Wyrok z 18 sierpnia 2025, sygn. I C 1095/22
Sygn. akt: I C 1095/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 sierpnia 2025 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
|
Przewodniczący: |
sędzia Ewa Tokarzewska |
po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2025 r. w Olsztynie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa A. T.
przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.
o zapłatę
I. zamyka rozprawę;
II. oddala powództwo;
III. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania.
sędzia Ewa Tokarzewska
Sygn. akt 1095/22
UZASADNIENIE
Powódka A. T. , pozwem z dnia 22 września 2022 r. wobec (...) S.A. z siedzibą w W., wniosła o:
1. zasądzenie od pozwanego (...) SA z siedzibą w W. na rzecz Powódki zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w kwocie 200.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 czerwca 2022 r.,
2. zasądzenie od pozwanego (...) SA z siedzibą w W. na rzecz Powódki odszkodowania z tytułu dotychczas poniesionych kosztów dojazdu do placówek medycznych w kwocie 9.817,31 zł oraz dokumentowych kosztów leczenia w wysokości 9.68,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty,
3. zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych oraz opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu powódka wskazała, że w dniu 19 maja 2019 r. małoletnia powódka została przyjęta na Odział Kliniczny Chirurgii i Urologii Dziecięcej celem przeprowadzenia laparoskopowego zabiegu usunięcie przepukliny pachwinowej lewostronnej. Małoletnia została wypisana do domu w dniu 21.05.2019 r. Z powodu pogorszenia się stanu zdrowi dziecka, w dniu 10.10.2019 r. małoletnia ponownie trafiła na ten sam oddział szpitalny. W dniu 11.10.2019 r. została poddana operacji w trybie operacji klasycznej. Operatorem był dr n. med. T. J.. Bezpośrednio po operacji rodzice zgłaszali, że córka płacze i skarży się na drętwienie lewej nogi. Dziecko zostało wypisane ze szpitala do domu, pomimo braku jakichkolwiek dodatkowych badań, które mogłyby ustalić przyczynę tak silnego ból€ lewej nogi i braku możliwości ustania na nią. Po około tygodniu małoletnia zgłosiła się na wizytę kontrolną w trakcie której usunięty został opatrunek. Na zgłaszane dolegliwości rodzice otrzymywali zdawkowe odpowiedzi.
W związku z brakiem poprawy u dziecka rodzice postanowili umówić się na koleją wizytę w Poradni Chirurgicznej w O.. Wizytę wyznaczono na dzień 18.12.2019 r. W związku z naleganiami rodziców małoletnia została przyjęta do szpitala przez (...), gdzie trakcie badania USG potwierdzono, że przepuklina nadal istnieje. Rodzice nie wyrazili zgody na ponowną operacje w w/w placówce, wykonali dodatkowe USG w dniu 21.12.2019 r. i skierowali się do N. C. w G.. W trakcie wizyty w N. C., która miała miejsce w dniu 27.12.2019 r., potwierdzono, że dziecko ma nadal nieusuniętą przepuklinę, a po zabiegu w dniu 11.10.2019 r. dziecko ma znacznie osłabioną funkcją lewej kończyny i wymaga rehabilitacji oraz dalszej diagnostyki. Kolejne badania ujawniły cechy uszkodzenia nerwu lewego L (z jego zanikiem) oraz odnerwienie z zanikiem tłuszczowym mięśni uda L.
W pozwie pokreślono, iż małoletnia doświadczyła ogromu cierpień i została pozbawiona normalnego rozwoju i radości dorastania (pozew k. 5-9).
W odpowiedzi na pozew pozwany (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany zakwestionował roszczenie co do zasady i co do wysokości. Zdaniem pozwanego w czasie operacji nie doszło do popełnienia błędu medycznego lub niedołożenia należytej staranności. Podniósł, że na podstawie dostępnej dokumentacji nie można stwierdzić kiedy wystąpiły niepokojące objawy neurologiczne (odpowiedź na pozew k. 78-80 ).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Pozwany jest ubezpieczycielem w zakresie OC podmiotu leczniczego – Wojewódzkiego (...) im. prof. dr S. P. w O. w O..
