Postanowienie SN z 11 września 2012, sygn. IV KO 45/12
Data orzeczenia
11 września 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Eugeniusz Wildowicz
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 11 września 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący)
SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)
SSN Roman Sądej
w sprawie A. O.
dot. odszkodowania i zadośćuczynienia
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 11 września 2012 r.,
wniosku pełnomocnika osoby represjonowanej o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego
z dnia 23 lutego 2011 r.,
zmieniającym postanowienie Sądu Okręgowego
z dnia 16 grudnia 2010 r.,
1) wznawia postępowanie i uchyla zaskarżone postanowienie
oraz zmienione nim postanowienie sądu pierwszej instancji i
przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego
rozpoznania;
2) zarządza zwrot opłaty od wniosku uiszczonej przez
wnioskodawcę.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy, postanowieniem z 16 grudnia 2010 r., umorzył postępowanie
w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia za szkody i krzywdy wynikłe z
internowania A. O.w okresie od 12 maja do 8 lipca 1982 r. Sąd Apelacyjny, po
rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 r. zażalenia osoby represjonowanej, co do
zasady utrzymał pierwszoinstancyjne orzeczenie, zmieniając jedynie podstawę
prawną rozstrzygnięcia. Sądy obu instancji motywowały swoje rozstrzygnięcia z
jednej strony tym, że wnioskodawca, na mocy wcześniejszego wyroku Sądu
2
Okręgowego z 25 października 2010 r., uzyskał kwotę 25000 zł tytułem
odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe
aresztowanie od 7 stycznia do 12 maja 1982 r., a z drugiej treścią art. 8 ust. 1a oraz
ust. 1 d ustawy rehabilitacyjnej, ograniczającą odpowiedzialność Skarbu Państwa
tylko do jednego z tytułów określonych w tym przepisie oraz do maksymalnej kwoty
25000 zł.
Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z 1 marca 2011 r. (sygn. akt P 21/09),
orzekł o niezgodności z Konstytucją RP art. 8 ust. 1a oraz ust. 1 d ustawy z dnia 23
lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób
represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
(Dz. U. Nr. 34, poz. 149 ze zm.).
Pełnomocnik wnioskodawcy złożył do Sądu Najwyższego wniosek o
wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 2 k.p.k. i w konsekwencji o
uchylenie postanowień sądów obu instancji i przekazanie sprawy sądowi a quo do
ponownego rozpoznania.
Prokurator Prokuratury Generalnej poparł stanowisko autora wniosku o
wznowienie postępowania, poszerzając i pogłębiając w sposób wyjątkowo
wszechstronny argumentację przemawiającą za uwzględnieniem nadzwyczajnego
środka zaskarżenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o wznowienie postępowania okazał się zasadny w stopniu
oczywistym.
Zgodnie z art. 540 § 2 k.p.k., „postępowanie wznawia się na korzyść strony,
jeżeli Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją (…) przepisu
prawnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie”.
Niesporne jest, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 1 marca 2011 r., sygn.
akt P 21/09, orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 8 ust. 1 a i art. 8 ust. 1d
ustawy lutowej, że orzeczenie to opublikowano w dniu 10 marca 2011 r. (Dz. U. Nr
53, poz. 277) i że z tą datą obydwa wymienione przepisy utraciły moc
obowiązującą.
Skoro zatem nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienie i
zmienione nim postanowienie sądu a quo oparte zostały na regulacjach zawartych
w art. 8 ust. 1 a i ust. 1d ustawy rehabilitacyjnej, o czym świadczą dobitnie
motywacyjne części tych orzeczeń stwierdzające, że brak było możliwości
3
przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia z więcej niż jednego tytułu
prawnego i ponad kwotę 25000 zł, to Sądowi Najwyższemu nie pozostawało nic
innego – akceptując w całej rozciągłości wywody przedstawione w piśmie
prokuratora Prokuratury Generalnej – jak wznowić postępowanie i wydać
rozstrzygnięcie o charakterze kasatoryjnym (art. 547 § 2 k.p.k.).
O zwrocie opłaty w kwocie 150 zł orzeczono po myśli art. 15 ust. 2 ustawy o
opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 ze zm.).