Wyrok z 7 października 2025, sygn. I C 59/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 października 2025 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny

w składzie: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Kosowska

po rozpoznaniu w dniu 3 października 2025 r. w Olsztynie

na rozprawie

sprawy z powództwa Przedsiębiorstwa Rolnego (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.

przeciwko W. T. (1)

o zapłatę

I.  utrzymuje w mocy w całości nakaz zapłaty z dnia 22 maja 2024 r. wydany przez Sąd Okręgowy w O. w sprawie (...),

II.  zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 59/25

UZASADNIENIE

Pozwem wniesionym w dniu 17 maja 2024 r. przeciwko W. T. (1) powódka Przedsiębiorstwo Rolne (...) sp. z o.o. wniosła o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym, że pozwany ma zapłacić na rzecz powódki kwotę 1.197.915 zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 16.04.2024 r. do dnia zapłaty, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zapłaty. Nadto, wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jednocześnie powódka na wypadek wniesienia przez pozwanego zarzutów wniosła o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 1.197.915 zł wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od 16.04.2024 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu wskazała, że pozwany w dniu 20 grudnia 2021 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w O. o sygn. akt: (...) (prawomocny) został uznany za winnego, że w okresie od 5 września 2013 r. do 14 października 2014 r. w miejscowości P. gm. G. jako prezes zarządu spółki (...) sp. z o.o. w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził powódkę do niekorzystnego rozporządzania własnym mieniem w postaci pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż 1.197.915 zł poprzez wprowadzenie przedstawicieli spółki-powódki w błąd co do zamiaru wykorzystania przekazywanych pozwanemu zaliczek na budowę biogazowi, której inwestorem była powódka. Pozwany przyjął kwoty i zaliczki z których nie rozliczył z powódką w łącznej kwocie 1.197.915 zł. Wskazała, że jest to minimalna możliwa do przyjęcia wartość szkody poniesionej przez powódkę w związku z działaniem pozwanego. Pozwany mimo odebrania wezwania do naprawienia szkody nie odpowiedział na nie. Podniosła, że ustalona przez Sąd karny suma pieniędzy staje się elementem istoty przypisanego sprawcy przestępstwa i jako taka wiąże sąd cywilny.

(pozew k. 4-10).

Sąd Okręgowy w O. w dniu 22.05.2024 r. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, w którym nakazał pozwanemu, aby zapłacił na rzecz powódki kwotę 1.197.915 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16.04.2024 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 22.191 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 7.217 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w terminie miesiąca od doręczenia nakazu, albo wniósł w tymże terminie zarzuty.

(nakaz zapłaty – k. 53)

Pozwany w dniu 16.07.2024 r. złożył zarzuty od nakazu zapłaty, w których zaskarżył nakaz zapłaty w całości i wniósł o:

- uchylenie nakazu zapłaty oraz o oddalenie powództwa w całości,

- zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

Pozwany podniósł, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do wydania nakazu zapłaty oraz uwzględnienia powództwa w jakiekolwiek części. Wskazał, że powódka nie udowodniła istnienia dochodzonego pozwem roszczenia co do zasady i wysokości oraz zaistnienia szkody. Podniósł, że wyrok karny Sądu Okręgowego z dnia 20.02.2021 r. sygn. akt (...) nie jest prawomocny. Nadto, pozwany z ostrożności podniósł następujące zarzuty:

- brak związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem pozwanego, a hipotetyczną szkodą powódki,

- błędnego wyliczenia i przyjęcia wysokości szkody,

- bezzasadnego dochodzenia przez powódkę w ramach odszkodowania świadczeń nienależnie spełnionych na rzecz podmiotów tj. niezgłoszonych inwestorowi – powódce podwykonawców (...) sp. z o.o. za które wobec tego powódka i pozwany odpowiedzialności nie ponoszą,

- bezzasadności i braku ekonomicznego uzasadnienia dla zmiany przez powódkę technologii wykonawczej przedmiotowej inwestycji na znacznie droższą i zwiększającą hipotetyczną szkodę,

- nieuwzględnienia przy ustalaniu szkody kwoty 97.003,39 zł wypłaconej powódce z masy upadłości (...) Sp. z o.o. już w toku procesu karnego, pomniejszającej hipotetyczną szkodę,

- sprzeczności dochodzonych roszczeń z zasadami współżycia społecznego, co stanowi wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony prawnej.

Pozwany wniósł o przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w G., jako ogólnie właściwemu dla miejsca zamieszkania pozwanego będącego osobą fizyczną na zasadzie art. 27 k.p.c.

Nadto, na wypadek przyjęcia, że roszczenie powódki jest zasadne w jakiejkolwiek części wniósł o:

-miarkowanie wysokości zasądzonego odszkodowania, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w tym wszelkich niezgodnych z zawartą umową oraz dobrymi praktykami gospodarczymi działań i zaniechań powódki w trakcie wykonywania spornego kontraktu budowlanego,

- rozłożenia kwoty zasądzonego odszkodowania za raty, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w tym możliwości majątkowych i zarobkowych pozwanego.

W uzasadnieniu pozwany przyznał, że został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 20.12.2021 r. w sprawie o sygn. akt (...) na karę tam orzeczoną, następnie częściowo zmienionym w pkt III wyrokiem Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 08.05.2023 r. sygn. akt(...). Wskazał, że Sąd Okręgowy nie ustalił w wydanym wyroku właściwej wysokości szkody przyjmując jedynie szkodę przybliżoną, co jednoznacznie wynika z sentencji wyroku. Podniósł, że przyczyny niepowodzenia inwestycji nie leżą po jego stronie. Pozwany już we wrześniu 2013 r. został wprowadzony w błąd przez Z. D. co do posiadania przez powódkę należytego finansowania umożlwiającego realizację umowy zgodnie z jej treścią i we wskazanych w niej terminach. Gdyby pozwany miał wówczas taką wiedzę, to umowy w takim kształcie by nie zawarł. Z. D. rażąco naruszał zawartą umowę już od samego początku jej obowiązywania i od samego początku działał w złej wierze. W jego ocenie, zachowanie Z. D. reprezentującego powódkę było naganne, sprzeczne z zasadami prawidłowego gospodarowania i jakąkolwiek etyką biznesu, które ostatecznie doprowadziły obie strony do negatywnego finału. Powódka nie korzystała w sposób uprawniony z obowiązującego prawa tylko wykorzystywała swoją dominującą wobec pozwanego pozycję. Podkreślił, że na gruncie cywilnym pozwany nie dopuścił się deliktu i nie doprowadził pozwanej do powstania przyjętej szkody nawet w części, a tym samym jego obowiązek odszkodowawczy nie istnieje.

(zarzuty – k. 61-72v)

Na rozprawie w dniu 03.10.2025 r. pozwany wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na to, że skierował on wniosek do Prokuratura Generalnego o wniesienie kasacji od wyroku II instancji, wobec uznania, że wyrok ten nie istnieje.

Powódka wniosła o nieuwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania, z uwagi na prawomocność wyroku Sądu Apelacyjnego.

(protokół rozprawy z dnia 03.10.2025 r. – k. 294)

Sąd na rozprawie w dniu 03.10.2025 r. oddalił wniosek o zawieszenie postępowania.