(okoliczność bezsporna)
W dniu 19 maja 2019 roku do Wojewódzkiego (...) im. prof. dr S. P. w O. zgłosiła się czteroletnia wówczas powódka. Dziecko zostało przyjęte do Oddziału Klinicznego Chirurgii i Urologii Dziecięcej w trybie planowym w celu leczenia przepukliny pachwinowej lewostronnej. Zabieg przeprowadzono w dniu 20 maja 2019 roku metodą laparoskopową (PIRS). Po operacji powódkę w stanie dobrym wypisano do domu w dniu 21 maja.
W dniu 10 października 2019 roku powódka została po raz drugi przyjęta do tego samego oddziału z powrotu nawrotu choroby i operowana była w dniu 11 października metodą klasyczną. Przebieg pooperacyjny według dokumentacji był niepowikłany i dziecko w dniu 12 października zostało Wypisane do domu w stanie dobrym. W dniu 18 października odbyła się wizyta kontrolna w poradni chirurgicznej. W dokumentacji z poradni wpisano, że opiekunowie nie zgłaszają występowania innych dolegliwości, a rana goi się prawidłowo.
Podczas kolejnej wizyty w poradni w dniu 18 grudnia 2019 roku w dokumentacji zanotowano niewielkie zgrubienie w rzucie lewego kanału pachwinowego bez dolegliwości bólowych, bez cech więźnięcia (prawdopodobny nawrót) oraz dane z wywiadu od rodziców – bolesność lewej kończyny dolnej po zabiegu, trudności w chodzeniu, upadki, drętwienie. Tego samego dnia powódka została przyjęta w Szpitalnym Oddziale Ratunkowy dla Dzieci, gdzie wykonano badanie USG – po wykonanym wysiłku (spacer po korytarzu) – uwidoczniono uwypuklającą się na długość 35 mm hiperechogeniczną strukturę (prawdopodobnie sieć) – obraz może odpowiadać przepuklinie pachwinowej lub przepuklinie kanału Nuck'a.
W dniu 27 grudnia 2019 roku rodzice udali się z małoletnią powódką do Centrum (...) w G., gdzie podczas wizyty rozpoznano przepuklinę pachwinową oraz stwierdzono nieokreślony wówczas jeszcze problem z kończyną dolną lewą.
W dniu 24 stycznia 2020 roku wykonano badanie przewodnictwa nerwowego (...), które wykazało znaczne obniżenie amplitudy odpowiedzi potencjałów po stronie lewej. W dokumentacji wskazano: „całość obrazu neurofizjologicznego świadczy o uszkodzeniu aksonalnym nerwu udowego lewego o znacznym nasileniu. Mięsień czworogłowy uda lewy w fazie ostrego odnerwienia, prawdopodobnie obecne są cechy reinerwacji”.
W dniu 19 lutego 2020 roku w N. C. w G. wykonano badanie USG pachwin, w którym nie potwierdzono obecności przepukliny nawrotowej. W wykonanym badaniu (...) stwierdzono uszkodzenie nerwu udowego.
W dniach od 4 do 12 lipca 2022 roku małoletnia powódka przebywała w Klinice (...) i (...) Uniwersyteckiego Centrum (...) w G., gdzie w dniu 5 lipca 2022 roku wykonano zabieg odtworzenia ciągłości nerwu z wykorzystaniem graftów z nerwu łydkowego strony kolateralnej. Ś. stwierdzono całkowite przerwanie nerwu udowego na poziomie więzadła pachwinowego z odległością pomiędzy kikutami bliską 1 cm. Przebieg pooperacyjny był niepowikłany. Po zabiegu powódkę skierowano na rehabilitację.
