Wyrok z 30 lipca 2025, sygn. I C 1889/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 lipca 2025 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Wojciech Hajduk
Protokolant:	Sandra Conrad

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2025 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.

przeciwko M. G., E. G.

o zapłatę

z powództwa wzajemnego M. G., E. G.

przeciwko pozwanemu wzajemnemu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.

o zapłatę i ustalenie

1.  oddala powództwo główne;

2.  zasądza od powoda głównego na rzecz pozwanych głównych kwotę 5.400 złotych ( pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego
z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku;

3.  ustala, że zawarta pomiędzy stronami umowa kredytu hipotecznego dla osób fizycznych (...) z dnia 8 listopada 2004 roku nr (...) jest nieważna;

4.  zasądza od pozwanego wzajemnego na rzecz powodów wzajemnych kwotę 36.210,59 ( trzydzieści sześć dwieście dziesięć i 59/100) CHF z następującymi ustawowymi odsetkami za opóźnienie:

a.  od kwoty 35.403,33 ( trzydzieści pięć tysięcy czterysta trzy i 33/100) CHF od dnia 4 marca 2025 roku;

b.  od kwoty 807,26 ( osiemset siedem i 26/100) CHF od dnia 14 kwietnia 2025 roku;

2.  zasądza od pozwanego wzajemnego na rzecz powodów wzajemnych kwotę 6.400 złotych ( sześć tysięcy czterysta złotych) tytułem kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku.

SSO Wojciech Hajduk

I C 1889/24

UZASADNIENIE

Powód (...) S.A. z siedzibą w W. domagał się zasądzenia od pozwanych M. G. i E. G. kwoty 182.000,06 zł tytułem zwrotu kapitału z tytułu umowy kredytowej nr (...) z dnia 8.11.2004 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadnił, że w dniu 8.11.2004 r. strony zawarły umowę kredytu. Bank wypłacił stronie pozwanej w całości środki kapitału. Sprawa dotyczy rozliczenia świadczeń nienależnie pobranych na podstawie umowy pomimo, że żadna ze stron nie złożyła wyraźnego i stanowczego oświadczenia zmierzającego do złożenia wyraźnego i stanowczego oświadczenia zmierzającego do stwierdzenia jej nieważności w całości bądź w części. Przyczyną wniesienia pozwu jest pogląd wyrażony przez SN w uchwale z dnia 25.04.2024 r., sygn. akt III CZP 25/22). W uzasadnieniu uchwały SN wskazał, że oświadczenia konsumenta prowadzące do powstania stanu trwałej bezskuteczności umowy mogą być również dorozumiane, a podważenie umowy kredytu indeksowanego może nastąpić przez tzw. milczącą zgodę konsumenta. Bank zgłasza roszczenie o zapłatę zmierzające do zwrotu kapitału a podstawą roszczenia jest art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c.

Pozwani w odpowiedzi na pozew zarzucili, że powództwo jest bezzasadne i wnieśli o jego oddalenie w całości. Wnieśli o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, przy czym obciążenie powoda kosztami procesu w podwójnej wysokości niezależnie od wyniku sprawy, na podstawie art. 458ˡ ⁶ k.p.c. Wskazuje, że strona powodowa wytoczyła powództwo w złej wierze, zaniechując próby dobrowolnego rozwiązania sporu. Podnieśli zarzut potrącenia wierzytelności dochodzonej przez powoda w wysokości 182.000zł, tytułem zwrotu kwoty wypłaconej w wykonaniu nieważnej umowy z wierzytelnością pozwanych w wysokości 162.451,38 zł oraz 39.793,53 CHF tytułem roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.