(protokół rozprawy z dnia 03.10.2025 r. – k. 297)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka prowadzi działalność w przedmiocie produkcji zbóż, rzepaku, spirytusu, trzody chlewnej i biogazownia. Przed 2013 r. w sąsiednim gospodarstwie rozpoczęto budowę biogazowni, wykonywano tam zbiorniki żelbetowe z przeznaczeniem do produkcji biogazu. Powódce prezes firmy (...) zarekomendował firmę (...) sp. z o.o. dla wykonania biogazowni. Twierdził, że wykonała ona biogazownię za W. na rzecz firmy (...). Powódka od kilku lat przymierzała się do rozpoczęcia takiej inwestycji.

Powódka ogłosiła przetarg i wybrała ofertę firmy (...) sp. z o.o. oraz podpisała umowę na dofinansowanie z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska (...) Wodnej na 3.500.000 zł. Pierwsze koszty budowy całości miały wynieść 7.000.000 zł. Ponieważ od czasu opracowaniem dokumentacji minęły dwa lata, pozwany zażądał 9.500.000 zł zobowiązując się do wykonania tej biogazowni pod klucz. Miał wykonać projekt zastępczy. Powódka miała wyłożyć pieniądze, a spółka pozwanego do 30 czerwca 2014 r. miała ją oddać pod klucz. Fundusz postawił warunek, aby nie zmieniać kategorii kosztów pod rygorem utraty dofinansowania.

(dowód: zeznania Prezesa Zarządu powódki – k. 275-272)

Pozwany był Prezesem Zarządu spółki (...) sp. z o.o. Należała ona do grupy spółek (...). Przedmiotem działalności były trudne inwestycje takie jak oczyszczalnie ścieków przemysłowych i energetyka odnawialna. Na początku 2013 r. dyrektor firmy (...) wspomniał pozwanemu, że na północy Polski planowana jest budowa instalacji biogazowej. W tym czasie (...) sp. z o.o. miała podpisane umowy na budowę 9-10 biogazowni na kwotę 150.000.000 zł. Projekty znajdowały się na różnych etapach realizacji projektowej bądź związanej z uzyskaniem pozwolenia na budowę czy umów kredytowych. Przedstawiciele pozwanego spotkali się z przedstawicielem powódki. Po analizie dokumentacji, spółka (...) sp. z o.o. zaproponowała projekt zastępczy i na jego kanwie realizację po uzyskaniu pozwolenia na budowę.

(dowód: zeznania pozwanego – k. 294v-297)

W dniu 5 września 2013 r. powódka Przedsiębiorstwo Rolne (...) Sp. z o.o. w P. zawarło z (...) Sp. z o.o. w R., którego Prezesem Zarządu był wówczas W. T. (1) umowę na wykonanie projektu zastępczego oraz realizację budowy instalacji do produkcji biogazu wraz z uruchomieniem i uzyskaniem mocy znamionowej.

Treść umowy została zaproponowana przez pozwanego.

W § 2 ust. 2.1. ustalono cenę netto wykonania instalacji „pod klucz” w kwocie 9.500.000 zł. W ust. 2.2. wskazano, że zamawiający za przedmiot umowy zapłaci wynagrodzenie w PLN oraz, że cena zawiera kompletną instalację do produkcji 0,5MW mocy elektrycznej.

Strony ustaliły, że w razie braku odpowiedniej nośności gruntu budowlanego opracowany zostanie projekt wzmocnienia podłoża na podstawie, którego sporządzony będzie kosztorys dotyczący rozszerzonego zakresu robót. Koszty dodatkowe wynikające z ewentualnego faktu braku nośności gruntu ponosi zamawiający. Ustala się, że koszty dodatkowe wynikające z ewentualnego faktu braku nośności gruntu nie może przekroczyć 10% wartości całego kontraktu (§ 2 ust. 2.3 zd.1-2).

W § 2 ust. 2.5 umowy postanowiono, że umowa wchodzi w życie wraz z jej popisaniem. W pierwszym etapie miał zostać wykonany projekt zastępczy, drugi etap czyli prace ziemne i budowlane zostaną rozpoczęte po zaksięgowaniu kwoty zaliczkowej a koncie firmy (...). Termin zakończenia robót został ustalony na koniec czerwca 2014 r. Wskazano, że termin zakończenia robót może ulec przedłużeniu w sytuacji przesunięcia płatności w stosunku do harmonogramu rzeczowo-finansowego.

Umowa w § 4 ust. 4.1. ustalono warunki płatności zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym przedsięwzięcia (załącznik nr 2). Zgodnie z § 4 ust. 2 faktury za wykonanie prac wg powyższego zestawienia miały być wystawiane w złotych. Podstawą do wystawienia faktur częściowych wg zestawienia miały być protokoły odbioru częściowego lub końcowego (§ 4 ust. 4.3). W przypadku nie przystąpienia przez Zamawiającego do odbioru częściowego lub końcowego w terminie 7 dni od dnia zgłoszenia gotowości do odbioru, prace uważa się za odebrane bez zastrzeżeń. W przypadku zastrzeżeń co do wykonanych prac, oprócz protokołu odbioru miał zostać spisany protokół rozbieżności wskazujący nieprawidłowości, które (...) Polska zobowiązany będzie usunąć (§ 4 ust. 4.4). Strony uzgodniły, że w przypadku nieterminowej płatności (...) Polska mógł naliczyć odsetki ustawowej wysokości, a termin wykonania danego zakresu prac opóźnia się o ilość dni odpowiadających opóźnieniu w płatności (§ 4 ust. 4.5). W § 4 ust. 4.6 wskazano, że za wykonanie prac według powyższego zestawienia ustala się terminy płatności 30 dni od dnia otrzymania faktury.

Wykonawca w § 7 umowy zobowiązał się do wykonania poszczególnych prac, zgodnie z ustalonymi terminami (harmonogramem prac).

Umowa przewidywała, że:

- w przypadku odstąpienia od umowy przez Zamawiającego z przyczyn leżących po stronie (...) Polska, (...) Polska zapłaci Zamawiającemu karę umowną w wysokości 10% kosztów wykonania umowy. Zamawiający może dochodzić odszkodowania uzupełniającego na zasadach ogólnych (§ 12 ust. 12.4).

- w przypadku odstąpienia od umowy przez (...) Polska z przyczyn leżących po stronie Zamawiającego, Zamawiający zapłaci (...) Polska karę umowną w wysokości 10% kosztów wykonania umowy. (...) Polska może dochodzić odszkodowania uzupełniającego na zasadach ogólnych (§ 12 ust. 12.5).

(dowód: umowa wraz z harmonogramem rzeczowo-finansowym – k. 5-15 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, zeznania Prezesa Zarządu powódki – k. 275-272, zeznania pozwanego – k. 294v-297)

Strony ustaliły, że inwestycja będzie zaliczkowo finansowana przez powoda. Wobec tego, został podpisany aneks nr (...) z dnia 23.09.2023 r., w którym strony ustaliły „Zamawiający dopuszcza możliwość płatności na podstawie faktur pro forma oraz faktur zaliczkowych”.

(dowód: aneks nr (...) z dnia 23.09.2023 r. – k. 16 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, zeznania pozwanego – k. 294v-297)

W dniu 02.10.2013 r. powódka przekazała wykonawcy plac budowy pod budowę biogazowni. Pierwszy wpis w dzienniku budowy został dokonany 11.10.2013 r.

