze szczelnością gazów, który został usunięty do grudnia 2015 r., z nadciśnieniem niszczącym, który został usunięty poprzez regulację systemu oraz z kaskadą ciśnień i którego to problemu nie zdołano usunąć do końca grudnia 2015 r. z uwagi na okoliczność, iż wynikał on z błędu projektowego na podstawie którego wybudowano laboratorium, o którym wcześniej nie wiedziano. W ślad za relacją oskarżonego spółka (...)+ w zakresie powyższego podjąć miała dwutorowe działania tj. pierwsze – zmierzające do przymuszenia projektanta do identyfikacji błędu i odpowiedniego przeprojektowania, a wobec niechęci do współpracy – podjęcia kroków prawnych celem uzyskania odszkodowania oraz drugie – zmierzające do jak najszybszego usunięcia usterki i w tym zakresie prawdopodobnie należało przeprojektować hydraulikę i automatykę układu wentylatora awaryjnego i według zapewnień szefów działu technicznego tj. T. L. (2) i J. S. (1) – powinno to zająć nie dłużej niż 6-9 miesięcy. K. S. (1) w dalszej kolejności podniósł, iż w czasie kiedy w lipcu 2016 r. odchodził ze spółki udało się przeprojektować ww. system wentylacji i wg. zapewnień ze strony pionu technicznego – po uprzednim wyłonieniu w drodze przetargu wykonawcy prace powinny być zakończone do końca 2016 r. – co też w dalszej kolejności przekazał zarówno przewodniczącemu rady nadzorczej – A. G. oraz K. D., kiedy to na jej prośbę w sierpniu lub wrześniu 2016 r. przygotowywał raport z przekazania swoich obowiązków. Oskarżony podkreślił przy tym, iż wedle jego wiedzy na 2016 rok, jak i sprawozdania przygotowanego przez K. R. - pomimo stwierdzonej usterki wentylacji – laboratorium mogło funkcjonować bez żadnych problemów jako (...)2 co też nie miało stanowić problemu, gdyż dr M. K. (5) miała rozpocząć pracę nad grantami które zdobyła dla (...)+ w październiku 2016 r. i wówczas to też, wedle jego wiedzy i treści przyznanych jej grantów, w początkowych miesiącach pracy miała ona nie pracować nad patogenami kategorii III – do czego był wymagany standard (...)3, a jedynie patogenami klasy II do czego wystarczający był standard (...)2 który to laboratorium spełniało od stycznia 2016 r. W tym też zakresie oskarżony podkreślił iż wobec powyższego nie było ryzyka w kontekście funkcjonowania laboratorium, a jedynym problemem o którym informował K. R. i o którym powiadomiona była rada nadzorcza, to fakt, że wydatki na naprawę wentylacji, szacowane na 300.000 zł nie mogły być rozliczone z grantu. Ponadto oskarżony odnosząc się do problematyki związanej z laboratorium (...) (...) i możliwością jego funkcjonowania wskazał, iż wedle ówczesnego stanu prawnego polska norma PN- (...) regulująca normy hermetyczności laboratoriów biotechnologicznych – dla laboratoriów (...) tj. polskiego odpowiednika (...)3 określała, że wentylacja utrzymująca kaskadę ciśnień jest rozwiązaniem opcjonalnym a koniecznym dla jedynie dla (...)4. W ocenie oskarżonego przejmując na przełomie listopada i grudnia 2015 r. od K. R. sprawy techniczne i zapoznawszy się z jego dogłębną analizą problemu (...)3 – nie miał żadnych podstaw żeby przypuszczać, że cokolwiek w analizie jest błędne i takie też stanowisko ma do dnia dzisiejszego.

W dalszej kolejności oskarżony K. S. (1) podkreślił także, że istotną okolicznością rzucającą światło zarówno na jego działania jak i pozostałych osób jest fakt, że (...)+, a w szczególności w zakresie (...)3 objęta była ścisłym nadzorem służb państwowych, a w tym i pod nadzorem (...) i tzw. ochroną kontrwywiadowczą i on sam, tak jak prof. L. spotykał się z funkcjonariuszami, którzy mieli doskonałą wiedzę o tym co się dzieje w spółce. Ponadto oskarżoną wskazał, iż od grudnia 2015 r. spółka wystąpiła do (...) o prawo dostępu do informacji niejawnych i wobec tego (...) w ramach formalnego postępowania, jako że on sam został wskazany jako kierownik jednostki w tym zakresie – sprawdzała jego zdolność do takiego działania. I tak mając na uwadze powyższe oskarżony wskazał, iż w takiej sytuacji planowanie w tym gronie [tj. (...) i kontrwywiadu] czynów zabronionych wydaje się szczególnie irracjonalne.

Oskarżony odnosząc się także do doręczonego mu pisemnego uzasadnienia stawianych mu zarzutów podniósł kolejno, iż:



z e-maili pracowników (...)+, protokołu oględzin korespondencji podejrzanych, zeznań m.in. M. M. (1) oraz zabezpieczonej w spółce dokumentacji jednoznacznie wynika, że nie miał on żadnego kontaktu z sprawą G., a cała sprawa rozegrała się na przełomie 2014 i 2015 r. czyli na wiele miesięcy przed jego przyjściem do spółki;



dokumentacja zabezpieczona w (...)+ jedynie potwierdza bezsporny fakt wystąpienia usterki w laboratorium (...) (...) i podjęte działania w kierunku jej usunięcia a nie wskazuje na jakąkolwiek jego rolę w związku z rozliczeniem projektu (...) w kontekście (...)3;



konkluzje w opinii biegłego z zakresu badań nad patogenami oraz z zakresu bezpieczeństwa biologicznego laboratoriów o klasie hermetyczności (...)3 pozostają w sprzeczności z normą regulującą polskie przepisy dot. hermetyczności laboratoriów;



z analizy dokumentacji dot. rozliczenia projektu (...) uzyskanej z (...) wynika, że dofinansowanie dla (...)+ jest należne w tej samej wysokości niezależnie od tego c laboratoriom (...) powstałoby w stopniu hermetyczności 2 lub 3;



Zespół (...) ds. (...)+ sp. z o.o. zajmował się oceną sytuacji finansowej spółki oraz znalezieniem rozwiązania na finansowanie spółki w fazie operacyjnej a nie zajmowali się rozliczeniem projektu, co i wszyscy zgodnie zeznają, że tematu (...) nie znali;



wszystkie kolejne zarządy (...)+ uważały, że laboratorium istnieje, czego wyrazem jest m.in. informacja na stronie internetowej spółki (aktualnie (...)) czy też protokół wizji lokalnej z dnia 24.11.2017 r.;



z protokołu oględzin nagrań głosowych nie wynika, aby był on zaangażowany w rozliczenie projektu (...) w kontekście (...) lub G.;



zeznania pracowników technicznych potwierdzają wystąpienie usterek w laboratorium (...) (...), podjęcie prac w celu ich usunięcia oraz fakt ich wstrzymania z uwagi na brak finansowania pod koniec 2016 r.;



prof. A. N. – wicedyrektor (...) wskazał, iż to czy usterka wentylacji wpływa czy nie wpływa na rozliczenie grantu zależy od szczegółowej treści umowy i studium w wykonalności, zaś w powyższym zakresie ekspert dokonujący oceny (...) R. K. (2) potwierdził, że fakt wystąpienia usterki w jednym z laboratoriów nie ma wpływu na rozliczenie grantu.

Przesłuchiwany w toku postępowania sądowego oskarżony K. S. (1) (k. 9503-9505, 9507v-9512, 9540v-9541 tom XLIV., k. 10281v-10285 tom XLVIII.) w całości podtrzymał swoje dotychczasowe wyjaśnienia, zaś w ramach swobodnej wypowiedzi – aktywnie przy tym przedstawiając konkretne dowody na poparcie swoich wyjaśnień - przytoczył okoliczności tożsame z wskazywanymi uprzednio jednocześnie rozszerzając je o kolejne szczegóły, w tym odnoszące się do laboratoriów (...).

Oskarżona K. D. przesłuchiwana po raz pierwszy w dniu 15 lutego 2018 roku (k. 6203a-6210a tom XXX.) nie przyznała się do popełnienia zarzucanych jej czynów i odpowiadając na zadawane jej pytania przedstawiła swoje kompetencje w zakresie stworzenia laboratorium (...) (...), kompetencje pozostałych członków zarządu oraz znane jej usterki i problemy związane z laboratorium (...) (...). I tak oskarżona, w ślad za relacjami pozostałych współoskarżonych wskazała, iż w czasie przed objęciem stanowiska członka zarządu była kierownikiem projektu (...) i wówczas pracowała wspólnie nad (...)3 z K. R., A. S. (1) będącym doradcą zarządu ds. (...)3 oraz T. L. (2), który zajmował się inwestycjami i kwestiami technicznymi, zaś po objęciu pozycji członka zarządu była odpowiedzialna za finanse spółki, kontakty z (...) i wszelkimi Ministerstwami, a ponadto za obszar naukowo-badawczy i Departament (...) Projektami. W tym też zakresie oskarżona zaznaczyła, iż z uwagi na złe prognozy finansowe dla spółki była to jej krytyczna odpowiedzialność i skupiała się na pozyskiwaniu nowych projektów, gdyż one gwarantowały istnienie spółki w przyszłości – jednocześnie zaznaczając, iż wtedy też nie zajmowała się sprawami związanymi z (...)3, gdyż nimi zajmował się K. S. (1) jako następca po dyrektorze generalnym – K. R.. W tym też zakresie K. D. podniosła, iż prezes spółki – J. L. nadzorował pracę K. S. (1) i uczestniczył we wszystkim co się działo, jednocześnie jednak podkreślając, iż jego nadzór nad nimi to nie był nadzór operacyjny. Oskarżona odnosząc się do innych osób zajmujących się kwestią laboratorium (...) (...), podobnie jak J. L., wskazała na dr. A. C. (2) – jako osobę z merytorycznego, naukowego punktu widzenia, a nadto wskazała na osobę A. T. (2) – będącej szykowaną do przejęcia roli oficera bezpieczeństwa (...)3 oraz M. M. (1), przy czym nie była ona w stanie określić jego roli, podobnie jak roli jaką wówczas odgrywać miała I. A..

K. D. odnosząc się do znanych jej problemów w fazie budowy laboratorium (...) (...) wskazała natomiast na awarię dekontaminacji ścieków oraz uzależniony od warunków atmosferycznych problem z wentylacją, który to pojawił się na przełomie 2015 i 2016 r. W ocenie oskarżonej problem ten nie był jednak istotny z punktu widzenia przyszłego wykorzystania z laboratorium (...) (...), gdyż wedle jej wiedzy były to usterki które dało się szybko naprawić i do czego też zmierzano i czego też ostatecznie do czasu pełnienia przez nią funkcji członka zarządu nie zdołano osiągnąć z uwagi na brak potrzebnych ku temu środków. Oskarżona nadto wskazała, iż członkowie zarządu wiedzieli, że w (...)3 będzie można prowadzić badania, dlatego też przy założeniu, że uda się je szybko usunąć – zatrudnione były osoby do (...)3 i prowadzone były rozmowy dot. projektów, które miały być w nim realizowane. W tym też kontekście K. D. podkreśliła jednak, iż droga do samego uruchomienia laboratorium była długa, gdyż poza usunięciem samych usterek – wymagane były procedury bezpieczeństwa oraz uruchamianie stopniowe w związku z pracą w nim nad niebezpiecznymi patogenami i w tym też kierunku ostatecznie zmierzano decydując się na usuwanie usterek i sukcesywne uruchamianie laboratorium przy jednoczesnym zapewnieniu środków tj. pieniędzy, ludzi i projektów - do przyszłego funkcjonowania (...)3.

