Wyrok z 27 marca 2024, sygn. I Cgg 38/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 marca 2024 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Katarzyna Sznajder
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy Julia Piątek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2024 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa M. S.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w P.

o naprawienie szkody

1.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.901.844,91 (jeden milion dziewięćset jeden tysięcy osiemset czterdzieści cztery 91/100) złote z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10 lutego 2024 roku;

2.  oddala powództwo w zakresie żądania odsetek za wcześniejszy okres;

3.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 10.800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty uprawomocnienia się wyroku tytułem zwrotu kosztów procesu;

4.  nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 108.001,64 (sto osiem tysięcy jeden 64/100) złotych tytułem kosztów sądowych.

SSO Katarzyna Sznajder

Sygn. akt I Cgg38/21

UZASADNIENIE

Powód M. S. wniósł o zasądzenie na jej rzecz od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. kwoty 350.226,52 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 3 grudnia 2019 oraz kosztami procesu według norm przepisanych. Uzasadniając żądanie powód wyjaśnił, że wskutek działalności prowadzonej przez zakład górniczy należący do pozwanej Spółki uszkodzeniu uległ składnik budowlany nieruchomości stanowiącej jego własność – cztery budynki hali magazynowej (...) . Oświadczył, że w postępowaniu ugodowym pozwana uznała swoją odpowiedzialność i zaproponowała zapłatę odszkodowania w oparciu o kosztorys, w którym – w ocenie powoda – zaniżyła wartość remontu i nie wypłaciła nawet niespornej części odszkodowania.

W reakcji na opinię biegłej powód, w piśmie z dnia 25 stycznia 2024 r. (k.321), rozszerzył powództwo do kwoty 1901.844,91 zł z odsetkami od dnia 3 grudnia 2019 r., wyjaśniając, że należne mu odszkodowanie winno odpowiadać wartości technicznej budynków hali netto według stanu zużycia z 2018 r.

Pozwana uznała żądanie co do zasady, zarzuciła powodowi zawyżenie kosztów naprawy hali magazynowej i ujęcie w nich także prac modernizacyjnych, niezwiązanych ze skutkami działalności górniczej. Nadto zakwestionowała datę żądanych należności odsetkowych.

W odpowiedzi na pismo rozszerzają powództwo pozwana podtrzymała żądanie oddalenia powództwa z powołaniem na dotychczasową argumentację, nadto zarzucając brak podstaw do żądania odsetek od kwoty rozszerzonego powództwa za okres poprzedzający doręczenie jej pisma z tym żądaniem.

Stan faktyczny:

M. S. jest właścicielem nieruchomości położonej w B. przy ul. (...), dla której SR w Bytomiu prowadzi księgę wieczystą nr (...). W skład tej nieruchomości wchodzą min działki nr (...) zabudowane budynkami hal magazynowych oznaczonych jako (...) , budynkiem biurowo- socjalnym oznaczonym jako (...) oraz budynkiem portierni i pomieszczeń biurowo- magazynowych oznaczone jako (...). której powierzchnie powód wynajmuje podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą. ( okoliczności niesporne)

Nieruchomość ta podlegała negatywnym wpływom eksploatacji górniczej prowadzonej przez KWK (...), która do 2016 r. wchodzi w skład (...) Spółki Akcyjnej w P.. W rejonie opisanych w pozwie budynków występują deformacje nieciągłe związane z zjawiskiem sufozji , któremu dodatkowo sprzyjają dokonana eksploatacja i wstrząsy górotwór. Wytworzony uskok przebiega bezpośrednio przez te budynki tak jakby wchodził pod te hale powodując znaczne uszkodzenia budynków.( opinia biegłego P. S. k- 186, k- 331)

