Wyrok z 13 grudnia 2024, sygn. IV Ka 1064/24
Pokaż pozostałe podstawy prawne (9)
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 grudnia 2024 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny – Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SO Hanna Bartkowiak
Protokolant: p.o. stażysty Łukasz Drapała
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań – Nowe Miasto w Poznaniu Beaty Trawczyńskiej
po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 r.
sprawy D. B.
oskarżonego z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu
z dnia 28 marca 2024 r., sygn. akt III K 757/23
1. Zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że z opisu czynu eliminuje, że oskarżony działał w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w związku z tym przyjmuje, że popełnił przestępstwo z art. 286 § 1 kk.
2. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy.
3. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. S. K. kwotę 1.033,20 zł brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym.
4. Zwalnia oskarżonego z obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa wydatków sądowych za postępowanie odwoławcze i nie wymierza mu opłaty za II instancję.
Hanna Bartkowiak
UZASADNIENIE |
|||||||||||||||||||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
IV Ka 1064/24 |
|||||||||||||||||
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
1. |
||||||||||||||||||
|
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA |
|||||||||||||||||||
|
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||||||||||||
|
Wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 28 marca 2024 r., sygn. akt III K 757/23 |
|||||||||||||||||||
|
1.2. Podmiot wnoszący apelację |
|||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel posiłkowy |
|||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel prywatny |
|||||||||||||||||||
|
☒ obrońca |
|||||||||||||||||||
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|||||||||||||||||||
|
☐ inny |
|||||||||||||||||||
|
1.3. Granice zaskarżenia |
|||||||||||||||||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
|||||||||||||||||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
||||||||||||||||||
|
☐ w części |
☐ |
co do winy |
|||||||||||||||||
|
☐ |
co do kary |
||||||||||||||||||
|
☐ |
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||||||||||||||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
|||||||||||||||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
|||||||||||||||||||
|
☐ |
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||||||||||||||||
|
☐ |
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||||||||||||||||
|
☒ |
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||||||||||||||||
|
☐ |
art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||||||||||||||||
|
☐ |
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||||||||||||||||
|
☐ |
|||||||||||||||||||
|
☐ |
brak zarzutów |
||||||||||||||||||
|
1.4. Wnioski |
|||||||||||||||||||
|
☒ |
uchylenie |
☒ |
zmiana |
||||||||||||||||
|
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy |
|||||||||||||||||||
|
2.1. Ustalenie faktów |
|||||||||||||||||||
|
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione |
|||||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|||||||||||||||
|
1. |
D. B. |
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Kępnie wydanym w dniu 7 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt II K 118/19 D. B. został skazany za przestępstwo z art. 286 § 1 kk popełnione w okresie od 21 maja 2018 r. do 23 maja 2018 r. |
Wyrok Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 7 października 2019 r., sygn. akt II K 118/19 |
k. 296-297 |
|||||||||||||||
|
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione |
|||||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|||||||||||||||
|
2.2. Ocena dowodów |
|||||||||||||||||||
|
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
|||||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
|||||||||||||||||
|
1. |
Wyrok Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 7 października 2019 r., sygn. akt II K 118/19 |