(dowód: protokół przekazania terenu i placu budowy oraz kserokopia strony z dziennika budowy - k. 1184 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, zeznania pozwanego – k. 294v-297)

Na dzień podpisania umowy powódka dysponowała środkami na poziomie 1.500.000 zł. Zwróciła się również o kredyt w banku w kocie 5.500.000 zł, jeszcze przed rozpoczęciem współpracy z firmą (...) sp. z o.o.

(dowód: zeznania Prezesa Zarządu powódki – k. 275-272)

W dniu 26 lutego 2014 r. powódka uzyskała kredyt w Banku (...) pozwalający na dalsze finansowanie budowy biogazowni.

Była to celowa linia kredytowa na budowę biogazowni.

(dowód: pismo (...) Sp. z o.o. do W. T. z 09.12.2014 r. k. 38 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, zeznania Prezesa Zarządu powódki – k. 275-272)

Powódka dokonała następujących wpłat na rzecz spółki (...) Sp. z o.o.:

- w okresie od 03.10.2012 r. do 20.12.2013 r. kwot w łącznej wysokości 778.504,07 zł netto (957.560 zł brutto),

- w okresie od 27.02.2014 r. do 14.10.2014 r. kwot w łącznej wysokości 7.652.965,93 zł netto (9.413.148,09 zł brutto),

łącznie kwotę 8.431.470 zł netto (10.370.708,09 zł brutto).

(dowód: zestawienie wpłat k. 315-317 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, zeznania Prezesa Zarządu powódki – k. 275-272, zeznania pozwanego – k. 294v-297)

Mimo, że prace i dostawy związane z budową biogazowni były zaliczkowane, to postępy w pracach nie były adekwatne do uiszczonych przez powódkę wpłat. Powyższa kwestia była przedmiotem licznej korespondencji jak i rozmów między powódką a pozwanym działającym w imieniu spółki (...) sp. z o.o.

Powódka zgodziła się na to, że pierwotny termin wykonania umowy nie zostanie dotrzymany. Na początku grudnia 2013 r. wykonawca przedstawił do zapłaty faktury VAT na kwotę 3.500.000 zł. Powódka odesłała je bez księgowania, wskazując brak jest podstaw do ich uiszczenia. Prace na które opiewały nie były wykonane oraz nie było dostarczonych urządzeń.

Na dzień 30 czerwca 2014 r. wybudowana była ok. 1/3 zadania. Po czerwcu 2014 r. pozwany przyspieszył.

W własnych środków powódka pokrywała koszty zakupu i usług.

(dowód: korespondencja pomiędzy powódką, a (...) Sp. z o.o. k. 17-24, 33-46, 318-329, 1085v.- (...) w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, zeznania Prezesa Zarządu powódki – k. 275-272, zeznania pozwanego – k. 294v-297)

Prezes Zarządu powódki spotkał się z pozwanym w październiku 2014 r. w hotelu (...) w G.. Podczas spotkania pozwany przedstawił dokumenty na wydatki w kwocie ok. 5.000.000 zł brutto, podczas gdy powódka uiściła na jego rzecz kwotę 10.370.000 zł brutto. Pozwany przyznał, że ok. 1.500.000 zł wydał na swoje cele i zobowiązał się do dokończenia inwestycji. W trakcie spotkania pozwany wskazał, że spółka (...) sp. z o.o. korzysta również z kredytu kupieckiego odnawialnego, jednak nie przedstawił na tę okoliczność dokumentów. Pozwany również próbował przekonać Prezesa Zarządu powódki, że (...) sp. z o.o. ponosi koszty własne firmy tj. że projekt obsługuje na wyłączność dwóch inżynierów, co stanowi koszt miesięczny w wysokości 37.000 zł, ale również nie przedstawił dokumentów w tym zakresie.

(dowód: zeznania Prezesa Zarządu powódki – k. 275-272, zeznania pozwanego – k. 294v-297)

Wykonawca w realizację umowę angażował podmioty zewnętrzne, podwykonawców. Spółka (...) Sp. z o.o. zawarła z Centrum (...) Sp. z o.o.
w K. umowę na dostawę kompletnej jednostki kogeneracyjnej dla biogazowni. Podwykonawca wykonał umowę zgodnie z złożonym zamówieniem. Powódka zapłaciła spółce (...) sp. z o.o. kwotę pokrywającą powyższe zamówienie w całości. (...) sp. z o.o. nie zapłaciła pełnego wynagrodzenia dla podwykonawcy. Z tego względu Centrum (...) Sp. z o.o. dokonał demontażu gazomierza z kolektorem objętości, ciepłomierza i komunikacji P.. Powódka zmuszona była dokonać ponownego zamówienia na wyżej wymienione elementy. Z tego tytułu powódka zapłaciła na rzecz Centrum (...) Sp. z o.o. następujące kwoty: 16.870 zł za ciepłomierz z kolektorem objętości, 17.380 zł za komunikację P., 5.500 zł za ciepłomierz.

(dowód: zamówienie - k. 32 w aktach sprawy(...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, oferta CES z 02.06.2014 r. dla (...) Sp. z o.o. - k. 29-31 w aktach sprawy(...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, oferta CES z 30.07.2014 r. dla (...) Sp. z o.o. - k. 25-28 w aktach sprawy(...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, faktury VAT zaliczkowe – k. 1688, 1701, 1703 w aktach sprawy (...)stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, wyciąg z rachunku bankowego powódki – k. 1689, 1691-1693, 1695, 1697-1698v, 1702, 1704 w aktach sprawy (...)stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, faktury VAT – k. 1690, k. 1694, k. 1696, k. 1699-1700 w aktach sprawy(...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, zeznania Prezesa Zarządu powódki – k. 275-272)

Spółka (...) sp. z o.o. nie zapłaciła należności również innym podwykonawcom tj. M. B. (1) prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą: M. B. (1) i (...), S. W. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą: S. W. Firma Handlowo-Usługowa oraz T. W. prowadzącemu działalność gospodarcza pod firmą Firma Budowlana (...) T. W..

Podwykonawca M. B. (1) wykonał na podstawie umowy z 11.08.2014 r. usługi elektryczne w biogazowni w P.. Spółka (...) sp. z o.o. z tego tytułu nie uregulowała wynagrodzenia w kwocie 153.750 zł. Podwykonawca uzyskał nakaz zapłaty przeciwko spółce (...) sp. z o.o. opiewający na powyższa kwotę. Z uwagi na ogłoszenie upadłości przez spółkę (...) sp. z o.o. dalsze postępowanie zostało zawieszone. Powódka dokonała płatności na rzecz podwykonawcy kwoty 153.750 zł wraz z płatnością za dodatkowe prace elektryczne w biogazowni zlecone tej firmie po odstąpieniu od umowy z głównym wykonawcą.

