Postanowienie z 17 lipca 2025, sygn. VII Pz 18/25

POSTANOWIENIE

dnia 17 lipca 2025 roku

Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący: Sędzia SR (del.) Anna Musiał

po rozpoznaniu 17 lipca 2025 roku w Krakowie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa R. S.

przeciwko Skarbowi Państwa – Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w K.

o zapłatę odsetek

na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 31 października 2024 roku o sygn. akt IV P 1749/24/N

oddala zażalenie.

Sygn. akt VII Pz 18/25

UZASADNIENIE

postanowienia z 17 lipca 2025 roku

Postanowieniem z 31 października 2024 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt IV P 1749/24/N, Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie z powództwa R. S. przeciwko Skarbowi Państwa – Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w K. o zapłatę kwoty 833,76 złotych tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie I Wydział Cywilny.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. S., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 200 § l ^{( 1)} k.p.c. poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie, w sytuacji gdy ze względu na bliskość merytoryczną ze sprawami ze stosunku pracy, należy przyjąć, że sprawę powinien rozpoznać sąd pracy, tj. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2006 roku, sygn.. akt III PZP 1/05, Lex nr 167814).

W oparciu o powyższe powód wniósł o uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Zażalenie było bezzasadne i jako takie podlegało oddaleniu.

Sąd Okręgowy w pełni podzielił argumentację Sądu I instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, której prawidłowości i zasadności w żaden sposób nie podważyły argumenty podnoszone we wniesionym przez powoda w zażaleniu. W okolicznościach niniejszej sprawy istniały uzasadnione podstawy do stwierdzenia przez Sąd Rejonowy swojej niewłaściwości i przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie I Wydział Cywilny.

Z faktów zaistniałych w postępowaniu, w szczególności zaś z zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego oraz jego uzasadnienia, jak również z treści zażalenia powoda, wynikało, że bezspornym jest, że sądem właściwym do rozpoznania roszczenia powoda jest sąd powszechny. Spór dotyczył jedynie ustalenia czy niniejsza sprawa stanowi sprawę należącą do właściwości sądu cywilnego, czy też sądu pracy.

Sąd Okręgowy w tym zakresie w pełni podzielił stanowisko (oraz jego uzasadnienie) zaprezentowane przez Sąd I instancji, że sądem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest sąd cywilny, w tym przypadku – zgodnie z właściwością miejscową wyznaczoną przez siedzibę strony pozwanej, Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie I Wydział Cywilny.

Do właściwości sądu pracy należą bowiem sprawy z zakresu prawa pracy, tj. te wymienione w art. 476 § 1 punkt. 1-3 k.p.c., czyli o roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane; o ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy; o roszczenia z innych stosunków prawnych, do których z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy prawa pracy; o odszkodowania dochodzone od pracodawcy na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Nie ulega wątpliwości, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji nie jest stosunkiem pracy, a niniejsza sprawa nie dotyczy ustalenia stosunku pracy, ani odszkodowania, a zatem, co do zasady, właściwym do rozpoznawania sporów powstałych na jego gruncie nie jest sąd pracy. Jego właściwość funkcjonalna mogłaby wynikać zatem jedynie z art. 476 § pkt 2 k.p.c., który stanowi, że sprawą z zakresu prawa pracy jest sprawa „o roszczenia z innych stosunków prawnych, do których z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy prawa pracy”.

Należy także zaznaczyć, że stosunki zatrudnienia w służbach mundurowych, np. Policji, Służbie Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, powstają m.in. na podstawie mianowania. Nie kreują one jednak stosunku pracy. Zatrudnieni w tych służbach zobowiązani są do działania na rozkaz. Ponadto ustawodawca, regulując zatrudnienie w tych służbach, operuje terminami technicznymi niezwiązanymi z prawem pracy. Stanowi np. o uposażeniu, a nie o wynagrodzeniu, o zwolnieniu ze służby, o zawieszeniu w czynnościach służbowych, o świadectwie służby. Do stosunku zatrudnienia tych osób nie stosuje się generalnego odesłania do prawa pracy w sprawach nieuregulowanych, lecz prawo pracy znajduje do nich zastosowanie tylko wówczas, gdy konkretna norma ustawy normującej te stosunki zatrudnienia tak stanowi lub operuje pojęciem prawnym związanym ze stosunkiem pracy (np. urlop macierzyński, urlop wychowawczy). Generalnie spory dotyczące funkcjonariuszy służb zmilitaryzowanych rozstrzygane są na drodze administracyjnej. Jedynie wówczas, gdy do tych funkcjonariuszy stosuje się przepisy prawa pracy, spory na tle tych uprawnień typu pracowniczego rozstrzygane są przez sądy pracy (art. 476 § 1 pkt 2 k.p.c.). (patrz choćby: Gersdorf Małgorzata, Raczkowski Michał, Rączka Krzysztof, Kodeks pracy. Komentarz, wyd. III Opublikowano: LexisNexis 2014).

