Wyrok z 28 sierpnia 2025, sygn. I C 240/25
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Sygn. akt: I C 240/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 sierpnia 2025 r.
Sąd Okręgowy w O. I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Wojciech Wacław
Protokolant: sekretarz sądowy Natalia Kostrzewa
po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. w O.
na rozprawie
sprawy z powództwa Z. Z.
przeciwko Szpitalowi(...) (...)- (...) (...) O.
o zapłatę
I. zasądza od pozwanego na rzecz powoda Z. Z. kwotę 160.000 zł (sto sześćdziesiąt tysięcy złotych 00/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:
- od kwoty 100.000 zł od dnia 24.06.2022 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 60.000 zł od dnia 24.01.2023 r. do dnia zapłaty;
II. w pozostałym zakresie co do odsetek powództwo oddala;
III. zasądza od pozwanego na rzecz powoda tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 1.000 zł (tysiąc złotych 00/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;
IV. nakazuje Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w (...) wypłacenie powodowi kwoty 4.500 zł (cztery tysiące pięćset złotych 00/100) tytułem zwrotu nadpłaconej części opłaty sądowej;
V. nakazuje ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w (...) kwotę 7.000 zł (siedem tysięcy złotych 00/100) tytułem brakującej opłaty od pozwu, tj. w części w której powód uzyskał zwolnienie od obowiązku jej uiszczenia.
Sygn. akt I C 240/25
UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym w dniu 28.01.2022 r. przeciwko (...) z (...)- (...) (...) w O. powód Z. Z. wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę moralną za śmierć bliskiej osoby (matki) wraz z odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.
Nadto, powód wniósł o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu Powód wskazał, że jego matka, R. Z., była 78-letnią kobietą, która w dniu 29 stycznia 2019 r. została przyjęta do pozwanego szpitala. W trakcie hospitalizacji, na skutek zaniedbań personelu medycznego, doszło do zakażenia pacjentki szczepami bakterii Klebsiella pneumoniae typu New Delhi, Klebsiella pneumoniae ESBL (+) oraz Enterococcus Faecalis HLAR GE - drobnoustrojami jednoznacznie identyfikowanymi jako szczepy szpitalne. Dodatkowo, w dniu 7 marca 2019 r. miało miejsce zdarzenie niepożądane polegające na pozostawieniu otwartego wkłucia centralnego z kranikiem trójdrożnym, co stanowiło bezpośrednie wrota zakażenia. W wyniku tego incydentu matka powoda znalazła się w kałuży krwi, a zastosowane leczenie okazało się niewłaściwe, prowadząc do rozwoju sepsy. Zdaniem powoda, niewystarczająca higiena rąk personelu oraz nieprzestrzeganie zasad aseptyki doprowadziły do kolonizacji, a następnie zakażenia organizmu jego matki wielolekoopornym patogenem - Klebsiella pneumoniae typu NDP, potocznie określaną jako szczep New Delhi. Powód podkreślił, że zakażenie to było wynikiem braku wdrożenia procedur zgodnych z rekomendacjami Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków, KORLD oraz Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W ocenie powoda, brak należytej staranności w zakresie diagnostyki i leczenia, a także wskazane zaniedbania, naraziły jego matkę na poważny uszczerbek na zdrowiu, który ostatecznie doprowadził do jej śmierci w dniu 2 maja 2019 r. Ponadto, w dniu 30 kwietnia 2019 r. wykonano u pacjentki zabieg założenia gastrostomii odżywczej bez uprzedniego uzyskania zgody sądu, co stanowiło naruszenie obowiązujących przepisów prawa. Matka powoda była wielokrotnie narażana na nieuzasadniony ból i cierpienie. (pozew k. 4-19; pismo prostujące k. 116-117)
Pozwany (...) (...)- (...) (...) O. (dalej: Szpital ) wniósł o:
- oddalenie powództwa w całości,
- zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,
- zawieszenie postępowania cywilnego z urzędu do czasu zakończenia postępowania karnego w sprawie sygn. akt(...) (...).2021 toczącego się pod nadzorem Prokuratora Rejonowego O.-Północ, do którego to postępowania zostały złożone oryginały obszernej dokumentacji medycznej matki powoda i w którym to postępowaniu został dopuszczony dowód z opinii biegłych sądowych na okoliczności wskazywane przez powódkę w pkt 3 pozwu, względnie o dopuszczenie dowodu z tej opinii na podstawie art. 278 1 k.p.c.,
- zawiadomienie (...) S.A. z siedzibą w W. o toczącym się postępowaniu w niniejszej sprawie oraz wezwanie przypozwanego do wzięcia udziału w sprawie.
W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany zakwestionował roszczenie zarówno co do zasady, jak i wysokości. Zaprzeczył, jakoby po jego stronie doszło do nieprawidłowości w zakresie diagnostyki i leczenia, a także do zaniechania wdrożenia procedur mających na celu ochronę pacjentów przed zakażeniami biologicznymi. Wskazał, że kontrola sanitarna przeprowadzona przez Państwową Inspekcję Sanitarną nie wykazała żadnych uchybień. Zdaniem pozwanego, zakażenia szpitalne są wynikiem wielu czynników ryzyka, w tym zależnych od stanu zdrowia pacjenta, rodzaju drobnoustroju, a także od personelu medycznego i organizacji opieki szpitalnej. Matka powoda cierpiała na liczne schorzenia somatyczne, które znacząco obniżały jej odporność. Dodatkowo, długi okres hospitalizacji zwiększał ryzyko zakażenia w przypadku osłabionego układu immunologicznego. Pozwany podkreślił, że od początku pobytu pacjentka przebywała w sali jednoosobowej, a warunki izolacji były utrzymywane zgodnie z obowiązującymi standardami. Szpital dochował wszelkich procedur mających na celu minimalizację ryzyka zakażeń. Przyznał, że wcześniej odnotowano przypadki zakażenia bakterią Klebsiella pneumoniae, jednak nie na oddziale, na którym hospitalizowana była matka powoda. Personel medyczny podejmował działania z należytą starannością, zapewniając pacjentce możliwie najlepszą opiekę. Pozwany zaznaczył, że chora była osobą niespokojną, z zaburzonym kontaktem, krzyczącą i niewspółpracującą, co wymagało wzmożonej opieki i utrudniało wykonywanie czynności pielęgnacyjnych. W odniesieniu do leczenia, pozwany nie zgodził się z twierdzeniem, że lekarz prowadzący powinien był mieć świadomość oporności wyhodowanej bakterii na stosowany antybiotyk Meronem, wskazując na brak podstaw w wynikach badań. Nie potwierdził również, że doszło do pozostawienia niezakręconego kranika trójdrożnego, ani że ewentualne rozszczelnienie było przyczyną pogorszenia stanu zdrowia pacjentki. W ocenie pozwanego, nie można zarzucić szpitalowi działania niezgodnego z prawem, zasadami etyki zawodowej ani wiedzą medyczną. Proces leczenia i diagnostyki był prowadzony zgodnie z aktualną wiedzą i zasadami sztuki lekarskiej. Z ostrożności procesowej pozwany wskazał, że żądana przez powódkę kwota jest wygórowana, ponieważ nie wykazano istnienia krzywdy ani jej rozmiaru. Zakwestionował również wskazaną przez powódkę datę początkową naliczania ustawowych odsetek za opóźnienie. (odpowiedź na pozew k. 145-149v)
Pismem wniesionym z dnia 06.09.2022 r. powód rozszerzył powództwo o dalszą kwotę 60.000 zł z tytułu dochodzonego zadośćuczynienia, tym samym wnosząc o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwotę 160.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. (pismo rozszerzające powództwo 226-262)
Z dniem 04.10.2023 r. uległa zmianie nazwa pozwanego szpitala z (...) (...)- (...) (...) O. na Szpital (...) (...)- (...) (...) O.. (odpis KRS k. 152-153v)
Zarządzeniem z dnia 29 grudnia 2022 r. wydanym w sprawie I C (...) z powództwa Z. Z. przeciwko pozwanemu(...) (...)- (...) (...) w O. o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę moralną za śmierć matki R. Z., na podstawie art. 219 k.p.c. połączono tamtą sprawę do wspólnego rozpoznania z niniejszą. Uznano że przemawiają za tym względy ekonomiko procesowej (k. 378 akt sprawy o sygn. I C (...)).
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r. odmówiono wspólnego rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na zakres decyzji o połączeniu (k.2706) i zarządzono wydzielenie wskazanych materiałów celem rozstrzygnięcia o roszczeniu Z. Z. w sprawie (...) (k. 2706v akt sprawy o sygn. I C (...)).
Sąd ustalił, co następuje:
R. Z., matka powoda, urodzona (...), została w dniu 29 stycznia 2019 roku o godzinie (...) przewieziona w trybie pilnym z miejsca zamieszkania do pozwanego szpitala przez Zespół (...). Interwencja była konieczna z powodu nagłego pogorszenia stanu zdrowia — wystąpiły objawy biegunki z domieszką krwi w stolcu (smoliste stolce) oraz zasłabnięcie podczas próby skorzystania z przenośnej toalety. Ratownik medyczny stwierdził podwyższony poziom glukozy we krwi - 354 mg%.
Po przyjęciu do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego (SOR) stan ogólny pacjentki oceniono jako stosunkowo dobry. W wywiadzie medycznym ustalono, że od tygodnia występował u niej kaszel, a od dwóch dni gorączka, nasilające się osłabienie oraz wymioty. W związku z gorączką przyjmowała antybiotyk Augmentin (625 mg dwa razy dziennie) oraz dwukrotnie lek przeciwbólowy Pyralgin.
Pacjentka cierpiała na liczne schorzenia przewlekłe, w tym cukrzycę typu II leczoną insuliną, marskość wątroby w przebiegu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C, hemochromatozę, nadciśnienie tętnicze, przewlekłą niewydolność serca, chorobę Alzheimera, wole guzowate oraz zapalenie błony śluzowej żołądka. W przeszłości przeszła udar krwotoczny mózgu (2012 r.) oraz operację ginekologiczną (2014 r.). Leczenie farmakologiczne obejmowało insulinę, Prinivil oraz Afobam stosowany w przypadku pobudzenia. Do momentu pogorszenia stanu zdrowia była osobą samodzielnie poruszającą się i jedzącą, wymagającą jednak stałej opieki, którą sprawowała jej córka - lekarka.
W trakcie badania fizykalnego w SOR lekarz stwierdził pełny kontakt logiczny, przytomność, pobudzenie oraz obecność pojedynczych trzeszczeń przypodstawnych i furczeń nad polami płucnymi. Badanie per rectum potwierdziło obecność smolistego stolca, co wskazywało na krwawienie z przewodu pokarmowego. Zlecono wykonanie badań laboratoryjnych, RTG klatki piersiowej oraz założenie sondy żołądkowej. W ramach procedur medycznych założono sondę w celu odbarczenia żołądka, cewnik moczowy typu Foley, wkłucie dożylne, wykonano EKG, pulsoksymetrię oraz gazometrię.
Wyniki badań wykazały m.in.. hipoksemię, hiperkapnię, lukę anionową wynoszącą 4,7 mmol/L (przy normie 8–14), glikemię 258 mg/dL, hemoglobinę 12,9 g/dL, hematokryt 39,8%. Obraz leukocytów był prawidłowy, stwierdzono hiponatremię oraz podwyższony poziom enzymu AST (57 j.). Parametry zapalne oraz funkcja nerek pozostawały w granicach normy. Pacjentce ambulatoryjnie podano Metronidazol.
W dniu hospitalizacji rozpoznano zapalenie płuc, przy czym parametry zapalne nie odbiegały od wartości referencyjnych, co mogło wskazywać na atypowy, wirusowy lub wczesny zachłystowy charakter infekcji.
W SOR sporządzono formularz oceny ryzyka zakażenia szpitalnego (F-KZ-2-0-6), kwalifikując pacjentkę do grupy ryzyka z wynikiem 3 punktów. W ocenie tej nie uwzględniono przewlekłego zakażenia HCV.
Od początku pobytu w szpitalu pacjentka wykazywała objawy niepokoju i pobudzenia, w związku z czym podawano jej leki uspokajające - Tranxene lub Lorafen.
( dowód: formularz oceny ryzyka wystąpienia zakażenia szpitalnego – k. 233, 2526 akt sprawy I C (...); karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 09.04.2019 r. – k. 37-55, karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 11.03.2019 r. – k. 20-36v, karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 13.05.2019 r. – k. 56-84v, sprawozdanie z badania (...) k. 239- 240 akt sprawy I C (...), wyniki badań laboratoryjnych – k. 241-245, 253, 2546 akt sprawy I C (...) , karta zgłoszenia zakażenia szpitalnego – k. 314-323 akt sprawy I C (...), karta konsultacji epidemiologicznej – k. 324-325 akt sprawy I C (...), zestawienie konsultacji psychiatrycznych – k. 466-467, 1826-1828, 2541-2542 akt sprawy I C (...), historia choroby wraz z wynikami badań – k. 543-1626, 1668-1677, 1952-1967v, 2420 - 2422, 2491-2500, 2527, 2527-2539 akt sprawy I C (...), arkusz konsultacyjny – k. 1829-1832, 2437-2438, 2543 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. F.-B. – k. 1928v-1936, zeznania świadka B. D. – k. 1936-1931, zeznania świadka P. W. – k. 1931-1932v, zeznania świadka J. L. – k. 1932v-1933v, zeznania świadka D. Z. – k. 1933-1934, zeznania świadka I. Ł. – k. 1934, zeznania świadka S. Ż. – k. 1935, zeznania świadka M. K. – k. 1935, raport z badania nr (...)/745/19 – k. 237-238, 1951 akt sprawy I C (...), dokumentacja medyczna na płycie CD – k. 2001-2005 akt sprawy I C (...), zeznania świadka R. G. – k. 2009, miesięczny raport z monitorowania wkłuć centralnych – k. 2339-2341 akt sprawy I C (...), karta monitorowania pacjenta z raną – k. 2524-2525 akt sprawy I C (...), opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C (...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy I C (...), zeznania W. Z. – k. 2707 akt sprawy I C (...))
Tego samego dnia, o godzinie (...) matka powoda została przetransportowana do oddziału chorób wewnętrznych, gdzie umieszczono ją w sali numer(...). Powodem przyjęcia było podejrzenie krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego oraz zapalenie płuc, które potwierdzono w badaniu rentgenowskim. W momencie przyjęcia do oddziału wewnętrznego potwierdzono krwawienie z przewodu pokarmowego oraz rozpoznano zachłystowe zapalenie płuc. Nie wykonano wymazów z nosa ani odbytu.
Dostęp do żył obwodowych uzyskiwano poprzez założenie wenflonów. W okresie od 4 do 11 marca 2019 roku zastosowano cewnik centralny, który został umieszczony w lewej żyle udowej. Pacjentce przetoczono dwie jednostki koncentratu krwinek czerwonych grupy “O”Rh+, co odbyło się bez komplikacji i pozwoliło na ustabilizowanie poziomu hemoglobiny.
Zamiast stosowanego wcześniej w warunkach domowych antybiotyku Augmentin, wdrożono leczenie antybiotykiem Tartriakson. Przeprowadzono również badania krwi, a analiza moczu nie wykazała żadnych nieprawidłowości.
W dalszej kolejności pacjentka została skierowana na blok operacyjny. W godzinach od (...) do (...) wykonano gastroskopię w znieczuleniu ogólnym dotchawiczym, podczas której przeprowadzono opaskowanie żylaków przełyku.
(dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 09.04.2019 r. – k. 20-38, karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 11.03.2019 r. – k. 39-55, k. 2544-2545 akt sprawy I C (...), karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 13.05.2019 r. – k. 56-84, sprawozdanie z badania (...) k. 239-240 akt sprawy I C (...), wyniki badań laboratoryjnych – k. 241-245, 253, 2546 akt sprawy I C (...) karta zgłoszenia zakażenia szpitalnego – k. 314-323 akt sprawy I C (...), karta konsultacji epidemiologicznej – k. 324-325 akt sprawy I C (...), zestawienie konsultacji psychiatrycznych – k. 466-467 akt sprawy I C (...), 1826- (...), (...)- (...) akt sprawy I C (...), historia choroby wraz z wynikami badań – k. 543-1626, 1668-1677, 1952-1967v, 2420 - 2422, 2491-2500, 2527, 2527-2539 akt sprawy I C (...), arkusz konsultacyjny – k. 1829-1832, 2437-2438, 2543 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. F.-B. – k. 1928v-1936, zeznania świadka B. D. – k. 1936-1931, zeznania świadka P. W. – k. 1931-1932v, zeznania świadka J. L. – k. 1932v-1933v, zeznania świadka D. Z. – k. 1933-1934, zeznania świadka I. Ł. – k. 1934, zeznania świadka S. Ż. – k. 1935, zeznania świadka M. K. – k. 1935, raport z badania nr (...)/745/19 – k. 237-238, 1951 akt sprawy I C (...), dokumentacja medyczna na płycie CD – k. 2001-2005 akt sprawy I C (...), zeznania świadka R. G. – k. 2009, miesięczny raport z monitorowania wkłuć centralnych – k. 2339-2341 akt sprawy I C (...), karta monitorowania pacjenta z raną – k. 2524-2525 akt sprawy I C (...), opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C (...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy I C(...), zeznania W. Z. – k. 2707 akt sprawy I C (...))
Po zakończeniu zabiegu operacyjnego pacjentka była przez dwie godziny pod stałą obserwacją, a następnie przewieziono ją do sali oznaczonej numerem (...). Noc minęła bez zakłóceń, a opiekę nad chorą sprawowała jej córka. W okresie od 29 stycznia do 4 lutego 2019 roku parametry stanu zapalnego, takie jak CRP oraz prokalcytonina (PCT), utrzymywały się w normie, mieszcząc się w zakresie wartości referencyjnych.
Pacjentka wykazywała objawy niedotlenienia, była silnie pobudzona i nie współpracowała przy wykonywaniu badań diagnostycznych, co wymagało intensyfikacji opieki pielęgniarskiej. W dniu 31 stycznia 2019 roku psychiatra podjął decyzję o wdrożeniu leczenia sedacyjnego.
Dnia 1 lutego 2019 roku wykonano ultrasonografię opłucnej, która ujawniła po prawej stronie, w okolicy przykręgosłupowej od tyłu, niewielki obszar bez zapadnięcia płuca, w którym widoczny był statyczny bronchogram – wskazujący na niedrożność oskrzeli w tym rejonie. Pacjentka odkrztuszała wydzielinę z dróg oddechowych, z której pobrano próbkę do analizy. W wyniku badania przeprowadzonego 5 marca 2019 roku stwierdzono obecność grzyba Candida albicans w ilości +++, wrażliwego na Flucytozynę oraz Voriconazol. Nie wykryto natomiast bakterii Klebsiella pneumoniae ani Enterococcus spp. Podejrzenie zachłystowego zapalenia płuc oparto na obecności grzybów w drogach oddechowych, pojedynczych furczeniach nad prawym polem płucnym, zmianach widocznych w badaniu RTG w dolnej części prawego płuca, wynikach USG oraz prawidłowych wartościach wskaźników zapalnych. Nie pobrano krwi do posiewu.