W dalszej kolejności K. D. wskazała również, że w czasie wykrycia i istnienia usterek – z uwagi na dramatyczną sytuację spółki w 2015 r. - każdy z członków zarządu walczył o jej dalsze funkcjonowanie i w tym zakresie tworzyli nową jej strukturę oraz przygotowywali restrukturyzację zatrudnienia, co dotyczyło nawet i osób mocno zaangażowanych w projekt, i wobec powyższego każdy pracował we własnym zakresie by projekt zakończyć i bezpiecznie wejść w okres komercyjny, w przeciwnym wypadku musieliby zwrócić całe 750 mln zł. W tym też kontekście oskarżona wskazała, iż ostatecznie zdecydowano się na poszukiwanie koniecznych do usunięcia usterek poprzez zwrócenie się o nie do właścicieli, takie informacje były też w prezentacjach dla rady nadzorczej, która była również informowana o usterkach i problemach z (...)3 w czasie prowadzonych i przez nią osobiście rozmów w przedmiocie zapotrzebowania na finansowanie. I tak też w ślad za relacją oskarżonej spółka nie uzyskała dofinansowania na (...)3, zaś od właściciela otrzymała środki pozwalające jedynie przeżyć spółce i wobec tego wdrożono program restrukturyzacji licząc, że ze środków wypracowanych przez siebie lub dalszych przekazywanych przez Gminę W. uda się zaistniałe usterki usunąć. Ostatecznie jednak i tych środków zabrakło, zaś otrzymywane priorytetowo przeznaczane były na wynagrodzenie zatrudnionych ludzi. W kontekście finansowania K. D. podniosła także, iż spółka prowadziła rozmowy z bankami celem uzyskania kredytu na naprawę usterek, ale ostatecznie żaden bank nie udzielił spółce kredytu. W obliczu faktu nieusunięcia usterek do czasu zmian w zarządzie spółki – K. D. wskazała, iż o priorytetowości ich usunięcia poinformowała kolejny zarząd.

Oskarżona odnosząc się do informacji końcowej dot. projektu (...) oraz kontaktów z (...) stanęła na stanowisku, iż informacja końcowa została sporządzona zgodnie z prawdą przez poszczególne obszary merytoryczne, które dawały swój wkład oraz kierownika projektu – I. A. i w jej ocenie laboratorium (...) (...) powstało i zostało odebrane, z zastrzeżeniem, iż wystąpiły w nim usterki, których usunięcie wymagało nakładu finansowego, którym ówcześnie nie dysponowali z uwagi na konieczność zapewnienia istnienia (...)+ i minimalizowania utraty płynności finansowej. W ocenie oskarżonej problemem [w zakresie rozliczenia projektu] nie była kwestia (...)3, a jedynie zagrożenie zwrotu całej dotacji w przypadku upadłości spółki. K. D. wskazała przy tym, iż w toku realizacji projektu było bardzo dużo laboratoriów z usterkami a (...)3 nie było wyjątkiem i w tym też zakresie brak było informacji, że są to usterki, których nie da się naprawić. Usunięcie usterek planowano w okresie trwałości projektu – tj. czasie kiedy to należało całą infrastrukturę uruchomić i użytkować. Zdaniem oskarżonej laboratorium przy odpowiedniej naprawie mogło funkcjonować i jeśli byłaby informacja, że usterek nie można usunąć to wówczas zgodziłaby się, że ono nie powstało, ale w sytuacji kiedy da się je usunąć to laboratorium istnieje. Po okazaniu oskarżonej wydruku wiadomości e-mail z dnia 9-11-2015 r. wysłanej przez K. R. do zarządu (...)+ wraz z załącznikiem (...) – oskarżona podzieliła wyrażone w nim stanowisko jednocześnie ponownie podkreślając, iż wówczas zarząd nie dysponował informacją, że z ujawnionymi usterkami nie da się nic zrobić.

Odnosząc się natomiast do kontaktów z (...) K. D. nie była w stanie powiedzieć, czy instytucja pośrednicząca została zawiadomiona o niefunkcjonowaniu laboratorium (...) (...) jednocześnie dodając jednak, że w toku spotkań z zastępcą dyrektora (...) tj. L. G. – mówiła mu ona o zapotrzebowaniu na finansowanie na (...)3, zaś powołanemu przez dyrektora (...) Zespołowi (...) ds. (...)+ (dokonującemu audytu sytuacji finansowej spółki (...)+ celem m.in. oceny czy jest szansa na zachowanie trwałości projektu) – przekazywane były wszelkie informacje oraz dokumentacja i na pewno była tam zawarta kwestia (...)3 - być może ujęta jako wydatki inwestycyjne. W zakresie pozostałych laboratoriów oskarżona wskazała, iż (...) nie była informowana o wszystkich usterkach, a laboratorium (...) (...) nie było jedynym gdzie one występowały i pojawiały się także już na etapie uruchamiania poszczególnych sprzętów.

W czasie kolejnego przesłuchania w dniu 10 maja 2019 r. (k. 8935-8936 tom XLII.) po przedstawieniu zmienionego zarzutu – oskarżona K. D. nie przyznała się do zarzucanego jej czynu i odmówiła składania wyjaśnień do czasu otrzymania pisemnego uzasadnienia stawianego jej zarzutu.

W toku przesłuchania w dniu 10 czerwca 2019 r. (k. 9002-9006 tom XLII.) oskarżona nie przyznała się do zarzucanego jej czynu, przedłożyła pisemne szczegółowe wyjaśnienia w formie pisemnej [stanowiące załącznik do przesłuchania – k. 9007-9021 tom XLII] i odpowiadając na zadawane jej pytania obszernie rozszerzyła swoje dotychczasowe wyjaśnienia o szczegółowe okoliczności dotyczące laboratorium (...). I tak też w pierwszej kolejności wskazała, iż w Studium (...) nie ma przywołanych laboratoriów farmaceutycznych o standardzie G., a w jego zakresie należało stworzyć laboratorium, w których byłby wdrożony standard G. i takie też jej zdaniem w ramach projektu (...) zostało wybudowane w budynku nr (...) – tj. Laboratorium (...), a uprzednio określane jako Laboratorium (...). W tym też zakresie oskarżona doprecyzowała również, że [początkowo] w projekcie zakładano laboratoria wybudowane dla spółki (...) prof. M. L., który chciał uruchomić produkcję w tych laboratoriach, jednakże z uwagi na okoliczność, że klient ten zrezygnował z laboratoriów [wybudowanych wg. projektu wykonanego dla (...)] i na jego miejsce nie znaleziono innego klienta – brak było możliwości wdrożenia praktyki G., co następnie zaskutkowało kolejno powołaniem przez ówczesny zarząd zespołu, który opracował raport obrazujący trzy możliwe warianty rozwoju laboratoriów pierwotnie przeznaczonych dla spółki (...) i realizacją pierwszego z wariantów tj. obejmującego m.in. stworzenie Laboratorium (...) w standardzie G. – celem spełnienia wymogów projektowych. Jednocześnie w powyższym zakresie oskarżona podkreśliła również, że po wdrożeniu standardu G. - w Laboratorium (...) były prowadzone badania, zaś laboratoria pierwotnie przeznaczone dla (...) zostały wynajęte spółce (...). Oskarżona w toku swej relacji zaznaczyła również, że laboratoria (...) charakteryzują się tym, że muszą być dostosowane do konkretnego klienta oraz, że każdy klient ma inne wymagania odnośnie standardu G. i wobec tego spółka nie wiedząc kto będzie w przyszłości klientem i jakiej klasy laboratorium będzie potrzebował – nie mogła wydatkować środków, gdyż byłoby to niecelowe.

W kontekście kompetencji w zakresie powyższego laboratorium (...) zrelacjonowała, iż jako Kierownik Projektu do niej należały obowiązki związane z zarządzaniem i koordynacją prac projektowych, zaś jako członka zarządu – nadzór nad pracami w laboratorium. Co również istotne wskazała ona dalej, iż „jej zarząd” [pozostali członkowie zarządu] nie posiadali żadnych kompetencji w zakresie G., gdyż nikt z nie miał specjalnych kompetencji w tym zakresie i cały zarząd odpowiadał jedynie za realizację projektu (...). W czasie kiedy była kierownikiem projektu – tematem G. zajmować się miał wiceprezes – T. G. (1).

Przesłuchiwana w toku postępowania sądowego oskarżona K. D. (k. 9002-9006 tom XLII., k. 9489-9492, 9496v-9500, 9501v-9503 tom XLIV) w całości podtrzymała swoje dotychczasowe wyjaśnienia, zaś w ramach swobodnej wypowiedzi przytoczyła okoliczności tożsame z wskazywanymi uprzednio jednocześnie rozszerzając je o kolejne szczegóły, w tym odnoszące się do sytuacji finansowej (...)+, istniejących ówcześnie problemów oraz związanych z nimi wyzwań, usterek w laboratorium (...) (...) oraz laboratoriów (...).

Oskarżona I. A. przesłuchiwana po raz pierwszy w dniu 14 lutego 2018 roku (k. 6230a-6235a tom XXX.) nie przyznała się do popełnienia zarzucanych jej czynów i złożyła wyjaśnienia, w których przedstawiła kolejno znane jej okoliczności dotyczące laboratorium (...) (...), swoje kompetencje oraz kompetencje innych osób zaangażowanych w projekt (...).

W tym też zakresie I. A. wskazała, iż jako kierownik projektu (...), odpowiadała za koordynacje wszystkich działań w projekcie – jednocześnie w dalszej kolejności zastrzegając, iż zajmowała się koordynacją działań podejmowanych przez poszczególne działy w oparciu o przekazywane przez nich informacje, zaś ona sama nie podejmowała żadnych czynności związanych z laboratorium (...) (...) i w trakcie jego budowy nie miała tam wstępu z uwagi na brak uprawnień i nie uczestniczyła też w jego odbiorze. Oskarżona wskazała, iż informacje o (...)3 jakie posiada pochodzą od osób trzecich, zaś pod nią nie podlegały żadne departamenty i z uwagi na brak podległości służbowej innych osób wobec niej nie mogła wydawać poleceń, z wyjątkiem 3 osób będących administratorami. I tak też oskarżona wskazała, że w okresie jej pracy pod nią podlegał kolejno:



M. M. (1), który wysyłał informacje do (...), a po jego awansie na Dyrektora Departamentu (...) Projektami pojawiła się M. M. (6);



E. M., zajmująca się kwalifikowalnością wydatków;



W. M. (3) – odpowiedzialny za dokumentację.

I. A. w toku swej relacji nie była w stanie określić kompetencji jakie członkowie zarządu posiadali w ramach laboratorium (...) (...), przy czym w zakresie istniejących z nim problemów – wskazała, iż w laboratorium (...) (...) były początkowo problemy z dokumentacją projektową i w tym zakresie powołany został ekspert – A. S. (1) i były z nim organizowane jakieś spotkania, lecz nie zna ich przebiegu, gdyż w nich nie uczestniczyła. W dalszej kolejności oskarżona, przy jednoczesnym zastrzeżeniu, iż nie zna się na kwestiach technicznych - wskazała, iż znany jest jej problem z podciśnieniami i wentylacją w laboratorium (...) (...) i że w tym zakresie ze strony (...)+ były organizowane spotkania z przedstawicielami W., w których uczestniczył Dział Techniczny. I. A. wskazała również, iż ostatecznie W. nie chciał podjąć się napraw – wobec czego poszukiwany był nowy wykonawca, zaś o samych problemach z (...)3 dowiedziała się nie od W., ale na spotkaniach u dyrektora K. R.. W tym też kontekście oskarżona doprecyzowała, iż na spotkaniu i dyrektora R. uzyskała informację, że laboratoria działają, a tylko przy jakichś warunkach atmosferycznych i awariach pojawiają się podciśnienia i temu też miała zaradzić opracowana przez Dział Bezpieczeństwa – „instrukcja bezpieczeństwa”, która miała zostać następnie wprowadzona i w dalszej kolejności jak najszybciej miał być ogłoszony przetarg na poprawę funkcjonalności laboratorium. Wedle wiedzy oskarżonej laboratorium (...) (...) miało być funkcjonalne, a w stanach zagrożenia zastosowanie miała mieć wprowadzona instrukcja – do czasu aż znaleziony zostanie nowy wykonawca, który podejmie się napraw i którego ostatecznie do końca okresu projektu (...) nie udało się odnaleźć. W toku swej relacji oskarżona podniosła również, iż w zakresie funkcjonowania (...)3 założeniem było nie wprowadzanie od razu patogenów 3 grupy, ale sukcesywne wprowadzenie łagodniejszych.