(dowód: dokumentacja medyczna powódki k. 15-48, k. 234-304, k. 321-389)
Pismem z dnia 16.05.2022 r. pełnomocnik powódki zgłosił pozwanemu szkodę i wniosła o zapłatę zadośćuczynienia za doznany uszczerbek na zdrowiu małoletniej w wysokości 150.000,00 zł oraz zapłatę odszkodowania z tytułu dotychczas poniesionych kosztów dojazdu do placówek medycznych w wysokości 7.926,73 z oraz udokumentowanych kosztów leczenia w wysokości 7.968,00 zł.
W odpowiedzi, pozwany pismem z dnia 19.07.2022 r. odmówił powódce przyznania świadczenia.
(dowód: zgłoszenie szkody k. 64-65, odpowiedź pozwanego k. 67-68)
W swojej opinii biegły z zakresu chirurgii dziecięcej wskazał, że:
- związek przyczynowo skutkowy uszkodzenia nerwu udowego z zabiegiem naprawczym przepukliny jest mało możliwy i bardzo rzadko spotykany. W opiniowanym przypadku wydaje się on być prawdopodobny i trudno znaleźć inne wytłumaczenie zaistniałej sytuacji. Oba zabiegi operacyjne przeprowadzone były w nieodległym sąsiedztwie tego nerwu.
- Przeprowadzenie zabiegu usunięcia przepukliny w dniu 20 maja 2019 r. zostało przeprowadzone z uwzględnieniem stanu zdrowia małoletniej oraz prawidłowego zdiagnozowania istniejącej u małoletniej przepukliny lewostronnej lewej. Co do kwalifikacji oraz przeprowadzenia operacji naprawczej przepukliny pachwinowej lewostronnej metoda laparoskopową PIRS biegły nie ma zastrzeżeń.
- Następne zabiegi usunięcia przepukliny u małoletniej zostały przeprowadzone z uwzględnieniem stanu zdrowia małoletniej oraz prawidłowego zdiagnozowania istniejącej u małoletniej nawrotowej przepukliny lewostronnej lewej. Co do kwalifikacji oraz przeprowadzenia operacji naprawczej przepukliny pachwinowej lewostronnej metoda klasyczną z powodu nawrotowej przepukliny pachwinowej lewostronnej biegły nie ma zastrzeżeń. Nawrót przepukliny pachwinowej po zabiegu laparoskopowym może sięgać 5% i jest to fakt znany, opisywany w piśmiennictwie i występuje z taka częstością nawet w najbardziej doświadczonych ośrodkach chirurgii dziecięcej.
- Uszkodzenie nerwu udowego może być następstwem reoperacji przepukliny pachwinowej. Podczas pierwszego zabiegu (PIRS) nerw mógł zostać nieznacznie podciągnięty i warunki anatomiczne podczas reoperacji mogły odbiegać od warunków prawidłowych. Każda reoperacja wiąże się potencjalnie z większym ryzykiem powikłań. Nerw udowy jest strukturą, której chirurg podczas zabiegu operacji przepukliny pachwinowej nie widzi w polu operacyjnym, gdyż w anatomii prawidłowej nie przebiega on w kanale pachwinowym, tak więc wystąpienie takiego powikłania mogłoby być spowodowane również nieprawidłową czy odmienną lokalizacją anatomiczną tego nerwu u pacjentki.
- W bezpośrednim czasie po zabiegu (kontrola po tygodniu) zgłaszany przez pacjentkę ból nogi czy niechęć do chodzenia nie budzi zwykle niepokoju chirurga. Dzieci bardzo odmiennie reagują na zabiegi operacyjne i wielokrotnie spotykamy się z sytuacją, że dziecko kolejnego dnia Po zabiegu chodzi swobodnie, a innym razem jeszcze po tygodniu oszczędza nogę i niechętnie chodzi. Dopiero utrzymywanie się dolegliwości bólowych, trudności z poruszaniem się, drętwienie lewej kończyny dolnej, ograniczenie ruchomości małoletniej (trudności z utrzymaniem równowagi, niechęć do przenoszenia ciężaru ciała na lewą nogę), utrzymujące się przez dłuższy czas powinny zwrócić uwagę chirurga. W opiniowanym przypadku chirurg wyraził swoje zaniepokojenie i skierował dziecko na badanie USG w ramach (...). W opinii biegłego, dochowano należytą staranność w postępowaniu z pacjentem.