Posiewy moczu wykonane 30 stycznia oraz 1 lutego 2019 roku nie wykazały obecności drobnoustrojów - były jałowe. Z uwagi na zaburzenia odżywiania, pomimo nadwagi, zdecydowano o podaniu albumin drogą dożylną, zgodnie z wynikami badań laboratoryjnych poziomu białka we krwi. W trakcie hospitalizacji, w dniach od 1 do 4 lutego, stan ogólny pacjentki pozostawał stabilny. Zaobserwowano występowanie kilku luźnych, smolistych stolców, co wskazywało na wydalanie zalegającej krwi w jelitach, pochodzącej z wcześniejszego pęknięcia żylaka przełyku.
Badania kału przeprowadzone 1 lutego oraz 3 marca 2019 roku w kierunku zakażenia Clostridium difficile wykazały obecność antygenu GDH, jednak bez toksyn A i B, co oznaczało, że wykryty szczep nie był inwazyjny. W dniu 4 lutego 2019 roku nie stwierdzono nieprawidłowości w osłuchu płuc, a poziom prokalcytoniny w surowicy wynosił 0,198 ng/ml, co wskazywało na niski stan zapalny. Z tego względu odstąpiono od stosowania antybiotyku Tartriakson, który mógł sprzyjać rozwojowi zakażenia Clostridium difficile, i w jego miejsce wdrożono leczenie doustną Wankomycyną, przewidziane na okres 10 dni – do 14 lutego 2019 roku.
Tego samego dnia wdrożono wobec pacjentki procedurę izolacyjną zgodną z reżimem sanitarnym KZ-1-10, która obowiązywała do 11 lutego 2019 roku. Zdarzenie zostało zakwalifikowane jako zakażenie szpitalne o charakterze endogennym.
Dnia 5 lutego 2019 roku przeprowadzono konsultację psychiatryczną z uwagi na agresywne zachowanie pacjentki, która przejawiała przemoc wobec personelu medycznego. W ramach interwencji zalecono podanie domięśniowe preparatów: Tranxene w dawce 20 mg oraz Haloperidolu w ilości 1 mg. Parametry zapalne, takie jak CRP wynoszące 12,43 oraz liczba leukocytów równa 11,40, wskazywały na nasilenie stanu zapalnego. Podczas badania osłuchowego nad polami płucnymi stwierdzono pojedyncze furczenia. Analiza próbki kału nie wykazała obecności mikroorganizmów tlenowych ani pałeczek jelitowych z rodzaju Salmonella, Shigella, Campylobacter, Yersinia oraz Escherichia coli O157.
W tym samym dniu odbyła się również konsultacja chirurgiczna, zlecona w związku z występującymi u pacjentki wzdęciami brzucha. Dokumentacja medyczna wskazywała, że od trzech dni nie oddawała stolca. Chirurg nie stwierdził objawów ostrych i zalecił wykonanie lewatywy.
W okresie od 5 do 21 lutego 2019 roku poziom CRP utrzymywał się na poziomie dwukrotnie lub trzykrotnie przekraczającym wartości referencyjne, natomiast wskaźnik PCT pozostawał w normie. W dniu 21 lutego odnotowano PCT na poziomie 0,516 (przy normie do 0,5) oraz CRP wynoszące 9,42, co sugerowało obecność słabo nasilonego procesu zapalnego.
Dnia 6 lutego 2019 roku wykonano fiberosigmoidoskopię w obrębie esicy, która nie wykazała zapalenia lewej części jelita grubego. Badanie ultrasonograficzne ujawniło obecność zmian zapalnych w dolnym płacie prawego płuca, z widocznym dynamicznym bronchogramem, cechami zastoju w krążeniu płucnym, wodobrzuszem oraz marskością wątroby. Mimo tych ustaleń, ogólny stan pacjentki oceniono jako stosunkowo dobry. Ze względu na pogłębiające się objawy zapalenia płuc, lekarz prowadzący skonsultował się ze specjalistą chorób wewnętrznych. Zgodnie z zaleceniami wdrożono terapię antybiotykową Augmentinem oraz leczenie przeciwgrzybicze Flukonazolem, które trwało od 6 do 16 lutego (wcześniej, 4 lutego, przerwano podawanie Tartriaksonu). Bilans płynów był niezrównoważony – pacjentce podano 2950 ml, a wydaliła 950 ml.
Tego samego dnia odbyła się konsultacja dietetyczna. Lekarz zalecił zmianę sposobu żywienia oraz wdrożenie żywienia pozajelitowego przez żyły obwodowe. Od 6 do 19 lutego 2019 roku pacjentka otrzymywała żywienie pozajelitowe, które następnie kontynuowano w dniach od 25 lutego do 11 marca. Preparaty żywieniowe były podawane dożylnie, a ich uzupełnianie polegało na dodawaniu i wstrzykiwaniu substancji odżywczych do worków RTU przez personel pielęgniarski, który nie posiadał odpowiedniego przeszkolenia. Proces przygotowywania mieszanek żywieniowych odbywał się w gabinecie zabiegowym, na powierzchni szafek.
W dniu 7 lutego 2019 roku stan ogólny matki powoda pogorszył się i został oceniony jako średnio ciężki. Pacjentka była niekontaktowa. W badaniu osłuchowym stwierdzono liczne furczenia oraz pojedyncze świsty nad polami płucnymi. Zwiększono dawkę diuretyku -furosemidu.
Dnia 8 lutego 2019 roku stan pacjentki budził niepokój. Lekarze odnotowali u niej rozległe obrzęki tułowia, znane jako anasarka, oraz kończyn. Bilans płynowy wskazywał na wartość 2640/4200 ml. Mimo powagi sytuacji, pojawiły się pierwsze oznaki poprawy - osłuchowo dało się zauważyć świsty nad polami płucnymi oraz pojedyncze furczenia, co sugerowało częściowe ustępowanie zmian. Wskaźnik CRP wynosił wówczas 8,59.
Dwa dni później, 10 lutego 2019 roku, stan chorej uległ pogorszeniu. W trybie pilnym wykonano badania obrazowe - ultrasonografię oraz tomografię komputerową klatki piersiowej i jamy brzusznej, mające na celu wykrycie ogniska zapalnego lub ropnia w prawym płucu. Obraz kliniczny ujawnił obecność płynu w obu jamach opłucnowych oraz zmiany zapalne w postaci zagęszczeń w szczycie prawego płuca, wzdłuż szczelin międzypłatowych, a także w dolnych płatach i przy dolnym biegunie prawej wnęki płucnej. Po stronie lewej dostrzeżono owalną strukturę - najprawdopodobniej otorbiony płyn lub zmianę guzkową w szczelinie międzypłacowej.
Echokardiografia nie wykazała obecności wegetacji na zastawkach ani cech bakteryjnego zapalenia wsierdzia. Stwierdzono natomiast niedomykalność zastawki mitralnej i aortalnej. Parametry laboratoryjne wskazywały na nieznacznie podwyższone CRP (6,28), PCT na poziomie 2,98, leukocytozę 11,40 oraz albuminy w dolnej granicy normy - 3,5 g%.
Pomimo braku wyraźnej poprawy, kontynuowano leczenie antybiotykiem Augmentin aż do 18 lutego 2019 roku, choć terapia nie przynosiła oczekiwanych rezultatów. Jedenastego lutego odnotowano obrzęk oraz krwawy wylew w okolicy prawego pośladka.
W dniach 11-12 lutego 2019 roku córka pacjentki, będąca powódką w sprawie I C (...), ingerowała w proces leczenia, sprzeciwiając się podaniu insuliny oraz leków moczopędnych, mimo że poziom glukozy we krwi osiągnął wartość 300 mg%, a obrzęki narastały.
Dnia 12 lutego 2019 roku wymieniono cewnik moczowy. Wkrótce pojawiły się czarno-zielone stolce oraz brunatne wymioty, co wskazywało na krwawienie do przewodu pokarmowego. Po konsultacji zespołu terapeutycznego, w bloku operacyjnym wykonano gastroskopię w znieczuleniu ogólnym dotchawiczym. Badanie nie wykazało aktywnego krwawienia, lecz ujawniło jedną kolumnę poszerzonych naczyń żylnych oraz owrzodzenia pokryte włóknikiem z martwiczymi tkankami - pozostałości po wcześniejszym opaskowaniu żylaków. W żołądku znajdowała się niewielka ilość klarownej treści, a śluzówka dna była niezmieniona. W trzonie i antrum zaobserwowano cechy gastropatii wrotnej, typowej dla marskości wątroby.
Tego samego dnia trzykrotnie wykonano badanie morfologii krwi, które wykazało narastającą leukocytozę: 11,73; 14,62; 15,59, z przewagą neutrocytów (75%). Protokół operacyjny nie zawierał informacji o obecności wydzieliny w obrębie gardła, krtani czy tchawicy, ani o zastosowaniu odsysania. Wprowadzono tlenoterapię, którą utrzymywano aż do 2 maja 2019 roku.
W dniach 13 i 15 lutego 2019 roku odbyły się konsultacje ortopedyczne, związane z podejrzeniem złamania kości biodrowej. Badania obrazowe nie potwierdziły złamania, lecz wykazały obecność krwiaków. Dokumentacja medyczna nie zawierała jednak żadnych wpisów dotyczących urazu ani zdarzenia niepożądanego.
(dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 09.04.2019 r. – k. 20-38, karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 11.03.2019 r. – k. 39-55, 2544-2545 akt sprawy I C (...), karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 13.05.2019 r. – k. 56-84, sprawozdanie z badania WSSE- k. 239240, wyniki badań laboratoryjnych – k. 241-245, 253, 2546 akt sprawy I C (...), karta zgłoszenia zakażenia szpitalnego – k. 314-323 akt sprawy I C (...) , karta konsultacji epidemiologicznej – k. 324-325 akt sprawy I C (...), zestawienie konsultacji psychiatrycznych – k. 466-467, 1826-1828, 2541-2542 akt sprawy I C (...), historia choroby wraz z wynikami badań – k. 543-1626, 1668-1677, 1952-1967v, 2420 - 2422, 2491-2500, 2527, 2527-2539 akt sprawy I C (...), arkusz konsultacyjny – k. 1829-1832, 2437-2438, 2543 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. F.-B. – k. 1928v-1936 akt sprawy I C (...), zeznania świadka B. D. – k. 1936-1931 akt sprawy I C (...), zeznania świadka P. W. – k. 1931-1932v akt sprawy I C (...), zeznania świadka J. L. – k. 1932v-1933v akt sprawy I C (...), zeznania świadka D. Z. – k. 1933-1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. Ł. – k. 1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka S. Ż. – k. 1935 akt sprawy I C (...), zeznania świadka M. K. – k. 1935, raport z badania nr (...)/745/19 – k. 237-238, 1951 akt sprawy I C (...), dokumentacja medyczna na płycie CD – k. 2001-2005 akt sprawy I C (...), zeznania świadka R. G. – k. 2009 akt sprawy I C (...), miesięczny raport z monitorowania wkłuć centralnych – k. 2339-2341 akt sprawy I C (...), karta monitorowania pacjenta z raną – k. 2524-2525 akt sprawy I C (...), opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C(...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy I C (...), zeznania W. Z. – k. 2707 akt sprawy I C (...)
Począwszy od dnia 14 lutego 2019 roku, opiekę nad przytomną pacjentką przejął lekarz P. W., który był zatrudniony w oddziale od grudnia poprzedniego roku. Tego dnia rozważał możliwość założenia wkłucia centralnego, jednak ostatecznie procedura ta została przeprowadzona dopiero 4 marca.
W dniu 15 lutego 2019 roku odnotowano podwyższone wartości parametrów nerkowych - stężenie mocznika we krwi wynosiło 57 mg%, a kreatyniny 1,14 mg%. Wyniki te wskazywały na łagodny stopień niewydolności nerek, który w dalszym przebiegu choroby uległ nasileniu.
W okresie od 16 do 19 lutego 2019 roku pacjentce podawano dożylnie hydrokortyzon w dawce 50 mg dwa razy dziennie. W dokumentacji medycznej brak było jednak wyjaśnienia, które uzasadniałoby zastosowanie tego sterydowego hormonu (oznaczenie k-550). Po dwudniowej przerwie w terapii antybiotykiem Augmentin, lekarz P. W. zdecydował o jego ponownym wdrożeniu w dniach 18–19 lutego, nie podając przy tym w dokumentacji medycznej powodów powrotu do wcześniej stosowanego leczenia.
Również 18 lutego 2019 roku rozpoczęto terapię przeciwzakrzepową, włączając podskórne podawanie frakcjonowanej heparyny Clexane.
Dnia 19 lutego 2019 roku antybiotyk Augmentin został odstawiony przez lekarza oznaczonego w dokumentacji jako „O”, co pokrywało się z dyżurem pełnionym tego dnia przez lekarza Ł. K.. Od momentu odstawienia leku aż do 1 marca 2019 roku pacjentka nie otrzymywała żadnych antybiotyków.
(dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 09.04.2019 r. – k. 20-38, karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 11.03.2019 r. – k. 39-55, 2544-2545 akt sprawy I C (...), karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 13.05.2019 r. – k. 56-84 akt sprawy I C (...), sprawozdanie z badania (...) k. 239- 240 akt sprawy I C (...), wyniki badań laboratoryjnych – k. 241-245, 253, 2546 akt sprawy I C (...), karta zgłoszenia zakażenia szpitalnego – k. 314-323 akt sprawy I C (...), karta konsultacji epidemiologicznej – k. 324-325 akt sprawy I C (...), zestawienie konsultacji psychiatrycznych – k. 466-467, 1826-1828, 2541-2542 akt sprawy I C (...), historia choroby wraz z wynikami badań – k. 543-1626, 1668-1677, 1952-1967v, 2420 - 2422, 2491-2500, 2527, 2527-2539 akt sprawy I C (...), arkusz konsultacyjny – k. 1829-1832, 2437-2438, 2543 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. F.-B. – k. 1928v-1936 akt sprawy I C (...), zeznania świadka B. D. – k. 1936-1931 akt sprawy I C (...), zeznania świadka P. W. – k. 1931-1932v akt sprawy I C (...), zeznania świadka J. L. – k. 1932v-1933v akt sprawy I C (...), zeznania świadka D. Z. – k. 1933-1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. Ł. – k. 1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka S. Ż. – k. 1935 akt sprawy I C (...), zeznania świadka M. K. – k. 1935 akt sprawy I C (...), raport z badania nr (...)/745/19 – k. 237-238, 1951 akt sprawy I C (...), dokumentacja medyczna na płycie CD – k. 2001-2005 akt sprawy I C(...), zeznania świadka R. G. – k. 2009 akt sprawy I C (...), miesięczny raport z monitorowania wkłuć centralnych – k. 2339-2341 akt sprawy I C (...), karta monitorowania pacjenta z raną – k. 2524-2525 akt sprawy I C(...), opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C (...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy I C(...), zeznania W. Z. – k. 2707 akt sprawy I C (...))
Od 20 lutego 2019 roku stan zdrowia pacjentki uległ wyraźnemu pogorszeniu. Pojawiła się duszność o charakterze wdechowo-wydechowym, skóra przybrała blady odcień, a kończyny dolne objęte zostały obrzękami. Badanie ultrasonograficzne płuc wykazało obecność cech zastoju w krążeniu płucnym, co było konsekwencją obniżonej wydolności serca oraz nadmiernego nagromadzenia płynów w układzie krążenia. Elektrokardiogram nie wykazał jednak żadnych oznak niedokrwienia mięśnia sercowego. W odpowiedzi na zaistniałą sytuację zintensyfikowano terapię lekami moczopędnymi.
Dnia 21 lutego 2019 roku wykonano badanie ultrasonograficzne prawej kończyny dolnej, które ujawniło obecność zakrzepów w kilku żyłach łydki. Dodatkowo, w okolicy pachwinowej po stronie prawej stwierdzono torbielowate ognisko, najprawdopodobniej będące krwiakiem. Parametry zapalne w tym dniu wskazywały na niewielki wzrost — wartość CRP wynosiła 9,42, a PCT osiągnęło poziom 0,516.
Kolejnego dnia, 22 lutego 2019 roku, przeprowadzono konsultację neurologiczną, zleconą z uwagi na asymetrię źrenic. Wykonano również zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, które — w porównaniu z obrazem z 29 stycznia 2019 roku wykazało postępujące zagęszczenia miąższowe w okolicach wnęki oraz w górnym polu płuca prawego, a także w środkowym i dolnym polu płuca lewego. Dodatkowo stwierdzono obecność płynu w prawej jamie opłucnowej. Pomimo nasilających się objawów zapalenia płuc oraz utrzymujących się podwyższonych parametrów zapalnych (CRP 9,42; PCT 0,516, co mogło sugerować ryzyko rozwinięcia sepsy), nie zlecono wykonania posiewu krwi ani badania mikrobiologicznego wydzieliny oskrzelowej. Nie wdrożono również żadnej alternatywnej terapii antybiotykowej — od 19 lutego do 1 marca pacjentka pozostawała bez leczenia przeciwbakteryjnego.
W dniu 25 lutego 2019 roku ponownie rozpoczęto żywienie pozajelitowe, tym razem przez dostęp do żył obwodowych.
(dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 09.04.2019 r. – k. 20-38, karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 11.03.2019 r. – k. 39-55, 2544-2545 akt sprawy I C (...), karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 13.05.2019 r. – k. 56-84 akt sprawy I C (...), sprawozdanie z badania (...) k. 239-240 akt sprawy I C (...), wyniki badań laboratoryjnych – k. 241-245, 253, 2546 akt sprawy I C (...), karta zgłoszenia zakażenia szpitalnego – k. 314-323 akt sprawy I C (...), karta konsultacji epidemiologicznej – k. 324-325 akt sprawy I C (...), zestawienie konsultacji psychiatrycznych – k. 466-467 akt sprawy I C (...), 1826- (...), (...)- (...) akt sprawy I C (...), historia choroby wraz z wynikami badań – k. 543-1626, 1668-1677, 1952-1967v, 2420 - 2422, 2491-2500, 2527, 2527-2539 akt sprawy I C (...), arkusz konsultacyjny – k. 1829-1832, 2437-2438, 2543 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. F.-B. – k. 1928v-1936 akt sprawy I C (...), zeznania świadka B. D. – k. 1936-1931 akt sprawy I C (...), zeznania świadka P. W. – k. 1931-1932v akt sprawy I C (...), zeznania świadka J. L. – k. 1932v-1933v akt sprawy I C (...), zeznania świadka D. Z. – k. 1933-1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. Ł. – k. 1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka S. Ż. – k. 1935 akt sprawy I C (...), zeznania świadka M. K. – k. 1935 akt sprawy I C (...), raport z badania nr (...)/745/19 – k. 237-238, 1951 akt sprawy I C (...), dokumentacja medyczna na płycie CD – k. 2001-2005 akt sprawy I C (...), zeznania świadka R. G. – k. 2009 akt sprawy I C (...), miesięczny raport z monitorowania wkłuć centralnych – k. 2339-2341 akt sprawy I C (...), karta monitorowania pacjenta z raną – k. 2524-2525 akt sprawy I C (...), opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C (...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy I C (...), zeznania W. Z. – k. 2707 akt sprawy I C (...))