Orzeczenie zostało wydane przez organ wymiaru sprawiedliwości powołany do rozpatrywania spraw karnych i jest prawomocne. Nie ma żadnych podstaw by podważać wynikające z tego orzeczenia okoliczności, w tym w szczególności kwalifikację prawną oraz opis czynu, za jaki D. B. został skazany przez Sąd Rejonowy w Kępnie w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt II K 118/19. Warto dodać w tym miejscu, że Sąd Okręgowy w toku postępowania odwoławczego uzyskał dostęp do treści wyroku Sądu Rejonowego w Kępnie, do którego nawiązywał w apelacji obrońca. Jednakże włączenie tego orzeczenia w poczet materiału dowodowego sprawy nie potwierdziło słuszności twierdzeń obrońcy o naruszeniu przez Sąd Rejonowy zasady res iudicata ustanowionej w art. 17 § 1 pkt 7 kpk. |
|||||||||||||||||
|
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
|||||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
|||||||||||||||||
|
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
|||||||||||||||||||
|
Lp. |
Zarzut |
||||||||||||||||||
|
3.1. |
Obraza przepisów postępowania, tj. art. 167 kpk w zw. z art. 2 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 kpk poprzez zaniechanie inicjatywy dowodowej w zakresie ustalenia, czy toczyły się przeciwko oskarżonemu D. B., bądź w sprawie dotyczącej oskarżonego D. B. w okresie wskazanym w zarzucie postępowania karne i z jakim wynikiem, tj. zaniechanie zwrócenia się o akta sprawy karnej Sądu Rejonowego w Kępnie o sygn. akt III K 118/19 i ustalenie, czy w związku ze skazaniem w w/w sprawie, zaskarżonym wyrokiem nie doprowadził do naruszenia zasady res iudicata. W aktach sprawy znajduje się bowiem jedynie notatka urzędowa funkcjonariusza mł. asp. P. K. z dnia 30 czerwca 2023 r. (k. 118-119 akt), która nie może zastępować ustaleń w oparciu o prawomocny wyrok karny. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
|||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
|||||||||||||||||||
|
Sąd Okręgowy nie stwierdził by w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia art. 167 kpk w zw. z art. 2 kpk. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że przepis art. 167 kpk nakłada na Sąd meriti obowiązek przeprowadzenia dowodów z urzędu, ale tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy - innymi słowy – w jakim jest to niezbędne dla prawidłowego wyrokowania. Sąd orzekający ma zatem obowiązek dochodzenia do prawdy również w sytuacji, gdy strony nie wnioskują o przeprowadzenie nowych dowodów, ale dopiero wówczas, gdy dokonując oceny dowodów uzna, że materiał dowodowy jest niepełny i nasuwa wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i tym samym wymaga uzupełnienia ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2024 r., sygn. akt II KK 537/23m LEX nr 3716897). W przedmiotowej sprawie nie istniały żadne luki w zgromadzonym materiale dowodowym wymagające podjęcia przez Sąd I instancji inicjatywy dowodowej z urzędu, w szczególności nie było konieczności zwracania się do Sądu Rejonowego w Kępnie o akta sprawy karnej prowadzonej przez ten sąd pod sygn. akt III K 118/19, czy też do jakiegokolwiek innego sądu, który wydał wobec D. B. wyrok karny ujęty w jego karcie karnej. Wbrew nietrafionym tezom apelacji w przedmiotowej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 kpk. Prawdą jest, że prawomocne skazanie za czyn ciągły stoi na przeszkodzie, ze względu na treść art. 17 § 1 pkt 7 kpk ponownemu postępowaniu o później ujawnione zachowania, będące elementami tego czynu, które nie były przedmiotem wcześniejszego osądzenia. Zakres powagi rzeczy osądzonej wyznaczony jest ustalonym w wyroku skazującym lub warunkowo umarzającym czasem jego popełnienia ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2024 r., sygn. akt VIII AKa 60/23, Lex nr 3744546). Dostrzec jednak należy, że przestępstwo, za które D. B. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 7 października 2019 r., sygn. akt III K 118/19 nie zostało popełnione w warunkach czynu ciągłego z art. 12 § 1 kk. Wobec tego wspomniany w zdaniu uprzednim wyrok skazujący nie stanowił przeszkody dla prowadzenia postępowania karnego w przedmiotowej sprawie i wydania wobec D. B. wyroku karnego. Mylił się bowiem obrońca by występowała w tym postępowaniu powaga rzeczy osądzonej, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 7 kpk. Ważne jest przy tym także, że Sąd Rejonowy w kontrolowanej sprawie błędnie przyjął w kwalifikacji prawnej czynu przypisanego D. B. przepis art. 12 § 1 kk, pomimo tego że nie zostały spełnione przesłanki uregulowane w tym przepisie wyznaczające warunki uznania kilku zachowań sprawcy za jeden czyn ciągły (zagadnienie to zostanie omówione w dalszej części niniejszego uzasadnienia - pkt 4.1.). Warto jeszcze w tym miejscu dodać, że zamiaru popełniania przestępstw określonego rodzaju, czy ogólnego projektu popełnienia dwóch lub więcej czynów zabronionych nie można utożsamiać z zamiarem popełnienia przestępstwa ciągłego, o którym mowa w art. 12 § 1 kk. Nie spełnia kryterium czynu ciągłego sytuacja, w której poszczególne zachowania sprawcy nie są objęte jednym z góry powziętym zamiarem, lecz zostały zrealizowane z identycznym zamiarem, takim samym w odniesieniu do każdego z nich, lecz nie istniejącym z góry, a pojawiającym się sukcesywnie przy podejmowaniu każdego kolejnego zachowania. Niezbędnym warunkiem przyjęcia konstrukcji przestępstwa ciągłego jest ustalenie, że w chwili podjęcia przez sprawcę pierwszego zachowania miał on zamiar podjęcia wszystkich zachowań składających się na tenże czyn ciągły ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt II K 351/22, Lex nr 3724191). Innymi słowy, jeżeli sprawca co prawda działał od początku z wykonaniu tego samego zamiaru, tj. faktycznym planowaniem objęty był główny zamysł przestępnych zachowań, ale sprawca realizował go przy każdej nadarzającej się okazji, to takiego planu nie można utożsamiać z zamiarem popełnienia czynu określonego w art. 12 § 1 kk. Bowiem nawet jeśli sprawca ma ogólny projekt, w jaki sposób popełniać kolejne czyny zabronione, to nadal nie jest to jeden konkretny zamiar. Natomiast ogólny projekt dopuszczenia się dwóch lub więcej różnych czynów zabronionych nie odpowiada pojęciu „z góry powziętego zamiaru” popełnienia jednego konkretnego przestępstwa, na którego wykonanie składa się więcej niż jedno zachowanie ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt III KK 486/22, Lex nr 3513232; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2022 r., sygn. akt V KK 579/21, Lex nr 3410814). Mając na względzie powyższe rozważania prawne, Sąd odwoławczy stanął na stanowisku, że zachowania D. B. objęte niniejszym postępowaniem oraz te z postępowania osądzonego przez Sąd Rejonowy w Kępnie pod sygn. akt II K 118/19 nie spełniały łącznie wszystkich przesłanek z art. 12 § 1 kk. Wbrew odmiennej opinii obrońcy oskarżonego zachowania te stanowiły dwa odrębne od siebie czyny zabronione, które łączył jedynie modus operandi, tj. ogólny projekt popełniania przestępstw w zaplanowany przez oskarżonego sposób. Zamiar podjęcia każdego z tych czynów zabronionych pojawiał się sukcesywnie (odrębnie) przy podejmowaniu przez D. B. każdego z tych zachowań. Na uwagę zasługuje choćby ta okoliczność, że oskarżony dokonał telefonicznej rezerwacji samochodu w wypożyczalni w G. dzień po tym jak został wypożyczony V. (...) z firmy (...) w C. (...). Z czego i z zeznań przesłuchanego w niniejszej sprawie w charakterze świadka P. W. wynika, że od powodzenia pierwszego oszukańczego wynajęcia samochodu, sprawca uzależnił kolejną tego typu akcję. Bez znaczenia w związku z tym pozostawało odnotowanie w opisie czynu w wyroku Sądu |Rejonowego w K. sygn. II K 118/19 działania sprawcy jeszcze w dniu 25 maja 2018 r., co zazębiało się czasowo z inkryminowanym jego zachowaniem w kontrolowanej sprawie. Nie była to bowiem w żadnym razie okoliczność decydująca o przyjęciu konstrukcji czynu ciągłego. Na marginesie warto wspomnieć, że wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 2 czerwca 2020 r., pod sygn. III K 166/19 D. B. został skazany za ciąg przestępstw z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk i usiłowań do nich, popełnionych w