- Na podstawie zgłaszanych dolegliwości oraz analizy zapisów w dokumentacji medycznej można przypuszczać, że uszkodzenie nerwu udowego lewego u małoletniej powódki mogło być następstwem reoperacji przepukliny pachwinowej. Uszkodzenie nerwu mogło być wynikiem mechanicznego uszkodzenia nerwu podczas manipulacji w obrębie pola operacyjnego, co mogło być związane z trudnymi warunkami anatomicznymi lub techniką operacyjną. Możliwe jest również, że nerw był uciskany lub rozciągnięty podczas operacji, co mogło doprowadzić do jego następczego uszkodzenia.
- Przyczyną uszkodzenia mogły być także nieprzewidziane komplikacje związane z reoperacją, gdzie zmiany po pierwszej operacji mogły dodatkowo skomplikować przeprowadzenie kolejnego zabiegu. Wszelkie działania, które doprowadziły do uszkodzenia nerwu, mogły być związane z odmienną anatomią u powódki, co zwiększało ryzyko powikłań, takich jak uszkodzenie nerwu udowego.
- Przeprowadzenie operacji przepukliny pachwinowej u dziecka w wieku 4 lat w formie klasycznej jest dopuszczalne i standardowo stosowane w praktyce chirurgicznej. Operacja ta polega na otwarciu okolicy pachwiny, zidentyfikowaniu i odprowadzeniu przepukliny oraz wzmocnieniu ściany kanału pachwinowego. Metoda ta jest bezpieczna i skuteczna.
- U dzieci operacje przepukliny najczęściej wykonuje się bez założenia siatki. Siatka, która jest często stosowana u dorosłych, jest zwykle zbędna u dzieci. U dzieci, w przeciwieństwie do dorosłych, wzmocnienie ściany poprzez tkanki własne organizmu zwykle jest wystarczające. W przypadku małoletniej powódki decyzja o przeprowadzeniu klasycznej operacji przepukliny mogła wynikać z oceny stanu zdrowia dziecka, charakterystyki przepukliny (nawrót) oraz doświadczeń chirurgicznych zespołu medycznego. Zastosowanie siatki byłoby bardziej wyjątkiem niż regułą w tak młodym wieku.
- Na podstawie przedstawionej biegłemu dokumentacji, można stwierdzić, że małoletnia powódka kwalifikowała się do operacji przepukliny pachwinowej w dniu 11 października 2019 r. Decyzja o operacji była uzasadniona obecnością przepukliny, wiekiem dziecka oraz brakiem przeciwwskazań do przeprowadzenia zabiegu. Operacji a była wskazana, aby zapobiec dalszym komplikacjom, które mogą wynikać z nieleczonej przepukliny.
- dolegliwości bólowe trudności z poruszaniem się, drętwienie lewej kończyny dolnej, ograniczenie ruchomości małoletniej, rozpoczęły się wg rodziców po zabiegu operacyjnym z dnia 11 października 2019. Rodzice zgłosili też dolegliwości podczas wizyty kontrolnej w poradni chirurgii dziecięcej. Dolegliwości związane z tym utrzymywały się do czasu zakończenia fizjoterapii po zabiegu rekonstrukcji nerwu udowego.
- Obecnie małoletnia nie zgłasza tego dolegliwości takich jak trudności z poruszaniem się, drętwienie lewej kończyny dolnej, ograniczenie ruchomości małoletniej. Porusza się samodzielnie, wzorzec chodu jest prawidłowy, nie utyka. Wcześniej rodzice zgłaszali zaburzenia czucia w obrębie uda lewego u małoletniej oraz kłopoty z chodzeniem, potykanie się, upadki.