W budynku oznaczonym jako (...), pomimo wykonanego generalnego remontu jaki miła miejsce w 2001 roku doszło ponownie do spękania posadzki betonowej , spękania tynków wewnętrznych , rozszczelnienie połaci dachowej i nierównomiernego osiadania fundamentów budynku z miejscowymi zapadliskami liniowymi terenu w bezpośrednim sąsiedztwie budynku. Budynek ten był wzniesiony w 1943 roku bez jakichkolwiek zabezpieczeń przeciwko szkodom górniczym, takich zabezpieczeń nie wykonano w czasie generalnego remontu w 2001 roku co spowodowało ponowne dalsze tak znaczne uszkodzenia budynku. Z uwagi na występujące deformacje nieciągłe i zjawisko sufozji oraz występujące wstrząsy górotworu aby wykonanie naprawy maiło spowodowywać przywrócenie do stanu poprzedniego koniecznym jest wykonanie zabezpieczeń. Łączny koszt naprawy budynku przewyższa wartość techniczną budynku co czyni ten remont nie opłacalnym. Wartość techniczna budynku z uwęgleniem stopnia zużycia technicznego dotyczącego całości nakładów na dzień powstania szkody( stan faktyczny z chwili powstania szkody) to jest 2018 rok a aktualnych wskaźników cenotwórczych wynosi 572.928,69 zł netto.

Identyczna sytuacja występuje w budynku (...) gdzie również przeprowadzony był generalny remont w 2001 roku bez wykonania koniecznych zabezpieczeń i obecnie doszło ponownie do spękania posadzki betonowej , spękania tynków wewnętrznych , rozszczelnienie połaci dachowej i nierównomiernego osiadania fundamentów budynku z miejscowymi zapadliskami liniowymi terenu w bezpośrednim sąsiedztwie budynku. Naprawa budynku hali z wykonaniem koniecznych zabezpieczeń przed przyszłymi wpływami prowadzonej działalności górniczej jest ekonomicznie nieopłacalna –przewyższa aktualną wartość hali. Wartość techniczna budynku z uwęgleniem stopnia zużycia technicznego dotyczącego całości nakładów na dzień powstania szkody( stan faktyczny z chwili powstania szkody) to jest 2018 rok a aktualnych wskaźników cenotwórczych wynosi 731171,02 zł netto.

Identyczna sytuacja występuje w budynku (...) gdzie również przeprowadzony był generalny remont w 2001 roku bez wykonania koniecznych zabezpieczeń i obecnie doszło ponownie do spękania posadzki betonowej , spękania tynków wewnętrznych , rozszczelnienie połaci dachowej i nierównomiernego osiadania fundamentów budynku z miejscowymi zapadliskami liniowymi terenu w bezpośrednim sąsiedztwie budynku. Naprawa budynku z wykonaniem koniecznych zabezpieczeń przed przyszłymi wpływami prowadzonej działalności górniczej jest ekonomicznie nieopłacalna –przewyższa aktualną wartość budynku. Wartość techniczna budynku z uwęgleniem stopnia zużycia technicznego dotyczącego całości nakładów na dzień powstania szkody( stan faktyczny z chwili powstania szkody) to jest 2018 rok a aktualnych wskaźników cenotwórczych wynosi 288.347,18 zł netto.

Identyczna sytuacja występuje w budynku (...) gdzie również przeprowadzony był generalny remont w 2001 roku bez wykonania koniecznych zabezpieczeń i obecnie doszło ponownie do spękania posadzki betonowej , spękania tynków wewnętrznych , rozszczelnienie połaci dachowej i nierównomiernego osiadania fundamentów budynku z miejscowymi zapadliskami liniowymi terenu w bezpośrednim sąsiedztwie budynku. Naprawa budynku z wykonaniem koniecznych zabezpieczeń przed przyszłymi wpływami prowadzonej działalności górniczej jest ekonomicznie nieopłacalna –przewyższa aktualną wartość budynku. Wartość techniczna budynku z uwęgleniem stopnia zużycia technicznego dotyczącego całości nakładów na dzień powstania szkody( stan faktyczny z chwili powstania szkody) to jest 2018 rok a aktualnych wskaźników cenotwórczych wynosi 192.851,95 zł netto.