(dowód: odpis pozwu M. B. przeciwko (...) sp. z o.o. - k. 145-146 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, odpis nakazu zapłaty z dnia 03.09.2015 r. w sprawie o sygn. akt(...) k. 146v w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia 14.10.2015 r. - k. 147 w aktach sprawy(...)stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, wyciąg z rachunku bankowego powódki – k. 1655,1660 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, zeznania Prezesa Zarządu powódki – k. 275-272, zeznania pozwanego – k. 294v-297)

Podwykonawca S. W. podczas budowy biogazowni wykonywał prace ziemne takie jak drogi, place i wykopy pod urządzenia. W okresie od 16.10.2013 r. do 11.05.2015 r. podwykonawca za swoje usługi wystawił faktury dla głównego wykonawcy na łączną kwotę 661.986 zł. Spółka (...) sp. z o.o. uregulowała powyższe faktury w części. Nie została opłacona przez głównego wykonawcę należność z faktury (...) w kwocie 100.000 zł netto (123.000 zł brutto) oraz z faktury (...) w kwocie 114.945 zł netto (141.382,35 zł brutto). Powódka z S. W. w dniu 28.01.2016 r. zawarły porozumienie na podstawie którego powódka zapłaciła podwykonawcy kwotę 255.000 zł.

(dowód: wykaz faktur S. W. Firma Handlowo-Usługowa k. 167-168 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, potwierdzenie wykonania operacji, wyciąg z konta bankowego powódki k. 169, k. 1331 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, porozumienie z 28.0.2016 r. pomiędzy powódką a S. W. k. 1324- 1326 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, zeznania Prezesa Zarządu powódki – k. 275-272, zeznania pozwanego – k. 294v-297)

Podwykonawca T. W. zawarł z spółką (...) sp. z o.o. umowę na wykonanie ogrodzenia terenu biogazowni. Główny wykonawca nie zapłacił wynagrodzenia za prace wykonane na przełomie kwietnia i maja 2015 r. w kwocie 8.728,01 zł. W wyniku prowadzonych rozmów powódka ustaliła z podwykonawcą, że uiści za wykonane prace kwotę 5.000 zł netto. Powódka dokonała płatności na rzecz podwykonawcy w dniu 21.12.2015 r. w kwocie 6.150 zł brutto (5.000 zł netto).

(dowód: faktura nr (...) i potwierdzenie przelewu - k. 1705, 1706 w aktach sprawy (...)stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, zeznania Prezesa Zarządu powódki – k. 275-272, zeznania pozwanego – k. 294v-297)

Spółka (...) sp. z o.o. nie realizowała umowy zgodnie z ustalonym przez strony harmonogramem oraz nie wywiązała się z pierwotnego terminu zakończenia prac. W toku wykonywania umowy strony umowy ustalały kolejne terminy wykonania prac, jednak one również nie były dotrzymywane. W tym okresie strony prowadziły rozmowy oraz wymieniały się korespondencją. Wobec braku postępu robót pismem z dnia 15 maja 2015 r. powódka wyznaczyło spółce (...) ostateczne terminy wykonania poszczególnych prac niezbędnych do zakończenia umowy, uprzedzając, że w razie niedotrzymania któregokolwiek z terminów odstąpi od umowy. Ostatecznie powódka pismem z dnia 15.06.2015 r. odstąpiła od umowy z (...) sp. z o.o. z uwagi na niedochowanie terminu realizacji prac wynikających z zawartej umowy. Pismem z dnia 17.06.2015 r. pozwany działając w imieniu spółki (...) Sp. z. o.o. zwrócił się do powódki z prośbą o warunkowe odstąpienie od wypowiedzenia umowy z (...) Sp. z o.o. wskazując na działania, które podejmuje, aby uzyskać środki finansowe na dokończenie budowy w P..

Pismem z dnia 8 lipca 2015 r. powódka wezwała (...) Sp. z o.o. do zapłaty kwoty łącznie 5.486.888,90 zł z tytułu zwrotu nakładów na budowę, kary umownej oraz naprawienia szkody.

(dowód: korespondencja pomiędzy (...) Sp. z o.o. a (...) Sp. z o.o. k. 1185 w aktach sprawy(...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, notatka służbowa - k. 1187 w aktach sprawy(...)stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, pisma powódki do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w O. - k. 1442-1444 w aktach sprawy (...)stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, zeznania Prezesa Zarządu powódki – k. 275-272, zeznania pozwanego – k. 294v-297)

Spółka (...) Sp. z o.o. wykonała prace zawarte w umowie w 88,75% . Powódka na rzecz pozwanego zapłaciła kwotę 8.431.470 zł netto z umownej kwoty 9.500.000 zł netto. Kwota nie rozliczona za prace niewykonane to 1.068.530 zł netto.

(dowód: opinia biegłego K. P. z Katedry (...) w P. k. 1516-1567 w aktach sprawy (...)stanowiących załącznik do niniejszej sprawy)

W związku z tym, że powódka odstąpiła od umowy z spółką (...) sp. z o.o. ogłoszony został konkurs ofert na dokończenia budowy biogazowni zgodnie z projektem przedsięwzięcia pn. „Budowa biogazowni rolniczej o mocy nie większej niż 0,5 MW na działce o nr ewidencyjnym (...) w miejscowości P., w obrębie geodezyjnym A. ” z jej uruchomieniem. W dniu 26.06.2015 r. została wybrana oferta firmy (...) systems GmbH (...). KG z siedzibą w V. w Niemczech jako najbardziej korzystna ekonomicznie i jakościowo. Cena wskazana w ofercie wynosiła netto 2.316.250 zł (560.853,35 euro).

Następnie powódka i (...) systems GmbH (...). KG z siedzibą w V. w Niemczech zawarli umowę w dniu 3 lipca 2015 r.

(dowód: protokół wyboru najkorzystniejszej oferty k. 902-907 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, umowa pomiędzy (...) Sp. z o.o. a (...) systems GmbH (...). KG -k. 908- 927, 1319-1322 w aktach sprawy (...)stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, oferta firmy (...)-k. 877-898,1298-1318 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy)

Oferta firmy (...) systems GmbH (...). KG zawarte zostały prace, które pozwoliły przystosować instalację biogazowni zaprojektowaną przez (...) Sp. z o.o. do technologii oferowanej przez (...) systems GmbH (...). KG. Cena dokończenia inwestycji wynikająca z umowy pomiędzy (...) Sp. z o.o. a (...) systems GmbH (...). KG. zawierała koszt wykonania tych prac, które są szacowane na od 15% do 20% kosztów dodatkowych, poniesionych w celu dostosowania rozwiązań (...) Sp. z o.o. do rozwiązań (...) systems GmbH (...). KG. Odjęcie kosztów prac dostosowujących rozwiązania technologiczne do wymogów firmy (...) systems GmbH (...). KG. od kwoty całej umowy z wymienioną firmą wskazuje, że do dokończenia inwestycji potrzebne były nakłady w kwocie od 1.853.000 zł do 1.968.812,50 zł netto. Poniesione koszty w ww. przedziale były niezbędne do doprowadzenia instalacji do odpowiedniego stanu technologicznego w celu produkcji biogazu na substratach wskazanych w ofercie firmy (...) systems GmbH (...). KG.

(dowód: opinia biegłego K. P. z Katedry (...) w P. k. 1516-1567 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy)

Nowy wykonawca wykonał umówione prace do końca września 2015 r.

Decyzją z dnia 16.10.2015 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego wpisał powódkę do rejestru wytwórców biogazu rolniczego.

W dniu 5 listopada 2015 r. została uruchomiona biogazownia i osiągnęła założoną moc.