W dalszej kolejności I. A. wskazała także, iż jest autorką informacji końcowej z realizacji projektu w ramach (...) oraz że dokument ten sporządziła w oparciu o informacje uzyskane z różnych źródeł tj. z różnych obszarów spółki od osób zaangażowanych w ten projekt. Oskarżona podkreśliła przy tym, iż nie były to wymyślone przez nią rzeczy a informacje pochodziły także i ze spotkań u dyrektora R. i jej rola ograniczała się w zasadzie do zebrania tych wszystkich informacji w jeden dokument. W zakresie wątku informowania instytucji pośredniczącej o ujawnionych usterkach – oskarżona nie potrafiła się odnieść dlaczego informacje dotyczące (...)3 zostały ujęte w pisemnej informacji końcowej - a niewyjaśnione bezpośrednio z (...). Oskarżona potwierdziła jednak, że znany jest jej zespół ekspertów ds. (...)+ jednocześnie zastrzegając, iż nie miała kontaktu z członkami tegoż zespołu – który to następnie dał wytyczne dot. ograniczenia kosztów zatrudniania i infrastruktury oraz że przygotowywała dla niego w ramach swoich obowiązków jakieś zestawienia dotyczące kosztów.

W czasie kolejnego przesłuchania w dniu 15 lutego 2018 r. (k. 6236a-6238a tom XXX.) – oskarżona I. A. uzupełniająco odnosząc się do problemów związanych z laboratorium (...) (...) oraz swojej roli wskazała, iż jej świadomość co do sytuacji (...)3 była taka, że laboratoria mogą działać, zaś problem występuje jedynie stanach awaryjnych i z taką też świadomością sporządziła draft informacji końcowej, którą następnie rozesłała do zarządu celem zapoznania się i ewentualnego naniesienia poprawek. Ponadto oskarżona podkreśliła, iż wszystkie pisma kierowane do (...), a w tym i związane z laboratorium (...) (...) były konsultowane z zarządem i bez ich aprobaty nie mogły wyjść. I. A. zrelacjonowała również, że w ramach projektu (...) prowadzone były szkolenia dla osób dedykowanych do (...)3 i ona w takowych nie brała udziału, a jako kierownik projektu nie odpowiadała za wybudowanie a jedynie za szkolenia, rekrutację i ogólne koordynowanie działań. Oskarżona wskazała, iż w tym też zakresie – nie podejmowała żadnych bezpośrednich działań, a tylko wydawała zgody, czy taki wydatek będzie kwalifikowany i w toku budowy tylko otrzymywała informacje rzeczowe od Działu Budowlanego o aktualnym stanie inwestycji, które w zasadzie ograniczały się do wskazania co się wydarzyło od ostatniego wniosku o płatność. Na kanwie powyższego oskarżona wskazała również, iż pod koniec 2015 r. prawdopodobnie przechodził przez nią wniosek o finansowanie ekspertyzy w przedmiocie możliwości usunięcia usterek i w tym też okresie Dział Budowlany poinformował ją, że ustalono w jaki sposób usterki w (...)3 mają zostać usunięte – z zastrzeżeniem, iż nie uda się tego wykonać w 2015 r. i działania te trzeba będzie podjąć już w okresie trwałości projektu.

Odnosząc się natomiast do roli K. D. oskarżona I. A. wskazała, iż wcześniej była ona kierownikiem projektu (...), zaś w kontekście K. S. (1) – zrelacjonowała jedynie, iż kojarzy że jeździł do (...), ale nie wie w jakiej dokładnie sprawie. Odnosząc się do spotkań z dyrektorem K. R. wskazała natomiast, iż była ona ich biernym uczestnikiem, a przeważnie w ich toku nie było zarządu – który jednak był obecny jeśli ujawniły się duże problemy, zaś najczęściej obecni byli ludzie z działu budowlanego i działu zakupu oraz dostaw, a w tym i U. B., która była wsparciem ze strony Miasta i często zabierała głos. Oskarżona w toku swej relacji wskazała również, iż kojarzy nazwisko (...), lecz nie była w stanie jednoznacznie określić w jakim kontekście słyszała to nazwisko, jednocześnie zaznaczając, iż ona sama nie miała kontaktu z naukowcami i nie zajmowała się tym co ma być badane w laboratoriach po zakończeniu projektu.

W toku przesłuchania w dniu 9 maja 2019 r. (k. 8940-8943 tom XLII.) oskarżona nie przyznała się do zarzucanego jej czynu oraz złożyła krótkie lecz rzeczowe wyjaśnienia, w podtrzymując swoje dotychczasowe relacje – rozszerzyła je o szczegółowe wskazanie kolejno pełnionych funkcji w spółce, istniejący wówczas podział kompetencji, zakres jej zadań oraz osoby będące jej bezpośrednimi przełożonymi. Ponadto oskarżona odnosząc się do swojego ostatniego zadania jakim było sporządzenie raportu końcowego wskazała, iż w listopadzie 2015 r. na mocy uchwały zarządu został powołany zespół ds. zamknięcia i rozliczenia kluczowych projektów, którego przewodniczącym był I. C., zaś jej zadaniem było przygotowanie wniosku o płatność końcową i raport końcowy. W tym też kontekście oskarżona wskazała, iż zgodnie z informacją z (...) wraz z informacją końcową należało dołączyć wszystkie raporty, sprawozdania i odbiory techniczne, wszystkie protokoły odbioru aparatury, pozwolenia na użytkowanie budynków i wszystkie te dokumenty zostały dołączone do raportu końcowego. Oskarżona zaznaczyła przy tym, iż raport sporządziła na prośbę ówczesnego dyrektora Departamentu (...) Projektami – M. M. (1) w oparciu o informacje pochodzące od różnych działów merytorycznych, zaś dokumentacja dołączona do raportu - zawierała informację o wahaniach ciśnień [w laboratorium (...)-3] podczas silnego wiatru. Ponadto I. A. zrelacjonowała, iż przygotowany przez siebie raport wysłała do akceptacji zarządu, M. M. (7) oraz poprzedniego dyrektora Departamentu (...) Projektami – I. C. i po wniesieniu przez ich uwag oraz ich uwzględnieniu w raporcie – powtórnie przesłała M. M. (1), który przekazał go następnie do (...). Oskarżona w toku swoich wyjaśnień stanęła również na stanowisku, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem, że nie poinformowała (...) o wadach laboratorium, gdyż dostarczyła dokumentację odbiorową, gdzie takowe informacje o usterkach były, zaś nikt ze strony (...) oraz ekspertów oceniających raport końcowy nie kontaktował się z nią w powyższej kwestii. W ocenie I. A. raport ten pomimo posiadanej przez (...) wiedzy o problemach przy budowie (...)3 został po prostu zaakceptowany.

W dalszej kolejności oskarżona precyzując powołanie się dyrektora R. na jej opinię dot. (...)3 w zakresie kwalifikowalności – wyjaśniła, iż opinia ta została sporządzona przez pracownika jej działu i w tym też kontekście prosiła równocześnie o jej ocenę P. W., który był specjalistą trwałości oraz A. T. (2), lecz nie udało się jej tego wyegzekwować i wobec tego informację o powyższym wraz z opinią przesłała K. R., który to jako osoba kierownicza, mógł zażądać dodatkowych informacji od ww. osób. I. A. podniosła także, iż w opinii zawarto informację, że praca z patogenami z grupy III może rozpocząć się w 2017 r. i takie też same plany wynikały z informacji uzyskanych od A. S. (1) oraz kierownika laboratoriów, gdyż laboratoria te przez rok miały być testowane i dopiero potem prowadzone badania. Oskarżona przyznała przy tym, iż w obliczu powyższego, jak i uzyskanej przez Dział Budowlany opinii tj. ekspertyzy technicznej dot. wentylacji i klimatyzacji w (...)3 oraz rozmów z kierownikiem działu budowlanego – myślała, że przez rok prób i testów pełna funkcjonalność laboratorium zostanie przywrócona.

Odnosząc się do laboratoriów (...) wyjaśniła natomiast, iż wie jedynie, że rozbudowane plany dotyczące stworzenia takich laboratoriów w budynku nr (...) były przed tym jak została kierownikiem projektu i wówczas to też wobec jakiejś ekspertyzy miano z nich zrezygnować ze względu na wysokie koszty przystosowania pomieszczeń. Oskarżona jednocześnie podniosła, iż ostatecznie zostało stworzone laboratorium w standardzie G., którego głównym wyposażeniem były komory starzeniowe spełniające standardy G. i komory te aktualnie funkcjonują, gdyż spółka w której obecnie pracuje, zlecała usługi przy wykorzystaniu tych urządzeń.

Przesłuchiwana w toku postępowania sądowego oskarżona I. A. ( k. 9542v-9546, 9548v-9550 tom XLIV) złożyła szczegółowe wyjaśnienia w toku których przytoczyła okoliczności tożsame z wskazywanymi uprzednio jednocześnie rozszerzając je o kolejne szczegóły, w tym odnoszące się do roli poszczególnych osób w realizacji projektu (...). Oskarżona podtrzymała także swoje wyjaśnienia złożone etapie postępowania przygotowawczego i wyrażone przez siebie stanowisko, iż informacja końcowa rzetelnie odzwierciedla istniejący wówczas stan faktyczny laboratorium (...) oraz zawiera wszystkie dokumenty, w tym wskazujące na istnienie w nim usterek technicznych.

***

W oparciu o analizę zgromadzonego materiału dowodowego Sąd stwierdził, iż brak jest podstaw do przypisania winy oskarżonym w zakresie zarzucanych im czynów.