- Obecnie powódka pozostaje pod kontrolą poradni chirurgii dziecięcej oraz pod opieką poradni rehabilitacyjnej. Główny okres leczenia specjalistycznego oraz rehabilitacji został zakończony. Pozostały rutynowe okresowe kontrole oraz w razie potrzeby rehabilitacja.
- Doznany uraz wiązał się ze zmniejszona sprawnością powódki w okresie pooperacyjnym. Nerw udowy unerwia przednią część uda tj. mięsień czworogłowy uda, zanik tego mięśnia powodował przejściowe (do momentu rekonstrukcji i powrotu funkcji nerwu) zaburzenia w funkcji tego mięśnia. Małoletnia miała przejściowe kłopoty z poruszaniem się.
- Obecnie poza nieznaczną różnica w obwodzie uda obu kończyn dolnych powódka nie zgłasza dolegliwości, w badaniu nie stwierdzono też innych odchyleń. Jest wysoce prawdopodobnym, że powódka będzie korzystała jeszcze z rehabilitacji. Powrót unerwienia w mięśniu spowoduje jego stopniową regenerację i obwody kończyn będą się różniły minimalnie.
- Zaistniała sytuacja jest niezmiernie rzadkim powikłaniem standardowego zabiegu, które wystąpiło mimo zastosowania prawidłowej i starannej techniki operacyjnej. Jest to również powikłanie, którego standardowo nie dało się przewidzieć, a co za tym idzie nie jest ono ujmowane w informacji podawanej rodzicom na temat powikłań okołooperacyjnych. Obecnie regeneracja nerwu przebiegła prawidłowo i powróciła funkcja fizjologiczna nerwu udowego (prawidłowe wyniki badania przewodnictwa).
(dowód: opinia biegłego k. 418-421v., opinie uzupełniające k. 445-445v., k. 456-461v.)
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Wyżej przedstawione fakty w zasadzie były bezsporne. Istota sporu pomiędzy stronami w sprawie niniejszej sprowadzała się do oceny prawidłowości przeprowadzenia zabiegu usunięcia przepukliny w dniu 20.05.2019 r., czy następne zabiegi usunięcia przepukliny małoletniej powódki zostały przeprowadzone z uwzględnieniem jej stanu zdrowia oraz prawidłowości zdiagnozowania istniejącej u małoletniej nawrotowej przepukliny lewostronnej lewej.
Ustalić także należało, czy istnieje związek przyczynowo skutkowy pomiędzy diagnostyką a pogorszeniem stanu zdrowia małoletniej powódki.
Z uwagi na to, że sporna kwestia wymagała zasięgnięcia wiadomości specjalnych, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu chirurgii dziecięcej A. H.. W ocenie Sądu, opinia sporządzona przez biegłą jest rzetelna, jasna oraz nie zawiera sprzeczności, zaś korespondujące ze sobą i tworzące logiczną całość wnioski opinii stanowią miarodajne źródło ustaleń co do prawidłowości przebiegu wizyt w placówce medycznej diagnostyki oraz postępowania wdrożonego wobec małoletniej powódki. Co prawda opinia ta była kwestionowana przez stronę powodową, jednakże w ocenie Sądu w opiniach uzupełniających biegły dostatecznie wyjaśnił zakwestionowane przez stronę powodową wnioski biegłego. Dlatego też pominięto wniosek dowodowy strony powodowej o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu chirurgii dziecięcej, jako nieprzydatny a nadto zmierzający do przedłużenia postępowania.
Ponadto Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o dowody z dokumentów, w tym dokumentację medyczną. Ich prawdziwość i wiarygodność nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu okoliczności, które by je dyskwalifikowały i uniemożliwiały ustalenie na ich podstawie stanu faktycznego. Sąd przy ustalaniu stanu faktycznego uwzględnił również dowody osobowe, tj. zeznania świadków J. D. (k. 400-400v.), A. D. (k. 400v.401v.), B. K. (k. 401v.-402), T. J. (k. 402-402v.), J. M. (k. 402-403), M. S. (k. 403-404) oraz zeznania strony powodowej, tj. przedstawicielki ustawowej małoletniej powódki – P. T. (k. 404-405).