okresie od 27 września do 4 października 2018 r., za analogiczne działania na szkodę wypożyczających samochody, podszywając się pod A. H. ( vide: dane z KRK k. 164-171 oraz informacje z WSP KMP P. z 14.02.2023 r., k. 64-68). Zastosowano tam konstrukcję prawnomaterialną z art. 91 § 1 kk, nie czyn ciągły z art. 12 kk. Podsumowując, za całkowicie chybione należało uznać dywagacje o wystąpieniu w niniejszej sprawie powagi rzeczy osądzonej, skoro czyn oskarżonego, za który został on skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Kępnie w sprawie o sygn. akt II K 118/19 stanowił odrębnie przestępstwo, niezależne od czynu stanowiącego przedmiot rozpoznania w kontrolowanej sprawie. Bezpodstawne okazały się również twierdzenia apelującego przekonującego o potrzebie ustalania i badania innych spraw toczących się przeciwko oskarżonemu za przestępstwa z art. 286 § 1 kk z okresu objętego przedmiotową sprawą, dla ustalenia czy nie zachodzi choćby częściowo tożsamość czynów, co byłoby istotne dla wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Przede wszystkim dziwić musi czynienie w tym zakresie zarzutów pod adresem Sądu I instancji, w sytuacji gdy obrona nie przejawiała żadnej inicjatywy dowodowej w tym kierunku do chwili zamknięcia przewodu sądowego przed wydaniem zaskarżonego wyroku. Co więcej, oskarżony wnioskował o dobrowolne poddanie się karze w trybie art. 387 kpk, co faktycznie nastąpiło. Ponadto, apelujący obrońca nie przedstawił żadnych punktów zaczepienia dla, choćby uprawdopodobnienia swoich racji, oczekując od sądu przeszukiwania wyroków skazujących D. B. pod kątem negatywnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 7 kpk. Tymczasem informacje płynące z materiału dowodowego kontrolowanej sprawy, w tym dane z Krajowego Rejestru Karnego dotyczące skazań za przestępstwa z inkryminowanego okresu czasu, nie dawały Sądowi Rejonowemu powodów do prowadzenia pogłębionego postępowania w tym zakresie. Żaden z wyroków skazujących nie zawierał bowiem w podstawie prawnej art. 12 kk czy art. 12 § 1 kk, co wymagałoby analizy w zestawieniu z przedmiotową sprawą o przestępstwo z art. 286 § 1 kk popełnione przez oskarżonego, podszywającego się pod A. H., w okresie od 24 maja do 27 maja 2018 r. Zgodnie zaś z aprobowanym przez tutejszy Sąd Okręgowy stanowiskiem Sądu Najwyższego: „Prawomocne skazanie rodzi powagę rzeczy osądzonej tylko w takim zakresie, w jakim sąd orzekł o odpowiedzialności karnej za zachowania będące przedmiotem zarzutu. Jedynie wówczas, gdy sąd uznał, że objęte jednolitym zamiarem zachowania oskarżonego stanowią jeden czyn zabroniony w rozumieniu art. 12 k.k., zakres powagi rzeczy osądzonej wyznaczony jest ustalonym w wyroku skazującym lub warunkowo umarzającym czasem jego popełnienia ( vide: uchwała SN z dnia 15 czerwca 2007 r., I KZP 15/07, OSNKW 2007/7-8/55, Lex). |
|||||||||||||||||||
|
Wniosek |
|||||||||||||||||||
|
Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od wszystkich czynów, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
|||||||||||||||||||
|
Brak podstaw dla uwzględnienia powyższych wniosków z uwagi na bezzasadność omówionego zarzutu. Wbrew odmiennym twierdzeniom obrońcy, w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych art. 167 kpk w zw. z art. 2 kpk. Nie miała również miejsca obraza przepisu art. 17 § 1 pkt 7 kpk albowiem nie doszło tutaj do naruszenia zasady res iudicata. Mylił się bowiem obrońca, że skazanie D. B. przez Sąd Rejonowy w Kępnie w sprawie o sygn. akt II K 118/19 za jednostkowe przestępstwo tego samego rodzaju co objęte zaskarżonym wyrokiem stanowiło przeszkodę dla prowadzenia postępowania karnego w niniejszej sprawie. Konkludując, Sąd Rejonowy nie dopuścił się żadnego z uchybień podnoszonych w apelacji obrońcy, a wydany wyrok skazujący był zasadniczo słuszny. Wymagał on jedynie ingerencji w zakresie opisu oraz kwalifikacji prawnej czynu, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części niniejszego uzasadnienia. Nie było również podstaw do wydania w instancji odwoławczej wyroku kasatoryjnego, ponieważ nie miała miejsca żadna z sytuacji opisanych w art. 437 § 2 kpk i powodów do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie dostarczyła wniesiona apelacja obronna. |