Udowodnienie według T. G. i J. T.-„…oznacza taki stan, w którym fakt przeciwny dowodzonemu wydaje się realnie niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny. Dopóki przeciwieństwo tego faktu nie może być wykluczone, dopóty nie można przyjąć, że jest on udowodniony” (Polskie postępowanie karne, Warszawa 1998r., s.415). Dowodzenie zmierzające do udowodnienia faktu głównego (objętego znamionami typu czynu zarzucanego) jest szczególnie złożone wtedy, gdy sąd nie dysponuje dowodami bezpośrednimi tj. wprost potwierdzającymi lub przeczącymi prawdziwości okoliczności objętych faktem głównym, lecz tylko dowodami pośrednimi, to jest takimi dowodami, które pozwalają na udowodnienie faktów ubocznych, które z kolei stanowią przesłanki rozumowania odnośne do faktu głównego. Udowodniony fakt uboczny określany jest mianem poszlaki a proces, w którym sąd dysponuje wyłącznie lub głównie takimi dowodami, procesem poszlakowym. Kilka zatem uwag co do istoty dowodu poszlakowego. Przez poszlakę, według Z. P. (Z. P.: dowód poszlakowy w postępowaniu karnym, s.32-33) należy rozumieć okoliczność faktyczną, która pozwala nam wysnuć pewne wnioski, co do prawdziwości innej okoliczności faktycznej. Może nią być każdy fakt, każde zdarzenie mniej lub więcej głośne, ważne, które by pozostawało w pewnym związku z tym, co chcemy udowodnić w procesie”. Z kolei według J. N. (J. N.: Dowód poszlakowy w procesie karnym, Warszawa 1970, s.14-16,115) „ poszlaką jest fakt uboczny w stosunku do faktu głównego”. Tym samym nie wchodzi on w zakres zestawu znamion przestępstwa (faktu głównego). Fakt taki rozpatrywany pojedynczo stwarza jedynie prawdopodobieństwo dotyczące sprawcy przestępstwa, łącznie natomiast z innymi faktami stwarza podstawę do pewności, co do sprawcy przestępstwa. Dowodzenie oparte na poszlakach, pisze dalej autor, cechuje stopniowa, w miarę gromadzenia poszlak – przemiana prawdopodobieństwa w pewność. Pośredniość dowodu poszlakowego polega na tym, że środki dowodowe wskazują na fakt główny „za pośrednictwem” faktów ubocznych (poszlak). W literaturze podkreśla się, że organ procesowy przy uzyskiwaniu dowodu poszlakowego nie jest związany żadnymi ograniczeniami w zakresie oceny przydatności poszczególnych faktów. Wszystkie poszlaki prawidłowo ustalone, przy trafnie ustalonym ich związku przyczynowym z faktem głównym, mają tę samą wartość przy konstruowaniu podstawy dowodu poszlakowego. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że dowód poszlakowy ma niższą wartość od dowodu bezpośredniego, czy też, że stanowi on gorszą postać dowodu, każdy z nich powiem podlega ocenie według tych samych kryteriów oceny sędziowskiej zawartej w art.7 k.p.k. Poszlaka, pisze T. G. ,… to fakt uboczny obciążający oskarżonego, a dowód poszlakowy to dowód z poszlak, czyli faktów pośrednich, ubocznych niekorzystnych dla oskarżonego. W procesie opartym na dowodach poszlakowych trafność dokonanych ustaleń występuje dopiero wówczas, gdy ustalenia te nie mogą być podważone przez jakąkolwiek inną wersję zdarzenia. O zgodności ustaleń z rzeczywistym przebiegiem zdarzenia nie świadczy więc sama ilość poszlak, ale logiczne powiązanie całokształtu tych poszlak wykluczające realnie inne wersje zdarzenia. W tym sensie, poszlaką może być także brak alibi oskarżonego, która w powiązaniu z innymi poszlakami może pozwolić na wysnucie wniosku o odpowiedzialności oskarżonego (T. Grzegorczyk, J. Tylman, jw., s.517). Analogiczne poglądy wyraża w tej materii Sąd Najwyższy. W związku z powyższymi uwagami należy stwierdzić, że sąd nie jest zobowiązany do dowodowego weryfikowania, faktów i tez domniemywanych w sposób dowolny i abstrakcyjny, o dowolnie określanym ich związku przyczynowym ze zdarzeniem, gdy jednocześnie pozbawione są one racjonalnego uwiarygodnienia, ale też nie jest uprawniony do uznawania i włączania do podstawy wyroku faktów w taki trybie ustalanych. W procesie poszlakowym nie ulegają zawieszeniu zasady ani też reguły dowodzenia właściwe dla procesu poznawczego w sprawach karnych. Rzecz w tym, że jeśli powstają dwie lub więcej wersji zdarzenia, przyjęcie jednej z nich i odrzucenie pozostałych wymaga logicznie nienagannego wykazania, że te inne wersje zdarzenia są nieprawdopodobne lub też ich prawdopodobieństwo jest w racjonalnej ocenie znikome, niedające się rozsądnie uzasadnić, pozostaje w sprzeczności z elementarnymi zasadami życiowego doświadczenia lub w sprzeczności ze wskazaniami wiedzy.

W dochodzeniu do prawdy obiektywnej sąd posługiwał się nie tylko dowodami bezpośrednimi, którymi aktualnie dysponuje, ale również prawidłowym, logicznym rozumowaniem, wspieranym przesłankami natury empirycznej. Pozwoliło to sądowi na uznanie za dowód logicznie poprawnej koncepcji myślowej, której wnioski (informacje) swoją konsekwencją eliminują inne, chociaż nie muszą całkowicie wyłączać rozumowania odmiennego. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcia także na tego rodzaju dowodach pośrednich, jeżeli racjonalnie uznał je za czyniące zadość postulatowi dochodzenia do prawdy obiektywnej i wyprowadził z nich wnioski odpowiadające zasadom logicznego rozumowania, z jednoczesnym respektowaniem wyrażonej w art. 5 § 2 k.p.k. zasady in dubio pro reo. /por. Postanowienie Sąd Najwyższy z dnia 3 listopada 2004 r. Sąd Najwyższy II KK 390/04/. Wynikająca z zasady domniemania niewinności zasada in dubio pro reo ma zastosowanie tylko wtedy, gdy pomimo przeprowadzenia wszystkich dostępnych dowodów, pozostają w dalszym ciągu niewyjaśnione okoliczności. W takiej sytuacji niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego. Wybiera się wersję, która dla oskarżonego jest najkorzystniejsza, choć nie wyklucza to tego, że mogło być inaczej, ale nie zdołano tego ustalić w sposób stanowczy. Wspomniana zasada odnosi się w praktyce do zagadnień związanych z ustaleniami faktycznym, nie wolno jednak rozumieć jej jako reguły swoistego, uproszczonego traktowania wątpliwości. Wszelka wątpliwość w zakresie ustaleń faktycznych powinna być wyjaśniona i usunięta przez wszechstronną inicjatywę dowodową organu procesowego i gruntowną analizę całego dostępnego materiału dowodowego. Dopiero wtedy, gdy po wykorzystaniu wszelkich istniejących możliwości, wątpliwość ta nie zostanie usunięta, należy ją tłumaczyć w sposób korzystny dla oskarżonego ( M. Cieślak, Polska procedura…s.359 oraz SN WR 107/91, OSNKW 1992, nr 1, poz.14).

Sąd miał przy tym na względzie tezę wyrażoną w wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2009r., sygn. akt II AKa 63/09, KZS 2009/7-8/90, w którym wskazano, że ocena każdego dowodu, również z wyjaśnień oskarżonego, jako pozostawiona sądowi orzekającemu, musi być dokonywana z przekonaniem, że oskarżony nie popełnił zarzucanego mu czynu. Dopiero kiedy przeprowadzone dowody, ich ocena i wyprowadzone z nich wnioski, obalą owo przekonanie - można ferować wyrok skazujący. Stanowisko takie ma swoje uargumentowanie w treści art. 5 § 1 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., jako że przepisy tej ustawy uznają jedynie zasadę swobodnej oceny dowodów, będącej efektem rozważań całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego oraz nie różnicują wartości dowodów od tego, w jakiej fazie postępowania i od kogo zostały one pozyskane.

Sąd mając zatem w polu swego widzenia wszystkie dowody i fakty dotyczące oskarżonych – doszedł do wniosku, iż zebrane w toku postępowania dowody nie wskazują, aby oskarżeni: J. L., K. S. (1) , K. D. oraz I. A. dopuścili się zarzucanych im czynów. W tym zakresie brak jest bowiem dowodów wskazujących na to aby przede wszystkim działali wspólnie i w porozumieniu, aby swoimi działaniami zmierzali do osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadzenia (...) w błąd bądź też, aby wbrew wynikającemu z umowy nr (...) mieli oni nie informować instytucji pośredniczącej o istotnych i mających wpływ na realizację projektu wydarzeniach i zawrzeć w informacji końcowej realizacji projektu (...) nieprawdziwe dane. W ocenie Sądu poczynione ustalenia dają podstawę do wydania sprawiedliwego wyroku.

Nie budzą wątpliwości co do ich autentyczności i wiarygodności dokumenty w postaci opinii biegłego J. Ż. i opinii psychiatrycznej dot. K. D.. Zostały one sporządzone w sposób fachowy, rzetelny, precyzyjny oraz przez osoby obiektywne i posiadające odpowiednie kwalifikacje. Nie budzą również wątpliwości dowody z dokumentów w postaci protokołów oględzin, protokołów wizji lokalnej, protokołów z nagrań dźwiękowych, zabezpieczonych wiadomości e-mail czy też dokumentacji i pism wytworzonych w toku realizacji projektu (...). Potwierdzają one okoliczności w nich zawarte. Sąd nie znalazł także podstaw do kwestionowania informacji uzyskanych z Krajowego Rejestru Karnego jak też i wiarygodności obszernych notatek i sprawozdań składanych pisemnie przez K. R. odpowiednio Prokuraturze Okręgowej we W., (...) i zarządowi (...)+. Wskazywane w nich okoliczności jak i wydarzenia w pełni odnajdują bowiem potwierdzenie w załączonej do nich dokumentacji, a nadto i relacji przesłuchiwanych w niniejszej sprawie świadków i wyjaśnieniach oskarżonych. Budując stan faktyczny Sąd uwzględnił wszelkie dokumenty zebrane w toku postępowania przygotowawczego oraz ujawnione w toku rozprawy.

Sąd analizując i oceniając wyjaśnienia oskarżonych składane na poszczególnych etapach postępowania konfrontował ich treść z zeznaniami świadków, a w tym i z zeznaniami osób pracujących niegdyś w (...), pracowników (...)+ i aktywnie uczestniczących w realizacji projektu (...) oraz innymi dowodami w efekcie uznając kolejno wyjaśnienia: J. L., K. S. (1), K. D. i I. A. za wiarygodne. Sąd miał przy tym na względzie, że ocena dowodu z wyjaśnień każdego oskarżonego lub zeznań świadka jest wypadkową zarówno oceny treści wypowiedzi danej osoby, jak i oceny dotyczącej samej osoby, to zaś może być dokonane pod warunkiem poznania przez każdego sędziego całej treści oświadczeń dowodowych określonej osoby. Przy analizie okoliczności wpływających na ocenę oświadczeń dowodowych zwrócić należy uwagę na dwa aspekty oceny takich oświadczeń: ocenę wypowiedzi i ocenę podmiotu wypowiedzi, a inaczej mówiąc, potrzebę uwzględnienia przy ocenie środka dowodowego także oceny źródła dowodowego. Odrywanie od siebie tych dwóch aspektów oceny dowodów może prowadzić do błędnych ustaleń faktycznych. Tylko w takiej koincydencji może być realizowana zasada swobodnej oceny dowodów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2005 r., sygn. akt II KK 410/04,OSNKW 2005/11/111, Biul.SN 2005/11/20).

Ponadto trzeba zauważyć, że wszystkie wyjaśnienia oskarżonych, mimo że składane kilkakrotnie i w długich odstępach czasu to jednak były spójne i konsekwentne. Oskarżeni w toku całego postępowania kilkakrotnie składając wyjaśnienia w ramach swobodnych wypowiedzi powtarzali te same szczegóły – jednocześnie niejednokrotnie zaznaczając, które informacje stanowią „ich wiedzę” (aktualną bądź posiadaną w czasie wydarzeń objętych zakresem stawianych im zarzutów) a które informacje uzyskali od osób trzecich bądź też wskutek analizy akt niniejszej sprawy i nie było sytuacji, żeby je przeinaczali, a to niewątpliwie wskazuje na prawdziwość owych wyjaśnień. Drobne nieścisłości – nie dyskwalifikują ich wartości. Jedne wyjaśnienia były wszechstronniejsze lub bardziej szczegółowe niż inne. Te drugie wyjaśnienia były za to uzupełnieniem poprzednich. Oceniając wyjaśnienia oskarżonych pod kątem ich zgodności bądź odmienności w porównaniu z wyjaśnieniami złożonymi poprzednio, Sąd uznał, że są one całkowicie tożsame.