W dniu 23 lutego 2019 roku wykonano ogólne badanie moczu, które nie wykazało żadnych nieprawidłowości — nie stwierdzono cech infekcji ani zapalenia układu moczowego. Cewnik moczowy został wymieniony 26 lutego 2019 roku, a już następnego dnia przeprowadzono procedurę przecewnikowania, podczas której pobrano mocz zarówno do analizy ogólnej, jak i mikrobiologicznej.
Dnia 28 lutego 2019 roku, pod kontrolą ultrasonografii, oceniono położenie cewnika w pęcherzu moczowym, jego lokalizacja została uznana za prawidłową. Jednak 1 marca 2019 roku, ze względu na niewielką ilość oddawanego moczu, wykonano kolejne badanie USG, które wykazało nieprawidłowe ułożenie cewnika. W związku z tym dokonano jego wymiany oraz pobrano kolejną próbkę moczu do badania mikrobiologicznego.
Ogólne badanie moczu z dnia 27 lutego 2019 roku wykazało drobne zmiany, które mogły sugerować obecność stanu zapalnego lub podrażnienie pęcherza moczowego, najprawdopodobniej wywołane przez założony cewnik. W próbce pobranej tego dnia wyhodowano dwa rodzaje drobnoustrojów. Pierwszym z nich była pałeczka Gram-ujemna Klebsiella pneumoniae, uznana za patogen alarmowy, w ilości 1 000 000 CFU, wartość znamienna dla zakażenia. Bakteria wykazywała oporność typu ESBL(+), czyli produkcję beta-laktamaz o rozszerzonym spektrum. Była wrażliwa na Meropenem i Amikacynę, wykazywała średnią wrażliwość na Tazocin (Piperacylina/Tazobactam), natomiast pozostawała oporna na szereg innych antybiotyków, w tym Ampicylinę, Augmentin, Cefuroksym, Ceftazydym, Cefotaksym, Cefepim, Ciprofloksacynę, Norfloksacynę, Gentamycynę, Trimetoprim/Sulfametoksazol oraz Cefaleksynę. Wrażliwość na Imipenem nie została wówczas oceniona, lecz uwzględniono ją w kolejnych badaniach.
Drugim wykrytym drobnoustrojem był ziarenkowiec Enterococcus faecalis HLAR GE Gram-dodatni, w ilości 10 000 CFU, co wskazywało na kolonizację lub zanieczyszczenie. Bakteria ta była oporna na Gentamycynę i Nitrofurantoinę, natomiast wykazywała wrażliwość na pozostałe sześć testowanych antybiotyków. W późniejszych analizach moczu Enterococcus faecalis nie był już obecny.
Posiew moczu wykonany 28 lutego 2019 roku potwierdził obecność pałeczek Klebsiella pneumoniae o oporności typu ESBL(+), wrażliwych na Meropenem.
Po otrzymaniu wyników posiewu z dnia 27 lutego 2019 roku, lekarz S. P. (1) w dniu 1 marca 2019 roku zlecił rozpoczęcie terapii antybiotykiem Tazocin (Piperacylina z Tazobactamem), przy stężeniu MIC wynoszącym 16 mg/l. Zgodnie z wynikami, wyhodowana Klebsiella pneumoniae ESBL wykazywała wobec tego preparatu jedynie średnią wrażliwość. W tym czasie parametry zapalne pozostawały w normie - PCT wynosiło 0,372, CRP 5,22, a liczba leukocytów 11,40.
Na wydruku wyników badania moczu z dnia 1 marca 2019 roku (pochodzącym z analizy wykonanej 4 lutego 2019 roku) ponownie wykazano obecność Klebsiella pneumoniae, wskazując jej wrażliwość na Meropenem przy MIC <0,25 mg/l, jednocześnie podkreślając, że jest to patogen ESBL(+).
W dniu 3 marca 2019 roku lekarz S. P. (1), kierując się wynikiem posiewu z dnia 28 lutego 2019 roku, zdecydował o zmianie antybiotyku - Tazocin został zastąpiony Meronemem. Lek podawano w dawce 500 mg co osiem godzin, aż do dnia 10 marca 2019 roku. Tego dnia, ze względu na pogarszającą się funkcję nerek i występujący skąpomocz, Meronem został ponownie zamieniony na Tazocin.
(dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 09.04.2019 r. – k. 20-38, karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 11.03.2019 r. – k. 39-55, 2544-2545 akt sprawy I C (...), karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 13.05.2019 r. – k. 56-84 akt sprawy I C (...), sprawozdanie z badania (...) k. 239- 240 akt sprawy I C (...), wyniki badań laboratoryjnych – k. 241-245, 253, 2546 akt sprawy I C (...), karta zgłoszenia zakażenia szpitalnego – k. 314-323 akt sprawy I C (...), karta konsultacji epidemiologicznej – k. 324-325 akt sprawy I C (...), zestawienie konsultacji psychiatrycznych – k. 466-467, 1826-1828, 2541-2542 akt sprawy I C (...), historia choroby wraz z wynikami badań – k. 543-1626, 1668-1677, 1952-1967v, 2420 - 2422, 2491-2500, 2527, 2527-2539 akt sprawy I C (...), arkusz konsultacyjny – k. 1829-1832, 2437-2438, 2543 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. F.-B. – k. 1928v-1936 akt sprawy I C (...), zeznania świadka B. D. – k. 1936-1931 akt sprawy I C (...), zeznania świadka P. W. – k. 1931-1932v akt sprawy I C (...), zeznania świadka J. L. – k. 1932v-1933v akt sprawy I C (...), zeznania świadka D. Z. – k. 1933-1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. Ł. – k. 1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka S. Ż. – k. 1935 akt sprawy I C (...), zeznania świadka M. K. – k. 1935 akt sprawy I C (...), raport z badania nr (...)/745/19 – k. 237-238, 1951 akt sprawy I C (...), dokumentacja medyczna na płycie CD – k. 2001-2005 akt sprawy I C (...), zeznania świadka R. G. – k. 2009 akt sprawy I C(...), miesięczny raport z monitorowania wkłuć centralnych – k. 2339-2341 akt sprawy I C (...), karta monitorowania pacjenta z raną – k. 2524-2525 akt sprawy I C (...), opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C (...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy I C (...), zeznania W. Z. – k. 2707 akt sprawy I C (...))
W dniu 4 marca 2019 roku u pacjentki stwierdzono trudności w utrzymaniu wkłuć obwodowych, co było wynikiem nasilonych obrzęków kończyn. W związku z tym zdecydowano o założeniu wkłucia centralnego do żyły udowej. Przed wykonaniem zabiegu nie pobrano jednak wymazu ze skóry w miejscu planowanego wkłucia, co stanowiło odstępstwo od standardowych procedur aseptycznych.
Dzień później, 5 marca 2019 roku, w dokumentacji medycznej odnotowano, że chora była okresowo niespokojna, głośna, a także krzyczała. W tym samym czasie rozpoczęto regularną wymianę kranika trójdrożnego, tzw. „trójnika”, który został wymieniony 5, 8, 9 i 10 marca. Nie dokonano jednak jego wymiany w dniach 6 i 7 marca. Opatrunki były zmieniane codziennie od 4 do 9 marca, natomiast 10 marca nie przeprowadzono ich wymiany. Drożność cewnika była kontrolowana trzykrotnie w ciągu doby.
W dniu 5 marca 2019 roku odnotowano przeciekanie wkłucia. Podobne obserwacje pojawiły się również w dniach 6 i 7 marca o godzinie 6:00, kiedy pielęgniarka zapisała, że w miejscu założenia wkłucia występuje przeciek. Taka sama sytuacja miała miejsce 9 marca. Mimo tych sygnałów, przez niewymieniony kranik trójdrożny w dniach 6, 7 i 8 marca nadal podawano płyny, leki oraz mieszanki żywieniowe.
W dniu 7 marca 2019 roku, około południa, do oddziału przyszła córka pacjentki. W obecności opiekunki medycznej odkryła pościel i zauważyła krwawienie. Pielęgniarka zanotowała w karcie: „około godziny 12:00 z nieznanych przyczyn wystąpiła nieszczelność w trójniku do wkłucia centralnego, widoczny ubytek krwi, lekarz poinformowany”. Lekarz P. W. potwierdził ten fakt, zapisując: „ok. godziny 12 z niewiadomych przyczyn wystąpiła nieszczelność w trójniku do wkłucia w żyle centralnej – ubytek krwi ok. 200–300 ml”. Tego dnia pacjentka była w stanie ograniczonej świadomości i sprawności ruchowej, co wykluczało możliwość samodzielnego usunięcia zabezpieczeń.
Zarówno pozostawienie otwartej linii naczyniowej z wypływem krwi, jak i późniejsze zanieczyszczenie oraz rozwój zakażenia łożyska naczyniowego należy traktować jako zdarzenia niepożądane. Płyn przesiękowy (lub wysiękowy), obecny na skórze w miejscu wkłucia i mający bezpośredni kontakt z zewnętrzną powierzchnią cewnika, stanowił pożywkę dla bakterii bytujących na skórze okolicy pachwinowej i udowej lewej. Otwarte, niezabezpieczone ujście kranika trójdrożnego spoczywało na pościeli, która mogła i najprawdopodobniej była zanieczyszczona śladowymi ilościami wydalin pacjentki, fragmentami naskórka oraz potem, zawierającymi drobnoustroje później wyizolowane.
Doszło do kontaminacji otwartego końca kranika trójdrożnego. Drobnoustroje obecne w otoczeniu dosłownie przylegały do jego ujścia. Przez tę zanieczyszczoną końcówkę oraz niewymieniony kranik, który był jedynie przepłukiwany roztworem soli fizjologicznej (0,9% NaCl), kontynuowano podawanie mieszanek żywieniowych, płynów i leków aż do 8 marca. Tym samym drobnoustroje zostały wprowadzone do organizmu pacjentki przez cewnik centralny, bezpośrednio do łożyska naczyniowego i krwiobiegu. Brak reakcji ze strony lekarza oraz brak decyzji o wymianie kranika, a być może również cewnika centralnego, doprowadziły do rozwoju zakażenia ogólnoustrojowego, sepsy.
Kontrolne badania morfologii krwi, wykonane po incydencie krwawienia, wykazały niewielki spadek poziomu hemoglobiny oraz liczby krwinek czerwonych, co pogłębiło już wcześniej istniejące niedotlenienie organizmu chorej. Nie podjęto decyzji o przetoczeniu koncentratu krwinek czerwonych (KKCz). Parametry wynosiły: Hgb 9,8; Er 2,97; Hct 31,8%, podczas gdy wartości prawidłowe powinny oscylować wokół: Hgb 14, Er 4,5, Hct 45%.
W dniu 8 marca 2019 roku stan ogólny pacjentki był określany jako stabilny, bilans płynowy pozostawał ujemny, a lekarz nie odnotował żadnych zmian w badaniu fizykalnym.
(dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 09.04.2019 r. – k. 20-38, karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 11.03.2019 r. – k. 39-55, 2544-2545 akt sprawy I C (...), karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 13.05.2019 r. – k. 56-84, sprawozdanie z badania (...) k. 239-240 akt sprawy I C (...), wyniki badań laboratoryjnych – k. 241-245, 253, 2546 akt sprawy I C (...), karta zgłoszenia zakażenia szpitalnego – k. 314-323 akt sprawy I C (...), karta konsultacji epidemiologicznej – k. 324-325 akt sprawy I C (...), zestawienie konsultacji psychiatrycznych – k. 466-467, 1826-1828, 2541-2542 akt sprawy I C (...), historia choroby wraz z wynikami badań – k. 543-1626, 1668-1677, 1952-1967v, 2420 - 2422, 2491-2500, 2527, 2527-2539 akt sprawy I C (...), arkusz konsultacyjny – k. 1829-1832, 2437-2438, 2543 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. F.-B. – k. 1928v-1936 akt sprawy I C (...), zeznania świadka B. D. – k. 1936-1931 akt sprawy I C (...), zeznania świadka P. W. – k. 1931-1932v akt sprawy I C (...), zeznania świadka J. L. – k. 1932v-1933v akt sprawy I C (...), zeznania świadka D. Z. – k. 1933-1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. Ł. – k. 1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka S. Ż. – k. 1935 akt sprawy I C (...), zeznania świadka M. K. – k. 1935 akt sprawy I C (...), raport z badania nr (...)/745/19 – k. 237-238, 1951 akt sprawy I C (...), dokumentacja medyczna na płycie CD – k. 2001-2005 akt sprawy I C (...), zeznania świadka R. G. – k. 2009 akt sprawy I C (...), miesięczny raport z monitorowania wkłuć centralnych – k. 2339-2341 akt sprawy I C (...), karta monitorowania pacjenta z raną – k. 2524-2525 akt sprawy I C (...), opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C(...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy I C (...), zeznania W. Z. – k. 2707 akt sprawy I C (...))
W dniu 9 marca 2019 roku, około godziny 10:00, u pacjentki zaobserwowano nasilenie duszności. O godzinie 17:00 temperatura ciała wynosiła 37°C, pojawiły się dreszcze, skóra była blada, a kończyny obrzęknięte. Chora nie była w stanie przyjmować pokarmów drogą doustną. Doszło do spadku ciśnienia tętniczego oraz wystąpienia nieregularnej pracy serca. Badanie elektrokardiograficzne wykazało liczne skurcze komorowe oraz migotanie przedsionków. W celu stabilizacji rytmu serca zastosowano wlew z Betalocu w dawce 5 mg, co doprowadziło do przywrócenia rytmu zatokowego.
Jednocześnie odnotowano pogorszenie funkcji nerek, poziom kreatyniny wynosił 95 mg%, 1,15 mg%, a stężenie mocznika osiągnęło wartość 125 mg%. Wraz z pogorszeniem krążenia, stanu ogólnego oraz świadomości, objawy te wskazywały na rozwój ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS), wywołanej infekcją oraz działaniem cytokin. W organizmie pacjentki doszło do rozsiewu bakterii, co skutkowało wstrząsem septycznym i początkiem sepsy. W odpowiedzi na pogarszający się stan kliniczny podano 100 mg hydrokortyzonu oraz lek przeciwgorączkowy Perfalgan.
Badanie ogólne moczu wykonane 10 marca 2019 roku wykazało w osadzie obecność 0–2 leukocytów w polu widzenia, 3–5 erytrocytów oraz dość liczne bakterie. Tego dnia wystąpiły u pacjentki obrzęki obejmujące całe ciało, pogorszenie funkcji nerek i układu krążenia, a także pogłębienie zaburzeń świadomości. Stwierdzono również wykrzepianie wewnątrznaczyniowe — poziom D-dimerów wynosił 1551. Parametry stanu zapalnego były podwyższone: CRP osiągnęło wartość 10,06, a PCT 16,01.
Z uwagi na pogarszającą się funkcję nerek oraz występujący skąpomocz, podjęto decyzję o odstawieniu antybiotyku Meronem, który był stosowany od 3 marca. W jego miejsce ponownie wprowadzono Tazocin, wcześniej podawany w dniach od 1 do 3 marca 2019 roku, mimo że nie oczekiwano jeszcze wyników posiewu krwi.
Materiał do posiewu tlenowego pobrano 9 marca 2019 roku o godzinie 8:52, jednak próbka została przyjęta do laboratorium dopiero 11 marca o tej samej godzinie, co oznacza, że przez niemal dwie doby nie rozpoczęto jej analizy. W wyniku badania wyhodowano szczep Klebsiella pneumoniae MBL(+)NDM. Drobnoustrój wykazywał oporność na wiele antybiotyków, w tym: amoksycylinę z kwasem klawulanowym (Augmentin), piperacylinę z tazobaktamem (Tazocin), cefuroksym, ceftazydym, cefotaksym, cefepim, imipenem, ciprofloksacynę, gentamycynę oraz meropenem. Wrażliwość wykazano jedynie na trimetoprim z sulfametoksazolem, a średnią wrażliwość na amikacynę i tigecyklinę.
Kolejne pobranie krwi do posiewu miało miejsce 10 marca 2019 roku. Ponownie wyhodowano Klebsiella pneumoniae MBL(+)NDM. Zakres badania wrażliwości rozszerzono o kolistynę oraz cefuroksym-aksetyl. Wyniki potwierdziły wcześniejsze obserwacje — szczep był wrażliwy na kolistynę, natomiast oporny na cefuroksym. Stosowany w dniach od 3 do 10 marca antybiotyk Meronem nie zapobiegł zakażeniu tym szczepem bakterii.
Pacjentka została zakażona drobnoustrojem szpitalnym, odpornym na wiele leków, który najprawdopodobniej został przeniesiony z innych sal lub oddziałów na przedmiotach lub rękach personelu medycznego mającego kontakt z chorą.
Od 29 stycznia do 10 marca 2019 roku temperatura ciała pacjentki utrzymywała się w granicach normy.
(dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 09.04.2019 r. – k. 20-38, karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 11.03.2019 r. – k. 39-55, 2544-2545 akt sprawy I C (...), karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 13.05.2019 r. – k. 56-84, sprawozdanie z badania (...) k. 239-240 akt sprawy I C (...), wyniki badań laboratoryjnych – k. 241-245, 253, 2546 akt sprawy I C (...), karta zgłoszenia zakażenia szpitalnego – k. 314-323 akt sprawy I C (...), karta konsultacji epidemiologicznej – k. 324-325 akt sprawy I C (...), zestawienie konsultacji psychiatrycznych – k. 466-467, 1826-1828, 2541-2542 akt sprawy I C (...), historia choroby wraz z wynikami badań – k. 543-1626, 1668-1677, 1952-1967v, 2420 - 2422, 2491-2500, 2527, 2527-2539 akt sprawy I C (...), arkusz konsultacyjny – k. 1829-1832, 2437-2438, 2543 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. F.-B. – k. 1928v-1936 akt sprawy I C (...), zeznania świadka B. D. – k. 1936-1931 akt sprawy I C (...), zeznania świadka P. W. – k. 1931-1932v akt sprawy I C (...), zeznania świadka J. L. – k. 1932v-1933v akt sprawy I C (...), zeznania świadka D. Z. – k. 1933-1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. Ł. – k. 1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka S. Ż. – k. 1935 akt sprawy I C (...), zeznania świadka M. K. – k. 1935 akt sprawy I C (...), raport z badania nr (...)/745/19 – k. 237-238, 1951 akt sprawy I C (...), dokumentacja medyczna na płycie CD – k. 2001-2005 akt sprawy I C (...), zeznania świadka R. G. – k. 2009 akt sprawy I C (...), miesięczny raport z monitorowania wkłuć centralnych – k. 2339-2341 akt sprawy I C (...), karta monitorowania pacjenta z raną – k. 2524-2525 akt sprawy I C (...), opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C (...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy I C (...), zeznania W. Z. – k. 2707 akt sprawy I C (...))