Na wstępie i dla porządku poczynionych rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 224 § 1 k.p.c. przewodniczący zamyka rozprawę po przeprowadzeniu dowodów i udzieleniu głosu stronom. Natomiast zgodnie z § 3 wskazanego przepisu jeżeli przyczyni się to do sprawniejszego rozpoznania sprawy, a wyznaczanie kolejnych posiedzeń jest zbędne, sąd może zamknąć rozprawę na posiedzeniu niejawnym. Strony należy uprzedzić o możliwości zamknięcia rozprawy i umożliwić im zabranie głosu w piśmie procesowym, w terminie nie krótszym niż 7 dni. Sąd zamyka rozprawę w terminie miesiąca od dnia, w którym upłynął termin do zabrania głosu przez strony. Postanowienie może być wydane jedynie przez sędziów, przed którymi odbyło się ostatnie posiedzenie jawne poprzedzające bezpośrednio zamknięcie rozprawy. Uregulowanie art. 224 § 3 k.p.c. dotyczy sytuacji, w której rozprawa została wyznaczona, ale po jej odroczeniu w celu zamknięcia rozprawy nie wyznacza się kolejnego posiedzenia z udziałem stron, lecz zamyka się rozprawę na posiedzeniu niejawnym.
Sąd postanowił zamknąć rozprawę – o czym postanowiono w pkt I wyroku.
W świetle wskazanej w pozwie podstawy faktycznej powództwa, jego podstawy prawnej należało upatrywać w odpowiedzialności deliktowej, gdyż powód dochodził zadośćuczynienia za zaniechania przejawiające się błędem w sztuce lekarskiej oraz nieprawidłowości w procesie diagnozowania powoda wskutek którego narażono go na pogorszenie stanu zdrowia.
Odpowiedzialność zakładu opieki zdrowotnej w reżimie deliktowym, opiera się na przepisach art. 415 k.c. w związku z art. 430 k.c., które znajdą zastosowanie również w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 430 k.c., kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej czynności.
Powołany wyżej przepis statuuje odpowiedzialność z tytułu czynu niedozwolonego za szkody wyrządzone osobie trzeciej przez podwładnego z jego winy. Przyjęcie odpowiedzialności podmiotu leczniczego na podstawie powyższego przepisu wymaga uprzedniego stwierdzenia, iż jego pracownik wyrządził szkodę w sposób zawiniony i odpowiada z tego tytułu na zasadach ogólnych (wyrok Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2011 r. IV CSK 308/10, OSNC z 2011 r. nr 10, poz. 116).
Podwładnym w rozumieniu art. 430 k.c. jest członek personelu medycznego jednostki, w tym także lekarz, który mimo dalece posuniętej samodzielności w zakresie wyboru sposobów leczenia pacjenta jest podmiotem podlegającym kierownictwu organizacyjnemu zakładu opieki zdrowotnej, a także ma obowiązek stosowania się do jego wskazówek w zakresie organizacji pracy. Wina podwładnego jest natomiast przesłanką odpowiedzialności pozwanego na podstawie art. 430 k.c. przy czym ustawa nie uzależnia tej odpowiedzialności od konkretnego stopnia winy lub jej przypisania poszczególnym członkom personelu pozwanego (wina bezimienna). Wystarczy wykazanie, choćby na podstawie domniemania faktycznego, że miało miejsce zawinione naruszenie zasad i standardów postępowania z pacjentem przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, aby uznać, że podmiot leczniczy ponosi odpowiedzialność za szkody doznane przez pacjenta (m. in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 18 marca 2013 r. I A Ca 852/12, LEX nr 1313338).