Na uwagę zasługuje także fakt, że oskarżeni niczego również nie ubarwiali w swoich wyjaśnieniach, a wręcz przeciwnie – podawali fakty także niekorzystne dla siebie, a to m.in. bezpośrednio wskazując chociażby na brak posiadania wiedzy merytorycznej dotyczącej (...)3 [J. L.], brak znajomości treści umowy o dofinansowanie i wskaźników rozliczenia grantu [K. S. (1)], czy informacje o usterce w laboratorium (...) (...) zostały przekazane (...), zaistniałe na kanwie prowadzonego przedsięwzięcia opóźnienia, problemy, spory i błędy projektowe; brak znajomości archiwalnej dokumentacji technicznej dot. laboratoriów po objęciu stanowiska kierownika projektu (...) [I. A.], brak posiadania specjalistycznej merytorycznej wiedzy w dziedzinach w jakich budowano laboratoria i opieranie się przy podejmowanych przez siebie działaniach na wiedzy osób merytorycznych projektu czy też i ostatecznie wskazanie, iż w zakresie pozostałych laboratoriów [nieobjętych treścią stawianych zarzutów] (...) nie była informowana o wszystkich usterkach [K. D.].

Oskarżeni zaprezentowali proces realizacji i rozliczania projektu w sposób szczegółowy i z perspektywy piastowanych przez siebie stanowisk w spółce (...)+, posiadanych kompetencji w projekcie (...) oraz posiadanych wówczas uprawnień i obowiązków. Oskarżeni J. L. i K. S. (1) wnikliwie przedstawili proces realizacji projektu i jego założenia od strony naukowej, przedstawiając przy tym także i swoje uwagi oraz wnioski z perspektywy wiedzy nabytej w oparciu o zgromadzone w sprawie materiały, zaś oskarżona K. D. w bardzo szczegółowy sposób przedstawiła sposób finansowania i pozyskiwania finansowania oraz istniejące w tym zakresie w (...)+ problemy. Oskarżona I. A. szczegółowo zrelacjonowała natomiast proces tworzenia informacji końcowej projektu (...) jak też przedstawiła znane jej okoliczności i wydarzenia dotyczące laboratorium (...) (...) i G..

I tak też mając na uwadze treść decyzji K. – w pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd w pełni dał wiarę relacjom oskarżonym w zakresie w jakim wskazywali, że decyzja ta w kontekście przyznania dofinansowania nie wskazuje w warunkach rozliczenia, że projekt zakłada zbudowanie laboratoriów z konkretnym standardem to jest (...)3 czy G.. Zważyć także należy, iż wybudowanie laboratorium (...) (...) i G. [w rozumieniu pomieszczenia z procesem produkcyjnym opartym na standardzie G.] nie zostało również określone jako cel w Studium (...) ani tez wniosku o dofinansowanie realizacji projektu (...) będącym następnie podstawą umowy nr (...) z Ministrem (...) jak i w samej decyzji K. i określonych w nim wskaźników rezultatu – co podkreślała w swojej relacji także i A. P. (1) [k. 9808v-9809v tom XLV. k. 10159 tom XLVII.]. Studium wykonalności jedynie wskazywało na plany wybudowania laboratoriów spełniających normy (...) 1,2 i 3 oraz laboratoriów badawczych w oparciu o standardy (...) i G. [rozdział 7.2. str. 243 i 254], zaś wniosek o dofinansowanie jednoznacznie określał, iż celem projektu (...) na poziomie rezultatu jest m.in. powstanie nowych obiektów naukowo-badawczych, stworzenie 30 nowych laboratoriów [umożliwiających prowadzenie wysokiej jakości badań w zakresie bio- i nanotechnologii - według celu ogólnego projektu], czy też uzyskanie 8 akredytacji . Wskazane enumeratywnie w dokumentacji cele projektu (...) były ogólne [co podkreślano także na kanwie opinii J. Ż. z dnia 30-04-2018 r.] i tak też zostały określone w samej decyzji K.. Konkretnie została wskazana jedynie liczba laboratoriów, które miały powstać w ramach projektów wraz z podaniem konkretnej powierzchni tych pomieszczeń. Zakładano bowiem, że powstać ma 30 laboratoriów o łącznej powierzchni przekraczającej 23.000 m^{(

2)}. Nie wskazano przy tym, że mają one być o konkretnym standardzie tj. (...) czy G., a określono jedynie że mają być to wyspecjalizowane laboratoria bio- i nanotechnologiczne [cel ogólny projektu].

I tak też w ślad za konsekwentnym stanowiskiem oskarżonych – stwierdzić należy, że warunek ten został całkowicie spełniony, na co wskazuje nie tylko informacja końcowa i dołączone do niego protokoły odbiorów, ale również zeznania ówczesnego dyrektora finansowego (...) H. D. (1), ówczesnego wicedyrektora (...) L. G., raport z weryfikacji wniosków do umowy czy też i ostatecznie odpowiedź na interpelację M. R. (2), gdzie minister wskazuje realizację wskaźnika projektu na ponad 100% (wybudowano bowiem 35 laboratoriów o łącznej powierzchni 24.000 m²).

Co warto również podkreślić brak w projekcie (...) zadania dedykowanego dla laboratorium (...) (...) sygnalizowany był przez (...)+ także w treści datowanego na 18.09.2017 r. pisma kierowanego do Delegatury (...) we W. [k. 5693-5694], jak i w relacji T. G. (1), który już na etapie prowadzonego śledztwa podnosił, iż na kanwie istniejącego w spółce sporu co do wymogów laboratorium (...) (...) – (...)+ rozważało możliwość rezygnacji z budowy tegoż laboratorium i alternatywne wybudowanie laboratorium w standardzie (...)2+ zawierającego elementy niezbędne do podniesienia stopnia hermetyczności w przyszłości. Rozważanie powyższej opcji przez (...)+ sygnalizował w swojej relacji także J. O., M. Ć. (2), M. W. (2), I. C. (k. 2738v), M. O. (k. 9765v) czy też R. K. (1).

Podobnie zauważyć należy, iż we wniosku o dofinansowanie, umowie o dofinansowanie z dnia 29.09.2009 r., Studium (...) nie określono jakie konkretnie certyfikaty/akredytacje mają zostać przez laboratoria uzyskane. W dokumentacji stanowiącej podstawę dofinansowania jedynie szczątkowo wskazywano, że planowane jest certyfikowanie czterech laboratoriów biotechnologicznych i czterech nanotechnologicznych i w tym też zakresie podnoszono jedynie, że zakłada się, że większość z nich uzyska akredytację ISO (...) obok tej grupy powstaną laboratoria działające w oparciu o standardy (...) i G. .

W tym też zakresie mając na uwadze zgodnie wskazywaną przez J. L., M. N., M. M. (1), czy też i P. P. (3) definicję pojęcia (...), specyfikę tegoż standardu, zależną od produktu docelowego – różnorodność warunków technicznych procesu produkcji – i co za tym idzie konieczność zdefiniowania realizatora badań/produkcji i technologii jaką zamierza stosować – Sąd w całości podzielił dokonaną przez oskarżonych i wyrażoną również m.in. przez T. G. (1) i M. M. (1) (k. 8664-8670) - ocenę iż wybudowanie laboratorium (...) w rozumieniu „ laboratorium jako pomieszania z procesem produkcyjnym opartym na standardzie G. ” - nie stanowiło ani warunku dofinansowania ani też nie zostało ujęte jako wskaźnik w decyzji K.. Z uwagi wszak na konieczność określenia realizatora badań i konkretnego (często typowego dla danego realizatora) procesu produkcji i związanych z nią wymogów dla utworzenia laboratorium (...) – w Decyzji K. nie mógł być zawarty wymóg jego utworzenia, ponieważ oznaczałoby to udzielenie pomocy danej firmie, lub zespołowi, który nie był beneficjentem wymienionym w decyzji. I tak też kluczowym w ocenie Sądu dla czynionych w niniejszej sprawie rozważań w zakresie laboratoriów (...) jest wskazywane m.in. przez T. G. (1) rozróżnienie pojęć „ uruchomienie obszaru w zakresie procesu G. ” i „ laboratorium z pomieszczeniami z procesem produkcyjnym”. O ile bowiem wymóg wybudowania laboratorium (...) z procesem produkcyjnym [tj. dla konkretnego realizatora] – jak wskazywano powyżej jest niedopuszczalny, o tyle zasady udzielania grantów i dofinansowania nie stoją na przeszkodzie, aby wymogiem takim było jedynie przygotowanie obszaru [infrastruktury] do wprowadzenia w przyszłości produkcji w oparciu o standardy G. – co też w ślad za wyjaśnieniami m.in. J. L. oraz zeznaniami T. G. (1) było celem podejmowanych działań po utracie potencjalnego klienta w postaci spółki (...) i co też w ślad za relacją P. P. (3) – wskazującego na „ przygotowanie pod wdrożenie G. ” – rzeczywiście realizowano. W zakresie laboratoriów (...) – wyjaśnienia oskarżonych w pełni odnajdują potwierdzenie zgromadzonym materiale dowodowym, a w tym relacji m.in.: A. P. (1), P. P. (3), M. M. (1), I. C., J. O. czy też i T. G. (1). W tym kontekście podkreślić jednak należy, iż analiza zeznań wszystkich przesłuchiwanych [w zakresie w wątku dot. G.] świadków wskazuje, iż w wielu przypadkach posiadali oni znacząco odmienne rozumienie pojęcia (...) jak i jego istoty – często przy tym błędnie zakładając, iż jest to standard uniwersalny posiadający ogólne, lecz jednolite wytyczne tak jak w przypadku klas hermetyczności. Przeprowadzona przez Sąd analiza akt sprawy i zeznań świadków, a w tym A. M. (2) (k. 9820v-9822) skłania Sąd również ku wnioskowi, iż stawiane oskarżonym zarzuty w zakresie laboratoriów (...) wynikają nie tylko z błędnego rozumienia istoty (...), ale i z nieznajomości pełni dokumentacji dotyczącej udzielonego (...)+ dofinansowania, stawianych w nim wymogów, jak i możliwości ich szerokiej interpretacji. Ponownie w tym miejscu wskazać należy, iż decyzja K. na co i wskazywał M. M. (1) (k. 8664-8670) nie przewidywała [i nie mogła przewidywać] wybudowania laboratorium (...) (w rozumieniu laboratorium z pomieszczeniami z procesem produkcyjnym) jako wskaźnik rezultatu.

Zważyć należy również, że jak wynika z zeznań świadków, wyjaśnień oskarżonych, a także z pozostałego obszernego materiału dowodowego, proces realizacji całego projektu (...) był pod stałą i szczegółową kontrolą służb specjalnych ( (...)). Praktycznie każdy pracownik był przesłuchiwany, a niektórzy wielokrotnie. K. R. składał szczegółowe sprawozdania z działań spółki, w których szeroko był także poruszany problem zaistniałej w laboratorium (...) (...) usterki.