W ramach powództwa wzajemnego wnieśli o ustalenie, że umowa nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF sporządzona dnia 8 listopada 2004 r. a zawarta dnia 10 listopada 2004 r. między stronami jest nieważna oraz zasądzenie od pozwanego wzajemnego łącznie na ich rzecz kwoty 36.210,59 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 35.403,33 CHF od dnia 4 marca 2025 r. do dnia zapłaty i od kwoty 807,26 CHF od dnia następnego po upływie siedmiu dni od daty doręczenia pozwanemu wzajemnego odpisu pozwu do dnia zapłaty. Uzasadnili, że jako konsumenci zawarli na podstawie funkcjonującego wzorca, umowę kredytu hipotecznego dla osób fizycznych (...) (...) na 182.000,00zł, indeksowaną do CHF na okres 360 miesięcy, ze zmiennym oprocentowaniem. Celem kredytowania był zakup lokalu mieszkalnego w W. dla zaspokojenia potrzeb ich rodziny. Bank stosował własne kursy kupna i sprzedaży walut ustalane wg własnej Tabeli kursów walut, które ustalał w sposób dowolny. Postanowienia umowne w §1ust.3; §7ust.1; §8 ust.4; §12 ust.2 i 5, §14 ust.5, §18 ust.3, dotyczące klauzul indeksacyjnych nie zostały indywidualnie uzgodnione między stronami, a jednostronnie narzucone przez bank powodując dezorientację co do wysokości świadczeń mających zostać spełnionych w przyszłości. Nie mieli żadnego wpływu na treść i charakter wskazanych postanowień. Nie otrzymali prawdziwej i rzetelnej informacji na temat sposobu ustalania wysokości raty kapitałowo-odsetkowej, sposobu, warunków i przyczyn ustalania kursów wymiany walut mających wpływ na wysokość rat kapitałowo-odsetkowych. Nie mieli wiedzy na temat mechanizmu indeksacji, nie negocjowano z nimi postanowień umowy, nie uzyskali informacji o specyfice mechanizmu indeksacji.

W odpowiedzi na pozew wzajemny bank podtrzymał stanowisko. Zaprzeczył, że wytoczone powództwo jest niezasadne, a przy tym stanowi nadużycie prawa i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zakwestionował skuteczność podniesionego zarzutu potracenia co do zasady i wysokości, z uwagi na fakt wstecznego skutku potracenia zgodnie z art. 499 k.c. oraz że wierzytelności stron nie pochodzą z tych samych stosunków prawnych, nie są bezsporne ani uznane przez powódkę/ pozwaną wzajem.

USTALENIA FAKTYCZNE

Strony zawarły umowę kredytu hipotecznego dla osób fizycznych (...) nr (...) z dna 8.11.2004r., waloryzowanego kursem CHF na kwotę 182.000zł, na okres 360 miesięcy. Celem kredytowania było nabycie na rynku pierwotnym prawa do lokalu mieszkalnego w W.. Umowa została sporządzona na podstawie wzorca banku, wskazano w niej min. że kwota kredytu wyrażona w walucie waloryzacji, wg kursu kupna waluty z tabeli kursowej (...) Bank z dnia i godziny uruchomienia kredytu [umowa §1pkt2.-5 k-34, §7ust.1 k. 34v-35], raty kapitałowo odsetkowe spłacane będą w złotych, po ich uprzednim przeliczeniu wg kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej (...) banku obowiązującego na dzień spłaty [ umowa §12 ust.5 k-35v]. Umowa odwoływała się do tabeli kursowej także w postanowieniach dotyczących przeliczenia środków w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu oraz w sytuacji nieterminowej spłaty kredytu i wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego [§14ust5 i §18ust.3 umowy k-35v-37]. Integralną częścią umowy jest Również regulamin udzielania kredytów i pożyczek hipotecznych dla osób fizycznych - w ramach (...). Kredytobiorcy działali jako konsumenci. Oświadczyli, że zapoznali się z niniejszym dokumentem [§28 ust. 1 k-38]. Zastosowano stopę procentową LIBOR dla CHF. W §3ust4 umowy określono, że zabezpieczeniem kredytu jest ubezpieczenie niskiego wkładu w (...) SA, powodowie upoważnili bank do pobrania środków na opłacenie składki kontynuacji ubezpieczenia bez odrębnej dyspozycji z rachunku służącego do obsługi kredytu [§3ust4 umowa k-34v].