W dniu 11 marca 2019 roku nastąpiło gwałtowne pogorszenie stanu ogólnego pacjentki. Pojawiły się objawy niewydolności oddechowej oraz wielonarządowej, w tym spadek ilości wydalanego moczu (diurezy), zaburzenia rytmu serca, pogorszenie świadomości oraz symptomy niewydolności krążeniowej. W związku z zaistniałą sytuacją usunięto wkłucie centralne, a jego wewnętrzna końcówka została przekazana do laboratorium celem wykonania badania mikrobiologicznego. Wynik, wydrukowany 13 marca, wykazał obecność bakterii Klebsiella pneumoniae M. (...) w ilości 85 kolonii.
O godzinie 13:30 wdrożono leczenie mające na celu stabilizację ciśnienia tętniczego poprzez dożylne podanie noradrenaliny (Levonor).
Czynności pielęgnacyjne związane z obsługą cewnika moczowego oraz cewników naczyniowych (venflonów) były realizowane systematycznie i dokumentowane w karcie realizacji opieki pielęgniarskiej. Pacjentka była codziennie kąpana, zmieniano jej pozycję ciała oraz stosowano procedury profilaktyczne przeciwko odleżynom.
W trakcie hospitalizacji na oddziale chorób wewnętrznych chora wymagała podawania insuliny z równoczesną, regularną kontrolą poziomu glukozy we krwi. Otrzymywała również leki wziewne, środki moczopędne, albuminy oraz inne preparaty zgodnie z aktualnymi wskazaniami klinicznymi. Regularnie wykonywano badania laboratoryjne, obejmujące morfologię krwi, parametry krzepnięcia, funkcje nerek i wątroby, gazometrię oraz inne analizy niezbędne do oceny stanu homeostazy i dostosowania terapii. Warto zaznaczyć, że w okresie od 16 do 20 lutego 2019 roku nie przeprowadzano badań wskaźników zapalnych.
W ramach diagnostyki wykonano również badania obrazowe mózgowia, klatki piersiowej (w tym USG, RTG i tomografię komputerową), układu kostno-stawowego prawej kończyny dolnej oraz prawego biodra, a także ocenę naczyń żylnych kończyn dolnych w związku z występującą zakrzepicą. Generalnie realizowano niezbędne badania diagnostyczne i terapeutyczne, z wyjątkiem posiewu wydzieliny z dróg oddechowych oraz posiewu krwi, które nie zostały wykonane. Leczenie farmakologiczne było dostosowywane do bieżącego stanu klinicznego chorej.
W związku z podejrzeniem zapalenia płuc oraz rozwijającą się sepsą, zlecono konsultację anestezjologiczną. Lekarka, dr B. D. (2), zakwalifikowała pacjentkę do dalszego leczenia w Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii (OAIT) ze względu na bardzo ciężki stan ogólny, niewydolność oddechową oraz wielonarządową. W chwili kwalifikacji pacjentka była nieprzytomna, a jej stan świadomości oceniono na 7 punktów w skali Glasgow Coma Scale (GCS), co oznaczało: E1 – brak reakcji na bodźce wzrokowe, V2 – niezrozumiały kontakt słowny, M4 – reakcja ruchowa na bodźce. Skala GCS mieści się w przedziale od 3 do 15 punktów, gdzie niższy wynik wskazuje na głębsze zaburzenia świadomości.
Pacjentkę zaintubowano, a z dróg oddechowych odessano wydzielinę o charakterze śluzowo-ropnym. Następnie podłączono ją do respiratora transportowego. Po intubacji ciśnienie tętnicze wynosiło 70/40 mmHg. W ramach intensywnego leczenia wdrożono podawanie leków w pompie infuzyjnej: noradrenaliny (Levonor), Midanium, morfiny oraz furosemidu. Po przygotowaniu miejsca, około godziny 16:00, pacjentka została przetransportowana do OAIT.
(dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 09.04.2019 r. – k. 20-38, karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 11.03.2019 r. – k. 39-55, 2544-2545 akt sprawy I C (...), karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 13.05.2019 r. – k. 56-84, sprawozdanie z badania (...) k. 239-240 akt sprawy I C (...), wyniki badań laboratoryjnych – k. 241-245, 253, 2546 akt sprawy I C (...), karta zgłoszenia zakażenia szpitalnego – k. 314-323 akt sprawy I C (...), karta konsultacji epidemiologicznej – k. 324-325 akt sprawy I C (...), zestawienie konsultacji psychiatrycznych – k. 466-467, 1826-1828, 2541-2542 akt sprawy I C (...), historia choroby wraz z wynikami badań – k. 543-1626, 1668-1677, 1952-1967v, 2420 - 2422, 2491-2500, 2527, 2527-2539 akt sprawy I C (...), arkusz konsultacyjny – k. 1829-1832, 2437-2438, 2543 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. F.-B. – k. 1928v-1936 akt sprawy I C (...), zeznania świadka B. D. – k. 1936-1931 akt sprawy I C (...), zeznania świadka P. W. – k. 1931-1932v akt sprawy I C (...), zeznania świadka J. L. – k. 1932v-1933v akt sprawy I C (...), zeznania świadka D. Z. – k. 1933-1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. Ł. – k. 1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka S. Ż. – k. 1935 akt sprawy I C (...), zeznania świadka M. K. – k. 1935 akt sprawy I C (...), raport z badania nr (...)/745/19 – k. 237-238, 1951 akt sprawy I C (...), dokumentacja medyczna na płycie CD – k. 2001-2005 akt sprawy I C (...), zeznania świadka R. G. – k. 2009 akt sprawy I C (...), miesięczny raport z monitorowania wkłuć centralnych – k. 2339-2341 akt sprawy I C (...), karta monitorowania pacjenta z raną – k. 2524-2525 akt sprawy I C (...), opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C (...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy I C (...), zeznania W. Z. – k. 2707 akt sprawy I C (...)
Zgłoszenie zakażenia łożyska naczyniowego związanego z obecnością cewnika zostało dokonane przez dr. S. P. w dniu 13 marca 2019 roku, przy użyciu formularza F-KZ-2-0-1. (dowód: karta zgłoszenia zakażenia szpitalnego – k. 315 akt sprawy I C (...))
W dniu 11 marca 2019 roku, po przyjęciu pacjentki do Oddziału Anestezjologii i Intensywnej Terapii (OAIT), wdrożono zaawansowane leczenie wspomagające. Chora została podłączona do respiratora, a w celu uzyskania dostępu naczyniowego założono cewnik centralny przez prawą żyłę szyjną, prowadzący do żyły próżnej górnej. Dodatkowo wprowadzono cewnik dotętniczy, umożliwiający bieżące monitorowanie parametrów hemodynamicznych. Kontynuowano farmakoterapię rozpoczętą wcześniej na oddziale chorób wewnętrznych, obejmującą m.in.. analgosedację, leczenie diuretyczne, terapię podnoszącą ciśnienie tętnicze oraz tlenoterapię.
W OAIT stwierdzono niewydolność krążeniową oraz rozległe zapalenie płuc o nieustalonej etiologii. Ze względu na podejrzenie ciężkiej sepsy, wdrożono leczenie empiryczne z zastosowaniem antybiotyków Imipenem i Linezolid. Decyzja ta była podyktowana ryzykiem zakażenia szczepami szpitalnymi o wysokiej oporności, co wynikało z długotrwałej hospitalizacji oraz obecności licznych schorzeń współistniejących.
O godzinie 16:58 tego samego dnia pobrano materiał z drzewa oskrzelowego do badania mikrobiologicznego. W hodowli bulionowej uzyskano wzrost szczepu Enterococcus faecium, wykazującego oporność m.in.. na Wankomycynę, Teikoplaninę, Tazocin oraz Augmentin. Zidentyfikowany szczep należał do grupy VRE (Vancomycin-Resistant Enterococcus), wykazując wrażliwość jedynie na Linezolid i Gentamicynę.
Zakażenie szpitalne zostało wywołane przez szczep Gram-dodatni Enterococcus faecium, który był podatny wyłącznie na Linezolid i Gentamicynę. Drobnoustrój ten został wykryty w materiale pobranym z drzewa oskrzelowego w dniu 11 marca 2019 roku, bezpośrednio po przyjęciu pacjentki do OAIT. Antybiotyki stosowane wcześniej na oddziale chorób wewnętrznych - Augmentin, Tazocin oraz Meropenem - nie mogły wykazać skuteczności terapeutycznej ze względu na oporność szczepu.
W dniu 16 marca 2019 roku otrzymano wynik antybiogramu z posiewu materiału pobranego 11 marca. Leczenie Linezolidem kontynuowano do 20 marca 2019 roku. W trakcie terapii zaobserwowano stopniowe obniżenie parametrów zapalnych, takich jak poziom prokalcytoniny (PCT) i liczba leukocytów. Badanie radiologiczne klatki piersiowej wykonane 18 marca (RTH) wykazało cofanie się zmian zapalnych w płucach, a stan ogólny pacjentki ulegał poprawie.
Zakażenie szpitalne zostało oficjalnie zgłoszone w dniu 14 marca 2019 roku.
Posiew moczu wykonany 11 marca 2019 roku nie wykazał obecności drobnoustrojów -wynik był ujemny.
W dniu 11 marca 2019 roku pobrano wymazy ze skóry, jamy nosowej oraz odbytu. Wyniki, wydrukowane 15 marca, wykazały obecność szczepu Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM o jednolitym profilu oporności - bakteria była wrażliwa na kolistynę oraz na trimetoprim z sulfametoksazolem (Biseptol), wykazywała średnią wrażliwość na amikacynę i tigecyklinę. Dodatkowo, z próbki pobranej z odbytu wyizolowano szczep Enterococcus faecium VRE, który był wrażliwy wyłącznie na Linezolid.
Dnia 12 marca 2019 roku przeprowadzono konsultację internistyczną. Stan pacjentki oceniono jako skrajnie ciężki, z objawami niewydolności krążeniowej. W związku z całkowicie niemiarową czynnością serca, rozpoznano migotanie przedsionków i wykonano kardiowersję. Kolejna interwencja kardiowersyjna miała miejsce 26 marca 2019 roku, w odpowiedzi na nawrót migotania przedsionków.
W dniu 13 marca 2019 roku laboratorium przekazało wynik posiewu krwi pobranej 9 marca - wyhodowano Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM, wykazującą oporność na Meropenem, przy czym nie przeprowadzono badania wrażliwości na kolistynę. W kolejnym badaniu krwi, wykonanym na próbce z 10 marca, również stwierdzono obecność Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM, tym razem wrażliwej na kolistynę, z wartością MIC = 0,25. Posiew moczu z tego dnia nie wykazał obecności drobnoustrojów.
Po uzyskaniu telefonicznej informacji z laboratorium w dniu 16 marca, dotyczącej wyniku posiewu krwi pobranej 10 marca na oddziale chorób wewnętrznych, zdecydowano o odstawieniu Imipenemu i rozpoczęciu terapii kolistyną, którą podawano przez trzy dni.
W dniu 18 marca 2019 roku, po pięciodniowej inkubacji, otrzymano ujemne wyniki posiewów krwi - zarówno tlenowego, jak i beztlenowego - wykonanych z dwóch różnych próbek pobranych w dniu przyjęcia pacjentki do OAIT, tj. 11 marca. Zgodnie z opinią lekarza OAIT, wyniki te nie potwierdziły wcześniejszych badań mikrobiologicznych krwi z 9 i 10 marca oraz badania końcówki cewnika naczyniowego pobranej 11 marca na oddziale chorób wewnętrznych, w których wykryto Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM o wrażliwości na trimetoprim/sulfametoksazol (Biseptol), kolistynę, średniej wrażliwości na amikacynę i oporności na Meropenem oraz inne antybiotyki. W związku z ujemnymi wynikami posiewów krwi, odstąpiono od dalszego stosowania kolistyny, a leczenie Linezolidem kontynuowano do 20 marca - łącznie przez dziesięć dni. Kolistyna, ze względu na silne działanie nefrotoksyczne i neurotoksyczne, została zastąpiona przez Linezolid, który nie wykazuje takich właściwości toksycznych.
W pierwszych dniach terapii w OAIT stan pacjentki pozostawał bardzo ciężki. Mimo to zaobserwowano cofanie się zmian zapalnych w płucach, pomimo narastających wskaźników stanu zapalnego - poziom CRP wzrósł z 15,6 mg/ml w dniu 11 marca do 47,63 mg/ml w dniu 19 marca, przy jednoczesnym spadku poziomu PCT z 11,62 do 1,21. Pacjentka wymagała intensywnego leczenia, w tym podawania leków moczopędnych, bronchodylatacyjnych, analgosedacyjnych, amin presyjnych oraz insuliny. Oddychała przy wsparciu respiratora, była żywiona przez sondę dojelitową, a następnie przez PEG. Zlecenia lekarskie były dostosowywane do bieżącej oceny klinicznej, a stan pacjentki monitorowano poprzez regularne pomiary licznych parametrów funkcjonalnych organizmu. Uzyskano krótkotrwałą i ograniczoną poprawę stanu ogólnego.
(dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 09.04.2019 r. – k. 20-38, karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 11.03.2019 r. – k. 39-55, 2544-2545 akt sprawy I C (...), karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 13.05.2019 r. – k. 56-84, sprawozdanie z badania (...) k. 239-240 akt sprawy I C (...), wyniki badań laboratoryjnych – k. 241-245, 253, 2546 akt sprawy I C (...), karta zgłoszenia zakażenia szpitalnego – k. 314-323 akt sprawy I C (...), karta konsultacji epidemiologicznej – k. 324-325 akt sprawy I C (...), zestawienie konsultacji psychiatrycznych – k. 466-467, 1826-1828, 2541-2542 akt sprawy I C (...), historia choroby wraz z wynikami badań – k. 543-1626, 1668-1677, 1952-1967v, 2420 - 2422, 2491-2500, 2527, 2527-2539 akt sprawy I C (...), arkusz konsultacyjny – k. 1829-1832, 2437-2438, 2543 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. F.-B. – k. 1928v-1936 akt sprawy I C (...), zeznania świadka B. D. – k. 1936-1931 akt sprawy I C (...), zeznania świadka P. W. – k. 1931-1932v akt sprawy I C (...), zeznania świadka J. L. – k. 1932v-1933v akt sprawy I C (...), zeznania świadka D. Z. – k. 1933-1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. Ł. – k. 1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka S. Ż. – k. 1935 akt sprawy I C (...), zeznania świadka M. K. – k. 1935 akt sprawy I C (...), raport z badania nr (...)/745/19 – k. 237-238, 1951 akt sprawy I C (...), dokumentacja medyczna na płycie CD – k. 2001-2005 akt sprawy I C (...), zeznania świadka R. G. – k. 2009 akt sprawy I C (...), miesięczny raport z monitorowania wkłuć centralnych – k. 2339-2341 akt sprawy I C (...), karta monitorowania pacjenta z raną – k. 2524-2525 akt sprawy I C (...) opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C(...) ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy (...), zeznania W. Z. – k. 2707 akt sprawy (...))
Od dnia 22 marca 2019 roku u pacjentki wystąpiły luźne wypróżnienia. Przeprowadzone badanie kału wykazało obecność antygenu GDH Clostridium difficile, jednak bez obecności toksyn AiB. W związku z nawrotem zakażenia, w dniu 24 marca 2019 roku wdrożono leczenie dojelitowe z zastosowaniem Wankomycyny oraz Metronidazolu, które kontynuowano do 6 kwietnia 2019 roku. Luźne stolce utrzymywały się do 14 kwietnia, powodując odparzenia skóry w okolicach pośladków i krocza. Stan ogólny pacjentki uległ pogorszeniu.
W dniu 25 marca 2019 roku odbyły się dwie konsultacje: nefrologiczna - w celu oceny potrzeby wdrożenia dializoterapii, oraz chirurgiczna — mająca na celu rozważenie możliwości upuszczenia płynu z jamy otrzewnowej. Chirurg stwierdził brak wskazań do wykonania punkcji ze względu na niewielką ilość płynu. Tego samego dnia pobrano próbkę moczu do posiewu, w której wyhodowano szczep Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM w ilości 1 000 000 CFU/ml. Drobnoustrój wykazywał wrażliwość na Trimetoprim/Sulphametoksazol, średnią wrażliwość na Amikacynę; badanie nie obejmowało oceny wrażliwości na kolistynę.
Do wcześniej stosowanych antybiotyków — Wankomycyny i Metronidazolu - w dniu 27 marca 2019 roku dołączono terapię Biseptolem oraz Amikacyną, zgodnie z wynikami antybiogramu. Leczenie prowadzono pod kontrolą stężenia Amikacyny we krwi i kontynuowano do 9 kwietnia 2019 roku.
W dniu 27 marca 2019 roku wykonano kolejny posiew moczu, który ponownie wykazał obecność Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM, o takim samym profilu wrażliwości jak w badaniu z dnia 25 marca. Tego samego dnia rozpoczęto leczenie nerkozastępcze z powodu narastającej niewydolności nerek. Stan pacjentki pozostawał bardzo ciężki; była przytomna, lecz niezdolna do nawiązania kontaktu. Parametry laboratoryjne wskazywały na leukocytozę (20,74) oraz podwyższone CRP (15,96).
W dniu 3 kwietnia 2019 roku wykonano tomografię komputerową, która ujawniła obecność półpłynnej wydzieliny w zatokach klinowych oraz w tylnym sitowiu po prawej stronie. Dodatkowo stwierdzono obecność frakcji zapalno-płynowych w pneumatycznych przestrzeniach ucha środkowego po obu stronach, co wskazywało na zapalenie zatok oraz zapalenie ucha środkowego. Prawdopodobnie stanowiło to rezerwuar drobnoustrojów wykrywanych wcześniej w posiewach z drzewa oskrzelowego.
W dniach 6 i 8 kwietnia 2019 roku u pacjentki wystąpiły epizody napadowego migotania przedsionków.
W dniu 8 kwietnia wykonano badanie RTG klatki piersiowej, które wykazało obecność płynu w jamach opłucnowych. Miąższ płucny był prawidłowo powietrzny, bez widocznych zmian ogniskowych. Zapalenie płuc ustąpiło, a zastosowana antybiotykoterapia okazała się skuteczna. Mimo to, ogólny stan pacjentki nie uległ poprawie. Parametry zapalne wskazywały na utrzymujące się zakażenie o nieustalonej lokalizacji. Po przebytym epizodzie sepsy w dniach od 9 do 11 marca 2019 roku, który doprowadził do nieodwracalnych uszkodzeń i dysfunkcji narządów, rokowania dotyczące powrotu do stanu zdrowia sprzed 29 stycznia 2019 roku oraz przeżycia z uwzględnieniem chorób współistniejących były niekorzystne.