(dowód: zeznania Z. D. – k. 866 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, umowa pomiędzy (...) Sp. z o.o. a (...) systems GmbH (...). KG -k. 908- 927, 1319-1322 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, zaświadczenie o wpisie do rejestru wytwórców biogazu rolniczego k. 1191 w aktach sprawy(...)stanowiących załącznik do niniejszej sprawy)

W dniu 10 sierpnia 2015 r. powódka wystąpiła przeciwko (...) Sp. z o.o. z powództwem o zapłatę 4.973.292 zł z tytułu zwrotu wpłaconych na poczet robót budowlanych zaliczek, kary umownej oraz odszkodowania z powodu niedziałania biogazowni. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 2 września 2015 r., sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w O. nakazał pozwanemu (...) Sp. z o.o. w R., aby zapłacił Przedsiębiorstwu Rolnemu (...) Sp. z o.o. w P. kwotę 4.973.292 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 lipca 2015 r. do dnia zapłaty, a ponadto kwotę 32.217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powódka w dniu 16 października 2015 r. wystąpiła do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. z wnioskiem o wszczęcie egzekucji wobec (...) Sp. z o.o. Postanowieniem z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt (...) Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w R. M. R. odmówiła wszczęcia egzekucji. Powyższą decyzję komornik uzasadnił tym, że postanowieniem Sądu Rejonowego wG. z dnia 9 października 2015 r., sygn. akt (...)została ogłoszona upadłość egzekwowanego dłużnika.

(dowód: nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 02.09.2015 r. – k. 50 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, wniosek o wszczęcie egzekucji k. 51 w aktach sprawy(...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, postanowienie o odmowie wszczęcia egzekucji k. 52 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, odpis postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 9 października 2015 r., sygn. akt(...) o ogłoszeniu upadłości (...) Sp. z o.o. ~ k. 263-264 w aktach sprawy(...)stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, uzasadnienie wyroku w sprawie (...) – k. 17-47 oraz k. 1740-1755 w aktach sprawy(...)stanowiących załącznik do niniejszej sprawy)

Kwota zasądzona przez Sąd Okręgowy wO. nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 2 września 2015 r., sygn. akt (...) nie zawierała utraconych korzyści ani kar umownych. Nie toczyło się postępowanie sądowe z powództwa powódki o zapłatę kar umownych i utracone korzyści. Powódka dokonała zgłoszenia Syndykowi wierzytelności z tytułu utraconych korzyści, energii, certyfikatów. Wierzytelność powódki została uznana na kwotę 5.380.000 zł. Powódka otrzymała z tej kwoty 90.003 zł.

(dowód: zeznania Prezesa Zarządu powódki – k. 275-272)

Powódka w dniu 03.12.2015 r. złożyła zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa oszustwa przez pozwanego w związku z realizacją umowy z dnia 05.09.2013 r. dotyczącej wykonania projektu zastępczego oraz realizacji budowy instalacji do produkcji biogazu wraz z uruchomieniem i uzyskaniem mocy znamionowej.

Sąd Okręgowy w O.wyrokiem z dnia 20.12.2021 r. uznał za winnego oskarżonego W. T. (1) w ramach zarzucanego mu czynu tego, że w okresie od 5 września 2013 r. do 14 października 2014 r. w miejscowości P., gm. G. jako prezes zarządu firmy (...) Sp. z.o.o. z siedzibą w R., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził Przedsiębiorstwo Rolne (...) Sp. z o.o. w P. do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w postaci pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż 1.197.915 zł, stanowiącej mienie znacznej wartości, poprzez wprowadzenie przedstawicieli tej Spółki w błąd co do zamiaru wykorzystania przekazywanych mu zaliczek na budowę biogazowni w miejscowości P., to jest czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za to na podstawie powołanych przepisów skazał go, a na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. na karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności.

Sąd wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat (pkt II wyroku) i orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie budownictwa na okres 4 lat (pkt III wyroku).

Od powyższego wyroku apelację wywiódł obrońca oskarżonego.

Sąd Apelacyjny wB. w dniu 08.05.2023 r. wydał wyrok zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie z pkt III wyroku oraz utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie.

(dowód: zawiadomienie o przestępstwie – k. 1-4 w aktach sprawy(...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, wyrok z dnia 20.12.2021 r. w sprawie(...) k. 15-16 oraz k. 1712 w aktach sprawy(...)stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, apelacja – k. 1768-1791 w aktach sprawy(...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, wyrok SA w B. z dnia 08.05.2023 r. – k. 48 oraz k. 1816 w aktach sprawy (...) stanowiących załącznik do niniejszej sprawy, zeznania pozwanego – k. 294v-297)

Pozwany w dniu 02.10.2025 r. skierował do Prokuratora Generalnego pismo. W piśmie tym zwrócił się o to, aby Prokurator Generalny wniósł kasację do Sądu Najwyższego w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego wB. II Wydział Karny Odwoławczy sygn. akt(...)z dnia 08.05.2023 r. utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O.z dnia 20.12.2021 r. w sprawie(...), na jego korzyść z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego.

(dowód: wniosek o wniesienie kasacji wraz z potwierdzeniem nadania – k. 278-293)

Powódka pismem z dnia 08.04.2024 r. wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 1.197.915 zł tytułem naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem tj. czynem z art. 286 § 1 k.k. Termin zapłaty został wyznaczony na 3 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma.

Pozwany odebrał wezwanie w dniu 12.04.2024 r.

(dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem nadania – k. 49-51)

Sąd zważył, co następuje:

W świetle ustalonych okoliczności faktycznych powództwo podlegało uwzględnieniu w całości w związku z czym Sąd utrzymał w mocy nakaz zapłaty z dnia 22.05.2024 r. Wniesione przez pozwanego zarzuty od nakazu zapłaty okazały się niezasadne. Powódka wykazała zasadność jak i wysokość dochodzonego przez siebie roszczenia.

Sąd dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o załączone do akt
i niekwestionowane przez strony dokumenty, dokumenty znajdujące się w aktach sprawy (...) toczącej się przed Sądem Okręgowym w O. oraz zeznania stron w zakresie w jakim były zbieżne z złożonymi do akt sprawy dokumentami.

Sąd dał wiarę zeznaniom powoda, uznając je za szczere i odpowiadające prawdzie. Za przyznaniem im walory wiarygodności przemawiały okoliczności faktyczne wynikające bezpośrednio z dokumentów dotyczące przebiegu realizacji inwestycji. Wobec tego Sąd uznał za niewiarygodne zeznania pozwanego które pozostawały w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym. W szczególności twierdzeniom pozwanego odnoszących się do tego, że inwestycja nie została zrealizowana w całości z uwagi na nieopłacenia faktur zaliczkowych przez powódkę czy też temu, że środki zapłacone przez powódkę były wykorzystywane zgodnie z ich celem.