|||||||||||||||||||
|
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
|||||||||||||||||||
|
1. |
Sąd Rejonowy błędnie przyjął w wyroku, że zachowanie oskarżonego D. B. objęte niniejszym postępowaniem karnym wyczerpywało znamiona czynu ciągłego z art. 12 § 1 kk. |
||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności |
|||||||||||||||||||
|
Na wstępie trzeba zaznaczyć, że Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wyroku nie wyjaśnił w żaden sposób dlaczego przyjął w kwalifikacji prawnej przepis art. 12 § 1 kk. Organ meriti ograniczył się do zdawkowego wskazania, że oskarżony działał w krótkich odstępach czasu. Takie stwierdzenie jest niewystarczające dla uznania, że dany czyn został popełniony w warunkach czynu ciągłego określonych w art. 12 § 1 kk. Warto też dostrzec, że powołany w wyroku przepis art. 12 § 1 kk wszedł w życie w dniu 15 listopada 2018 r. (ustawa o zmianie Kodeksu wykroczeń i niektórych innych ustaw z dnia 4 października 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 2077), z dodanym obligatoryjnym obostrzeniem wymiaru kary za czyn ciągły w art. 57b kk, od dnia 24 czerwca 2020 r., zaś w dacie czynu obowiązywał art. 12 kk. Kluczowe zaś w ten sprawie jest to, że oskarżony podjął się zachowań w okresie od 24 maja do 27 maja 2018 r., które łącznie wyczerpywało znamiona jednego przestępstwa z art. 286 § 1 kk. To natomiast, że elementy tego zachowania były rozciągnięte w czasie nie oznacza, że D. B. podjął się „dwóch lub więcej zachowań” w rozumieniu art. 12 kk, które należałoby uważać za czyn ciągły. Warunkiem do uznania wielości takich zachowań jest to, że każde z nich z osobna jest relewantne, a więc takie, którymi ich podmiot naruszył prawnokarną normę sankcjonowaną, wypełniając tym samym znamiona typu czynu zabronionego. W niniejszej zaś sprawie poszczególne działania oskarżonego zmierzały do wprowadzenia w błąd pracownika wypożyczalni samochodów w celu jednokrotnego wynajęcia pojazdu marki R. (...) bez zamiaru jego zwrotu w umówionym terminie i dopiero łącznie wypełniały znamiona występku oszustwa. Nie można było zatem wyodrębnić w czynie oskarżonego poszczególnych jego składowych, jako samoistnie funkcjonujących, dopiero ich całość wyczerpywała znamiona przestępstwa. W takiej sytuacji konieczna była ingerencja Sądu Okręgowego w treść zaskarżonego orzeczenia poprzez wyeliminowanie z opisu czynu, że oskarżony działał w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w związku z tym przyjęcie, że popełnił on jeden czyn stanowiący przestępstwo z art. 286 § 1 kk, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2024 r. |
|||||||||||||||||||
|
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
|||||||||||||||||||
|
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||||||||||||
|
1. |
Przedmiot utrzymania w mocy |
||||||||||||||||||
|
Wyrok Sądu I instancji utrzymano w mocy w pozostałej części (poza zmianą opisaną w pkt 5.2.) – pkt 2 wyroku sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2024 r. |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy |
|||||||||||||||||||
|
Powodem utrzymania wyroku w mocy w pozostałym zakresie (poza zmianą opisaną w pkt 5.2.) była całkowita niezasadność zarzutu apelacji obrońcy oskarżonego, jak też brak podstaw wskazanych w art. 439, 440 i 455 kpk, uzasadniających zmianę lub uchylenie wyroku poza granicami zarzutów i wniosków apelacji. Sąd Okręgowy objął kontrolą instancyjną wymiar kary zasadniczej oraz wysokość orzeczonego środka kompensacyjnego. Organ II instancji stwierdził, że wymierzona kara była współmierna do wagi, a także okoliczności osądzanego przypadku, a środek kompensacyjny uwzględniał szkody powstałe na skutek niezgodnego z prawem zachowania D. B.. Jak wyżej wspomniano, orzeczona kara została uzgodniona w toku postępowania sądowego i zaproponowana przez podsądnego. W żadnym razie nie raziła ona surowością, uwzględniwszy zaplanowany sposób działania, wysokość powstałej szkody oraz wielokrotną karalność oskarżonego za tego rodzaju czyny przeciwko mieniu. |