Również 8 kwietnia 2019 roku wykonano gastroskopię z powodu obecności krwi w sondzie żołądkowej. Pod górnym zwieraczem przełyku stwierdzono odleżynę spowodowaną obecnością sondy, bez cech aktywnego krwawienia w chwili badania. Nie wykryto innych patologii. Sondę usunięto.
W dniu 9 kwietnia 2019 roku pacjentka otrzymała 2 jednostki koncentratu krwinek czerwonych (KKCz) oraz 3 jednostki świeżo mrożonego osocza (FFP) w ramach przygotowania do planowanej tracheostomii, która została przeprowadzona 10 kwietnia w bloku operacyjnym (z powodu braku dostępnej sali operacyjnej dnia 9 kwietnia). Na 30 minut przed zabiegiem nie podano zalecanej profilaktycznej dawki Cefazoliny. Po operacji wystąpiło krwawienie z rany, jednak nie zaobserwowano objawów zakażenia.
Po zakończeniu terapii Biseptolem i Biodacyną w dniu 9 kwietnia 2019 roku, wskaźnik CRP wzrósł po dwóch dniach do 21,76 mg/l i nie wykazywał tendencji spadkowej, osiągając wartość 114,7 mg/l w dniu 30 kwietnia. W dalszym przebiegu choroby stan pacjentki pozostawał ciężki i niestabilny, bez poprawy. Diureza była skąpa, wymuszana podawaniem furosemidu, a bilans płynowy dodatni wskazywał na przewodnienie, co wymagało ponownego wdrożenia terapii nerkozastępczej. Przez trzy kolejne dni występowały luźne stolce.
W dniu 15 kwietnia 2019 roku, w znieczuleniu ogólnym, założono pacjentce przez powłoki brzuszne zgłębnik do żołądka (PEG), zastępując wcześniej usuniętą sondę żołądkową (usuniętą 8 kwietnia). Przed założeniem PEG nie zastosowano profilaktycznej antybiotykoterapii z użyciem Cefazoliny. Zakażenie rany po zabiegu nie wystąpiło.
(dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 09.04.2019 r. – k. 20-38, karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 11.03.2019 r. – k. 39-55, 2544-2545 akt sprawy I C (...), karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 13.05.2019 r. – k. 56-84, sprawozdanie z badania (...) k. 239-240 akt sprawy I C (...), wyniki badań laboratoryjnych – k. 241-245, 253, 2546 akt sprawy I C (...), karta zgłoszenia zakażenia szpitalnego – k. 314-323 akt sprawy I C (...), karta konsultacji epidemiologicznej – k. 324-325 akt sprawy I C (...), zestawienie konsultacji psychiatrycznych – k. 466-467, 1826-1828, 2541-2542 akt sprawy I C (...), historia choroby wraz z wynikami badań – k. 543-1626, 1668-1677, 1952-1967v, 2420 - 2422, 2491-2500, 2527, 2527-2539 akt sprawy I C (...), arkusz konsultacyjny – k. 1829-1832, 2437-2438, 2543 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. F.-B. – k. 1928v-1936 akt sprawy I C (...), zeznania świadka B. D. – k. 1936-1931 akt sprawy I C (...), zeznania świadka P. W. – k. 1931-1932v akt sprawy I C (...), zeznania świadka J. L. – k. 1932v-1933v akt sprawy I C (...), zeznania świadka D. Z. – k. 1933-1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. Ł. – k. 1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka S. Ż. – k. 1935 akt sprawy I C (...), zeznania świadka M. K. – k. 1935 akt sprawy I C (...), raport z badania nr (...)/745/19 – k. 237-238, 1951 akt sprawy I C (...), dokumentacja medyczna na płycie CD – k. 2001-2005 akt sprawy I C (...), zeznania świadka R. G. – k. 2009 akt sprawy I C (...), miesięczny raport z monitorowania wkłuć centralnych – k. 2339-2341 akt sprawy I C (...), karta monitorowania pacjenta z raną – k. 2524-2525 akt sprawy (...), opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy (...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy I C (...), zeznania W. Z. – k. 2707 akt sprawy (...))
Od dnia 16 kwietnia 2019 roku matka powoda pozostawała w stanie głębokiej nieprzytomności. Już od 15 kwietnia nie stosowano wobec niej leków sedacyjnych. Reakcja na bodźce bólowe była minimalna — ograniczała się do grymasu twarzy. Rozpoczęto stopniowe wdrażanie żywienia przez gastrostomę odżywczą (PEG). W kolejnych dniach nie odnotowano poprawy; stan pacjentki pozostawał bardzo ciężki, o charakterze wegetatywnym.
W dniu 19 kwietnia 2019 roku dokonano wymiany rurki tracheotomijnej oraz cewnika moczowego. Od 21 kwietnia kontynuowano terapię nerkozastępczą. Tego samego dnia uzyskano wynik posiewu krwi — zarówno tlenowego, jak i beztlenowego — który po pięciu dniach inkubacji okazał się ujemny. Jednakże z innego pobrania krwi beztlenowej z dnia 19 kwietnia wyhodowano szczep Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM, wykazujący wrażliwość na kolistynę oraz średnią wrażliwość na amikacynę i tigecyklinę. Zbieżne wyniki uzyskano z posiewu moczu oraz wydzieliny z drzewa oskrzelowego — obecność Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM w ilości 1 000 000 CFU/ml, wrażliwej na kolistynę, średniowrażliwej na tigecyklinę i Biseptol. Dodatkowo, z drzewa oskrzelowego wyizolowano Candida dubliniensis w ilości 1 000 CFU/ml.
W tym samym dniu, 19 kwietnia 2019 roku, W. Z. zwróciła się do dyrektora szpitala (...) z wnioskiem o przeprowadzenie u R. Z. badań bakteriologicznych i biochemicznych. Wskazała, że lekarze OAIT nie zlecają odpowiednich badań w odpowiednim czasie, nie wdrażają antybiotykoterapii mimo pogarszającego się stanu zdrowia pacjentki oraz narastających parametrów zapalnych.
W okresie od 11 marca do 1 maja 2019 roku wykonano 22 oznaczenia CRP, 22 badania PCT oraz 46 pomiarów liczby leukocytów. Liczba przeprowadzonych analiz była wystarczająca do oceny przebiegu procesu zapalnego. Z dokumentacji badań wynika, że w dniach od 11 do 22 marca wartości CRP przekraczały od pięciu do dziewięciu razy wartość referencyjną (25–45 mg/l). Do 8 kwietnia poziom CRP utrzymywał się w granicach około 15 mg/l. Od 11 kwietnia obserwowano jego systematyczny wzrost: 12 kwietnia - 33,22 mg/l, 23 kwietnia - 75,03 mg/l, 30 kwietnia - 114,81 mg/l. W tym samym czasie poziom prokalcytoniny (PCT) pozostawał względnie stabilny, nie przekraczając trzykrotności wartości referencyjnej. Liczba leukocytów utrzymywała się powyżej 10,5 K/l, osiągając 22 kwietnia wartość 24,32 K/l. Od 9 marca 2019 roku w organizmie pacjentki utrzymywał się aktywny, ogólnoustrojowy, nieodwracalny proces zapalny o etiologii bakteryjnej.
W okresie od 10 do 24 kwietnia 2019 roku, mimo pogarszającego się stanu klinicznego i podwyższonych parametrów zapalnych, nie wdrożono antybiotykoterapii. W dokumentacji lekarskiej nie wskazano przyczyny jej braku. Obecność szczepu Klebsiella pneumoniae NDM w organizmie pacjentki w tym czasie podtrzymywała reakcję zapalną.
W dniu 24 kwietnia 2019 roku zaobserwowano masywne przesięki, świadczące o nieszczelności łożyska naczyniowego - szczególnie w okolicach wkłuć, PEG oraz na kończynach. Pacjentka nie wykazywała własnej diurezy, jej stan pozostawał bardzo ciężki, bez kontaktu z otoczeniem. Skala GCS wynosiła 5 punktów. W związku z wykazaną wrażliwością szczepu Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM na kolistynę, wdrożono leczenie tym antybiotykiem, zgodnie z postulatem powoda. Jednocześnie zgłoszono zakażenie szpitalne, uznając, że do infekcji doszło 19 kwietnia 2019 roku.
W dniu 30 kwietnia 2019 roku posiewy krwi - zarówno tlenowy, jak i beztlenowy - ujawniły obecność dwóch drobnoustrojów: Proteus mirabilis, wrażliwego na większość testowanych antybiotyków, lecz opornego na ciprofloksacynę i Biseptol, oraz Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM, wykazującą średnią wrażliwość na amikacynę. Z drzewa oskrzelowego również wyhodowano Proteus mirabilis o identycznym profilu wrażliwości. Posiewy cewników naczyniowych potwierdziły obecność tego samego szczepu. Z rany w okolicy rurki tracheotomijnej wyizolowano Proteus mirabilis, Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM oraz pojedyncze kolonie Candida albicans. Wyniki ostatnich badań mikrobiologicznych wskazywały na brak odporności organizmu pacjentki wobec czynników chorobotwórczych oraz nieskuteczność zastosowanej antybiotykoterapii. Drobnoustroje szpitalne oraz bakterie pochodzące z uszkodzonego przez antybiotyki i niedokrwienie przewodu pokarmowego rozprzestrzeniły się w ustroju, prowadząc do kolejnego wstrząsu septycznego.
W dniu 1 maja 2019 roku stan pacjentki był agonalny. Dnia 2 maja 2019 roku nastąpił zgon.
(dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 09.04.2019 r. – k. 20-36, karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 11.03.2019 r. – k. 39-55, 2544-2545 akt sprawy I C (...), karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 13.05.2019 r. – k. 56-84 akt sprawy I C (...), sprawozdanie z badania (...) k. 239-240 akt sprawy I C (...), wyniki badań laboratoryjnych – k. 241-245, 253, 2546 akt sprawy I C (...), karta zgłoszenia zakażenia szpitalnego – k. 314-323 akt sprawy I C (...), karta konsultacji epidemiologicznej – k. 324-325 akt sprawy I C (...), zestawienie konsultacji psychiatrycznych – k. 466-467, 1826-1828, 2541-2542 akt sprawy I C (...), historia choroby wraz z wynikami badań – k. 543-1626, 1668-1677, 1952-1967v, 2420 - 2422, 2491-2500, 2527, 2527-2539 akt sprawy I C (...), arkusz konsultacyjny – k. 1829-1832, 2437-2438, 2543 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. F.-B. – k. 1928v-1936 akt sprawy I C (...), zeznania świadka B. D. – k. 1936-1931 akt sprawy I C (...), zeznania świadka P. W. – k. 1931-1932v akt sprawy I C (...), zeznania świadka J. L. – k. 1932v-1933v akt sprawy I C (...), zeznania świadka D. Z. – k. 1933-1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. Ł. – k. 1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka S. Ż. – k. 1935 akt sprawy I C (...), zeznania świadka M. K. – k. 1935 akt sprawy I C (...), raport z badania nr (...)/745/19 – k. 237-238, 1951 akt sprawy I C (...), dokumentacja medyczna na płycie CD – k. 2001-2005 akt sprawy I C (...), zeznania świadka R. G. – k. 2009 akt sprawy I C (...), miesięczny raport z monitorowania wkłuć centralnych – k. 2339-2341 akt sprawy I C (...) karta monitorowania pacjenta z raną – k. 2524-2525 akt sprawy I C (...), opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C (...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy(...), zeznania W. Z. – k. 2707 akt sprawy I C (...))
R. Z. zmarła wskutek niewydolności wielonarządowej, będącej konsekwencją sepsy. Stan ten rozwinął się na tle ogólnoustrojowego zakażenia wywołanego szpitalnym szczepem bakterii Gram-ujemnej Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM. Źródłem infekcji było zakażenie łożyska naczyniowego, które nastąpiło poprzez skażony cewnik centralny w dniach 7–8 marca 2019 roku, podczas hospitalizacji w oddziale chorób wewnętrznych szpitala pozwanego. Do zakażenia doszło w wyniku niedbałego i nieprzestrzegającego zasad aseptyki postępowania przy pielęgnacji wkłucia centralnego.
W dalszym przebiegu choroby, około 19 kwietnia 2019 roku, doszło do ponownego wystąpienia sepsy - najprawdopodobniej na skutek reaktywacji wcześniejszego zakażenia lub nowej infekcji tym samym szczepem Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM. Potwierdzeniem tego były dodatni wynik posiewu krwi z dnia 19 kwietnia, podwyższony poziom CRP wynoszący 75,03 mg/l oraz leukocytoza sięgająca 24 K/L, z dominacją neutrocytów.
Na już istniejącą niewydolność wielonarządową, rozwijającą się od 9 do 11 marca 2019 roku w wyniku pierwszego epizodu sepsy, nałożył się kolejny rozsiew bakterii Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM do krwi, co doprowadziło do ponownego rozwoju sepsy. Oba epizody - ten z marca (9-11.03.2019) oraz ten z kwietnia (19–23–30.04.2019) miały wspólne podłoże etiologiczne. Były ze sobą powiązane poprzez obecność w organizmie pacjentki od 7-9 marca 2019 roku tego samego patogenu, Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM, oraz utrzymujący się przewlekły stan zapalny, wywołany zakażeniem tym drobnoustrojem.
W końcowej fazie życia chorej, gdy jej organizm utracił zdolność do obrony przed infekcjami, doszło również do zakażenia endogennego szczepem Proteus mirabilis.
(dowód: opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C (...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy I C (...))
W placówce medycznej będącej stroną pozwaną, w pierwszym półroczu 2018 roku odnotowano jedno zgłoszone i potwierdzone zakażenie szczepem Klebsiella pneumoniae NDM. W drugiej połowie tego samego roku liczba takich przypadków wzrosła do pięciu, z możliwością szóstego. Natomiast w pierwszym półroczu 2019 roku potwierdzono sześć zakażeń tym patogenem. W odniesieniu do szczepu Klebsiella pneumoniae ESBL, w pierwszym półroczu 2018 roku zarejestrowano siedem przypadków, w drugim półroczu – dwadzieścia cztery, a w pierwszym półroczu 2019 roku – dziewięć. Dodatkowo odnotowano jeden przypadek zakażenia nieoznaczonego. W ciągu jednego miesiąca zdarzało się, że u dwóch do trzech pacjentów nie pobierano obowiązkowych wymazów z odbytu, które są niezbędne do przeprowadzenia przesiewowych badań mikrobiologicznych.
W roku 2018 oraz w pierwszej połowie 2019 roku dokumentowano występowanie pojedynczych ognisk epidemicznych w oddziałach hematologii, chirurgii ogólnej oraz chorób wewnętrznych. Ponadto rejestrowano przypadki kolonizacji i zakażeń szpitalnych wywołanych między innymi przez drobnoustroje alarmowe, takie jak Klebsiella pneumoniae NDM, Klebsiella pneumoniae ESBL oraz Clostridium difficile.
Czynnikiem mającym kluczowe znaczenie dla rozwoju i rozprzestrzeniania się zakażeń szpitalnych były niedociągnięcia w zakresie higieny rąk personelu, niedbałe wykonywanie czynności porządkowych, brak pobierania wymazów przy przyjęciu pacjentów oraz w ramach badań przesiewowych, a także błędy popełniane podczas pielęgnacji cewników naczyniowych i moczowych.
Matka powoda została przyjęta do oddziału, w którym już wcześniej — zarówno w 2018 roku, jak i w pierwszej połowie 2019 roku — stwierdzano nieprzestrzeganie obowiązujących procedur. W tym samym oddziale występowały zakażenia szpitalne wywołane przez Enterococcus faecium, Clostridium difficile oraz Klebsiella pneumoniae ESBL i NDM. Tym samym była narażona na kolonizację oraz zakażenie. Warto zaznaczyć, że pierwszy przypadek zakażenia Klebsiella pneumoniae NDM w pozwanym szpitalu odnotowano już w 2016 roku.
W oddziale chorób wewnętrznych nie przeprowadzano badań przesiewowych we wszystkich przypadkach, w których były one wskazane.
Opracowane przez ZKZS raporty z kontroli wewnętrznych ujawniły szereg nieprawidłowości w zakresie przestrzegania obowiązujących przepisów sanitarnych oraz procedur funkcjonujących w szpitalu:
⚫W przypadku pacjentów, którzy w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy przebywali w innym szpitalu lub oddziale, nie pobierano materiału do badań mikrobiologicznych w kierunku nosicielstwa patogenów alarmowych przy ich przyjęciu. W latach 2018 oraz w pierwszym półroczu 2019, około 3% pacjentów nie zostało objętych takimi badaniami. Przed hospitalizacją R. Z. nie pobrano materiału od dwóch osób przyjętych na oddział chorób wewnętrznych w dniach 24.01.2019 r. oraz 28.01.2019 r., mimo że istniały ku temu wskazania.
⚫Regularne, cotygodniowe badania przesiewowe nie były wykonywane u pacjentów przebywających w szpitalu powyżej 48 godzin, zwłaszcza w przypadku osób należących do grupy podwyższonego ryzyka zakażenia.
⚫U pacjentów wysokiego ryzyka, poddanych antybiotykoterapii oraz długotrwałej hospitalizacji, nie przeprowadzano kontrolnych badań mikrobiologicznych.
⚫Zakażenia szpitalne często nie były zgłaszane, co stanowiło poważne uchybienie w zakresie nadzoru epidemiologicznego.
⚫Dokumentacja medyczna zawierała liczne braki dotyczące interpretacji wyników badań mikrobiologicznych oraz zastosowanej antybiotykoterapii.
⚫Stwierdzono niedostateczne przestrzeganie zasad higieny rąk, co potwierdzało m.in.. zmniejszone zużycie mydła i środków dezynfekcyjnych, a także obecność biżuterii na dłoniach personelu kobiecego.
⚫Odnotowano pojedyncze przypadki zaniedbań w zakresie pielęgnacji oraz monitorowania wkłuć centralnych i obwodowych (venflonów).
⚫Procedury dotyczące dekontaminacji sprzętu medycznego, sprzątania oraz mycia nie były konsekwentnie przestrzegane.
Na pogorszenie sytuacji epidemiologicznej wpływały działania zespołu sprzątającego oraz personelu medycznego, w tym lekarzy, którzy nie zawsze realizowali zalecenia wynikające z obowiązujących przepisów i procedur opracowanych przez ZKZS – m.in.. nie zlecali pobrania wymazów ani nie raportowali przypadków zakażeń.
Obowiązująca procedura „SPRZĄTANIE” nie przewiduje rutynowego wykonywania badań mikrobiologicznych powierzchni dotykowych i niedotykowych (takich jak ściany, podłogi, klosze lamp itp.) w salach chorych oraz na korytarzach oddziałów. Pomieszczenia takie jak sale chorych, sanitariaty, gabinety zabiegowe czy pokoje dyżurujące personelu nie są traktowane jako aseptyczne, czyli wolne od drobnoustrojów, dlatego wymagają dokładnego sprzątania i dezynfekcji przy użyciu zatwierdzonych środków. Uszkodzenia powłok malarskich drzwi, okien i ścian sprzyjają utrzymywaniu się drobnoustrojów, w szczególności przetrwalników Clostridium difficile.
W zaleceniach pokontrolnych Państwowy Inspektor Sanitarny wskazał na zły stan techniczny pomieszczeń oddziałów i pracowni, co skutkowało przesuwaniem terminów planowanych remontów. Niewłaściwy stan techniczny pomieszczeń przeznaczonych dla pacjentów negatywnie wpływał na możliwość utrzymania w nich odpowiedniego poziomu czystości.
(dowód: pismo (...) z dnia 11.10.2019 r. – k. 85-86, 364-367, 369-370 akt sprawy I C (...), protokół kontroli wewnętrznej k. 182-184, 185187, 188-189, 190-192, 136-138,139-142, 143-146, 147-149, 279-283, 533-534, 2043-2044, 2103-2105, 2439-2488 akt sprawy I C (...), protokół kontroli sanitarnej kompleksowej k. 154- 169v, 270-278, 378-386, 1651-1653 akt sprawy I C (...), protokół kontroli sanitarnej problemowej – k. 1654-1658 akt sprawy I C (...), protokół kontroli sprawdzającej – k. 371, 393-418 akt sprawy I C (...), raport o bieżącej sytuacji epidemiologicznej k. 170-181 akt sprawy I C (...), protokół kontroli sanitarnej interwencyjnej – k. 373-377, 387-392, 1821-1825, 2377-2381 akt sprawy I C (...), raport z badania nr (...)/745/19 – k. 237-238, 1951, 2423 akt sprawy I C (...), sprawozdanie o zakażeniach szpitalnych i biologicznych – k. 284-288, 460-464, 1789-1796, 2424-2436 akt sprawy I C (...), raport końcowy z wygaszenia ogniska epidemicznego – k. 290-292, 300-302, 304-305 akt sprawy I C (...), raport wstępny o wystąpieniu ogniska epidemicznego – k. 293-296, 298, 307-308,310-312, 2314-2315, 2382-2390 akt sprawy I C (...), raport kontroli wewnętrznej – k. 419-441, 443-459 akt sprawy I C (...), dokumentacja medyczna I. D. – k. 525-432, 2391-2403 akt sprawy I C (...), dokumentacja zintegrowanego zarządzania – k. 1659-1666, 1860-1912, 1971-2000, 2308-2312, 2509-2517, 2521-2523 akt sprawy I C (...), zbiorcze zestawienie o wyhodowanych szczepach – k. 1662-1666v, 2410-2417 akt sprawy I C (...), raport o bieżącej sytuacji epidemiologicznej – k. 1744-1788, 1797-1820, 1833-1851 akt sprawy I C (...), protokół ze spotkania (...) k. 2158-2159, 2489-2490 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. F.-B. – k. 1928v-1936 akt sprawy I C (...), zeznania świadka B. D. – k. 1936-1931 akt sprawy I C (...), zeznania świadka P. W. – k. 1931-1932v akt sprawy I C (...), zeznania świadka J. L. – k. 1932v-1933v akt sprawy I C (...), zeznania świadka D. Z. – k. 1933-1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka I. Ł. – k. 1934 akt sprawy I C (...), zeznania świadka S. Ż. – k. 1935 akt sprawy I C (...), zeznania świadka M. K. – k. 1935 akt sprawy I C (...), zeznania świadka A. R. – k. 2006v-2007 akt sprawy I C (...), zeznania świadka E. H.-P. – k. 2007v-2008 akt sprawy I C (...), pismo pozwanego z dnia 07.09.2023 r. – k. 2367 akt sprawy I C (...), raport powikłań wkłuć obwodowych – k. 2342-2376 akt sprawy I (...), wyniki badań pacjentów pozwanego – k. 2404-2408, 2418-2419 akt sprawy(...), rejestr zakażeń – k. 2676 akt sprawy I C (...), opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C(...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy I C(...), zeznania W. Z. – k. 2707 akt sprawy (...))
Matka powoda należała do grupy pacjentów szczególnie narażonych na zakażenia, jednakże w oddziale chorób wewnętrznych nie przestrzegano obowiązku cotygodniowego pobierania wymazów, co skutkowało opóźnionym rozpoznaniem nosicielstwa patogenów alarmowych. Przeprowadzone u R. Z. badania mikrobiologiczne kału w początkowym okresie hospitalizacji w oddziale chorób wewnętrznych (06.02.2019) nie wykazały obecności bakterii Klebsiella pneumoniae ESBL ani NDM, jak również innych chorobotwórczych pałeczek jelitowych. Również analiza wydzieliny z dróg oddechowych z dnia 01.02.2019 r. nie ujawniła obecności drobnoustrojów poza grzybami z rodzaju Candida.
Hospitalizacja pacjentki uległa wydłużeniu z uwagi na utrzymujące się zapalenie płuc oraz pogarszający się ogólny stan zdrowia, co wymagało zastosowania antybiotykoterapii. W związku z tym istniały przesłanki do regularnego, cotygodniowego wykonywania badań mikrobiologicznych wymazów ze skóry, odbytu oraz nosa. Takie badania nie zostały jednak przeprowadzone. Gdyby wykonano badania przesiewowe przed 11 marca 2019 r., możliwe byłoby wcześniejsze wykrycie nosicielstwa patogenów alarmowych, co umożliwiłoby wdrożenie pełnego reżimu sanitarnego, bardziej skrupulatnej opieki oraz odpowiedniej modyfikacji leczenia.
Zakażenie R. Z. bakterią Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym ze zdarzeniem z dnia 7 marca 2019 r., polegającym na „nieszczelności” oraz braku wymiany trójnika, co przyczyniło się do niekorzystnego przebiegu choroby, rozwoju sepsy i śmierci pacjentki w dniu 2 maja 2019 r.
Dodatkowo, przedłużony przebieg choroby był wynikiem braku rozpoznania czynnika etiologicznego zapalenia płuc w lutym 2019 r. w oddziale chorób wewnętrznych oraz braku wdrożenia leczenia celowanego.
Na rozwój zakażenia szpitalnego u R. Z., wywołanego przez drobnoustroje takie jak Enterococcus faecium, Klebsiella pneumoniae ESBL, Klebsiella pneumoniae NDM oraz prawdopodobnie Clostridioides difficile, wpływ miał nieprawidłowy stan epidemiologiczny szpitala pozwanego, odbiegający od optymalnych warunków, czyli takich, które minimalizują ryzyko zakażeń szpitalnych (co nie oznacza całkowitego braku patogenów alarmowych). Stwierdzone uchybienia, zaniedbania i niedociągnięcia stanowią błędy organizacyjne, których można było uniknąć przy właściwym nadzorze administracyjnym i epidemiologicznym.
Zidentyfikowano również pośredni związek przyczynowy pomiędzy opisanym, złożonym stanem epidemiologicznym placówki oraz sporadycznym niewypełnianiem przez personel oddziału obowiązków wynikających z procedur szpitalnych, a skutkiem w postaci zakażenia R. Z., rozwoju posocznicy (sepsy) i jej śmierci.
(dowód: opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akt sprawy I C (...), ustna opinia biegłego sądowego – k. 2704-2705v akt sprawy I C (...))
Powód pismem z dnia 27.01.2022 r. skierował do pozwanego szpitala wezwanie do zapłaty kwoty 100.000 zł z tytułu zadośćuczynienia za krzywdy moralne, jakim jest ból i cierpienie po śmierci mamy. W wezwaniu wskazał, że pogorszenie stanu zdrowia jej matki oraz dostarczanie pacjentce więcej cierpienia wynika z zaniedbania personelu medycznego szpitala. Termin zapłaty został oznaczony jako siedem dni od dnia otrzymania pisma.
Pozwany nie uznał roszczeń powoda wskazując, że są one bezzasadne. Podniósł, że personel medyczny dokonał należytej staranności, a leczenie i diagnostyka były zgodne z aktualną wiedzą i sztuką lekarską.
(dowód: wezwanie z dnia 20.01.2022 r. wraz z potwierdzeniem nadania i zwrotnym potwierdzeniem odbioru – k. 89-95, pismo pozwanego – k. 106-107)
Na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2025 r. W. Z. w pełni podtrzymała swoje zeznania złożone w sprawie o sygn. I C (...). Potwierdziła również wszystkie okoliczności przywołane przez powoda w pozwie oraz innych pismach procesowych.
Powód przez długi czas zamieszkiwał wspólnie z matką, pozostając z nią w relacji opartej na silnych więzach emocjonalnych. Rodzice W. Z. i powoda rozwiedli się, gdy ona miała czternaście lat, a on dwanaście. Ojciec wskazanych po rozwodzie opuścił mieszkanie przy ulicy (...) w O., pozostawiając swoje dzieci pod opieką matki. Powód uczęszczał do szkoły podstawowej , a następnie do Liceum Ogólnokształcącego w O.. W 1988 roku rozpoczął studia na Wojskowej Akademii Medycznej w Ł.. W czasie nauki mieszkał w akademiku, lecz jego pokój w mieszkaniu matki pozostał nienaruszony. Po ukończeniu studiów odbył roczny staż w O., a następnie został oddelegowany do jednostek wojskowych w B. i L., gdzie mieszkał w lokalach służbowych. W latach 90. powrócił do O., podejmując pracę w szpitalu garnizonowym. Początkowo znów zamieszkał na (...), później otrzymał mieszkanie służbowe. Na przełomie lat 90. i 2000. został delegowany do (...), gdzie przez dwa-trzy lata mieszkał w internacie. Po krótkim epizodzie powrotu do O. przeszedł na wojskową emeryturę po piętnastu latach pracy - około roku 2008. Niedługo później ukończył specjalizację z chirurgii onkologicznej.
Około roku 2012 u matki powoda zaczęły się objawy zaburzeń pamięci. Wówczas powód pracował w G., a jego siostra W. Z. w O.. Matka wymagała coraz większej opieki, więc powód zmienił tryb pracy na dyżurowy, by móc się nią zajmować. Choć zawodowo był związany z G., mieszkał nadal w O., dojeżdżając na dyżury. Rodzeństwo dzieliło się opieką nad matką po równo, kierując się poczuciem moralnego obowiązku wobec kobiety, która poświęciła im całe życie.
W 2012 roku matka przeprowadziła się do domu córki. Niedługo później u W. Z. zdiagnozowano guza mózgu. Przeszła ona operację i przez rok nie pracowała. W tym czasie powód przejął opiekę nad obiema kobietami, zamieszkując z nimi od 2012 do 2015 roku. Po tym okresie pomieszkiwał w G. po dyżurach, lecz jego stałym miejscem zamieszkania pozostawał dom siostry, aż do roku 2017.
W 2018 roku podjął pracę w G.. Wynajął tam mieszkanie, lecz nie zerwał więzi z O.. W okresie ponownego podjęcia pracy zawodowej przez siostrę, powód regularnie powracał, aby zapewnić matce należytą opiekę. Gdy matka zasłabła i wystąpiło krwawienie z przewodu pokarmowego, to W. Z. wezwała pogotowie. Powód, choć przebywał w G., natychmiast przyjechał, wziął urlop i czuwał przy matce. Wymieniał się z siostrą opieką nad matką aż do momentu, gdy trafiła na OIOM. Wizyty były wtedy ograniczone, lecz powód jako chirurg dostrzegał nieprawidłowości w leczeniu, aseptyce, żywieniu. Zgłaszał uwagi, lecz pozostawały one bez odpowiedzi.
Śmierć matki była dla powoda ogromnym ciosem. Powód nie potrafił pogodzić się z tym, że jako lekarz nie zdołał jej ochronić przed zaniedbaniami szpitala. Po jej odejściu nie wrócił już do zawodu. Trauma była zbyt głęboka.
Powód zainicjował postępowanie karne przeciwko pozwanemu Szpitalowi, sprawa znajduje się na etapie przygotowawczym. Kolejnym ciosem dla powoda była opinia biegłego. Odebrał ją osobiście, zareagował emocjonalnie. Powtarzał, że miał rację. Czytał ją wielokrotnie. Po śmierci matki odwiedzał jej mieszkanie na (...), jakby szukał tam śladów przeszłości.
10 sierpnia 2023 roku powód udzielił W. Z. pełnomocnictwa, powierzając jej prowadzenie wszystkich swoich spraw. Cztery dni później, czternastego sierpnia, został znaleziony przez siostrę z objawami niedowładu. Od tamtej pory mieszka z siostrą, która sprawuje nad nim całkowitą opiekę. Powód nie jest już zdolny do samodzielnej egzystencji.
(dowód: zeznania W. Z. – k. 499-500)
Sąd zważył, co następuje:
Roszczenie powoda o zapłatę zadośćuczynienia zasługiwało na uwzględnienie zarówno co do zasady jak i co do wysokości.
Powód wykazał, że proces leczenia jego matki przebiegał nieprawidłowo i na skutek niedochowania procedur doszło do zarażenia pacjentki bakterią Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM (bakteria New Delhi). Powyższe wynikało z winy organizacyjnej pozwanego szpitala i podejmowania decyzji przez personel medyczny niezgodnych z wskazaniami wiedzy medycznej. Ostatecznie zawinione zaniedbania i nieprawidłowości po stronie pozwanego doprowadziły do zgonu matki powoda. Postępowanie wykazało, że istnieje związek przyczynowo skutkowy pomiędzy stanem epidemiologicznym szpitala i decyzjami podejmowanymi przez personel zatrudniony u pozwanego, a śmiercią matki powoda, a w konsekwencji krzywdą powoda. Sąd oddalił jedynie częściowo roszczenie odsetkowe.
Sąd przy tym dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o załączone do niniejszych akt oraz akt I C (...) niekwestionowane przez strony dokumenty oraz wydane przez biegłego sądowego opinie – pisemną i ustną, a także zeznania świadków w zakresie w jakim były zbieżne z złożonymi do akt sprawy dokumentami. Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadków w takim stopniu w jakim korespondowały one z pozostałym materiałem dowodowym, w szczególności dokumentacją medyczną .
W niniejszej sprawie została sporządzona opinia przez biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych H. K.. Dokument ten powstał na podstawie analizy akt sprawy oraz zawartej w nich dokumentacji medycznej. Pozwany zakwestionował treść opinii, co pociągnęło za sobą potrzebę przeprowadzenia przesłuchania biegłego podczas rozprawy. W trakcie przesłuchania biegły szczegółowo odniósł się do pytań zadanych przez Sąd oraz strony, obszernie uzupełniając swoją wcześniejszą opinię. Zdaniem Sądu, przedstawiona opinia zarówno pisemna jak i ustna jest opinią klarowną, wyczerpującą i znajdując pełne oparcie w pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Wnioski w niej zawarte są spójne, logiczne oraz w pełni przekonywające. W tych też warunkach wzmiankowana opinia stanowi w pełni miarodajne i procesowo przydatne źródło wiedzy specjalistycznej co do przyczyn śmierci matki powoda.
W niniejszym procesie powód dochodził zapłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę moralną za śmierć bliskiej osoby (matki). W toku postępowania podnosił, że śmierć jego matki była przedwczesna i doprowadziły do niej zaniechania i zaniedbania ze strony pozwanego Szpitala. Wskazywał, że w dniu 7 marca 2019 r. jego matka została zakażona bakterią Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM, co według jego twierdzeń było wynikiem zaniedbań ze strony personelu medycznego. Tego dnia nieprawidłowo zabezpieczono kranik trójdzielny założony u pacjentki, co doprowadziło do wypływu krwi. Następnie, bez zachowania zasad aseptyki, kranik został zamknięty. Dopiero kolejnego dnia podjęto decyzję o jego wymianie. W ocenie powoda, opisane okoliczności stanowiły podstawę faktyczną odpowiedzialności szpitala za zaistniałe zdarzenie.
Tak zakreślona podstawa faktyczna wskazuje na dochodzenie przez powoda roszczenia w oparciu o odpowiedzialność deliktową. Podstawę prawną zgłoszonych żądań stanowi w tym wypadku przepis art. 430 k.c., zgodnie z którym kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności.
W orzecznictwie przyjmuje się, że powołany wyżej przepis znajduje zastosowanie w stosunku do odpowiedzialności jednostek szpitalnych, na rachunek których lekarze zatrudnieni w tych jednostkach wykonują czynności medyczne (zob. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 marca 2012r., sygn. akt I ACa 123/12, LEX nr 1238466). Odpowiedzialność samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej na podstawie art. 430 k.c. w zw. z art. 415 k.c. zachodzi tylko wówczas, gdy spełnione są wszystkie przesłanki tej odpowiedzialności deliktowej, a mianowicie: 1) wyrządzenie szkody przez personel medyczny, 2) zawinione działanie lub zaniechanie personelu medycznego, 3) normalny związek przyczynowy pomiędzy tym działaniem lub zaniechaniem a wyrządzoną szkodą oraz 4) wyrządzenie szkody przy wykonywaniu powierzonej czynności medycznej. Należy przy tym wskazać, że fakt samodzielności lekarza świadczącego usługi jako lekarz tzw. kontraktowy i przedsiębiorca, nie jest istotny dla przyjęcia odpowiedzialności zakładu medycznego, zważywszy, że nie ma znaczenia, na jakiej podstawie następuje powierzenie czynności w ramach zastosowania art. 430 k.c. Istotne jest natomiast występowanie relacji zwierzchnictwa i podporządkowania, bowiem z jednej strony zachodzić musi kierownictwo, a z drugiej obowiązek stosowania się do wskazówek powierzającego czynność. Decydujące jest tu podporządkowanie ogólne i w konkretnej sytuacji osoba wykonująca czynność może mieć pozostawioną stosunkowo dużą samodzielność, a nawet faktycznie nie stosować się do poleceń swego zwierzchnika (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2010r., sygn. akt I ACa 571/09, OSAB 2011/2-3/8-14).
Ciężar dowodu w zakresie wykazania zarówno istnienia szkody i związku przyczynowego między powstaniem szkody a działaniem lub zaniechaniem sprawcy szkody, jak i faktu, iż szkoda została wyrządzona z winy osoby pociągniętej do odpowiedzialności, spoczywa na poszkodowanym, zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 6 k.c. Obowiązek naprawienia szkody spoczywa bowiem tylko na tym, kto ją wyrządził, tzn. tylko wtedy, gdy określone działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu powierzonej czynności stanowiło przyczynę powstania szkody.