Do zawarcia umowy doszło gdy pozwani - powodowie wzajemni poszukiwali możliwości sfinansowania zakupu mieszkania, które już mieli upatrzone. Wszystkie formalności zostały przeprowadzone w firmie pośredniczącej w zawieraniu kredytów (...) w W.. W trakcie spotkania zaproponowano im kredyt indeksowany do CHF jako najkorzystniejszy. Wskazano, że nie mają zdolności kredytowej do zawarcia umowy kredytu w PLN w oczekiwanej przez nich wysokości. Wskazano, że wahania kursowe mogą mieć wpływ na wysokość raty, nie wspomniano zaś o wysokości całego kapitału. Nie wyjaśniono im jednak rzeczywistego wpływu wahań kursowych na wysokość kapitału do spłaty i raty kredytowej, nie przedstawiono symulacji obrazujących takie zmiany, nie poinformowano o możliwości spłaty w walucie kredytu. Powodowie nie mieli świadomości, o możliwości jakiegokolwiek negocjowania warunków umowy, nie zostali o tym poinformowani. Zapewniono ich o stabilności waluty CHF. Żadne postanowienia umowne nie były indywidualnie uzgadniane z wyjątkiem tych, które dotyczyły wysokości kredytu i czasu spłaty. Poinformowano ich, że otrzymają kredyt w złotówkach i będą spłacali w złotówkach [zeznania powoda wzajemnego k -218-219, zeznania powódki wzajemnej k-219, umowa kredytu §1pkt1 k-34].

W dniu 30.08.2006r., 12.10.2013r. i 9.11.2013 r. strony zawarły aneksy do umowy, w których: określono dokładny adres kredytowanej nieruchomości, umożliwiono kredytobiorcom spłatę kredytu w walucie CHF oraz zmieniono oprocentowanie kredytu oraz marżę banku Aneks z 12.10.2013r. miał na celu obniżenie kosztów raty [aneksy k.39-40v, 47-48].

Powodowie wzajemni od dnia uruchomienia kredytu do dnia 21 grudnia 2024 r. spłacili łącznie kwotę 115.306,45 zł oraz 35.814,03 CHF [zaświadczenie banku k. 26-33v]

W dniu 31.01.2017 r. kredytobiorcy złożyli wniosek do Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie o zawezwanie do próby ugodowej (...)S.A. w W. domagając się zapłaty 119.518,77zł (115.306,45zł kapitału, 1820zł prowizji i 2.393,32zł składki od ubezpieczenia niskiego wkładu) 11.078,42CHF. Do ugody nie doszło [wniosek o zawezwanie do próby ugodowej k. 130-131]

Bank zwrócił się do kredytobiorców w 2021 r. z inicjatywą zawarcia ugody, jednakże do ugody między stronami nie doszło. Inicjatywa banku została ponowiona w 2024 r. [wzory ugód k. 52-61].

Pismem z dnia 21.02.2025 ich pełnomocnik wystosował pismo do banku zawierające wezwanie do zapłaty pobranych nienależnie przez bank kwot wynikających z przedmiotowej umowy kredytowej.

W dniu 3.03.2025r. pozwani/powodowie wzajemni złożyli oświadczenie o potrąceniu wierzytelności banku z tytułu zwrotu kapitału z ich wzajemną wierzytelnością o zwrot uiszczonych rat 115.306,45zł i 38.814,03CHF, prowizji 1.820zł i składek ubezpieczeniowych 2.392,32zł oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 115.306,45zł od dnia 1.02.2022r. do 3.03.2025 (oświadczenia o potrąceniu) w kwocie 42.932,61zł oraz od kwoty 11.078,42 CHF od dnia 1.02.2022r. do 3.03.2025 (oświadczenia o potrąceniu) w kwocie 3.079,50CHF łącznie 162.451,38 zł oraz 39.793,53 CHF [wezwanie do zapłaty z dnia 21.02.2025 r. k. 133-134, oświadczenie o potrąceniu z dnia 3.03.2025 r. k. 136-137]

Powyższe ustalenia oparto na powołanych wyżej dokumentach i zeznaniach powodów.