Co bardzo istotne w kontekście postawionych zarzutów i co wynika m.in. z kolejno:



wyjaśnień K. D.;



pośrednio zeznań K. S. (2) wskazującej m.in. na okoliczność ścisłego kontaktu w latach 2008 -2011 z (...) i prowadzenia licznych nieformalnych rozmów z przedstawicielami (...) w których omawiano postęp projektu;



pośrednio z zeznań H. D. (2) wskazującego m.in. na posiadanie „fragmentarycznych informacji na temat problemów z budową laboratoriów” (k. 7521-7526 tom XXXV.);



pośrednio z zeznań A. T. (2), sygnalizującej istnienie zapisów w dokumentacji odbiorowej w przedmiocie ujawnionych usterek (k. 4493 tom XXIII., k. 9789 tom XLV.), a w tym minimalną wiedzę oskarżonego K. S. (1) co do programu (...) (k. 8573-8577);



zeznań L. G. wskazującego m.in. na „docieranie do niego informacji o problemach w dużych projektach, w tym (...)+”;



pośrednio z zeznań M. Ć. (2), wskazującej na „jeżdżenie K. D. do W. i przekazywanie (...) informacji odnośnie tego co się dzieje w projekcie”,



pośrednio zeznań K. R. wskazującego na odbywanie się cyklicznych spotkań 1-2 razy w tygodniu „kierownictwa (...) z przedstawicielami (...),;



zeznań I. C. wskazującego na kontaktowanie się zarządu (...)+ z przedstawicielami (...);

czy też i bezpośrednio z treści załączonych do informacji końcowej protokołów odbiorów i częściowych odbiorów na których zawarte są właściwe adnotacje dotyczące zaistniałych w laboratoriach (...) (...) usterek, podjętych działań i zakresu modyfikacji układu wentylacji czy też i wskazany jest zakres koniecznych do podjęcia czynności celem wyeliminowania wad mających wpływ na pracę układu wentylacyjnego [uzależnionego od warunków pogodowych] - Skarb Państwa reprezentowany przez (...) oraz Ministerstwo (...), pełniące rolę Instytucji Zarządzającej oraz reprezentowany przez (...) pełniące rolę Instytucji Pośredniczącej, był poinformowany o ujawnionych usterkach technicznych laboratorium (...). Zważyć także należy, że o usterkach tych oraz podejmowanych przez (...)+ działaniach zmierzających do ich usunięcia na bieżąco był informowany także organ prokuratorski oraz służby specjalne. Ponadto każdy z oskarżonych w swoich wyjaśnieniach w sposób szczegółowy opisywał proces czynienia należytych starań w celu zlikwidowania usterki i co warto zauważyć, usterek tych było znacznie więcej i znakomita większość z nich została zlikwidowana. Wyjaśnienia oskarżonych w tym zakresie są zbieżne z dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy [a w tym i treścią składanych przez K. R. sprawozdań], która wskazuje kolejno na wzmożoną aktywizację oskarżonych celem: usunięcia wykrytych w laboratoriach usterek, prawidłowego rozliczenia udzielonego finansowania czy też i znalezienia źródła finansowania w celu naprawy m.in. usterki wentylacji. Z materiału dowodowego wynika także, że przez cały proces realizacji projektu spółka spotykała się z problemem odpowiedniego finansowania i w tym też zakresie to głównie K. D. prowadziła rozmowy w przedmiocie finansowania (...)+ oraz planowanych po 31.12.2015 r. i niemogących być finansowanych z udzielonego przez UE grantu - kosztów usunięcia usterek zaistniałych w laboratorium (...) (...). Szczegółowe działania podejmowane i wskazywane przez K. D. celem ratowania projektu i niedopuszczenia do ogłoszenia spółki odnajdują w pełni odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Podobnie w pełni odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a w tym wyjaśnieniach oskarżonych i relacji M. M. (1), A. K. (2) (k. 5792-5793) czy ujawnionych wiadomościach e-mail odnajdują twierdzenia I. A., iż przygotowany przez nią dokument w postaci informacji końcowej stanowi efekt współdziałania wielu osób w oparciu o informacje uzyskiwane od osób merytorycznych – będących ekspertami w swych dziedzinach. Zdaniem Sądu w obliczu braku posiadania przez oskarżoną I. A. specjalistycznej wiedzy w dziedzinach w jakich budowane były laboratoria czy też i faktu powołania zespołu do spraw rozliczenia kluczowych projektów [a w składzie którego był m.in. prof. J. O. – biotechnolog specjalizujący się w standardach (...)] - nie miała ona podstaw do kwestionowania otrzymywanych w ten sposób informacji.

W dalszej kolejności mając na uwadze m.in. zgodne zeznania L. G. [ówczesnego wicedyrektora (...)], H. D. (1) [ówczesnego dyrektora finansowego (...)] oraz R. K. (2) [zewnętrznego eksperta (...) dokonującego merytorycznej weryfikacji informacji końcowych] - Sąd w ślad za oskarżonymi i treścią przygotowanej m.in. przez I. A. oraz T. B. (3) analizy – doszedł do wniosku, iż na możliwość dokonania rozliczenia projektu (...) niewątpliwie nie wpływały ujawnione w toku odbiorów usterki, a w tym i istniejące w wybudowanym i wyposażonym laboratorium (...) (...). W tym celu tj. usunięcia wykrywanych/ pojawiających się usterek, osiągnięcia pełnej zdolności operacyjnej, uzyskania certyfikacji, kalibracji, utrzymania i prowadzenia procesu badawczego oraz osiągnięcia dalszych wskaźników rezultatu - przewidziany i kluczowy był bowiem wynoszący 5 lat okres trwałości projektu. Dla możliwości rozliczenia projektu koniecznym zaś było udokumentowanie wywiązania się z zawartych w decyzji komisji Europejskiej wskaźników dotyczących infrastruktury umożliwiającej ich osiągnięcie – a te na kanwie niniejszej sprawy niewątpliwie zrealizowano - co wykazują i dołączone do informacji końcowej protokoły odbiorów i odbiorów częściowych; relacje przesłuchiwanych świadków, protokół wizji lokalnej (k. 5970-6014 tom XXVIII), wydana w dniu 5 kwietnia 2018 r. odpowiedź na interpelację M. R. (2) nr (...) czy też i raporty z weryfikacji wniosków do umowy nr (...) (...) oraz ostatecznie wydana w dniu 04.01.2024 decyzja (...) w której to ww. instytucja wobec zakończenia okresu trwałości i rozliczenia całości udzielonego dofinansowania – zrzekła się ustanowionej na jej rzecz hipoteki umownej. I tak też zdaniem Sądu w obliczu powyższego – nawet i hipotetycznie przyjmując stanowisko prokuratora, iż oskarżeni rozliczając projekt (...) nie poinformowali instytucji pośredniczącej o zaistniałych w laboratorium (...) (...) usterkach – nie sposób uznać, aby w ten sposób doszło do naruszenia przez oskarżonych wynikającego z § 8 ust. 10 umowy nr (...) obowiązku informowania [instytucji pośredniczącej] o wszelkich zagrożeniach oraz nieprawidłowościach w realizacji projektu. Usterki usuwalne i nieistotne [a taką też wedle wiedzy oskarżonych posiadanej w 2015-2016 r. i innych osób aktywnie uczestniczących w projekcie np. T. L. (2) - była usterka wentylacji], w ślad za relacją L. G. i zgodną z nią relacją T. G. (1) nie są bowiem zaliczane do kategorii spraw „zagrażających” realizacji projektu, a stanowią jedynie problemy inwestorskie o których należałoby informować właścicieli spółki. Jak też trafnie zauważył oskarżony K. S. (1) - w przypadku odmiennego rozumienia powyższego zagadnienia - koniecznym wszak byłoby objęcie zakresem stawianych oskarżonym zarzutów – także i niezgłaszane (...) usterki, które występowały w innych laboratoriach, a które ostatecznie zostały usunięte. Sąd dostrzega oczywiście wyrażane przez część świadków [np. M. M. (1), M. T.] odmienne stanowiska co do warunków od jakich uzależniona jest możliwość rozliczenia inwestycji i stwierdzenie realizacji celu projektu – tym niemniej jednak kontekst wypowiedzi tychże świadków wskazuje, iż zdają się oni nie rozróżniać zakończenia etapu budowy laboratorium [tj. wybudowania infrastruktury umożliwiającej osiągnięcie szczegółowych wskaźników projektu] i idącej za tym możliwości finansowego rozliczenia procesu inwestycyjnego i poniesionych wydatków - od pełnego zakończenia projektu obejmującego swym zakresem także i osiągnięcie pełnej zdolności operacyjnej oraz wskaźniki osiągane już w toku 5-letniego okresu trwałości.

Parafrazując jednak od powyższego, w ocenie Sądu w obliczu przede wszystkim ujęcia ujawnionych usterek w załączonych do informacji końcowej protokołach odbioru, prowadzenia rozmów K. D. z przedstawicielami (...), czy też przeprowadzenia przez (...) weryfikacji otrzymanej od (...)+ informacji końcowej - nie sposób uznać aby (...) nie zostało o ujawnionych wadach laboratorium (...) (...) poinformowane, bądź też „poinformowane niewystarczająco”. Z pola widzenia nie należy także tracić i okoliczności, iż przedłożona przez (...)+ informacja końcowa – zawierająca w załącznikach wskazanie ujawnionych usterek - była weryfikowana przez wewnętrzne jednostki (...), i co wynika kolejno z: raportów z weryfikacji wniosków do umowy nr (...) (...), wydanej w dniu 5 kwietnia 2018 r. odpowiedzi na interpelację M. R. (2) nr (...), wskazywanej powyżej decyzji (...) z dnia 4 stycznia 2024 r. [zrzeczenie się hipoteki] czy też i pośrednio zeznań świadka A. G. (k. 9882v tom XLVI.) i M. T. (k. 9810 tom XLV.) – przeprowadzona kontrola zakończyła się uzyskaniem wyniku pozytywnego.

Co warto również wskazać, usterka z problemem wentylacji w laboratorium (...) (...) miała miejsce jedynie w przypadku pracy laboratorium w trybie awaryjnym.

Co więcej, zauważyć należy, że polskie akty prawne regulujące zasady funkcjonowania laboratoriów o podwyższonym poziomie bezpieczeństwa typu (...)3 w znacznej mierze są ogólne, niejasne i otwarte na szeroką interpretację [notatka służbowa ze spotkania przedstawicieli (...) we W. i Prokuratury Okręgowej we W. z przedstawicielami (...) k. 184-188], zaś określone w normie PN- (...) jak i rozporządzeniu ministra zdrowia wymogi, które mają spełniać laboratoria o standardzie (...) nie wymagają zakładania tak specjalistycznego systemu wentylacji, którego dotyczyła usterka w niniejszej sprawie. Realizatorzy projektu zgodni byli jednak co do faktu, że w świetle ówczesnych wskazań nauki i posiadanego w tym zakresie doświadczenia - dla zachowania jak najwyższych form bezpieczeństwa laboratorium o standardzie (...) powinno być wyposażone w specjalistyczną wentylację zapewniającą utrzymanie podciśnienia (a więc zgodnie ze standardami amerykańskimi). Jednakże brak takiej wentylacji w świetle polskich przepisów prawnych i wymogów stawianych tego typu laboratorium nie jest wymogiem bezwzględnym (wentylacja tego typu jest jedynie zalecana). Dualizm powyższej problematyki widoczny jest również na kanwie zeznań A. D. (k. 9825-9828), A. T. (2) (k. 9788v-9789) czy też i sporządzonej przez J. Ż. opinii – gdzie biegły wskazując na Dyrektywę (...) z dnia 18 września 2000 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażaniem na działanie czynników biologicznych w miejscu pracy – zalecającą stosowanie dla laboratoriów (...) (...) podciśnienia [a zatem nie wymagającą stosowania] jednocześnie dochodzi do konkluzji, iż laboratorium z niesprawnym systemem wentylacyjnym nie powinno być dopuszczone do pracy [odpowiedź na pytanie 5 i 8]. Problem legislacyjny w powyższym zakresie wskazany został także i w notatce służbowej ze spotkania przedstawicieli (...) we W. i Prokuratury Okręgowej we W. z przedstawicielami (...) [k. 184-188]. I tak powyższe skłania Sąd ku stwierdzeniu, iż pod względem prawnym tj. w świetle ówcześnie obowiązujących polskich norm – wybudowane i wyposażone laboratorium (...) (...) niewątpliwie istniało i po właściwej procedurze uruchomieniowej mogło być w tym standardzie [tj. wedle normy PN- (...)] funkcjonalne, zaś jedynie z perspektywy naukowców, ich doświadczenia badawczego i stawianych przez nich surowszych wymogów aniżeli reżim prawny – mogło być ono funkcjonalne w ograniczonym zakresie tj. standardzie (...)2 lub (...)2 + - do czasu usunięcia usterki.