Sąd na podstawie art. 278 ^{( 1)} k.p.c. uwzględnił wniosek powódki oraz pozwanego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego K. P. (2) wydanej w sprawie, która toczyła się przed Sądem Okręgowym w O. II Wydziałem Karnym o sygn. akt(...) Sąd doszedł do przekonania, że opinia sporządzona w sprawie karnej może stanowić dowód również w niniejszej sprawie, bowiem okoliczności w niej rozważane mają znaczenie w niniejszym postępowaniu. Sporządzenie nowej opinii przez biegłego sądowego byłoby czasochłonne co skutkowałoby przedłużeniem niniejszego postępowania, jak również byłoby niezgodne z zasadami ekonomiki procesowej. Jednocześnie podkreślić należy, że obie strony sporu wnioskowały o dopuszczenie dowodu z tej opinii. Była ona również istotną częścią postępowania karnego w zakresie ustalenia wysokości szkody, na której sąd karny oparł swój wyrok. Z tego względu Sąd doszedł do przekonania, że wyżej wskazana opinia biegłego może stanowić dowód w niniejszej sprawie, zaś wniosek pozwanego z dnia 31.07.2025 r. o dopuszczenie nowej opinii biegłego sądowego uznał za nieistotny dla rozstrzygnięcia.

Sąd dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy(...), która toczyła się przed Sądem Okręgowym w O.. W toku wspomnianego postępowania czynności dowodowe były podejmowane bardzo skrupulatnie, został zgromadzony obszerny materiał dowodowy, który pozwalał ustalić dokładny przebieg zdarzeń związanych z zawarciem i realizacją umowy wykonania biogazowni. Z tego względu w zakresie niezbędnym do rozpoznania sprawy Sąd dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w tych aktach.

Sąd również pominął wszystkie pozostałe wnioski dowodowe zgłoszone przez strony postępowania uznając je za nieistotne dla rozstrzygnięcia. Zgromadzony materiał dowody w postaci dokumentów złożonych do akt sprawy przez strony, dokumenty znajdujące się w aktach sprawy (...), opinia biegłego sądowego K. P. oraz zeznania stron wyjaśniły w pełni istotę sporu powstałego między stronami i pozwoliły na szczegółowe ustalenie stanu faktycznego.

Pełnomocnik pozwanego na rozprawie w dniu 03.10.2025 r. wniósł o zawieszenie postępowania informując, że pozwany wystąpił z wnioskiem do Prokuratora Generalnego o wniesienie kasacji od wyroku II instancji, wobec uznania, że wyrok tamten nie istnieje. Sąd nie uwzględnił powyższego wniosku. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie został wydany wyrok przez Sąd Okręgowy w O. II Wydział Karny, który dokonał bardzo wnikliwej analizy stanu faktycznego jak i prawnego sytuacji pozwanego. Wyrok Sądu I instancji istnieje w obrocie prawnym. Jednakże Sąd mając na uwadze twierdzenia pozwanego przeprowadził postępowanie dowodowe, ustalił samodzielnie stan faktyczny sprawy i dokonał oceny prawnej żądania pozwu oraz podniesionych przez pozwanego zarzutów. Tym samym niezależnie od tego czy w ocenie pozwanego wymieniony wyżej wyrok jest prawomocny czy nie, Sąd mógł procedować w tej sprawie bez względu na rozstrzygnięcie w sprawie karnej.

W niniejszej sprawie bezsporne było to, że strony zawarły umowę o wykonanie biogazowni, inwestycja miała być zaliczkowo finansowana przez powódkę oraz to, że spółka (...) sp. z o.o. zrealizowała umowę w części. Również bezsporne było to, że spółka (...) sp. z o.o. nie zapłaciła swoim podwykonawcom wynagrodzenia w pełnej wysokości.

Sporna natomiast pomiędzy stronami była odpowiedzialność pozwanego za wydatkowanie kwot uiszczonych przez powódkę tytułem zaliczek na inny cel oraz nieterminowe wykonywanie prac przez spółką (...) Sp. z o.o. skutkującą szkodą po stronie powodowej. Powódka stała na stanowisku, że pozwany pobierał kwoty tytułem zaliczki, które nie były wydatkowane na cele związane z realizacją umowy zawartej przez powódkę ze spółką (...) Sp. z o.o. Co więcej, powódka twierdziła, że dokonała zapłaty za prace wykonane, zaś spółka (...) Sp. z o.o. środków tych nie wypłaciła swoim podwykonawcom. Pozwany zaś stał na stanowisku, że opóźnienia w realizacji umowy wynikały z tego, że powódka nie miała środków na finansowanie inwestycji w dniu podpisania umowy oraz nie uiściła koniecznych zaliczek do końca roku 2013 r. Zaprzeczył on aby środki, które otrzymała (...) sp. z o.o. były wydatkowane na cele własne pozwanego.

Zgodnie z art. 415 k.c. „ Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.” Wobec tego przesłankami odpowiedzialności na zasadzie winy są: zachowanie człowieka, szkoda oraz wina osoby, której zachowanie wyrządziło szkodę. Istotne znaczenie do stosowania powyższego przepisu ma przepis art. 361 k.c., który stanowi, że:

§ 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

§ 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Oznacza to, że pomiędzy zachowaniem osoby, a powstaniem szkody musi zachodzić adekwatny związek przyczynowo skutkowy, aby to zachowanie stanowiło źródło odpowiedzialności odszkodowawczej.

Strona dochodząca roszczenia, które wywodzi właśnie z przepisu art. 415 k.c. zobowiązana jest wykazać przesłanki odpowiedzialności wynikające z wspomnianych wyżej przepisów. W tym wypadku ustawodawca nie przewidział domniemań. Z tego względu to stronę powodową obciążą ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi skutki prawne, zgodnie z art. 6 k.c.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że nie było sporne między stronami to, że inwestycja, która miała zostać wykonana przez (...) sp. z o.o. na podstawie umowy z dnia 05.09.2013 r. nie została dokończona przez pierwotnego wykonawcę. Również nie było sporne to, że wykonawca nie zapłacił pełnego wynagrodzenia podwykonawcom jak też to, że z pobranych środków tytułem zaliczki nie zostało opłacone w całości zamówienie złożone w Centrum (...) Sp. z o.o. w K..

Powódka na skutek tego, że umowa nie została wykonana zmuszona była znaleźć nowego wykonawcę projektu. Ogłosiła w tym celu przetarg. W wyniku konkursu ofert jako wykonawca zadania został wybrana spółka (...) systems GmbH (...). KG z siedzibą w V. w Niemczech jako najbardziej korzystna ekonomicznie i jakościowo. Cena wskazana w ofercie wynosiła 2.316.250 zł netto. Biegły sądowy K. P. powołany w sprawie karnej, która toczyła się przed Sądem Okręgowym w O. pod o sygn. akt (...) wskazał, że w ofercie tej zostały prace, które pozwoliły przystosować instalację biogazowni zaprojektowaną przez (...) Sp. z o.o. do technologii oferowanej przez (...) systems GmbH (...). KG. Cena dokończenia inwestycji wynikająca z umowy pomiędzy powódką, a nowym wykonawcą zawierała koszt wykonania tych prac, które są szacowane na od 15% do 20% kosztów dodatkowych, poniesionych w celu dostosowania rozwiązań (...) Sp. z o.o. do rozwiązań (...) systems GmbH (...). KG. Odjęcie kosztów prac dostosowujących rozwiązania technologiczne do wymogów firmy (...) systems GmbH (...). KG. od kwoty całej umowy z wymienioną firmą wskazuje, że do dokończenia inwestycji potrzebne były nakłady w kwocie od 1.853.000 zł do 1.968.812,50 zł netto. Biegły wskazał, że poniesione koszty w ww. przedziale były niezbędne do doprowadzenia instalacji do odpowiedniego stanu technologicznego w celu produkcji biogazu na substratach wskazanych w ofercie firmy (...) systems GmbH (...). KG (k. 1516-1567 w aktach sprawy(...) opinia biegłego K. P.). Sąd przyjął, tak samo jak powód w treści pozwu, że kwota niezbędna do dokończenia inwestycji wynosiła 1.853.000 zł netto. Ustalona w umowie przez powódkę i (...) sp. z o.o. cena wykonania przedmiotu umowy z dnia 05.09.2013 r. wynosiła 9.500.000 zł netto. Powódka zaś dla spółki (...) sp. z o.o. zapłaciła przez okres realizacji umowy łącznie kwotę 8.431.470 zł netto. Wobec tego z pierwotnie zawartej umowy pozostała niewykorzystana kwota 1.068.530 zł (9.500.000 zł netto - 8.431.470 zł netto). Tym samym powódka zapłaciła z tytułu wykonania biogazowni kwotę wyższą o 784.470 zł (1.853.000 zł-1.068.530 zł) niż wcześniej została ona ustalona. Oznacza to, że powódka poniosła szkodę w kwocie 784.470 zł z tego tytułu.