Spowodowanie szkody na osobie w warunkach błędu w sztuce medycznej jest więc specyficzną postacią deliktu prawa cywilnego, którego zaistnienie wymaga spełnienia przesłanek odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego (art. 415 k.c.), to jest szkody, winy i adekwatnego związku przyczynowego.
Lekarzowi można przypisać winę w przypadku wystąpienia jednocześnie obiektywnej i subiektywnej niewłaściwości postępowania. Element obiektywny łączy się z naruszeniem zasad wynikających z wiedzy medycznej i doświadczenia, a w jego ramach mieści się tzw. błąd lekarski, przez który rozumie się naruszenie obowiązujących lekarza reguł postępowania, oceniane w kontekście nauki i praktyki medycznej. Element subiektywny odnosi się natomiast do zachowania przez lekarza staranności, ocenianej pod kątem odpowiedniego standardu postępowania przy przyjęciu kryterium wysokiego poziomu staranności każdego lekarza jako jego staranności zawodowej. (wyroki SN: z dnia 10 lutego 2010 r. V CSK 287/09, niepubl. oraz z dnia 18 stycznia 2013 r. IV CSK 431/12 niepubl.).
W niniejszej sprawie ocenie pod kątem omówionych wyżej przesłanek podlegało postępowanie personelu medycznego Wojewódzkiego (...) im. prof. dr S. P. w O. wobec powódki w okresie od 19.05.2019 r. do 5.07.2022 r., w szczególności w zakresie prawidłowości przeprowadzenia zabiegu usunięcia przepukliny w dniu 20.05.2019 r., prawidłowości zabiegu usunięcia przepukliny małoletniej powódki oraz prawidłowości zdiagnozowania istniejącej u małoletniej nawrotowej przepukliny lewostronnej lewej. Podlegającą rozważeniu była przy tym również kwestia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy działaniami podjętymi przez lekarzy placówki (...) w O. a powstałymi wskutek tego komplikacjami i pogorszeniem stanu zdrowia małoletniej powódki. Ponadto ocenić należało, czy możliwym było uniknięcie komplikacji pooperacyjnych.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że przeprowadzenie zabiegu usunięcia przepukliny w dniu 20.05.2019 r. zostało przeprowadzone z uwzględnieniem stanu zdrowia małoletniej oraz prawidłowego zdiagnozowania istniejącej u małoletniej przepukliny lewostronnej lewej. Następne zabiegi usunięcia przepukliny u małoletniej zostały przeprowadzone z uwzględnieniem stanu zdrowia małoletniej oraz prawidłowego zdiagnozowania istniejącej u małoletniej nawrotowej przepukliny lewostronnej lewej. Jak wskazał biegły w swojej opinii, w bezpośrednim czasie po zabiegu (kontrola po tygodniu) zgłaszany przez pacjentkę ból nogi czy niechęć do chodzenia nie budzi zwykle niepokoju chirurga. Dzieci bardzo odmiennie reagują na zabiegi operacyjne i wielokrotnie spotykamy się z sytuacją, że dziecko kolejnego dnia po zabiegu chodzi swobodnie, a innym razem jeszcze po tygodniu oszczędza nogę i niechętnie chodzi. Dopiero utrzymywanie się dolegliwości bólowych, trudności z poruszaniem się, drętwienie lewej kończyny dolnej, ograniczenie ruchomości małoletniej (trudności z utrzymaniem równowagi, niechęć do przenoszenia ciężaru ciała na lewą nogę), utrzymujące się przez dłuższy czas powinny zwrócić uwagę chirurga. W opiniowanym przypadku chirurg wyraził swoje zaniepokojenie i skierował dziecko na badanie USG w ramach (...). W opinii biegłego, dochowano należytą staranność w postępowaniu z pacjentem.