ROZWAŻANIA PRAWNE

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Należy wskazać, że w świetle utrwalonego poglądu w orzecznictwie i doktrynie, umowy kredyty indeksowane do waluty obcej były, w czasie zawarcia spornej umowy, dopuszczalne w świetle zasady swobody zawierania umów z art. 353 ¹ kc.

Analiza spornej umowy kredytu przez pryzmat art. 385 ¹ §1kc prowadzi do wniosku, że w nie doszło do jej skutecznego zawarcia z uwagi na rażące naruszenie interesu pozwanych/powodów wzajemnych jako konsumentów poprzez niekorzystne ukształtowanie ich sytuacji ekonomicznej na skutek nieusprawiedliwionej i niekorzystnej dysproporcji praw i obowiązków. Zgodnie z art. 385 ¹ §1kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

W pierwszym rzędzie należy dokonać oceny czy umowa zawierała niedozwolone postanowienia (klauzule ryzyka walutowego), jaki miały charakter, czy określały główne świadczenia stron. W tym względzie należy zwrócić uwagę na treść następujących wyroków Trybunału Sprawiedliwości: z 30 kwietnia 2014r C-26/13; z 20 września 2017 r. C-186/16; z 20 września 2018r. C-51/17; z 14 marca 2019 r. C-118/17 oraz z dnia 3 października 2019 r. C-260/18. Orzeczenia te zapadły na tle umów kredytu zawartych z konsumentami i zawierających ryzyko walutowe (kredytu indeksowanego, denominowanego lub wprost kredytu walutowego). W ocenie TSUE nie jest możliwe odrywanie klauzuli ryzyka walutowego (wyrażonej czy to przez indeksację czy też denominację) od mechanizmu przeliczania waluty krajowej na walutę obcą i Trybunał Sprawiedliwości konsekwentnie kwalifikuje klauzule dotyczące ryzyka wymiany, do których zalicza także sposób ustalania kursu wymiany, jako klauzule określające główny przedmiot umowy kredytu. W wyroku z 20 września 2017r. C-186/16 dokonał wykładni art. 4 ust 2 dyrektywy Rady 93/13 z 5.04.1993r. W uzasadnieniu wyroku C- 260/18 (pkt 44 wyroku)Trybunał ponownie potwierdził swoje stanowisko w odniesieniu do kredytu indeksowanego, że klauzule dotyczące ryzyka wymiany określają główny przedmiot umowy. Orzeczenia te są wiążące dla Sądu Polskiego. Stosując prounijną wykładnię art. 385 ¹ § 1 k.c. w zw. z art. 4 i 6 art. dyrektywy 93/13 przyjęto więc, że kwestionowane przez powodów postanowienia umowy kredytu, które wprowadzają ryzyko kursowe (ryzyko wymiany) przez mechanizm indeksacji, stanowią klauzulę określającą główne świadczenia stron ( essentialia negotii).

Tym samym w dalszym etapie rozważań, w świetle art. 385 ¹ §1kc, konieczna jest ocena czy określone w spornej umowie i stanowiące główne świadczenia stron klauzule ryzyka walutowego w §1ust.3; §7ust.1; §8 ust.4; §12 ust.2 i 5, §14 ust.5, §18 ust.3 zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, co skutkowałoby związaniem stron umową.

Umowa kredytowa w §7ust.1; §8 ust.4; §12 ust.2 i 5, §14 ust.5, §18 ust.3 zastrzegają warunki indeksacji świadczenia do kompetencji banku odsyłając do kursów walut zawartych w "Tabeli kursowej (...)" obowiązującej w banku. Prawo Banku do ustalania kursu waluty nie doznaje żadnych umownych ograniczeń w postaci skonkretyzowanych, obiektywnych kryteriów zmian stosowanych kursów walutowych. Bank swobodnie ustalał, według tylko sobie znanych zasad, kursy walut, mając nieograniczone prawo kształtowania raty. Jest to równoznaczne z prawem dowolnego kształtowania wysokości świadczeń głównych (wysokości raty i całej należności) w czasie trwania stosunku prawnego. Tym samym nie można mówić o jednoznacznym określeniu głównego świadczenia. Umowa powoduje swoistą nierówność informacyjną stron. Powodowie jako konsumenci, na podstawie treści umowy, w chwili jej zawarcia, nie byli w stanie oszacować całości kwoty, którą będą musieli spłacić w przyszłości, a o poziomie zadłużenia ratalnego [wysokości raty], dowiadywali się dopiero w związku z podjęciem odpowiedniej sumy z ich rachunku. Jest to nie do zaakceptowania, w tym zakresie umowa kształtuje prawa i obowiązki powoda w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco narusza ich interesy w rozumieniu art. 385 ¹ kc.

Dodatkowym naruszeniem dobrych obyczajów i rażącym naruszeniem usprawiedliwionych interesów konsumentów jest zastrzeżenie dwóch różnych kursów wymiany: kursu kupna dla przeliczenia wypłaconego przez bank kredytu, zaś kursu sprzedaży dla obliczania rat spłacanego kredytu. Powoduje to nieuzasadnione korzyści kosztem konsumenta i narusza równorzędność stron umowy przez nierównomierne rozłożenie uprawnień i obowiązków między partnerami stosunku obligacyjnego.

Bank naruszył obowiązek rzetelnego poinformowania konsumentów. Powinien przedstawić pełną informację umożliwiającą podjęcie racjonalnej decyzji o długofalowych skutkach, w tym przedstawić wahana kursów wymiany i ryzyko związane z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej, klarownie wyjaśnić, jak na wysokość raty kredytu wpłynęłaby silna deprecjacja kursu waluty krajowej, a także wyjaśnić, że ryzyko kursowe z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się trudne do udźwignięcia w przypadku dewaluacji waluty, co nie miało miejsca. Powód/Pozwany wzajemny nie wykazał by takie pouczenie miało miejsce. Należy więc uznać, że nie mieli realnej możliwości oddziaływania na treść postanowień umownych, nie zostały indywidualnie uzgodnione, a przedstawiciel baku wskazywał korzyści wynikające z niskiej raty i stabilnego kursu franka. Stanowisko, że przyjęcie przez konsumenta oferty banku oznacza rezygnację z pertraktacji i akceptację umowy, a jej podpisanie jest równoznaczne z indywidualnym uzgodnieniem postanowień umownych, nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 385 ¹§3 k.c. stanowi, że nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Przez rzeczywisty wpływ należy rozumieć realną możliwość oddziaływania na treść postanowień umownych. Okoliczność, iż konsument znał treść danego postanowienia i nawet rozumiał je, nie może przesądzać o tym, że zostało ono indywidualnie uzgodnione. Uzgodnionymi indywidualnie są tylko takie klauzule umowne, na których treść istotnie mógł on w praktyce oddziaływać. W niniejszej sprawie powodowie nie mieli realnego wpływu na ewentualną zmianę klauzul proponowanych przez przedsiębiorcę nawet nie zdawał sobie z tego sprawy. Przyjęli propozycję kredytu jako najkorzystniejszą, podpisali przygotowaną umowę. O braku indywidualnych negocjacji postanowień umownych świadczy również, że klauzule indeksacyjne zostały zawarte w regulaminie, a więc dokumencie, który nie podlega indywidualnym uzgodnieniom, a ponadto może być w każdej chwili zmieniony przez pozwanego.

Powoduje to, że umowa stron nie wiąże. Skutek nieważności nie został również zniwelowany przez nowelę art. 69 Pr. bank wprowadzająca z dniem 26 sierpnia 2011 roku regulację wyrażoną w ust. 2 pkt 4a tej ustawy. Ustawa weszła w życie po zawarciu umowy.

Oceny prawnej umowy nie zmienia zawarcie przez strony aneksu umożliwiającego spłatę kredytu w CHF. Co prawda nieuczciwy charakter warunku indeksacji, został usunięty i powodowie od jego podpisania spłacają kredyt w CHF. Odpadła więc od tego momentu niepewność co do wysokości zobowiązania. Jednakże w świetle art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, sąd krajowy jest zobowiązany do stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, nawet jeśli warunek ten został zmieniony przez te strony w drodze umowy. Takie stwierdzenie pociąga za sobą przywrócenie sytuacji, w jakiej znajdowałby się konsument w braku warunku, którego nieuczciwy charakter zostałby stwierdzony, chyba że konsument poprzez zmianę nieuczciwego warunku zrezygnował z takiego przywrócenia w drodze wolnej i świadomej zgody [min. pkt 61 wyroku trybunału Sprawiedliwości z 29.04.2021 C-19/20]. Z aneksu nie wynika, by powodowie poprzez zmianę tego nieuczciwego warunku świadomie zrezygnowali z przywrócenia sytuacji, w jakiej znajdowaliby się w braku tego warunku. Tym samym nie zrzekli się możliwości powołania się na jego abuzywny charakter. Z ich punktu widzenia celem aneksu było jedynie zmniejszenie kosztów raty

Pozwani/Powodowie wzajemni poinformowani przez Sąd na rozprawie w dniu 30.07.2025r. o możliwych negatywnych dla nich konsekwencjach związanych z ustaleniem nieważności umowy oświadczyli, że nie chcą jej utrzymania w mocy. Skoro nie doszło do skutecznego zawarcia umowy z uwagi na naruszenie normy art. 385 ¹ §1kc ustalenia nieważności umowy jest uzasadnione.

Do rozliczeń stron zastosowanie znajdą przepisy art. 405-411k.c. regulujące bezpodstawne wzbogacenie. Zgodnie z art. 405kc kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe zwrotu jej wartości. Obowiązkiem stron umowy kredytu jest wzajemne zwrócenie świadczeń. Roszczenia stron mają charakter odrębny (niezależny), co oznacza, że nie ulegają automatycznie wzajemnej kompensacji i konsument może żądać zwrotu w całości spłaconych rat kredytu niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu. [uchwała SN z 7.05.2021 IIICZP 6/21]. Żądanie zwrotu całości nominalnej kwoty kredytu, bez jednoczesnego uwzględnienia uiszczonych przez kredytobiorców rat należy uznać za niezgodne z prawem europejskim, nadmiernie obciążające konsumentów, czemu dał wyraz TSUE w orzeczeniu z 19.06.2025 C-396/24. Tym samym roszczenie banku powinno być ograniczone o dokonane przez kredytobiorców spłaty rat.

Dodatkowo zarzut potrącenia pozwanych - powodów wzajemnych w części obejmującej odsetki należy uznać za skuteczny. Na skutek zgłoszonego zarzutu potrącenia (w odniesieniu do wierzytelności CHF wg kursu z dnia potrącenia 4,4528zł) wierzytelności umorzyły do wysokości wierzytelności niższej (art. 498§1i2kc) i wyczerpały całe roszczenie banku [pełnomocnictwo k-138, oświadczenie z dnia 3.03.2025 r. k-136-137].

Argument, że do potrącenia nie mogła być przedstawiona wierzytelność z tytułu odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od 1.01.2022r. do 3.03.2025r. od kwot: 11.078,42CHF oraz 119.518,77zł (115.306,45zł kapitału, a także 1.820zł prowizji i 2.393,32zł składki od ubezpieczenia niskiego wkładu, stanowiące element nieważnej umowy, przekazane w ramach raty kredytu pozwanemu, który był beneficjentem ubezpieczeń, podlegają więc zwrotowi) tj. kwoty 3.979,5CHF i kwoty 42.932,61zł jest bezzasadny. Wierzytelność z tytułu odsetek powstała na skutek zakwestionowania ważności umowy przez kredytobiorców i wezwania do zapłaty we wniosku o zawezwanie do próby ugodowej z 31.01.2017r. Bank pozostawał w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Wierzytelność o odsetki nabrała samodzielnego charakteru i mogła zostać przedstawiona do potrącenia. Podobnie potrąceniu nie stoi na przeszkodzie treść przepisu art. 203 ¹ §1pkt 1kpc. Powodowie wzajemni złożyli osobne oświadczenie o potrąceniu, przed złożeniem odpowiedzi na pozew i pozwu wzajemnego, wierzytelność została uprawdopodobniona dokumentem – zawezwaniem do próby ugodowej, ponadto wysokość spełnionego przez kredytobiorców roszczenia wynika wprost z zaświadczenia banku o spłacie rat [dołączonego do pozwu k-26-31], więc stanowisko zawarte w piśmie procesowym, że kwestionuje roszczenie, bez zakwestionowania swojego dokumentu, który wystawił nie może odnieść skutku. Ponadto w rozumieniu art. 203 ¹ kpc ten sam stosunek prawny, z którego wynikać ma wierzytelność wzajemna, powinien być rozumiany szeroko. Będą tu wchodziły w grę powiązane ze sobą funkcjonalnie wieloelementowe stosunki prawne, a do takich należą wzajemne świadczenia z nieważnej umowy kredytu.

Żądanie zapłaty powodów wzajemnych w ramach powództwa wzajemnego obejmowało nadwyżkę ponad uiszczony kapitał i przedstawione do potrącenia odsetki tj 35.403,33CHF oraz raty uiszczone w okresie od 31.12.2024 do 28.02.2025r. w kwocie 807,26CHF łącznie 36.210,59CHF. Jak wyżej wskazano żądanie jest uzasadnione.

Zgłoszony na rozprawie w dniu 30.07.2025 zarzut przedawnienia roszczeń banku jest bezzasadny. Pomimo wcześniejszego zakwestionowania umowy i zawezwania do próby ugodowej w 2017r. oraz następnie wezwania do zapłaty w 2021r. należy uznać, że bieg terminu przedawnienia roszczenia banku biegnie od stwierdzenia nieważności umowy. Pozwani- powodowie wzajemni realizowali cały czas umowę, spłacali raty więc w taki sposób uznawali roszczenie banku. Brak podstaw by ich bierność w kwestionowaniu umowy działała na niekorzyść banku/

W związku z powyższym w pkt 1 oddalono powództwo główne,

W pkt 2 na zasadzie art. 98kpc zasądzono od powoda głównego na rzecz pozwanych głównych kwotę 5.400zł kosztów zastępstwa procesowego (wg minimalnej stawki)

W pkt 3 na mocy art. 189kpc ustalono, że zawarta pomiędzy stronami umowa kredytu hipotecznego nr. (...) z dnia 8.11.2004r. jest nieważna

W pkt 4 na zasadzie art. 405kc zasądzono od pozwanego wzajemnego na rzecz powodów wzajemnych kwotę 36.210,59CHF. O odsetkach orzeczono na zasadzie art. 481kc, zasądzono je od kwoty 35.403,33CHF od dnia 4.03.2025r. pozwany był wezwany do zapłaty pozostawał więc w opóźnieniu, od kwoty 807,26CHF odsetki zasądzono zgodnie z żądaniem po upływie 7 dni od doręczenia pozwu wzajemnego tj od dnia 12.04.2025 [k-177],

W pkt 5 na zasadzie art. 98kpc zasądzono od pozwanego wzajemnego na rzecz powodów wzajemnych kwotę 6.400zł kosztów procesu w tym opłatę od pozwu i minimalne wynagrodzenie pełn,