Powyższa rozbieżność perspektyw nie oznacza jednak, że w przedłożonej m.in. (...) informacji końcowej z realizacji projektu poświadczono nieprawdę. Obie perspektywy wszak nie podważają faktu wybudowania laboratorium i całkowicie nie wykluczają możliwości jego funkcjonowania w standardzie (...)3 - co jak już wskazano powyżej - nie było wymogiem zawartym w decyzji K.. Działania oskarżonych zaangażowanych w realizację projektu nie wskazują, aby działali oni w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadzając pokrzywdzonego w błąd. Poczynione ustalenia nie wskazują także, aby dokument w postaci „Informacji końcowej realizacji projektu w ramach (...)” z dnia 25 stycznia 2016 roku poświadczał nieprawdę w rozumieniu art. 297 § 1 i 2 k.k.

Sąd dostrzega także, że krytycznie zaistniałą sytuację przedstawił świadek – W. Ś. (1), jednakże wskazać w tym miejscu należy, iż poczynione przez niego uwagi dotyczyły projektu – który został zmodernizowany m.in. pod wpływem czynionych przez świadka uwag i zainicjowanego przez niego postępowania karnego ((...)). Co wynika bezpośrednio z dołączonej do akt dokumentacji projektowej jak i zeznań świadków, a w tym i J. S. (1), A. T. (2) i T. L. (2) - jego uwagi zostały uwzględnione już na etapie projektowania laboratorium i wobec tego zmieniono plany konstrukcji. Ponadto dokonując oceny czynionych przez niego uwag jak i działań podejmowanych przez oskarżonych oraz inne osoby uczestniczące w realizacji projektu - na uwadze należy mieć także przełomowy charakter projektu. Co bowiem wielokrotnie podkreślano w toku prowadzonego postępowania – wówczas projekt był innowacyjny i znamienny z punktu widzenia ówczesnej wiedzy jak i komercjalizacji laboratoriów o standardzie spotykanym głównie w wojskowej infrastrukturze badawczej [ (...)3]. Co należy także podkreślić i na co zwracał uwagę także i T. G. (1) (k. 9577v) – wówczas wiedza w przedmiocie laboratoriów (...) (...) była [ i de facto dalej pozostaje] „niszowa” o czym świadczy chociażby problem w odnalezieniu osoby mogącej sporządzić opinię uzupełniającą na potrzeby prowadzonego postępowania, czy też i treść pisma Państwowego Instytutu (...) [ (...)] – w którym to instytut ten podniósł, iż na potrzeby konsultacji/ wydania opinii na potrzeby prowadzonego śledztwa - nie jest w stanie wskazać innej osoby, aniżeli osoby A. S. (1), jako fachowca w zakresie laboratorium o klasie CL3 [k.5705 i 5709] – a zatem i osoby, z których konsultacyjnych usług korzystali także i oskarżeni na etapie projektowania laboratorium (...) (...). Dokonując oceny działań podejmowanych przez oskarżonych z pola widzenia nie należy także tracić i stanowiska biegłego J. Ż., który także i w ślad za dokonywaną już z perspektywy czasu samooceną oskarżonych i prezentowaną przez część świadków oceną – wskazał, iż problemem (...)+ nie była chęć posiadania laboratorium (...) (...) i brak sprecyzowania zadań na etapie projektowania inwestycji – a brak kompetentnego projektanta i kompetentnego inżyniera kontaktu.

Dokonując oceny wyjaśnień oskarżonych i czyniąc ustalenia faktyczne Sąd jedynie posiłkowo kierował się zeznaniami świadków: M. W. (2), K. Ś., T. W., P. D. (1), A. L., M. W. (1), M. K. (2), A. S. (3), T. R., G. G. (2), I. C., A. P. (2), A. M. (3), M. R. (1), L. F., A. S. (3), W. W., M. W. (3), A. K. (2), M. T., J. K., Z. D., A. B., A. R., A. C. (2), A. K. (1), M. M. (1), Ł. B., U. B. i B. Ś.. Wiedza powyższych świadków w przedmiocie niniejszej sprawy ograniczała się bowiem głównie bądź do faktu „słyszenia” o problemach i usterkach w laboratorium (...) (...), bądź też czynienia uwag i zastrzeżeń przez W. Ś. (1) w zakresie bezpieczeństwa i wad projektowych laboratorium (...) (...) lub też wiedzy o poszczególnych wydarzeń mających miejsce w toku realizacji projektu. Świadkowie Ci nie posiadali szczegółowej wiedzy w przedmiocie sposobu rozliczania projektu (...), tym niemniej jednak potwierdzali wskazywane przez oskarżonych wydarzenia.

Sąd ustalając stan faktyczny oraz dokonując oceny treści wyjaśnień oskarżonych nie uwzględnił natomiast zeznań oskarżonych złożonych na etapie postępowania przygotowawczego w charakterze świadków.

W tym bowiem zakresie przypomnieć należy, że przepis art. 389 § 1 k.p.k. expressis verbis stanowi, że: „jeżeli oskarżony odmawia wyjaśnień lub wyjaśnia odmiennie niż poprzednio albo oświadcza, że pewnych okoliczności nie pamięta, wolno na rozprawie odczytywać tylko w odpowiednim zakresie protokoły jego wyjaśnień złożonych poprzednio w charakterze oskarżonego w tej lub innej sprawie w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem albo w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę. Z cytowanego przepisu a contrario wynika, iż niedopuszczalne jest odczytywanie protokołów zeznań złożonych przez oskarżonego w charakterze świadka.

U podstaw takiego unormowania leży założenie, wyłączające możliwość wykorzystywania przeciwko oskarżonemu jego własnych oświadczyn złożonych w innym układzie procesowym niż przewidziane przez ustawę przesłuchanie go w charakterze podejrzanego. Takie rozwiązanie jest oczywiście zrozumiałe, jeśli się zważy, iż świadek ma obowiązek zeznawać prawdę i to pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań, oskarżony zaś ma prawo do odmowy składania wyjaśnień, do odmowy odpowiedzi na zadawane mu pytania, co oznacza, iż rygory, które odnoszą się do świadka nie mają zastosowania wobec oskarżonego. Stąd też w literaturze procesu karnego przyjmuje się, że a contrario ex art. 391 § 2 k.p.k. zw. z art. 389 k.p.k. wynika samoistny zakaz wykorzystania protokołu zeznań złożonych przez świadka w stadium przygotowawczym, który jest następnie przesłuchiwany w charakterze oskarżonego (więcej na ten temat zob. Z. Kwiatkowski: Zakazy dowodowe w procesie karnym. Zakamycze 2005, s. 349-355).

Sąd dokonując ustaleń faktycznych nie uwzględnił ponadto:



złożonych na etapie postępowania przygotowawczego zeznań T. G. (1) - k. 2-6 tom I., i K. R. - k. 7-11 tom I.;



dokumentacji dotyczącej wymagań technicznych urządzeń mających być zainstalowanych w (...) k. 287-399 tom II., k. 400-520 tom II., k. 1063-1069, 1071-1072, 1075-1199 tom VI., k. 1200 -1362 tom VII., k. 1363 [płyta CD];



wniosku o dofinansowanie realizacji projektu (...) wraz z załącznikami – k. 810-1000 tom V., k. 1001-1056 tom VI., k. 1057 [płyta CD];



protokołów odbioru dokumentacji – k. 1058-1062;



dokumentacji dot. oferty firmy (...) (...) na usługę opracowania (...) dla dostaw wyposażenia – k. 1389-1400 tom VII., k. 1401-1545 tom VIII.;



dokumentacji dot. realizacji przetargu na usługę opracowania (...) dla dostaw wyposażenia laboratoriów oraz wykonania robót budowlanych – k. 1546-1600 tom VIII., k. 1601-1800 tom IX.; (...)-2000 tom X.; 2001- (...) tom XI.; (...)- (...) tom XII., k. 2396-2600 tom XIII., k. 2601-2652 tom XIV.;



zeznań T. J. - k. 2764 tom XIV.;



instrukcji dot. bezpieczeństwa pracy w laboratoriach – k. 4391-4405, 4512-4553 tom XXIII.;



dokumentu w postaci oceny ryzyka związanego z nieuprawnionym dostępem do biologicznego materiału zakaźnego – k. 4406-4419 tom XXIII.,



informacji o zdarzeniu potencjalnie wypadkowym – k. 4448-4450 tom XXIII.,



danych z (...) dot. oskarżonych i danych dot. ich rachunków bankowych – k. 6383-6744 tom XXXI.,



protokołu oględzin rzeczy zabezpieczonych od K. S. (1) – k. 7432-7436, 7508-7519 , 7532-7537, 7539-7546, 7574-7578 tom XXXV.,



protokołu oględzin strony www.eitplus.pl pod kątem ujawnienia informacji dot. G. – k. 7469-7507 tom XXXV.;



protokołu oględzin poczty elektronicznej K. S. (1) – k. 8190-8192 tom XXXVIII.;



protokołu oględzin dokumentacji od (...) sp. z o.o. – k. 8359-8365 tom XXXIX.,

albowiem dowody te bądź to nie miały związku z niniejszym postępowaniem i nie odnosiły się do kwestii stanowiących przedmiot niniejszej sprawy bądź też nie były przydatne do wykazania okoliczności istotnych z perspektywy przedmiotu sprawy.

***

Oskarżeni: J. L., K. S. (1), K. D. i I. A. stanęli pod zarzutem popełnienia wspólnie i w porozumieniu przestępstw, pozostających ze sobą w zbiegu, a to z art. 286 § 1 k.k. i art. 297 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala w żadnym stopniu przypisać oskarżonym winy co do zarzucanych mu przestępstw.

Istota działania wspólnie i w porozumieniu sprowadza się do rzeczywistego współdziałania w samym wykonaniu poprzez określony podziału ról. Nie ma przy tym znaczenia, czy sprawcy określili podział ról wcześniej, czy też w trakcie wypełniania znamion czynu zabronionego. Istotne jest natomiast, aby każdy ze współsprawców obejmował swoim zamiarem cały zespół znamion czynu zabronionego. Osoby współdziałające nie muszą wypełnić swoim zachowaniem indywidualnie wszystkich znamion czynu zabronionego, lecz muszą je obejmować swoją świadomością. Konieczne jest zatem udowodnienie, że sprawcy zdawali sobie sprawę, iż dążą do osiągnięcia wspólnego celu poprzez jeden z wymienionych w art. 286 § 1 k.k. sposobów.

Przepis art. 286 § 1 k.k. typizuje natomiast przestępstwo umyślne. Nieodłącznym zaś elementem każdego przestępstwa umyślnego jest zamiar jego popełnienia.

Zamiar sprawcy jest faktem psychologicznym, który podlega takim samym regułom dowodowym jak pozostałe okoliczności popełnienia czynu. Mimo iż zamiar istnieje jedynie w świadomości sprawcy, należy go oceniać mając na uwadze całość materiału dowodowego. Ustalenie tej okoliczności wymaga zatem bezspornego udowodnienia.