Łączna wysokość odszkodowania za wszystkie cztery budynki wynosi kwotę 1.901.844,91 zł. netto. ( opinie biegłej R. Ż. k- 127-205, k- 232- 247, k- 278-289, k- 332).

Ustaleń w zakresie stanu faktycznego przyjętego za podstawę przeprowadzonych rozważań sąd dokonał kierując się dyrektywami wynikającymi z art. 233 § 1 k.p.c. Wykorzystane przez sąd dokumenty nie były na żadnym etapie przedmiotem kwestionowania i mogły stanowić podstawę do dokonywania ustaleń w oparciu o ich treść. Dla oceny charakteru i zakresu uszkodzeń budynków na nieruchomości powoda kluczowe znaczenie miała opinia biegłej R. Ż., posiadającej specjalizację w zakresie budownictwa na terenach górniczych, w tym budownictwa przemysłowego oraz specjalisty w zakresie konstrukcji budowlanych. Jej opinia została, uzupełniona pisemnymi, a także ustnymi wyjaśnieniami, wobec zawartych w niej jasnych i logicznych, a przede wszystkim stanowczych wniosków, wyprowadzonych z analizy całokształtu okoliczności sprawy zasługiwała na pełną aprobatę. W opinii tej nie sposób doszukać się jakichkolwiek nieścisłości, jest ona wynikiem wnikliwego przeanalizowania danych i pomiarów zebranych w czasie osobistych oględzin nieruchomości oraz niepodważalnego doświadczenia zawodowego biegłej, która od wielu lat specjalizuje się w swojej dziedzinie. Zauważyć należy, że biegła dokonała pełnej inwentaryzacji uszkodzeń, oraz kalkulacji opłacalności koniecznej naprawy. Precyzyjnie wyjaśniła, dlaczego naprawa budynku jest ekonomicznie nieopłacalna oraz jaką wartość techniczną przedstawia uszkodzony budynek, z dokładnym wyjaśnieniem metodologii jego wyceny. Dokonując ustaleń dotyczących wpływów działalności górniczej biegła zasadnie wykorzystała niekwestionowaną opinię biegłego z zakresu geologii i górnictwa P. S. sporządzoną na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy I Cgg 36/21 i dotyczącą tego właśnie rejonu nieruchomości, a która sąd dopuścił również jako dowód w sprawie a także przeprowadził dowód z ustnej opnie biegłego. W swoich wyjaśnieniach, zwłaszcza zaprezentowanych na rozprawie, biegła udzieliła wyczerpującej i jednoznacznej odpowiedzi na wszystkie zgłaszane przez pozwaną Spółkę zarzuty. Wyjaśnienia udzielone przez biegłą skutkowały gołosłownym oświadczeniem pozwanej o podtrzymywaniu dotychczasowych zastrzeżeń. Natomiast dla sądu rzetelne i kompletne wyjaśnienia biegłej stanowiły asumpt do wykorzystania tej opinii w ramach czynionych ustaleń i podejmowanych rozstrzygnięć. W judykaturze wielokrotnie podkreślano, że sąd nie ma obowiązku zmuszania biegłego do udzielania kolejnych wyjaśnień w ramach ponawianych zarzutów przez niezadowolone strony, a tym bardzie przeprowadzania dowodu z opinii kolejnego biegłego z tej przyczyny, że dotychczasowa opinia była dla strony niekorzystna oraz gdy strona nie zgadza się z wnioskami opinii już wydanej w sprawie i nie uznaje argumentacji biegłego co do podnoszonych przez nią zarzutów /vide np. wyrok Sądu Najwyższego z dn. 21 maja 2014 r. sygn. II CSK 441/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dn. 8 maja 2014 r. sygn. I ACa 1178/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dn. 23 kwietnia 2014 r. sygn. I ACa 71/14/. Opinia biegłej R. Ż., jak również opinia P. S., uzupełniona wyczerpującymi wyjaśnieniami, nie zawiera żadnych istotnych luk, odpowiada w koniecznym zakresie na postawione pytania tezy dowodowej, jest jasna, zrozumiała i należycie uzasadniona. Nie było zatem podstaw do dyskwalifikacji opinii i dlatego wniosek pozwanej o przeprowadzenie dowodu z udziałem innego biegłego sąd pominął na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 5 k.p.c., jako zmierzający do zbędnego przedłużenia postępowania. Zeznania powoda w pełni korelowały z treścią przedstawionych dokumentów i w zakresie chwili ujawnienia szkody były zgodne z ustaleniami wynikającymi z opinii biegłej.