Biegły wskazał że „na podstawie zgłaszanych dolegliwości oraz analizy zapisów w dokumentacji medycznej można przypuszczać, że uszkodzenie nerwu udowego lewego u małoletniej powódki mogło być następstwem reoperacji przepukliny pachwinowej. Uszkodzenie nerwu mogło być wynikiem mechanicznego uszkodzenia nerwu podczas manipulacji w obrębie pola operacyjnego, co mogło być związane z trudnymi warunkami anatomicznymi lub techniką operacyjną. Możliwe jest również, że nerw był uciskany lub rozciągnięty podczas operacji, co mogło doprowadzić do jego następczego uszkodzenia”. Jednakże w ocenie biegłego „zaistniała sytuacja jest niezmiernie rzadkim powikłaniem standardowego zabiegu, które wystąpiło mimo zastosowania prawidłowej i starannej techniki operacyjnej. Jest to również powikłanie, którego standardowo nie dało się przewidzieć, a co za tym idzie nie jest ono ujmowane w informacji podawanej rodzicom na temat powikłań okołooperacyjnych. Obecnie regeneracja nerwu przebiegła prawidłowo i powróciła funkcja fizjologiczna nerwu udowego (prawidłowe wyniki badania przewodnictwa)”.
Po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego a w szczególności po ocenie sporządzonej i niekwestionowanej przez strony opinii biegłej, Sąd doszedł ostatecznie do wniosku, iż personelowi lekarskiemu nie można było przypisać odpowiedzialność na ogólnych zasadach, co statuowało brakiem odpowiedzialności szpitala z art. 430 k.c., a co za tym idzie – pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. z art. 822 k.c.
W sprawie niniejszej w zasadzie nie mamy do czynienia z sytuacją trudną dowodowo, wymagającą sięgnięcia po skomplikowane wnioskowania takie jak chociażby domniemania faktyczne. Niniejszy proces dotyczy konkretnych, w pełni udokumentowanych wydarzeń, które nadają się do jednoznacznej oceny dowodowej przy użyciu wiedzy specjalnej (opinii biegłego lekarza) – co z resztą w przedmiotowej sprawie nastąpiło, a wnioski płynące z opinii są jasne i zostały przedstawione powyżej.
Z przytoczonych powyżej względów oraz na podstawie powołanych przepisów Sąd oddalił powództwo w całości, o czym orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku.
Dowody zostały przeprowadzone w tej sprawie w kierunku wszystkich przesłanek odpowiedzialności pozwanego wobec małoletniej powódki dotyczących zadośćuczynienia. Oddalenie powództwa spowodowane było niespełnieniem zasadniczych przesłanek odpowiedzialności szpitala - deliktu i winy. Te względy przesądziły również o nieuwzględnieniu żądania zapłaty na rzecz powódki dochodzonej kwoty zadośćuczynienia i odszkodowania jako niewykazanej co do zasady – co spowodowało brak odnoszenia się do jej kwestionowanej przez pozwanego wysokości. Skoro zatem nie sposób przypisać deliktu i winy szpitalowi nie sposób także przypisać odpowiedzialności ubezpieczycielowi – pozwanemu, u którego (...) w O. miał wykupioną polisę. Dlatego też powództwo należało oddalić w całości.
Sąd natomiast uznał, iż w niniejszej sprawie należy nie obciążać małoletniej powódki kosztami procesu. Bezsporne jest bowiem poczucie krzywdy po stronie powódki. Ponadto powódka jest osobą małoletnią. Nie budzą wątpliwości sądu również pobudki i działanie w dobrej wierze kierujące przedstawicielem ustawowymi małoletniej powódki przy składaniu niniejszego pozwu. Strona powodowa z całą pewnością mogła pozostawać – zwłaszcza wobec otrzymywanych od personelu medycznego informacji – w uzasadnionym, choć błędnym przekonaniu co do zasadności swojego roszczenia.
W myśl art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W ocenie Sądu zaszły w sprawie niniejszej szczególnie okoliczności wskazane we wzmiankowanym przepisie, zatem mając je na względzie Sąd orzekł jak punkcie III wyroku.
Sędzia Ewa Tokarzewska