Na szkodę, którą poniosła powódka składało się również wynagrodzenie, które powinna spółka (...) sp. z o.o. zapłacić na rzecz swoich podwykonawców, a tego nie uczyniła w pełnej wysokości. Powódka zapłaciła następującym podwykonawcą należne im wynagrodzenie: M. B. (1) kwotę 153.750 zł, S. W. kwotę 255.000 zł, T. W. kwotę 6.150 zł z tytułu wykonania ogrodzenia, łącznie 414.900 zł.

Ponadto, powódka była zmuszona ponownie zamówić w Centrum (...) Sp. z o.o. w K. elementy niezbędne do funkcjonowania biogazowni. Powódka z tego tytułu przekazała środki (...) sp. z o.o. Urządzenia zostały zamontowane. Jednak dostawca dokonał ich demontażu z uwagi na nieopłacenie należności przez (...) sp. z o.o. Wobec tego powódka musiała dokonać ponownego zakupy, a tym samym ponownie zapłacić ale już bezpośrednio dostawcy. Z tego tytułu powódka zapłaciła na rzecz Centrum (...) Sp. z o.o. następujące kwoty: 16.870 zł za ciepłomierz z kolektorem objętości, 17.380 zł za komunikację P., 5.500 zł za ciepłomierz, łącznie 39.750 zł.

Powyższa okoliczność nie była kwestionowana przez pozwanego, jak również wysokość zapłaconych przez powódkę kwot. Powódka poniosła szkodę w łącznej kwocie 1.239.120 zł , na którą to kwotę składało się:

- wynagrodzenie za dokończenie biogazowni w kwocie przewyższającej pierwotnie ustaloną w umowie cenę tj. 784.470 zł,

- wynagrodzenie podwykonawców w kwocie 414.900 zł,

- koszt dostawy urządzeń z (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. w kwocie 39.750 zł.

Różnica pomiędzy kwotą wskazaną przez powoda w pozwie, a kwotą ustaloną przez Sąd bierze się stąd, że z dokumentów wynika, iż powód zapłacił S. W. kwotę 255.000 zł (powódka wskazała, że dochodzi kwoty 214.945 zł), zaś T. W. kwotę 6.150 zł (powódka wskazała, że dochodzi kwoty 5.000 zł).

Nie ulega wątpliwości, że powódka poniosła szkodę w wskazanej wyżej wysokości. Jednak istotne znaczenie ma w niniejszej sprawie to czy można uznać, że zachodzi związek pomiędzy powstaniem wyżej wymienione szkody, a zachowaniem pozwanego. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wina pozwanego nie budzi wątpliwości.

Pozwany jako Prezes Spółki (...) sp. z o.o. podejmował wszelkie kluczowe decyzje w zakresie zawierania jak i realizacji umowy. To pozwany prowadził rozmowy i dokonywał ustaleń z Prezesem Zarządu powódki dotyczące cen, terminu, zaliczek i wszelkich innych kwestii związanych z umową z dnia 05.09.2013 r. Pozwany również decydował o przeznaczeniu kwot otrzymanych od powódki z tytułu wykonanych prac czy kwot wpłaconych zaliczkowo. Istotne znaczenie ma spotkanie które odbył Prezes Zarządu powódki z pozwanym w październiku 2014 r. w hotelu (...) w G.. Obie strony niniejszego postępowania potwierdziły, że spotkanie odbyło się, jednak każda ze stron inaczej przedstawiała jego przebieg. Prezes Zarządu Powódki zeznał „ Spotkaliśmy w hotelu (...) w G. w październiku 2014 r. Pozwany dokumentami próbował udowodnić, że ja się mylę. Wyliczał ile wydał na biogazownię dotychczas. Wyszło, że wydał 5.000.000, a my zapłaciliśmy 10.370.000 zł. Wtedy dopiero przyznał, że około 1.500.000 zł wydał na swoje cele ale będzie budował i skończy . Nie dotrzymał tych obietnic.”(k. 276). Pozwany na rozprawie w dniu 03.10.2025 r. zaprzeczył powyższym twierdzeniom, jednak Sąd temu nie dał wiary. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności w kontekście złożonych dokumentów i faktu niedokończenia inwestycji przez (...) sp. z o.o. środki przekazane (...) sp. z o.o. zostały wykorzystane niezgodnie z celem, a to pozwany o tym decydował. W kontekście zeznań Prezesa Zarządu powódki uznać należy, że pozwany rzeczywiście przyznał się do tego, że środki wydał na własne cele. Ponadto, pozwany na rozprawie wskazał, że „ W trakcie tego spotkania tłumaczyłem powodowi że inwestycja nie składa się tylko z faktury wystawianych przez podmioty trzecie, że korzystamy również z kredytu kupieckiego odnawialnego. Ponadto ponosimy koszty własne firmy, to, że projekty obsługuje dwóch inżynierów, którzy byli przeznaczeni wyłącznie do tego projektu. Pan D. pytał mnie jaka kwota jest potrzebna aby uruchomić tę instalacje. Ja powiedziałem, że milion zł maksymalnie 1.500.000 zł. Pokazywałem mu faktury na niektóre urządzenia i materiały. Nie pamiętam kwot udokumentowanych fakturami. Koszt delegacji, wyżywienia i noclegów inżynierów to 37.000 zł miesięcznie.”(k. 296). Jednak pozwany nie przedstawił żadnego dowodu, który potwierdzałby koszty związane z opłaceniem inżynierów czy też korzystanie z kredytu kupieckiego odnawialnego. Pozwany zeznał jeszcze, że „ skontaktowałem się z firmą (...), która miała udzielić pożyczki firmie (...) w wysokości 2.500.000 zł, która miała być wypłacona w transzach. Potrzebowaliśmy środków na bieżące funkcjonowanie firmy.”(k. 296). Jednoznacznie należy stwierdzić, że (...) sp. z o.o. nie miała środków, które otrzymała od powódki, w szczególności, że szukała finansowania bieżącej działalności w pożyczce od parabanku. Dokonując oceny całokształtu okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że należy dać wiarę zeznaniom Prezesa Zarządu powódki, że pozwany wydatkował pieniądze przeznaczone na realizację umowy z dnia 05.09.2013 r. na cele własne.