|||||||||||||||||||
|
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||||||||||||
|
1. |
Przedmiot i zakres zmiany |
||||||||||||||||||
|
Zaskarżony wyrok został zmieniony w pkt 1 w ten sposób, że z opisu czynu wyeliminowano cechy opisujące czyn ciągły, tj. że oskarżony działał w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, a z kwalifikacji usunięto art. 12 § 1 kk. W związku z tym przyjęto, że D. B. popełnił jedno przestępstwo z art. 286 § 1 kk – pkt 1 wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2024 r. |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach zmiany |
|||||||||||||||||||
|
Sąd Okręgowy w ramach kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku stwierdził z urzędu, że w przedmiotowym postępowaniu nie występowały podstawy faktyczne i prawne dla przyjęcia, iż przestępstwo jakiego dopuścił się D. B. zostało popełnione w warunkach czynu ciągłego z art. 12 § 1 kk. Uzasadnienie tego zagadnienia zostało wyczerpująco przedstawione w pkt 4.1. Stwierdzone z urzędu uchybienie obligowało Sąd II instancji do modyfikacji zaskarżonego wyroku. Dlatego też organ odwoławczy zmienił zaskarżone orzeczenie w sposób opisany powyżej. |
|||||||||||||||||||
|
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||||||||||||
|
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
|||||||||||||||||||
|
1.1. |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||||||||||||||||||
|
2.1. |
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości |
||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||||||||||||||||||
|
3.1. |
Konieczność umorzenia postępowania |
||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia |
|||||||||||||||||||
|
4.1. |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||||||||||||||||||
|
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
|||||||||||||||||||
|
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku |
|||||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||||||||||||||||||
|
6. Koszty Procesu |
|||||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||||||||||||||||||
|
3. |
Zgodnie z art. 616 § 1 pkt 1 kpk do kosztów procesu należą koszty sądowe, którymi są m.in. wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania (art. 616 § 2 pkt 2 kpk). Jednym z wydatków Skarbu Państwa, na podstawie art. 618 § 1 pkt 11 kpk są wypłaty dokonane z tytułu nieopłaconej przez strony pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów lub radców prawnych. Obrońca oskarżonego na rozprawie apelacyjnej odbywającej się w dniu 13 grudnia 2024 r. złożył wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu przed Sądem II instancji. Przytoczone wyżej przepisy stanowią podstawę prawną uwzględniającą to żądanie. Wysokość kosztów adwokata została ustalona w oparciu o § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r. poz. 763). Mając powyższe na względzie, Sąd II instancji zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. S. K. kwotę 1033,20 zł brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. |
||||||||||||||||||
|
4. |
Zgodnie z art. 634 kpk jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, do kosztów procesu za postępowanie odwoławcze od orzeczeń kończących postępowanie w sprawie mają odpowiednie zastosowanie przepisy o kosztach za postępowanie przed sądem I instancji. Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy opierając się na dyspozycji przepisu art. 624 § 1 kpk zwolnił oskarżonego z obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa wydatków sądowych za postępowanie odwoławcze. D. B. nie pracuje, nie ma żadnego majątku, a przebywa w zakładzie karnym od ponad 6 lat, odbywając kolejne kary pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że obciążanie oskarżonego wydatkami sądowymi za postępowanie odwoławcze i opłatą za II instancję stanowiłoby dla niego zbyt dużą dolegliwość finansową, oddalając też w czasie realizację obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego. |
||||||||||||||||||
|
7. PODPIS |
|||||||||||||||||||
|
Hanna Bartkowiak |
|||||||||||||||||||