Powód był funkcjonariuszem Policji, łączył go zatem administracyjnoprawny stosunek służby, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (powoływanej dalej jako: "ustawa o Policji"). Administracyjnoprawny charakter stosunku służbowego powoda przesądza, że zastosowanie do niego innych przepisów możliwe jest tylko i wyłącznie w zakresie wynikającym z ustawy o Policji. Wobec osób wykonujących pracę, lecz niebędących pracownikami Kodeks pracy stosuje się bowiem tylko wtedy, gdy przepisy regulujące ich stosunek zatrudnienia przewidują jego stosowanie w określonym zakresie. W ustawie o Policji brak jest natomiast przepisu, z którego wynikałoby, że w nieuregulowanych kwestiach dotyczących stosunku służbowego policjantów zastosowanie mają przepisy Kodeksu pracy. Nie umknęło przy tym Sądowi Okręgowemu, że odnośnie do ogólnie ujmując służb mundurowych, tj. Służby Więziennej, Krajowej Administracji Skarbowej, czy Państwowej Straży Pożarnej, ustawodawca wyznaczył jako właściwy do rozpoznawania pewnych roszczeń ze stosunku służbowego funkcjonariuszy sąd pracy. Należało jednak mieć na uwadze, że w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie zawarto podobnych uregulowań. W związku z tym trzeba uznać, że skoro racjonalny prawodawca w przypadku funkcjonariuszy wybranych służb mundurowych ustanowił właściwość sądu pracy co do niektórych roszczeń, a nie dokonał tego w przypadku funkcjonariuszy Policji, to sąd pracy nie jest właściwy do rozpoznawania ich roszczeń, w tym zgłoszonego w niniejszym postępowaniu roszczenia powoda. W tym zakresie nie można zatem wprost przenosić wskazania co do właściwości sądu pracy z uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 r. o sygn. III PZP 1/05, że „sprawa roszczenia funkcjonariusza Straży Granicznej o odsetki za opóźnienie w wypłacie uposażenia jest sprawą cywilną (art. 2 § 1 k.p.c.), a ze względów merytorycznych do jej rozpoznania właściwy jest sąd pracy” na grunt niniejszego postępowania, skoro nie dotyczyła ona funkcjonariuszy Policji i ustawy o Policji, a innej służby mundurowej.

Oczywiście Sąd w obecnym składzie podziela wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z 4 czerwca 2013 roku o sygn. II PK 294/12 pogląd, iż „funkcjonariusz policji ma prawo do dochodzenia przed sądem powszechnym odsetek z tytułu nieterminowego otrzymania uposażenia, jak również pozostałych świadczeń pieniężnych związanych ze służbą. Przysługuje mu w tym zakresie droga sądowa przed sądem powszechnym. Ustawa o Policji nie przewiduje wprost prawa funkcjonariusza do odsetek w przypadku opóźnienia w wypłacie należności z tytułu służby, a podstawą materialnoprawą takich roszczeń jest art. 481 § 1 k.c., zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi”.

Zapatrywanie to jednak w żaden sposób nie wskazuje na właściwość sądu pracy.

Zwrócić trzeba też uwagę na charakter podstawy prawnej roszczenia funkcjonariusza policji o odsetki z tytułu nieterminowego otrzymania świadczeń pieniężnych związanych ze służbą (w przedmiotowej sprawie od ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy), co akcentował już także Sąd Rejonowy, który zasadnie w zaskarżonym postanowieniu podkreślał, iż podstawą prawną dochodzonego roszczenia są przepisy Kodeksu cywilnego , a nie Kodeksu pracy.

Mając wszystko powyższe na uwadze, zgodzić należy się z Sądem I instancji, że nie sposób zakwalifikować dochodzonego w przedmiotowej sprawie roszczenia jako „pracowniczego” w rozumieniu art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c., jak również właściwość sądu pracy w tym przypadku nie wynika ze szczególnego przepisu ustawy o Policji. Nie budzi też wątpliwości, że przesłanki odpowiedzialności strony pozwanej mogą wynikać wyłącznie z przepisów Kodeksu cywilnego.

Należy przeto uznać, że przedmiotowa sprawa jest sprawą ze stosunku prawa cywilnego, z co za tym idzie – sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c. a ponieważ żaden przepis prawa nie stanowi, że tego typu sprawy należą do właściwości sądów szczególnych, to należy przyjąć, iż do rozpoznania niniejszej sprawy właściwy jest sąd powszechny. W konsekwencji należy przyjąć, że właściwym do jej rozpoznania jest wydział cywilny, jako wydział właściwy do spraw z zakresu prawa cywilnego (art. 12 § 1 pkt 1 USP), a nie sąd pracy, którego właściwość zastrzeżona jest dla spraw z zakresu prawa pracy (art. 12 § 1 pkt 4 USP) (analogiczne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 lipca 2011 r. II PZP 1/11).

Z tych względów, mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia.