Wyrok SN z 27 września 2012, sygn. SDI 23/12
Data orzeczenia
27 września 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział VI
Przewodniczący
SSN Andrzej Siuchniński
Tagi
Podstawa prawna
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 września 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
SSN Włodzimierz Wróbel
Protokolant : Anna Kuras
przy udziale Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Rady Notarialnej - notariusza K.
M.
w sprawie dyscyplinarnej notariusza K. W.
obwinionego z art. 50 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 27 września 2012 r.,
kasacji, wniesionej przez obwinionego,
od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Notarialnej
w […]
z dnia 2 marca 2012 r.,
zmieniającego orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w […]
z dnia 7 grudnia 2011 r.
1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz zmienione nim
orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w […] i
uniewinnia K. W.,
2. kosztami postępowania obciąża:
- w zakresie postępowania przed Wyższym Sądem
Dyscyplinarnym przy Krajowej Radzie Notarialnej w […] oraz
2
Sądem Dyscyplinarnym Izby Notarialnej w […] - właściwe organy
samorządu notarialnego,
- w zakresie postępowania kasacyjnego - Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w […], orzeczeniem z dnia 7 grudnia
2011 r., uznał K. W. za winnego „popełnienia przewinienia zawodowego
polegającego na oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa oraz uchybieniu
godności i powadze zawodu notariusza, w ten sposób, że od dnia 18 listopada
2009 r. do dnia 31 grudnia 2009 r., będąc powołanym na stanowisko notariusza
nadal wykonywał zawód adwokata, między innymi w dniu 21 grudnia 2009 r.
występował jako obrońca w sprawie karnej przed Sądem Okręgowym w […], czym
rażąco naruszył zakaz innego zatrudnienia określony w art. 19 § 1 ustawy z dnia 14
lutego 1991 r. Prawo o notariacie”. Za przewinienie to została K.W. wymierzona,
określona w art. 51 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie, kara dyscyplinarna
nagany. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że Sąd I instancji stoi na
stanowisku, iż osoba ubiegająca się o stanowisko notariusza, z chwilą złożenia
ślubowania, a nie uruchomienia kancelarii notarialnej, staje się notariuszem w
rozumieniu art. 19 ustawy Prawo o notariacie i nabywa pełne prawa wykonywania
zawodu notariusza, co w konsekwencji sprawia, że nie może od tej chwili łączyć
wykonywania zawodu notariusza z innymi zawodami prawniczymi. Zasada
niepołączalności zawodu notariusza i adwokata wynika z rozszerzającej wykładni
art. 19 Prawa o notariacie. Uruchomienie kancelarii jest tylko pewną czynnością
techniczną – dopełnieniem obowiązku wynikającego z ustawy Prawo o notariacie.
Od powyższego orzeczenia odwołania wnieśli Rzecznik Dyscyplinarny Izby
Notarialnej w […], obwiniony oraz jego obrońca.
Obwiniony K. W. zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisu art.
50 w zw. z art. 19 ustawy Prawo o notariacie poprzez przyjęcie, iż obwiniony na
wykonywanie czynności adwokackich w okresie od dnia 18.11.2009 r. do
31.12.2009 r. winien uzyskać zgodę właściwej rady izby notarialnej mimo, że zgoda
taka w tym przypadku nie jest wymagana i w oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę
zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie go od zarzucanego przewinienia
zawodowego.
3
Obrońca obwinionego zaskarżając w całości orzeczenie z dnia 7 grudnia
2011 r., w odwołaniu zarzucił:
1. „naruszenie prawa materialnego art. 50 ustawy Prawo o notariacie przez
błędną jego wykładnię i przyjęcie, że notariusz odpowiada dyscyplinarnie
także za działania lub zaniechania nie mające charakteru zawodowego lub
uchybienia powadze lub godności zawodu;
2. naruszenie prawa materialnego art. 19 ustawy Prawo o notariacie przez
błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż obwiniony na wykonywanie czynności
adwokackich w okresie od dnia złożenia ślubowania do dnia przed
otwarciem kancelarii notarialnej winien uzyskać zgodę właściwej rady izby
notarialnej mimo, iż zgodę na takie czynności winien uzyskać jedynie
notariusz posiadający kancelarię”.
Wskazując na te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia
i uniewinnienie obwinionego od zarzucanego przewinienia zawodowego.
Rzecznik Dyscyplinarny Izby Notarialnej zaskarżył orzeczenie Sądu I
instancji w części dotyczącej wymiaru kary i zarzucając rażącą niewspółmierność,
tj. łagodność wymierzonej kary, wniósł:
- „o zmianę zaskarżonego orzeczenia w zakresie wymiaru kary i o
wymierzenie obwinionemu kary dyscyplinarnej pozbawienia prawa
prowadzenia kancelarii,
- zaś ewentualnie, z tzw. ostrożności procesowej, o uchylenie zaskarżonego
orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji celem ponownego
rozpoznania”.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny przy Krajowej Radzie Notarialnej w […],
orzeczeniem z dnia 2 marca 2012 r.:
- „zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że uznał obwinionego K. W.
winnym zarzucanego mu czynu wyczerpującego treść przepisu art. 50
ustawy Prawo o notariacie i za to, na podstawie art. 51 § 1 pkt 4 ustawy
Prawo o notariacie wymierzył mu karę pozbawienia prawa prowadzenia
kancelarii,
- obciążył obwinionego kosztami postępowania za II instancję kwotą 500zł”.
Kasację wniósł obwiniony K. W., zaskarżając prawomocne orzeczenie w
całości i zarzucając:
4
1. „rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 454 § 3 k.p.k. w zw. z art.
69 ustawy Prawo o notariacie poprzez zaostrzenie kary i wymierzenie kary -
pozbawienie prawa prowadzenia kancelarii tj. kary najsurowszej
przewidzianej w ustawie – Prawo o notariacie,
2. rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 19 § 1 ustawy Prawo o
notariacie, art. 50 ustawy Prawo o notariacie, art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z
dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze poprzez błędną wykładnię i
przyjęcie, iż obwiniony w sposób oczywisty i rażący naruszył przepis art. 19
§ 1 ustawy Prawo o notariacie oraz to, iż obwiniony w zarzucanym okresie
pozostawał w zatrudnieniu,
3. rażącą niewspółmierność kary dyscyplinarnej poprzez wymierzenie kary
pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii”.
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego
orzeczenia i uniewinnienie obwinionego.
W pisemnej odpowiedzi na kasację Rzecznik Dyscyplinarny Krajowej Rady
Notarialnej wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej i obciążenie
obwinionego kosztami postępowania. Na rozprawie kasacyjnej Rzecznik
Dyscyplinarny podtrzymał to stanowisko.
Sąd Najwyższy rozpoznając kasację stwierdził, co następuje:
Kasacja obwinionego jest zasadna, gdyż orzekające w sprawie Sądy
Dyscyplinarne przyjęły błędną interpretację przepisu art. 19 ustawy z dnia 14 lutego
1991 r. Prawo o notariacie (j.t. Dz. U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze zm., dalej
zwana ustawą).
W świetle motywów, jakimi kierowały się Sądy Dyscyplinarne samorządu
notarialnego przyjmując, że obwiniony naruszył zakaz innego zatrudnienia
określony w art. 19 § 1 ustawy, wykonując zawód adwokata w okresie od 18
listopada 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., pomimo powołania go na stanowisko
notariusza, a tym samym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego z art. 50
ustawy, istota problemu sprowadza się do ustalenia, czy wyrażony w art. 19 ustawy
zakaz podejmowania zatrudnienia lub innego zajęcia (§ 2 art. 19) odnosi się do
osoby, która została powołana na stanowisko notariusza oraz złożyła ślubowanie,
lecz nie uruchomiła jeszcze kancelarii notarialnej, czy też tylko do notariusza, który
prowadzi już kancelarię notarialną.
5
Zauważyć należy, że proces dochodzenia do uzyskania pełnych uprawnień
zawodowych notariusza jest kilkustopniowy. Zgodnie z art. 10 ustawy notariusza
powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek osoby zainteresowanej, po
zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej. Przy powołaniu notariusz składa
wobec Ministra Sprawiedliwości (lub upoważnionego prezesa sądu apelacyjnego)
ślubowanie według roty ustalonej w ustawie (art. 15). Niezłożenie ślubowania lub
odmowa jego złożenia stanowi ujemną przesłankę wykluczającą wykonywanie
zawodu. Następnie, w ciągu 2 miesięcy od zawiadomienia o powołaniu, notariusz
ma obowiązek uruchomić kancelarię i zgłosić o tym Ministrowi Sprawiedliwości (art.
14 § 1). Niewywiązanie się z obowiązku uruchomienia kancelarii powoduje, że
powołanie traci moc (art. 14 § 2).
Przede wszystkim należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie są w żaden
sposób kwestionowane ustalenia faktyczne, z których wynika, iż decyzją Ministra
Sprawiedliwości K. W., wykonujący dotychczas zawód adwokata, został powołany
na stanowisko notariusza i zgodnie z art. 15 ustawy przy powołaniu w dniu 17
listopada 2009 r. złożył ślubowanie. W dniu 3 grudnia 2009 r. K. W. poinformował
Radę Izby Notarialnej w […], że uruchomi kancelarię notarialną z dniem 1 stycznia
2010 r. O powyższym poinformował on również Okręgową Radę Adwokacką w […],
która z dniem 31 grudnia 2009 r. skreśliła K. W. z listy jej członków. W dniu 1
stycznia 2010 r. uruchomił on kancelarię notarialną w […], o czym poinformował
Ministra Sprawiedliwości. W niniejszej sprawie bezsporne jest również, że K. W. w
okresie od dnia złożenia ślubowania w dniu 18 listopada 2009 r. do 31 grudnia
2009 r. wykonywał czynności adwokata.
Podkreślić należy, iż na gruncie obowiązującego Prawa o notariacie,
niekwestionowany jest zakaz równoczesnego wykonywania zawodu notariusza i
innych zawodów prawniczych.
Wprawdzie ustawa nie stwarza wprost nakazu zaprzestania wykonywania
dotychczasowego zawodu prawniczego, jednakże wymóg niepołączalności
wykonywania zawodu notariusza z równoczesnym wykonywaniem innych zawodów
prawniczych, np. adwokata czy radcy prawnego, wydaje się w pełni uzasadniony
wobec treści art. 19 § 2 ustawy.
W tym miejscu należy jedynie zwrócić uwagę na błędnie sformułowany
zarzut postawiony obwinionemu, co nie miało jednak wpływu na treść decyzji Sądu
Najwyższego o uniewinnieniu K. W. Stawianie zarzutu naruszenia zakazu innego
6
zatrudnienia określonego w art. 19 § 1 ustawy, wobec treści tego przepisu
sugeruje, iż w przypadku uzyskania zgody rady właściwej izby jednak, notariusz
może wykonywać równocześnie zawód adwokata. Jest natomiast kwestią
oczywistą, że rada właściwej izby notarialnej nie ma żadnego umocowania
prawnego do wyrażenia zgody na wykonywanie przez notariusza równocześnie
zawodu adwokata.
Natomiast przepis art. 19 § 2 ustawy kategorycznie zabrania notariuszowi
podejmowania (a także kontynuowania) zajęcia, które przeszkadzałoby mu w
pełnieniu obowiązków, albo mogło uchybiać powadze wykonywanego zawodu.
Notariuszowi nie wolno, zgodnie z tym przepisem zajmować się handlem,
przemysłem, pośrednictwem i doradztwem w interesach. Wykonywanie zawodów
prawniczych jak adwokat czy radca prawny ewidentnie jest objęte tym zakazem,
zwłaszcza z zakazem zajmowania się doradztwem w interesach. Doradztwo
prawne, wpisane w te zawody prawnicze, wiąże się bowiem z prowadzeniem
różnego rodzaju interesów. Nie ulega więc wątpliwości, że notariuszowi nie wolno
wykonywać innego zawodu prawniczego.
W niniejszej sprawie, z uwagi na kilkustopniowy proces dochodzenia do
zawodu notariusza, najistotniejszą sprawą jest jednak ustalenie, w którym
momencie powstaje wymagalność tego obowiązku, czy w chwili złożenia
ślubowania, czy też uruchomienia kancelarii. Zauważyć należy, że ustawodawca
posługuje się określeniem „notariusz” już dla oznaczenia osoby powołanej na
stanowisko notariusza, o czym przekonuje treść art. 15 ustawy, z którego wynika,
że przy powołaniu notariusz składa ślubowanie. Treść tego właśnie przepisu stała
się podstawą przyjęcia przez sądy orzekające w niniejszej sprawie
odpowiedzialności obwinionego. Nie można jednak pomijać tego, że osoba
powołana na stanowisko notariusza, przed uruchomieniem kancelarii notarialnej,
nie jest uprawniona do wykonywania zawodu, nie może bowiem dokonywać
skutecznie czynności notarialnych. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy, czynności
notarialnych dokonuje notariusz w kancelarii notarialnej (za wyjątkiem sytuacji
określonych w art. 3 § 2). W takiej sytuacji nie może też być mowy o pełnieniu
przez taką osobę obowiązków notariusza i to takich, dla których przeszkodą byłoby
świadczenie pomocy prawnej w charakterze adwokata. Z treści art. 19 ustawy
jasno wynika natomiast, że wprowadzenie zakazu zatrudnienia lub innego zajęcia
uzasadnione jest tym, iż działalność taka mogłaby przeszkadzać w pełnieniu
7
obowiązków notariusza albo uchybiać powadze wykonywanego zawodu. Nie
można również uznać, że wykonywanie zawodu adwokata do czasu uruchomienia
kancelarii notarialnej, stanowi zajęcie uchybiające powadze zawodu notariusza.
Zawód adwokata, podobnie jak notariusza, jest zawodem prestiżowym,
polegającym na świadczeniu pomocy prawnej, a sam adwokat w związku z
wykonywaniem obowiązków zawodowych korzysta z ochrony prawnej, podobnie
jak sędzia i prokurator.
Zdaniem Sądu Najwyższego powyższe wskazuje, że zakaz określony w art.
19 ustawy odnosi się do notariusza, który nie tylko objął stanowisko notariusza, ale
również po uruchomieniu kancelarii nabył możliwość wykonywania zawodu.
Potwierdzeniem tego są również przepisy regulujące wykonywanie takich zawodów
prawniczych jak adwokat i radca prawny, które wyraźnie normują kwestie związane
z powołaniem na stanowisko notariusza oraz konsekwencje takiego powołania w
odniesieniu do poprzednio wykonywanego zawodu.
Słusznie zauważa w uzasadnieniu swojego orzeczenia Wyższy Sąd
Dyscyplinarny, że notariusze i adwokaci należą do dwóch różnych korporacji
prawniczych, które rządzą się odrębnymi, właściwymi dla nich prawami. Należy
podnieść, że w orzecznictwie dyscyplinarnym ukształtowała się praktyka nie tylko
autonomiczności stanowiska notariusza oraz adwokata czy radcy prawnego, ale
także odrębności zakresu odpowiedzialności dyscyplinarnej tych zawodów. Każda
z ustaw ustrojowych dotyczących poszczególnych zawodów prawniczych reguluje
odrębnie zasady i tryb postępowania w sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej,
wyznaczając różne przedmioty ochrony i obejmując zakresem swojego działania
tylko i wyłącznie podmioty wskazane w tych aktach prawnych, które ponoszą
odpowiedzialność dyscyplinarną tylko i wyłącznie za czyny tam określone (por.
postanowienie SN z dnia 29 września 2005 r., SDI 23/05, LEX nr 568824).
Nie oznacza to jednak, że ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o
adwokaturze (j.t. Dz. U. z 2009 r, Nr 146, poz. 1188 ze zm.) oraz ustawa z dnia 6
lipca 1982 r. o radcach prawnych (j.t. Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm.)
regulujące zasady i tryb nie tylko powoływania kandydatów do wykonywania tych
zawodów, ale również sposób płynnego przechodzenia osób posiadających
odpowiednie kwalifikacje z jednej korporacji zawodowej do innej, zostały
uchwalone jedynie dla potrzeb zawodu adwokata czy też radcy prawnego,
szczególnie, że Prawo o notariacie tych zagadnień w ogóle nie reguluje. Nie
8
odwołanie się w tym zakresie do tych dwóch innych ustaw, wobec braku stosownej
podstawy prawnej w Prawie o notariacie oraz takiej interpretacji przepisu art. 19 tej
ustawy jaką prezentują zarówno Sądy orzekające w niniejszej sprawie jak i
Rzecznik Dyscyplinarny, spowodowałoby, że powołanie adwokata czy też radcy
prawnego na stanowisko notariusza, bez wcześniejszego skreślenia go z listy
prowadzonej w tych korporacjach zawodowych, byłoby wykluczone.
Natomiast Minister Sprawiedliwości nie może żądać od kandydata na
notariusza, przed powołaniem go na stanowisko (jak i w akcie powołania),
rezygnacji z dotychczas wykonywanego zawodu prawniczego. Art. 11 i art. 12 § 1
ustawy Prawo o notariacie określają przesłanki, jakie musi spełniać kandydat, aby
mógł być powołany na stanowisko notariusza, katalog tych przesłanek jest
zamknięty. Minister Sprawiedliwości nie może więc generować dodatkowych
jeszcze wymogów kwalifikacyjnych do powołania na stanowisko notariusza, jak np.
konieczność rezygnacji przez kandydata z wykonywania dotychczasowego
zawodu. Brak jest ku temu podstawy prawnej. Nadto, mając na uwadze całokształt
polskiego systemu prawnego i jego podstawowe zasady, trudno przyjąć, aby organ
państwowy, wskutek wydanej przez siebie decyzji, świadomie doprowadzał do
sytuacji sprzecznych z obowiązującym porządkiem prawnym, czy też po powołaniu
adwokata lub radcy prawnego na stanowisko notariusza, oczekiwał na ukaranie
takiej osoby przez sąd dyscyplinarny.
Zauważyć natomiast należy, że przepisy Prawa o notariacie są
zharmonizowane z przepisami tych dwóch ustaw korporacyjnych. Zgodnie bowiem
z art. 12 § 1 pkt 3 Prawa o notariacie, na stanowisko notariusza może zostać
powołana osoba, która wykonywała zawód adwokata lub rady prawnego przez
okres co najmniej 3 lat. Wskazano wyżej, że polskie prawo nie przewiduje
możliwości łączenia funkcji adwokata i notariusza. Stąd też art. 72 ust. 1 pkt 4
ustawy Prawa o adwokaturze wskazuje, że okręgowa rada adwokacka skreśla
adwokata z list w wypadku rozpoczęcia wykonywania zawodu notariusza. Ustawa o
radcach prawnych w odmienny sposób rozwiązuje ten problem. Zgodnie z art. 28
ust. 1 pkt 1 tej ustawy następuje z mocy prawa zawieszenie prawa do
wykonywania zawodu radcy prawnego w razie podjęcia pracy w kancelarii
notarialnej. Można więc być jednocześnie wpisanym na listę radców prawnych i
wykonywać zawód notariusza, w razie gdy powołanie przez Ministra
Sprawiedliwości dotyczy osoby już wpisanej na listę radców prawnych. Nie mogą
9
natomiast zostać wpisane na listę radców prawnych osoby, które wykonują zawód
notariusza (art. 26). Oznacza to, że ustawodawca dopuszcza możliwość powołania
adwokata oraz radcy prawnego na stanowisko notariusza, jednakże wyklucza
jednoczesne wykonywanie tych zawodów i co najistotniejsze, określa sposób
osiągnięcia tego stanu. Podkreślić należy, że ustawodawca, dając wyraz zasadzie
zakazu łączenia funkcji notariusza oraz adwokata, bardzo wyraźnie wskazuje
moment utraty uprawnień adwokata i nie jest to moment powołania na stanowisko i
złożenia ślubowania, ale moment rozpoczęcie wykonywania zawodu notariusza,
przez co należy rozumieć uruchomienie kancelarii notarialnej.