Sąd zważył:

w niniejszej sprawie poza sporem powinna być sama zasada odpowiedzialności pozwanej Spółki. Działalność generującą szkody na nieruchomości stanowiącej własność powoda prowadził bowiem należący do niej zakład górniczy. Podstawę odpowiedzialności pozwanej stanowi zatem art. 146 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. prawo geologiczne i górnicze /t.jedn. Dz.U. 2023 poz. 633/. Samo to, w świetle art. 144 ust. 1 powołanej ustawy (dalej – upgg) w zw. z art. 361 k.c. uprawniało powoda do żądania naprawienia wyrządzonej szkody.

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie co do samej zasady. Natomiast sposób naprawienia szkody poprzez wypłatę wartości technicznej budynków, jako najbardziej racjonalny wynika z opinii biegłej R. Ż.. Naprawienie szkody jakie występują w na nieruchomości powoda powinno zmierzać do przywrócenia budynków do stanu poprzedniego w taki sposób aby możliwe było dalsze bezawaryjne korzystanie z nich. Słusznie biegła uznała ,że naprawa jedynie powierzchowna występujących uszkodzeń tak naprawdę nie będzie miała sensu albowiem z uwagi na występujące zmiany górotworu bez wykonania odpowiednich zabezpieczeń, uszkodzenia takiego samego rodzaju zaczną ponownie występować , co w przypadku niektórych z budynków zagrażałoby już ich wytrzymałości konstrukcyjnej. Mając jednak na uwadze wartość tych budynków, remont w proponowany sposób jest nieopłacalny albowiem znacznie przewyższa wartość budynków dlatego zasadnym jest naprawienie szkody poprzez wypłatę jednorazowego odszkodowania w łącznej wysokości 1.901.844,91 zł. netto o czym orzekł sąd w pkt 1 wyroku. O należnych powodowi ustawowych odsetkach za opóźnienie sąd rozstrzygnął stosownie do na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c., przyjmując że należą się one od daty doręczenia odpisu pisma modyfikującego żądanie stronie pozwanej. Podkreślić należy ,że wartość przyznanego stronie odszkodowania wyliczona jest przy przyjęciu założeń z art. 363§2 k.c. czyli odszkodowanie poznane jest z cen z daty orzekania. Nie można zatem uznać, że pozwana pozostawała w opóźnieniu do zapłaty kwot ustalonych na dzień orzekania. Sąd oddalił zadanie zasądzenia odsetek za wcześniejszy okres.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania pomiędzy stronami znajduje uzasadnienie w treści art. 100 k. p. c. przyjmując, że powód przegrał proces jedynie w nieznacznym zakresie co do odsetek dlatego zasadnym jest zasądzenie na jego rzecz całość kosztów procesu.

O należnych Skarbowi Państwa kosztach w łącznym wymiarze 108.001,64 zł, wynikających z obowiązku pokrycia należnej opłaty sądowej, od uiszczenia której powód był zwolniony, oraz kosztów opinii biegłych sąd rozstrzygnął na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1125) i nakazał ich pobranie od pozwanej Spółki.

SSO Katarzyna Sznajder

.