Do zawinionego błędu medycznego może dojść w wypadku winy diagnostycznej, terapeutycznej, czy wreszcie organizacyjnej w pracy placówki medycznej, przy czym z punktu widzenia odpowiedzialności cywilnej bez znaczenia jest rodzaj winy. W niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z winą o charakterze organizacyjnym.
Konstrukcja winy organizacyjnej obejmuje zaniedbania związane z wadliwą organizacją procesu udzielania świadczeń zdrowotnych. Wina organizacyjna jest winą własną zakładu leczniczego i zachodzi na skutek np. nieodpowiedniej organizacji szpitala, braku odpowiedniego personelu, niedostatecznych kwalifikacji pracowników, nieodpowiednich warunków zabiegu czy leczenia, jak też w innych przypadkach związanych z wadliwą organizacją procesu leczenia (wyrok Sądu Najwyższego z 4 maja 1977 r., I CR 115/77). W takim przypadku winnym danej szkody nie jest konkretna osoba (np. lekarz), ale zakład leczniczy i jego organizacja.
W związku z powyższym przesłanką odpowiedzialności zakładu opieki zdrowotnej jest nie tylko staranność wykonania czynności medycznych, ale także staranność w zakresie organizacji zakładu opieki zdrowotnej. Zakład opieki zdrowotnej jest bowiem ze swej definicji zespołem osób, który działa na zasadzie podziału obowiązków i współpracy wielu podmiotów. Udzielanie świadczeń zdrowotnych powinno odbywać się na zasadzie świadczenia usług w sposób optymalny i organizacyjnie niewadliwy.
W płaszczyźnie organizacji i funkcjonowania służby zdrowia najczęściej dochodzi do sytuacji, w których nie można dokładnie ustalić, kto dopuścił się winy, lub jest to bardzo utrudnione, natomiast można z łatwością wykazać, że dopuszczono się zaniedbania, na skutek którego pacjent poniósł szkodę. W tych przypadkach zachodzić może i zachodzi wina bezimienna.
Obowiązkiem zakładu medycznego jest zarówno sprawne funkcjonowanie, właściwa organizacja, jak również świadczenie usług wysokiej jakości. Winę organizacyjną, w myśl utrwalonego poglądu orzecznictwa i literatury, stanowić będzie w szczególności: nieuzasadniona odmowa przyjęcia chorego do szpitala, brak odpowiedniej liczby lekarzy specjalistów, zwłoka w udzieleniu pomocy lekarskiej, zaniedbania w zakresie organizacji bezpieczeństwa, opieki nad chorym oraz zapewnienia higieny podczas jego pobytu w zakładzie leczniczym, wadliwość identyfikacji pacjenta.
Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej ponosi odpowiedzialność za działania lub zaniechania lekarzy i zespołu medycznego, którym na podstawie umowy powierzył wykonanie zabiegu lub innej usługi medycznej.
Podstawową okolicznością, za którą pozwany szpital może ponieść odpowiedzialność jest – zgodnie z art. 472 k.c. – niezachowanie należytej staranności. Jednocześnie należy pamiętać, iż przepis art. 471 k.c. przewiduje domniemanie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność, a więc okoliczności powstałych najczęściej z jego winy lub niedołożenia należytej staranności przez osoby, za które ponosi on odpowiedzialność. Dla zwolnienia się zatem od odpowiedzialności dłużnik winien obalić to domniemanie przeciwdowodem, czyli poprzez wykazanie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie nastąpiło z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności.
Wobec powyższego konieczne stało się ustalenie, czy w okresie od 29.01.2019 r. do 02.05.2019 r. doszło do nieprawidłowości w leczeniu matki powoda w pozwanym szpitalu. W przypadku ustalenia, że doszło do naruszeń konieczne będzie ustalenie czy przyczyniły się one do śmierci pacjentki R. Z..
Bezsporne pomiędzy stronami było to, że matka powoda w dniu 29.01.2019 r. została przyjęta do pozwanego szpitala i przebywała tam do śmierci tj. 02.05.2019 r. Również nie było sporne między stronami to, że matka powoda była zarażona bakterią Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM oraz, że doszło do niezamknięcia kranika trójdzielnego w dniu 07.03.2019 r.
Natomiast, strona pozwana konsekwentnie kwestionowała swoją odpowiedzialność za stan zdrowia matki powoda. Pozwany wskazał, że zdarzenie z dnia 07.03.2019 r. nie przyczyniło się do zarażenia R. Z. bakterią Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM. W ocenie pozwanego zarażenie bakterią jest okolicznością od niego niezależną i nie wynikało z działań personelu medycznego oraz decyzji organizacyjnych podejmowanych przez szpital. Stanowczo pozwany podnosił, że leczenie matki powoda było prawidłowe i zgodny z aktualną wiedzą medyczną. Co więcej podkreślił, że zostały w szpitalu zachowane wszystkie procedury związane z reżimem sanitarnym, zachowaniem aseptyki oraz wskazaniami epidemiologicznymi. Wskazał, że obciążenie matki powoda chorobami współistniejącymi wpłynęło na zarażenie jej bakterią New Delhi, pogorszeniem jej stanu zdrowia a ostatecznie doprowadziło do jej zgonu.
W niniejszej sprawie został zgromadzony obszerny materiał dowodowy zawierający zarówno zeznania świadków jak również dokumentację medyczną pacjentki R. Z. i dokumenty dotyczące stanu epidemiologicznego pozwanego szpitala. Strony spierały natomiast się przede wszystkim co do tego, jakie były przyczyny zarażenia R. Z. bakterią Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM oraz co do prawidłowości stosowanych metod leczenia i procedur. W tym zakresie niezbędna do oceny stanu faktycznego okazała się wiedza specjalna. Z tego względu Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego lekarza specjalisty chorób zakaźnych H. K.. Tak jak zostało to wcześniej wskazane w ocenie Sądu sporządzona opinia jest rzetelna, wyczerpująca i zawiera logiczne wnioski zgodne z doświadczeniem życiowym. Pozwany zgłosił zarzuty do wydanej opinii wskazując, że jest ona emocjonalna, ocenna i jednostronna oraz nie uwzględniająca chorób współistniejących u zmarłej R. Z.. Na rozprawie w dniu 19.11.2024 r. biegły sądowy odniósł się w sposób rzeczowy, szczegółowy i przekonywujący do podniesionych w piśmie z dnia 17.07.2024 r. zarzutów.
W świetle wyjaśnień udzielonych przez biegłego żaden zarzut dotyczący opinii nie okazał się skuteczny. Sąd nie dostrzega w szczególności jakiegokolwiek emocjonalnego podejścia biegłego do badanego zagadnienia. Wręcz przeciwnie opinia jest szczegółowa, dokładna, wyważona i poparta wieloletnim dorobkiem zawodowym biegłego specjalisty. Pozwany zresztą nie kwestionował kwalifikacji zawodowych biegłego sądowego co do materii będącej przedmiotem badania w opinii sądowej.
Biegły sądowy lekarz specjalista chorób zakaźnych H. K. w sporządzonej przez siebie opinii wskazał „ W dokumentacji brak informacji o pobraniu przed zabiegiem wymazu ze skóry z miejsca zamierzonego wkłucia centralnego. Skóra okolicy pachwiny, uda pacjenta leżącego jest narażona na zanieczyszczenie wydalinami, które mogą przedostawać się na manipulacyjny koniec cewnika i prowadzić do zakażenia łożyska naczyniowego. Wybór żyły szyjnej, czy podobojczykowej do założenia wkłucia centralnego zmniejsza ryzyko zanieczyszczenia.
(…) Późniejsze z 11.03.2019 r. badania wymazów pobranych w OAIT z nosa, odbytu i skóry pacjentki wykazały obecność (kolonizację) bakterii Klebsiella pneumoniae NDM w badanym materiale. Stanowi to niezbity dowód obecności Klebsiella pneumoniae NDM w oddziale chorób wewnętrznych w czasie hospitalizacji R. Z., a także wcześniej w 2018 r. (pacjentka C.H. i inni). Świadczy o niestarannym wykonywaniu obowiązujących w szpitalu procedur i przepisów prawa, które wprowadzono po to, aby zapobiegać zakażeniom szpitalnym, zapewnić pacjentom bezpieczeństwo podczas „udzielania świadczeń zdrowotnych”.
Trzy dni przed 7 marca 2019 r. obserwowano i zapisano „wkłucie przecieka”. Płyn przesiękowy (wysiękowy?) na skórze w miejscu wkłucia, w bezpośredniej styczności z zewnętrzną powierzchnią cewnika naczyniowego był pożywką dla bakterii obecnych na skórze okolicy pachwinowej i udowej lewej.
Otwarte, niezabezpieczone zewnętrzne ujście kranika trójdzielnego leżało na pościeli, która mogła być (najprawdopodobniej była) zabrudzona śladowymi ilościami wydalin pacjentki, naskórkiem, potem, które zawierały izolowane później drobnoustroje. Doszło do kontaminacji niezabezpieczonego, otwartego końca kranika trójdzielnego (trójnika). Drobnoustroje znajdujące się w okolicy dosłownie przyklejały się do ujścia trójnika. Przez zanieczyszczoną końcówkę i niewymieniony kranik trójdzielny (po przepłukaniu roztworem 0,9% NaCl) podawano w dalszym ciągu mieszanki żywieniowe, płyny i leki przez następny dzień, do 8 marca, wprowadzając jednocześnie drobnoustroje poprzez cewnik centralny do łożyska naczyniowego, do krwiobiegu. Na skutek braku reakcji lekarza na zdarzenie i braku decyzji wymiany kranika i ewentualnie cewnika centralnego doszło do rozwoju zakażenia ogólnoustrojowego, sepsy. Nie znajduję innej przyczyny wystąpienia sepsy.
Kontrolne badania morfologii krwi po incydencie krwawienia wykazały niewielki spadek poziomu hemoglobiny i liczby krwinek czerwonych, co jednak pogłębiło wcześniej istniejące niedotlenienie organizmu chorej. Nie podjęto decyzji o przetoczeniu KKCz. Poziom Hgb 9,8; Er 2,97; Hct 31,8%. (powinno być 14, 4,5, 45%).” (pisemna opinia biegłego sądowego k. 2585- 2587).
Następnie biegły odpowiedział na pytania zawarte w tezie dowodowej wskazując m.in. na następujące wnioski dotyczące pobytu matki powoda w pozwanym szpitalu. Wskazał jednoznacznie, że:
1. W szpitalu (...) w O. rejestrowano występowanie alarmowych drobnoustrojów chorobotwórczych, w tym Klebsiella pneumoniae NDM, Klebsiella pneumoniae ESBL, Enterococcus faecium, Clostridium djffjicile .
2. Zespół (...) w raportach z kontroli sanitarnych wykazał zaniedbania w zakresie przestrzegania zasad i procedur utrzymania należytego stanu sanitarnego i higienicznego szpitala(...) w O..
3. W szpitalu (...) w O. w 2018 roku i pierwszej połowie 2019 roku przebywali wykazani w raportach i sprawozdaniach pacjenci zakażeni, albo skolonizowani drobnoustrojami chorobotwórczymi.
4. Zebrany i przedstawiony materiał wykazał, że niektórzy pacjenci nabywali w szpitalu zakażanie drobnoustrojami chorobotwórczymi wskutek niezachowania należytej staranności w czynnościach wymagających postępowania aseptycznego i antyseptycznego.
5. Występowały przypadki naruszania obowiązku zgłaszania wystąpienia podejrzenia, lub zakażenia szpitalnego.
6. Nie pobierano wymazów do badań mikrobiologicznych przesiewowych i kontrolnych od około 3 % pacjentów.
7. Występowały braki interpretacji badań mikrobiologicznych uzasadniania antybiotykoterapii w przypadku odstępstw od „Rekomendacji".
8. R. Z. przed przyjęciem do szpitala (...) 29.01.2019 roku nie była nosicielką, nie była zakażona bakterią Klebsiella pneumoniae ESBL , Klebsiella pneumoniae NDM , Enterococcus faecium VRE.
9. Niewykonanie badania wydzieliny z drzewa oskrzelowego u pacjentki R. Z. po rozpoczęciu empirycznego podawania antybiotyków, mimo przedłużającego się zapalenia płuc i kontynuowanie nieskutecznego leczenia.
10. Brak natychmiastowej wymiany 7 marca 2019 r. zanieczyszczonego kranika trójdzielnego cewnika centralnego wkłucia do żyły udowej lewej i podawanie leków przez kolejne dwa dni od 7 do 8 marca 2019 r. poprzez wcześniej zanieczyszczony, niezabezpieczony przed kontaminacją kranik trójdzielny - zdarzenie z dnia 7 marca 2019 r.,
11. Przyczyną wystąpienia 9 marca 2019 roku wstrząsu septycznego i sepsy było zakażenie ogólnoustrojowe pacjentki bakterią , Klebsiella pneumoniae NDM , jako następstwo zdarzenia z dnia 7 marca 2019 roku. - kontaminacja cewnika centralnego,
12. Istnieje związek czasowy pomiędzy zdarzeniem z dnia 7 marca 2019 r, a wystąpieniem sepsy dnia 9 marca 2019 roku.
13. Istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem z dnia 7 marca 2019 roku - kontaminacja cewnika centralnego, a wystąpieniem sepsy i zgonem pacjentki R. Z..
14. Bezpośrednią przyczyną zgonu R. Z. 2 maja 2019 roku była niewydolność wielonarządowa, jako następstwo zakażenia pacjentki dnia 7 marca 2019 roku bakterią oraz sepsy, jaka się w wyniku zakażenia rozwinęła. Podjęte intensywne leczenie w (...) nie wyeliminowało zakażenia. W przebiegu choroby prawdopodobnie nastąpiła reaktywacja zakażenia, albo powtórne zakażenie szpitalne w (...) około 19 marca 2019 roku.
15. Z wystąpieniem u R. Z. zakażenia szpitalnego Klebsiella pneumoniae (...) wiążą się pośrednio wykazane przez Zespól Kontroli Zakażeń Szpitalnych zaniedbania higieniczne, sanitarne i organizacyjne, w szpitalu (...) w O..
16. Przerwa w podawaniu antybiotyku od 10 do 24 kwietnia 2019 roku w OAIT nie miała postaci zawinionego błędu.
17. Niedostateczny nadzór kierownika oddziału chorób wewnętrznych nad podległymi lekarzami - rezydentką i nowicjuszem.
18. Błędy obciążające Zespól Kontroli Zakażeń Szpitalnych (ZKZS) dotyczyły nieuznania, czy też nierozpoznania 3 ognisk epidemicznych w ciągu 18 miesięcy, albo drobnych różnic w podawanych danych statystycznych, nieistotnych dla oceny sytuacji epidemicznej szpitala (...) w O.. Nie przeprowadzono konsultacji epidemiologicznej w związku z zakażeniem Reginy Zasadowskiej Klebsiella pneumoniae ESBL i NDM oraz Enterococcus faecium.
19. Błąd. 4 marca 2019 r. przed zabiegiem założenia wkłucia centralnego nie pobrano wymazu ze skóry z miejsca zamierzonego wkłucia centralnego. Skóra okolicy pachwiny, uda pacjenta leżącego jest narażona na zanieczyszczenie wydalinami, które mogą przedostawać się na manipulacyjny koniec cewnika i prowadzić do zakażenia łożyska naczyniowego. Posiadanie wiedzy o ewentualnej kontaminacji skóry daje podstawę do wczesnego, celowanego podjęcia antybiotykoterapii i wdrożenia czynności sanitarnych pod nadzorem ZKZS (jeśli zgłoszą).
20. Błąd. Krew pobrano do badania mikrobiologicznego w sobotę 9.03.2019 r o godzinie 17:56 (k-1265), próbkę przyjęto do badania 11.03.2019(!) r. o godzinie 8:52. Próbka czekała na rozpoczęcie badania blisko dwie doby, kiedy każda godzina zwłoki decyduje o losach chorej!
21. Niewłaściwe było przygotowywanie mieszanin żywieniowych do żywienia dojelitowego i poza-jelitowego w nieprzystosowanych do tych czynności warunkach gabinetu zabiegowego oddziału chorób wewnętrznych. Skutkiem mogło być zainfekowanie preparatu i zakażenie pacjenta.
22. W OAIT uznano (patrz epikryza k-84), że ujemne badania mikrobiologiczne krwi z dnia 19.04.20 19 r, po 5 dniach inkubacji wskazują na brak zakażenia Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM i nie ma wskazań do podania Kolistyny. Z innego pobrania krwi 19.04.2019 r. wyhodowano Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM (k-1180), na wydruku wyniku badania nie podano ilości CFU. Może dlatego potraktowano ten wynik, jako kolonizację ??? Ale (k-320) - karta zgłoszenia szpitalnego z OAIT podaje: Rozpoznanie: zakażenie łożyska naczyniowego Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM. Data wystąpienia 19.04.2019 r. (data zgłoszenia 24.04.2019 r. - lekarz J. L.. Tę dwoistość interpretacji badań mikrobiologicznych może wyjaśnić tylko lekarz OAIT. Z tej karty zgłoszenia zakażenia szpitalnego wynika, że 19.04.2019 r. (raczej nieco wcześniej) doszło do kolejnego zakażenia pacjentki Klebsiella pneumoniae NDM i kolejnej sepsy, nałożonej na wciąż czynny proces zapalny, zapoczątkowany zakażeniem Klebsiella pneumoniae NDM 9-11 marca 2019 r. (pisemna opinia biegłego sądowego k. 2629- 2631 akt (...)).