Nie jest zasadne powoływanie się przez Rzecznika Dyscyplinarnego w
pisemnej odpowiedzi na kasację obwinionego, na orzeczenia Sądu Najwyższego
oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdyż dotyczą one
całkowicie odrębnych sytuacji faktycznych, a więc nie mogą przemawiać za
słusznością stanowiska organów samorządu notarialnego w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 września
2007 r., sygn. VI SA/Wa 1074/07 zawarł faktycznie stwierdzenie, że „objęcie funkcji
na stanowisku notariusza, nie może nastąpić wcześniej niż złożenie ślubowania
(przed złożeniem)”. Zauważyć należy, że wyrokiem tym WSA oddalił skargę Rady
Izby Notarialnej na decyzję Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie powołania na
stanowisko notariusza, wskazując na błędną interpretację przepisów stanowiących
o obowiązku złożenia oświadczenia lustracyjnego oraz o właściwym dla tego
obowiązku terminie, dokonaną przez skarżącego, zdaniem którego oświadczenie
lustracyjne winno być złożone do Ministra Sprawiedliwości przez zainteresowanego
łącznie z wnioskiem o powołanie. Sąd stanął na stanowisku, że kandydat na
notariusza składając oświadczenie lustracyjne przed złożeniem ślubowania
wymaganego przez ustawę o notariacie, złożył go zgodnie z prawem. Art. 7 ustawy
z dnia 14 lutego 2007 r. o zmianie ustawy o ujawnieniu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów i
ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej (Dz. U. Nr 25, poz. 162) wskazuje bowiem,
że przedmiotowe oświadczenie składa się z chwilą wyrażenia zgody na
kandydowanie lub zgody na objęcie lub wykonywanie funkcji, jednakże art. 56 ust.
4 tej ustawy dodatkowo precyzuje, że osoba ubiegająca się o objęcie funkcji
publicznej (w tym notariusz), ma obowiązek złożenia oświadczenia lustracyjnego
przed objęciem funkcji. W tym kontekście zasadność orzeczenia WSA w
10
Warszawie nie może budzić żadnych wątpliwości, jednakże wyciąganie z niego
wniosków związanych z interpretacją art. 19 ustawy, takich jak organy samorządu
notarialnego w niniejszej sprawie, jest nieuprawnione.
Sąd Najwyższy natomiast, w postanowieniach z dnia 29 września 2005 r.,
sygn. SDI 23/05 oraz z dnia 5 maja 2010 r., sygn. SDI 8/10, oddalając kasacje
obwinionych notariuszy jako oczywiście bezzasadne, potwierdził tym samym, że
nie jest dopuszczalne, aby notariusz jednocześnie wykonywał zawód radcy
prawnego czy też adwokata. To stanowisko Sądu Najwyższego, wobec treści
przepisu art. 19 ustawy, nie może budzić żadnych kontrowersji. Należy jednak
wskazać, że w obu tych sprawach notariusze wykonywali równocześnie inne
zawody prawnicze już po otwarciu swoich kancelarii notarialnych. W tym miejscu
można jedynie na marginesie zauważyć, że Rzecznik Dyscyplinarny nie
kwestionował wówczas decyzji Sądu Dyscyplinarnego w […], gdy ten zmienił, w
stosunku do zarzutu sformułowanego we wniosku o ukaranie, czasokres
przewinienia dyscyplinarnego notariusza, przyjmując jako datę początkową
przewinienia dyscyplinarnego nie datę złożenia ślubowania, a datę rozpoczęcia
prowadzenia przez niego kancelarii notarialnej (sprawa o sygn. SDI 8/10).
Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że zakaz podejmowania zajęcia,
o którym mowa w art. 19 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie,
nie znajduje zastosowania wobec adwokata, który został powołany na
stanowisko notariusza i złożył ślubowanie zgodnie z art. 15 tej ustawy, lecz
nie uruchomił jeszcze kancelarii notarialnej.
Obwiniony K. W. wykonując zawód adwokata w okresie od 18 listopada
2009 r. do 31 grudnia 2009 r., a więc w okresie od powołania go na stanowisko
notariusza do chwili uruchomienia kancelarii notarialnej nie naruszył art. 19 Prawa
o notariacie, a więc konsekwencją tego jest stwierdzenie, że nie popełnił
przypisanego mu przewinienia zawodowego z art. 50 tej ustawy.
Z powyższych względów uznając, że ukaranie obwinionego było oczywiście
niesłuszne, na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 69 Prawa o notariacie, Sąd
Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie oraz zmienione nim orzeczenie Sądu
Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w […] i uniewinnił K. W. od dokonania
zarzucanego mu przewinienia zawodowego. W związku z czym, odnoszenie się do
innych zarzutów podniesionych w kasacji jawi się jako bezprzedmiotowe (art. 436
k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. i art. 69 Prawa o notariacie).
11
O kosztach postępowania w sprawie orzeczono zgodnie z art. 67 § 1 Prawa
o notariacie oraz art. 632 pkt 2 k.p.k.