Sprawca przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. dąży do osiągnięcia celu w postaci korzyści majątkowej. Wymagana jest więc szczególna postać zamiaru bezpośredniego kierunkowego (dolus directus coloratus). Zamiar bezpośredni winien obejmować zarówno cel, jak i sposób działania zmierzający do zrealizowania tego celu. Istotą przestępstwa określonego w art. 286 § 1 k.k. jest obejmowanie przez sprawcę swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim (kierunkowym) nie tylko wprowadzenia w błąd (względnie wyzyskania błędu), ale także doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzania mieniem z jednoczesną wolą wypełnienia tych znamion tego przestępstwa (zob. wyrok SN z dnia 4 czerwca 2009 r., WA 16/09, Prok. i Pr. - wkł. 2009, Nr 11–12, poz. 8, por. także wyrok SN z dnia 11 lutego 2009 r., III KK 245/08, Prok. i Pr. - wkł. 2009, nr 6, poz. 15).

Istotną kwestią jest również fakt, że przypisanie sprawcy przestępstwa oszustwa wymaga ponadto udowodnienia, że owy zamiar istniał już w chwili pierwszego zachowania sprawcy, realizującego znamiona czynu. Zamiar ten musi zatem istnieć w świadomości sprawcy właściwie już w momencie przystępowania do przestępstwa. Istotą oszustwa jest bowiem celowe działanie sprawcy, zmierzające do uzyskania bezprawnej korzyści majątkowej.

Szczególną postacią przestępstwa oszustwa jest tzw. oszustwo kapitałowe, stypizowane w art. 297 § 1 k.k. Przedmiotem ochrony przedmiotowego przepisu jest zabezpieczenie prawidłowości i rzetelności w zakresie przyznawania i wykorzystywania m.in. kredytów, pożyczek pieniężnych, poręczenia, gwarancji, akredytywy, subwencji oraz dotacji. Czynność sprawcza omawianym typie czynu zabronionego polega na przedłożeniu podrobionego, przerobionego, poświadczającego nieprawdę albo nierzetelnego dokumentu, albo nierzetelnego pisemnego oświadczenia dotyczącego okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego, instrumentu płatniczego lub zamówienia.

Czynność sprawczą czynu z art. 297 k.k. ustawodawca określił za pomocą czasownika „przedkłada", przez pojęcie którego należy rozumieć wszelkie działania polegające na składaniu dokumentów lub pisemnych oświadczeń, oddawaniu ich do przejrzenia lub oceny, a także inne formy występowania z dokumentami lub oświadczeniami w stosunku do osoby lub organu. Co istotne, omawiany czyn zabroniony jest przestępstwem o charakterze formalnym, a dla jego realizacji nie jest konieczne wystąpienie skutku w postaci uzyskania wsparcia finansowego, a tym bardziej zaistnienie szkody majątkowej (vide wyrok SA w Warszawie z 24 czerwca 2013 r., II AKa 188/13, LEX 1342397). Należy też zwrócić uwagę, co podkreśla Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, że przepis art. 297 §1 k.k. nie jest przepisem szczególnym wobec przepisu art. 286 §1 k.k. – właśnie z uwagi na brak skutku w postaci niekorzystnego rozporządzenia mieniem, co stanowi znamię oszustwa (wyrok SA we Wrocławiu z 23 maja 2013 r., II AKa 63/13, LEX nr 1356738).

Paragraf 2 artykułu 297 k.k. penalizuje natomiast zaniechanie poinformowania właściwego podmiotu o sytuacji mogącej mieć wpływ na wstrzymanie albo ograniczenie wysokości udzielonego wsparcia finansowego, określonego w § 1, lub zamówienia publicznego albo na możliwość dalszego korzystania z instrumentu płatniczego. Jest to przestępstwo bezskutkowe - z jego dokonaniem mamy do czynienia w przypadku wskazanego zaniechania działania z którym będziemy mieli do czynienia także w przypadku podania informacji niepełnej lub do niewłaściwego organu (wyr. SA w Katowicach z 15.6.2018 r., II AKa 73/18, Legalis). Nie jest tutaj konieczne wywołanie jakiejkolwiek szkody po stronie właściwego podmiotu, zaś ewentualne uzyskanie wsparcia finansowego, ze szkodą dla świadczącego może spowodować odpowiedzialność z art. 286 § 1 k.k. Przestępstwo z art. 297 § 2 k.k. może być popełnione tylko umyślnie, w obu postaciach zamiaru.

W świetle powyższych rozważań, jak i dokonanej oceny zgromadzonego materiału dowodowego – zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, iż na gruncie niniejszej sprawy brak jest podstaw do wnioskowania o zamiarze oszustwa po stronie oskarżonych jak i poświadczenia nieprawdy w Informacji końcowej z realizacji projektu w ramach (...). Oskarżonym nie tylko nie udowodniono zamiaru popełnienia przestępstwa oszustwa w ogóle, ale przede wszystkim nie zdołano im udowodnić, że na etapie sporządzania / przekazania (...) informacji końcowej z realizacji projektu (...), mieli niejako z góry powzięty zamiar wprowadzenia instytucji pośredniczącej w błąd i doprowadzenia jej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Zgromadzony materiał dowodowy wręcz przeciwnie wykazuje, iż oskarżeni w ramach powierzonych im w spółce (...)+ obowiązków - jednocześnie za pośrednictwem ustalonych osób informując właściwe organy [K. R. – (...), Prokuratura Okręgowa i K. D. – (...)] - podejmowali liczne działania zmierzające kolejno do:



poprawnego rozliczenia projektu,



ratowania sytuacji finansowej spółki i zapobieżenia szkodzie w majątku Skarbu Państwa w postaci konieczności zwrotu wsparcia unijnego;



usunięcia zaistniałej w laboratorium (...) (...) usterki

– zachowując przy tym należytą staranność i poddając wątpliwe dla nich kwestie ocenie właściwych osób merytorycznych projektu bądź specjalizujących się w danej problematyce czy też i zasięgając opinii podmiotów zewnętrznych. Powyższe, zdaniem Sądu, o ile świadczy o pieczołowitości działań oskarżonych, o tyle w żaden sposób nie wskazuje na istnienie po ich stronie bezpośredniego zamiaru kierunkowego wprowadzenia kogokolwiek w błąd. Tym bardziej, że poczynione przez Sąd dalsze ustalenia wskazują również, że przedłożona (...) informacja końcowa wraz z załącznikami – zawiera informacje prawdziwe i w pełni odzwierciedlające stan rzeczywisty na czas jego sporządzenia.

W dalszej kolejności w obliczu okoliczności prowadzenia licznych rozmów K. D. z przedstawicielami (...), zeznań świadków wskazujących na dokonywany przez (...) dwuetapowy proces weryfikacji informacji końcowej czy też i samego faktu ujęcia w załączonych do informacji końcowej protokołach odbioru i protokole częściowego odbioru – wykrytych i nieusuniętych w laboratorium (...) (...) usterek – nie sposób przyjąć, aby instytucja ta nie była informowana lub nie wiedziała o ich istnieniu. Co jednak ważniejsze z perspektywy zarzucanego oskarżonym czynu z art. 297 § 2 k.p.k. na uwadze należy mieć po pierwsze – okoliczność, iż udzielenie dofinansowania nie było obarczone wymogiem wybudowania laboratorium w standardzie (...)3 i G. [o czym szerzej Sąd wypowiedział się w ramach oceny dowodów], a po drugie, że zgodnie z posiadanym przez oskarżonych wówczas stanem wiedzy i uzyskanymi przez nich informacjami od m.in. Z. W. czy też od eksperta zewnętrznego (...) ujawnione w laboratorium (...) (...) usterki nie stanowiły zagrożenia dla możliwości jego funkcjonowania w tym standardzie w przyszłości i stosunkowo łatwo można było je usunąć w pięcioletnim okresie trwałości projektu. I tak też zdaniem Sądu wykonanie przez oskarżonych obowiązku, o którym mowa w art. 297 § 2 k.k. nie mogło nastąpić, skoro w świadomości oskarżonych i jednocześnie świetle wniosków przeprowadzonej przez I. A. i T. B. (3) w oparciu o wskaźniki rezultatu projektu (...) analizy – okoliczność zaistnienia usterek nie zagrażała kluczowym wskaźnikom wyszczególnionym w decyzji KE i pozostawała bez wpływu na planowane wówczas badania M. K. (3). Wystąpienie usterek w świadomości oskarżonych nie zaliczało się zatem do kategorii zagrożeń oraz nieprawidłowości w realizacji projektu mogących mieć wpływ na wstrzymanie albo ograniczenie wysokości udzielonej dotacji – a zatem i kategorii spraw o których w ślad za treścią § 8 ust. 10 umowy nr (...) winno się informować Instytucję Pośrednicząca. Zaznaczenia w tym miejscu natomiast wymaga, iż przestępstwo z art. 297 § 2 k.k. – może być popełnione tylko umyślnie, w obu postaciach zamiaru. Tymczasem w przypadku oskarżonych nie można mówić nawet o działaniu z zamiarem ewentualnym. Skoro, zaś oskarżonym nie można przypisać działania w określonej postaci zamiaru, to bez znaczenia jest fakt, że w świetle aktualnego stanu wiedzy i przeprowadzonej przez szwajcarską firmę (...) w 2021 r. ekspertyzy – wykryte wówczas usterki są istotne, a ich usunięcie wymaga gruntownego przebudowania laboratorium.

Ponadto w kontekście zarzucanego oskarżonym czynu z art. 286 § 1 k.k. - na kanwie niniejszej sprawy nie wykazano także, aby po stronie Skarbu Państwa – reprezentowanego przez (...), Ministerstwo (...) pełniące rolę Instytucji Zarządzającej oraz (...) pełniące rolę Instytucji Pośredniczącej zaistniała szkoda tj. aby doszło do niekorzystnego rozporządzenia uzyskanym dofinansowaniem bądź aby zaistniała konieczność jego zwrotu. Zgromadzona obszerna dokumentacja nie wskazuje wszak, aby (...)+, wskutek przeprowadzonej przez (...) weryfikacji złożonej informacji końcowej i dołączonej do niej dokumentacji a także dokonanej przez Fundację Fundusz (...) weryfikacji wniosków o płatność - było na jakimkolwiek etapie realizacji i rozliczenia projektu zobowiązana do korekty złożonego rozliczenia z otrzymanej dotacji. Brak jest na kanwie niniejszej sprawy także i okoliczności wskazujących na to aby uzyskane finansowanie było przeznaczane na cele inne aniżeli projekt (...). Co więcej, z otrzymanej z (...) korespondencji, zeznań A. P. (1) czy też i wyjaśnień K. S. (1) – wynika, iż w związku z upłynięciem okresu trwałości projektu (...) oraz spełnieniem wszystkich wskaźników projektu – (...) w 2024 r. [a zatem i w czasie występowania w niniejszej sprawie (...) w charakterze oskarżyciela posiłkowego] wydał zgodę na wykreślenie udzielonego przez (...)+ zabezpieczenia w postaci hipoteki.

Fakt wydania powyższej decyzji pozostaje natomiast w całkowitej opozycji do prezentowanego na kanwie niniejszej sprawy stanowiska oskarżycieli jakoby to przygotowana m.in. przez I. A. informacja końcowa projektu (...) błędnie wskazywała na realizację celów projektu, jak też i w ocenie Sądu jednocześnie świadczy o braku zaistnienia szkody po stronie Skarbu Państwa. Rezygnacja wszak z ustanowionego zabezpieczenia w obliczu potencjalnych roszczeń związanych z dofinansowaniem projektu (...) byłaby nielogiczna.

I tak też zdaniem Sądu w zebranym w sprawie materiale dowodowym brak jest takich dowodów, które w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości wskazywałyby, że oskarżeni mijają się z prawdą zaprzeczając swojej winie.

Stosownie do treści art. 632 pkt 2 k.p.k. stwierdzono, że koszty procesu z uwagi na uniewinnienie ponosi Skarb Państwa.

Sędzia Marcin Sosiński