Ponadto, wspomniany wyżej biegły na rozprawie w dniu 19.11.2024 r. zeznał „Uważam, ze zawarte w zarzutach stwierdzenie o wielochorobowości pacjentki u schyłku jej życia oraz intensywne leczenie podtrzymujące życie nie były przyczyną interwencji w oddziale intensywnej terapii. Przyczyną tej interwencji była sepsa spowodowana zakażeniem łożyska naczyniowego patogenem NDM. (…) wobec badania matki powoda w momencie przyjęcia do szpitala i nie stwierdzenia w układzie moczowym i oddechowym bakterii Klebsiella Pneumoniae, które mogłyby nabyć odporności później, pod wpływem antybiotykoterapii, pozwala stwierdzić że zakażenie układu moczowego i oddechowego bakterie Klebsiella Pneumoniae nastąpiło na skutek wprowadzenia tej bakterii z zewnątrz do organizmu w trakcie pobytu matki powoda w szpitalu. (…)to samo dotyczy zakażenia bakteria Klebsiella Pneumoniae NDM. Bakteria została wprowadzona z zewnątrz do łożyska naczyniowego powodując sepsę. Mam tu na myśli układ krążenia - układ żylny. Żyła udowa wprowadza krew do żyły głównej i rozprowadza ją po całym organizmie. Mam tu na myśli wkłucie centralne, które tu zastosowano. Wkłucie centralne służy do podawania leków i odżywania pozajelitowego w sposób ciągły. 9 marca 2019 r. pobrano krew z żyły obwodowej- nie udowej, nie z cewnika. I w tej krwi stwierdzono już bakterię Klebsiella Pneumoniae New Delhi. Zbieżność czasu pomiędzy wystąpieniem zdarzenia zanieczyszczenia cewnika 7 marca 2019 r., podawaniem później przez ten cewnik leków i żywienia pomimo niewymienienia cewnika, w zestawieniu z wyhodowaniem bakterii z krwi pobranej dwa dni później wskazuje na zakażenie zewnątrzpochodne. Komórki bakterii mnożą się co 20 minut, a więc wprowadzenie ich bezpośrednio do krwi, mogło spowodować ich namnażanie w organizmie dwa dni później. (…) Uważam, że kolonizacja nastąpiła przez otwarcie tego kranika, choć wysięki zdarzały się już wcześniej - od 5 marca i też mogły stanowić miejsce kolonizacji bakterii. Uważam, że krótki czas wystąpienia zakażenia pomiędzy 7 a 9 marca 2019 r. wskazuje raczej na zakażenie poprzez wkłucie centralne poprzez zanieczyszczony trójnik - kranik trójdzielny. Chciałem zwrócić uwagę, że pacjentka w dniu 11 marca 2019 r. przy przyjęciu na AOIT miała już bakterie Klebsiella Pneumoniae NDM w posiewie pobranym z okolic nosy, skóry i odbytu. Wskazuje to na to, że była już skolonizowana. Skóra - naskórek też byla skolonizowana tak więc bakterie musiały się znajdować również na pościeli - naskórek się łuszczy. (…) To jedynym możliwym źródłem zakażenia jest właśnie wkłucie centralne i używanie kranika trójdzielnego przez kolejne dwa dni. Skutkiem niewłaściwie leczonego zakażenia płuc była konieczność podawania leków przez wkłucie centralne i w tym momencie z uwagi na wielochorobowość pacjentki rokowanie było poważne, a nawet niekorzystne. Gdyby nie stosowano cewnika centralnego prawdopodobnie uniknęłaby tej sepsy. Gdyby zabrano się za leczenie zapalenia płuc tak jak to zrobiono w IOIM-ie podając właściwy lek, do zakażenia by nie doszło. Gdyby w oddziale wewnętrznym wykonano wcześniej badanie bakteriologiczne wydzieliny oskrzeli uzyskałoby informację o czynniku przyczynowym zakażenia płuc i zastosowano by odpowiedni antybiotyk.” (protokół rozprawy k. 2704-2705v akt sprawy I C (...)).
Podsumowując, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zarówno pisemna, jak i ustna opinia biegłego, jednoznacznie wskazuje na istnienie bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy zakażeniem pacjentki (...) Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM oraz zdarzeniem z dnia 7 marca 2019 r – „nieszczelność” i brakiem wymiany trójnika, a sepsą i zgonem w dniu 2 maja 2019 r. Bezsprzecznie biegły wskazał, że gdyby leczenie zapalenia płuc matki powoda było prowadzone od początku tak jak na OAIT to do zakażenia by nie doszło. Należy podkreślić, że skutkiem niewłaściwie leczonego zakażenia płuc była konieczność podawania leków przez wkłucie centralne – przez które ostatecznie doszło do zakażenia powoda bakterią Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM. Biegły wskazał, że „ pośrednią przyczyną przedłużonego przebiegu choroby było nie rozpoznanie w oddziale chorób wewnętrznych w lutym 2019 r. czynnika etiologicznego zapalenia płuc i brak celowanego leczenia.” (opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632). Jako niedopuszczalną należy w ocenie Sądu uznać sytuację, w której po pierwsze doszło do niezakręcenia kranika przez osobę z personelu medycznego, po wtóre, że jego wymiana nastąpiła dopiero następnego dnia, gdy już doszło do zakażenia pacjentki bakterią. Ewidentnie powyższa sytuacja świadczy o zaniedbaniach ze strony personelu zatrudnionego przez pozwanego, które miało tragiczny skutek - sepsę i zgon pacjentki R. Z..
Jak wykazało niniejszej postępowanie bakteria, którą została zarażona matka powoda to szczep szpitalny. Pozwany szpital nie wykazał, aby dochował należytej staranności i stosował się do wszelkich procedur sanitarnych, również w zakresie aseptyki. Zebrany materiał dowodowy pozwala przyjąć, że wpływ na wystąpienie zakażenia miał stan epidemiologiczny pozwanego szpitala, w którym już wcześniej występowały przypadki zakażeń bakterią Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM. W szczególności, że wyniki badań pacjentki wskazują, że przy przyjęciu do szpitala nie była nosicielem, ani nie była zakażona bakterią New Delhi. Biegły sądowy wskazał „Wykazane braki, przeoczenia, niedbalstwa są błędami organizacyjnymi, których można uniknąć przy należytym nadzorze administracyjnym i epidemiologicznym.” (opinia biegłego sądowego – k. 2575-2632 akta sprawy I C (...)).
W ocenie Sądu, przebieg postępowania jednoznacznie potwierdził istnienie związku przyczynowego pomiędzy niedopełnieniem przez personel medyczny obowiązujących procedur oraz niewłaściwym wykonywaniem obowiązków w warunkach trudnej sytuacji epidemiologicznej szpitala, a wystąpieniem sepsy, która doprowadziła do śmierci R. Z..
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego można przyjąć, że po stronie pozwanego szpitala wystąpiła wina organizacyjna. Leczenie podjęte przez personel medyczny na oddziale chorób wewnętrznych było nieprawidłowe, brak celowanego leczenia zapalenia płuc. Dodatkowo, podczas pobytu na tym oddziale doszło w dniu 07.03.2019 r. do zakażenia matki powoda bakterią Klebsiella pneumoniae MBL(+) NDM. Powód wykazał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy działaniem i zaniechaniem pozwanego, a śmiercią jego matki.
Powyższa sytuacja mogłaby zostać oceniona inaczej wyłącznie wtedy, gdyby pozwany zachowywał wszelkie procedury związane z stanem epidemiologicznym szpitala. Wykonywane byłyby badania przesiewowe pacjentów, zachowany reżim sanitarny a wyniki kontroli nie wskazywałyby na uchybienia czy zaniechania. Wówczas szpital mógłby zwolnić się z odpowiedzialności za sam fakt zaistnienia zakażenia szpitalnego u pacjenta. Niemniej jednak, w niniejszej sytuacji konieczne byłoby wykazanie, że zdarzenie z dnia 07.03.2019 r. nie mogłoby doprowadzić do zakażenia bakterią pacjentką, a przynajmniej, że personel medyczny zachował się zgodnie z procedurami i z należytą starannością.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań świadków i przedstawionych dokumentów był podstawą sformułowanych w sporządzonej przez biegłego opinii jednoznacznych wniosków. Sąd podzielił je i przyjął za własne wobec braku skutecznego podważenia ich przez stronę pozwaną. Pozwany Szpital nie udowodnił z kolei, aby ogólny stan zdrowia R. Z., jej zachowanie lub próby ingerencji powoda w proces leczenia były samoistną przyczyną lub istotną współprzyczyną zgonu.
W dalszej kolejności należy odnieść się do roszczenia zgłoszonego przez powoda, jakim było zadośćuczynienie za doznaną krzywdę. Podstawę prawną stanowi tu przepis art. 446 § 4 k.c. Zgodnie z jego treścią, Sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Stanowi ono formę rekompensaty pieniężnej z tytułu szkody niemajątkowej, doznanej krzywdy, a w szczególności cierpienia, bólu i poczucia osamotnienia po śmierci najbliższego członka rodziny. Celem zadośćuczynienia jest złagodzenie cierpień zarówno doznanych jak i tych, które wystąpią w przyszłości. Zadośćuczynienie ma charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą doznaną przez poszkodowanego krzywdę. W tym kontekście krzywda jest ujmowana, jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości) oraz psychiczne (np. ujemne odczucia przeżywane w związku utratą osoby bliskiej, np., osamotnienie, tęsknota, brak troski, opieki).
Reasumując zadośćuczynienie pieniężne, o którym mowa w art. 446 § 4 k.c. ma na celu naprawienie szkody niemajątkowej wyrażającej się krzywdą w postaci głównie cierpień psychicznych. Okolicznościami mającymi wpływ na wysokość tego świadczenia to między innymi; zakres doznań osób bliskich zmarłego, poczucie osamotnienia, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny, charakter zaburzeń w prawidłowym funkcjonowaniu pozostałych członków rodziny, stopień, w jakim będą oni mogli się odnaleźć w nowej rzeczywistości i na ile są zdolni akceptować obecny stan rzeczy. Istotne jest też korzystanie z pomocy fachowej w czasie radzenia sobie w trudnej sytuacji, proces leczenia doznania traumy oraz rola, jaką w rodzinie pełniła osoba zmarłego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 marca 2014 r. I ACa 1284/13 LEX nr 1451724) .
Pojęcie „sumy odpowiedniej” użyte w tymże przepisie ma w istocie charakter nieokreślony, niemniej jednak w judykaturze wskazane są kryteria, jakimi należy się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Określenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę powinno się opierać na obiektywnych i sprawdzalnych kryteriach, kierować się jego celami i charakterem przy uwzględnieniu jednak indywidualnej sytuacji poszkodowanego (por. wyrok SN z dnia 12 września 2002 r. IV CKN 1266/00 LEX nr 80722).
Z uwagi na to, że zadośćuczynienie ma mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny, jego wysokość nie może być określona w wysokości symbolicznej, lecz winna przedstawiać pewną ekonomicznie odczuwalną wartość. Jednocześnie przyznana suma pieniężna tytułem zadośćuczynienia powinna być utrzymana w rozsądnych granicach i dostosowana do aktualnych stosunków majątkowych w społeczeństwie, kraju, w którym mieszka poszkodowany. Najbliższym punktem odniesienia powinien być poziom życia osoby, której zadośćuczynienie przysługuje, gdyż jej stopa życiowa rzutować będzie na rodzaj wydatków konsumpcyjnych mogących zrównoważyć doznane cierpienie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2008 r. II CSK 78/08 LEX nr 420389).
Sąd, dokonując oceny zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, uznał, że śmierć R. Z. spowodowała u powoda - jej syna - głęboką krzywdę w postaci bólu i cierpienia psychicznego. Ustalając stan faktyczny, Sąd oparł się przede wszystkim na zeznaniach siostry powoda – W. Z., uznając jej relację za spójną, wyważoną i pozbawioną oznak stronniczości.
W. Z. szczegółowo i obszernie opisała całokształt więzi łączących jej brata matką oraz jego funkcjonowanie i całokształt przeżyć po śmierci matki.
Tak też W. Z. wskazała, że powód przez całe życie pozostawał z matką w bliskiej, emocjonalnej relacji, a po rozwodzie rodziców wychowywał się wyłącznie pod jej opieką. Mimo licznych obowiązków zawodowych, powód nieprzerwanie utrzymywał bliski ścisły kontakt z matką, który niewątpliwie wykraczał poza granice relacji przeciętnych i przeciętnie obserwowalnych. Zwrócić należy uwagę na to, iż od momentu pojawienia sią u matki objawów demencji w 2012 roku, powód aktywnie uczestniczył w jej opiece, dzieląc się obowiązkami z siostrą i to kosztem (co bywa rzeczą nader nieczęsto spotykaną) swych obowiązków zawodowych W okresie pogorszenia stanu zdrowia R. Z., powód jako lekarz dostrzegał zaniedbania w leczeniu, które zgodnie z opinią biegłego przyczyniły się do jej śmierci, co mogło znacząco pogłębić i z pewnością istotnie pogłębiło skalę rozmiaru i uzasadnione poczucie krzywdy. Po śmierci matki powód przeżył głęboką traumę, zaprzestał wykonywania zawodu i w reakcji na taką, a nie inną przyczynę zgonu w poczuciu krzywdy zainicjował wszczęcie postępowania karnego w kierunku spowodowania śmierci.
Do chwili obecnej zresztą nie potrafi pogodzić się ze stratą, a po odejściu matki odwiedzał jej mieszkanie, niejako poszukując elementów z przeszłości.
Z przedstawionych przez W. Z. jasno wynika okoliczności wynika, że powód doznał głębokiej i wielowymiarowej krzywdy psychicznej, której źródłem była nie tylko bolesna utrata bliskiej darzonej głębokim uczuciem osoby, ale również bolesne poczucie świadomości tego, że mimo wiedzy i doświadczenia nie zdołał uchronić matki przed skutkami zaniedbań medycznych.
Relacja między powodem a jego matką była oparta na silnych więzach emocjonalnych, wzajemnym zaufaniu i codziennej trosce, co czyniło ich więź wyjątkową i trudną do zastąpienia.
Wieloletnie zaangażowanie powoda w opiekę nad matką, rezygnacja z wygody osobistej, dostosowanie trybu pracy oraz poświęcenie czasu i energii dla jej dobra, świadczą o głębokim poczuciu odpowiedzialności i miłości. Tym bardziej też bolesna mogła być dlań świadomość, że mimo starań nie udało się zapobiec temu co faktycznie się stało.
Trauma, jakiej doznał po odejściu matki, miała charakter trwały i destrukcyjny, o czym również świadczy silna i gwałtowna reakcja na opinię biegłego, co również zaświadcza głębokiej żałobie i głębokim cierpieniu psychicznym.
Krzywda, jakiej doznał, nie ogranicza się zatem do bólu po stracie bliskiej osoby. Obejmuje również utratę poczucia sprawczości, stabilności emocjonalnej oraz wewnętrznego spokoju.
Powód nie tylko utracił najbliższą osobę, ale również poczucie bezpieczeństwa, które przez lata budował wokół relacji z matką. Jej śmierć, będąca skutkiem możliwych zaniedbań medycznych, wstrząsnęła jego systemem wartości a złamania zasad etyki i troski o pacjenta, mogło wywołać głębokie rozczarowanie i poczucie niesprawiedliwości.
Uwzględniając całokształt sprawy, w tym rozmiar krzywdy psychicznej, jakiej doznał powód wskutek śmierci matki w dniu 2 maja 2019 r., Sąd uznał, że adekwatnym zadośćuczynieniem jest kwota 160.000 zł, którą zasądzono na rzecz powoda, zgodnie z punktem I sentencji wyroku. Powództwo zostało uwzględnione wobec spełnienia przesłanek z art. 415 k.c. w zw. z art. 430 k.c. w zw. z art. 446 § 4 k.c.
O odsetkach Sąd orzekł w oparciu o art. 481 § 1 k.c. Powód domagał się zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu tj. 01.02.2022 r. do dnia zapłaty. Sąd uwzględnił żądanie odsetkowe powoda jednak od innej daty początkowej. Zgodnie z art. 111 § 2 k.c. jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Powód jeszcze przed wytoczeniem powództwa wzywał pozwanego do zapłaty kwoty 100.000 zł w związku z śmiercią swojej matki na skutek nieprawidłowego działania pozwanego. Powód szczegółowo opisał w piśmie podnoszone przez siebie zarzuty. Pozwany odmówił wypłaty zadośćuczynienia wskazując na brak jakichkolwiek uchybień po swojej stronie. W ocenie Sądu, pozwany miał już w dacie odmowy wypłaty zadośćuczynienia mógł mieć wiedzę o tym, że doszło do zdarzenia, które w konsekwencji skutkowało śmiercią pacjentki – matką powoda. Podkreślić należy, że pozwany dysponuje zespołem specjalistów z niemalże każdej dziedziny medycyny, a więc bez trudu mógł ocenić czy okoliczności wskazane przez powoda rzutują na jego odpowiedzialność. Istotne ma również znaczenie to, że biegły sądowy w niniejszej sprawie po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną nie miał wątpliwości odnośnie do przyczyny zgonu matki powoda. Pozwany w dacie wniesienia pozwu miał wiedzę co do wysokości żądnej przez powoda kwoty i okoliczności faktycznych. Z tego względu Sąd uznał, że zasadnym jest zasądzenie na rzecz powoda odsetek od kwoty 100.000 zł od dnia następnego po dniu doręczenia pozwu, tj. od dnia 24.06.2022 r. (k. 144) Natomiast odsetki od kwoty 60.000 zł należą się od dnia następnego po dniu doręczenia pozwanemu pisma zawierającego rozszerzenie pozwu. Dopiero w dniu doręczenia pisma z dnia 6 września 2022 r. (pismo doręczono 23.01.2023 r.) pozwany dowiedział się o sformułowaniu przez powoda żądania dalszej kwoty. Z tego względu Sąd uznał, że zasadnym jest zasądzenie na rzecz powoda odsetek od kwoty 60.000 zł od dnia następnego to jest od 24.01.2023 r. do dnia zapłaty.
Wobec powyższego Sąd zasądził odsetki za opóźnienie na rzecz powoda od kwoty 100.000 zł od dnia 24.06.2022 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 60.000 zł od dnia 24.01.2023 r. do dnia zapłaty, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Żądanie w zakresie odsetek za pozostały okres oddalono jako bezzasadne, o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku .
O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. poprzez obciążanie pozwanego obowiązkiem ich zwrotu na rzecz powoda w całości. Powód uległ swemu żądaniu w nieznacznym zakresie tj. odsetek od kwoty 60.000 zł od dnia 24.06.2022 r. do 23.01.2023 r.
Postanowieniem z dnia 14.04.2022 r. Sąd zwolnił powoda od kosztów sądowych w sprawie częściowo tj. od opłat ponad 500 zł każda oraz wydatków ponad kwotę 500 zł, w pozostałej części oddalając wniosek. (k. 133)
Na koszty procesu po stronie powodowej składały się następujące kwot: 500 zł – opłata sądowa od pozwu, 500 zł – opłata sądowa od rozszerzonego powództwa.
W związku z powyższym Sąd zasądził łącznie od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.000 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, o czym orzekł w punkcie III sentencji wyroku.
W punkcie IV sentencji wyroku na podstawie art. 80 ust. 1 u.k.s.c. Sąd nakazał Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w O. zwrócić powodowi kwotę 4.500 zł tytułem nadpłaconej części opłaty sądowej od pozwu.
Jednocześnie w punkcie V sentencji wyroku na podstawie 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398) Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego wO. kwotę 7.000 zł tytułem brakującej opłaty od pozwu, tj. w części w której powód uzyskał zwolnienie od obowiązku jej uiszczenia.
Sąd oddalił wniosek powoda o zasądzenie w ramach kosztów procesu kwoty 562,87 zł wynikającej z faktury (k. 328) za udostępnienie dokumentacji medycznej, uznając, że koszt ten nie stanowi kosztu procesu w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. Pomimo że dokumentacja została wykorzystana w toku postępowania, sąd uznał, iż jej uzyskanie miało charakter przygotowawczy, a nie bezpośrednio procesowy. W ocenie sądu wydatek ten nie był niezbędny do celowego dochodzenia roszczenia, lecz stanowił koszt administracyjny związany z gromadzeniem materiału przed wniesieniem pozwu. Tego rodzaju wydatki nie podlegają zwrotowi, co znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów powszechnych.