Podsumowując, jeżeli pozwany przeznaczyłby kwoty wpłacone przez powódkę na zadania spółki (...) sp. z o.o. związane z realizacją budowy biogazowni na podstawie umowy z dnia 05.09.2013 r. to inwestycja zostałaby ukończona. Wobec tego istnieje związek przyczynowo skutkowy pomiędzy zachowaniem pozwanego polegającym na wydatkowaniu środków wpłaconych przez powódkę zaliczkowo oraz z tytułu wykonanych prac, a ich przeznaczeniem przez pozwanego na własne cele. Szkoda powódki polegała na zapłacie wyższej ceny za realizację umowy oraz zapłacie podwykonawcom i dostawcy urządzeń, za które powódka już zapłaciła spółce (...) sp. z o.o. Wysokość szkody została ustalona we wcześniejszej części rozważań.

Pozwany podniósł zarzut, że do opóźnienie, a ostatecznie niezakończenia inwestycji doszło z powodu opóźnień w płatnościach przez powódkę. Wskazał, że (...) sp. z o.o. musiała we własnym zakresie finansować inwestycję, mimo, że to nie wynikało z ustań stron. Kluczowe według pozwanego było to, że powódka nie zapłaciła w grudniu 2013 r. faktur na kwotę 3.500.000 zł, zaś dostawcy i podwykonawczy wymagali zaliczek przynajmniej w 30%, a czasem w 100%.

Spółka (...) sp. z o.o. w okresie gdy zawierała umowę z powódkę miała podpisane umowy na wykonanie 9-10 innych instalacji biogazowni. Pozwany jak wskazał na rozprawie w dniu 03.10.2025 r. miał 20-letnie doświadczenie w tej branży, a w tym prowadzeniu działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że to spółka (...) sp. z o.o. zaproponowała projekt umowy powódce, a przypomnijmy, że pozwany był Prezesem tej spółki. Co oznacza, że fakt finansowania umowy poprzez zaliczki, w jakich kwotach, w jakich terminach powinien zostać szczegółowy określony. Nawet późniejszy aneks nie stwierdzał, że inwestycja będzie finansowana przez zaliczki lecz, że zamawiający dopuszcza możliwość płatności na podstawie faktur zaliczkowej. Gdyby nie zeznania stron, to należałoby uznać, że powódka mogła nie uiszczać żadnych zaliczek, zaś płacić wynagrodzenie na podstawie częściowego lub końcowego odbioru prac. Z żądnego dokumentu nie wynika w jakiej kwocie i w jakim terminie miały zostać uiszczone zaliczki przez powódkę. Trudno więc czynić zarzut powódce, że ta nie zapłaciła faktur na kwotę 3.500.000 zł w sytuacji gdy prace na taką kwotę nie zostały wykonane, zaś obowiązek zapłaty faktur zaliczkowych w takiej w wysokości nie wynikał ani z umowy, ani z późniejszego aneksu. (...) sp. z o.o. zawarła umowę, która nie zabezpieczała jej interesów, to nie może to obciążać zamawiającego. Pozwany jako Prezes Zarządu miał istotny wpływ na to w jakim kształcie umowa zostanie zawarta. To on przygotował jej projekt.

Powódka miała środki na finansowanie powyższej inwestycji, w postaci własnych środków (1.500.000 zł), dofinansowania z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska (...) Wodnej (3.500.000 zł) oraz kredytu udzielonego w lutym 2024 r. Wobec tego nie można stwierdzić, wbrew twierdzeniom pozwanego, że powódka nie miała środków na sfinansowanie inwestycji. Podkreślić należy, że powódka ostatecznie zapłaciła prawie 1.000.000 zł, a tym samym miała płynność finansową, która umożliwiała rozpoczęcie takiej inwestycji.

Spółka (...) sp. z o.o., w przypadku niewywiązywania się z umowy przez powódkę w zakresie płatności w grudniu 2013 r., mogła od umowy odstąpić. Jednak tego nie uczyniła i kontynuowała prace. Oznacza to, że brak faktu zaliczkowych przez powódkę w 2013 r. nie wpłynął na możliwość dalszej realizacji umowy.

Nawet jeżeli przyjąć twierdzenia pozwanego za prawdziwe, to nadal uzasadniałoby ewentualnie opóźnienie 3 – 6 miesięczne. Natomiast spółka (...) sp. z o.o. mimo otrzymania środków od powódki na dzień odstąpienia od umowy pozostawała z rocznym opóźnieniem w wykonaniu przedmiotu umowy. Co oznacza, że nawet jeżeli powódka opłaciłaby w grudniu 2013 r. faktury VAT to wysoce prawdopodobne jest to, zważywszy na okoliczności sprawy, że (...) sp. z o.o. nie wykonałaby umowy w ustalonym terminie.

Zarzut pozwanego odnoszący się do winy powódki w tym, że umowa nie została wykonana w terminie uznać należy za niezasadny. Brak płatności przez powódkę faktur zaliczkowych w grudniu 2013 r. jak również uzyskanie kredytu w lutym 2014 r. nie wpłynęło na to, że umowa nie została wykonana w terminie. Brak udowodnienia wydatków przez pozwanego ze środków przekazanych mu przez powódkę do października 2024 r. wskazuje na samowolne zużycie ich na cel nie związany z inwestycją. W tym kontekście wiarygodnie brzmią twierdzenia powoda o przyznaniu mu przez pozwanego wydatkowania ich na inne cele. Do tego czasu powódka przekazała pozwanemu około 10.000.000 zł brutto. Pozwany udokumentował wydanie jedynie około połowy tej kwoty. Jeżeli nie posiadał faktur na wszystko, to musiał mieć co najmniej umowy, dowody przyjęcia zaliczek przez podwykonawców, aby wykazać własną rzetelność. Nie udokumentował wydania środków własnych. Jeżeli rozmowa powyższa nie miała takiego przebiegu, to niezrozumiałe są przyczyny dla których pozwany szukał pożyczki w firmach komercyjnych na kwotę 2.500.000 zł.

W ocenie Sądu powódka wykazała, związek przyczynowo skutkowy pomiędzy zachowaniem pozwanego (wydatkowaniem kwot wpłaconych przez powódkę na własne cele), a powstałą szkodą. Pozwany odpowiada względem powódki na podstawie art. 415 k.c. Wina pozwanego nie budzi wątpliwości.

Pozwany z ostrożności procesowej wniósł o miarkowanie odszkodowania. Jednak sprzeciwia się temu treść przepisu art. 440 k.c. zgodnie, z którym „ W stosunkach między osobami fizycznymi zakres obowiązku naprawienia szkody może być stosownie do okoliczności ograniczony, jeżeli ze względu na stan majątkowy poszkodowanego lub osoby odpowiedzialnej za szkodę wymagają takiego ograniczenia zasady współżycia społecznego.”. Niniejszy spór nie dotyczy wyłącznie osób fizycznych, powódka jest spółką prawa handlowego. Również pozwany powoływał się na zasady współżycia społecznego w zakresie zasądzenia kwoty odszkodowania. Zasądzenie kwoty niższej niż poniesiona szkoda przez powódkę byłoby sprzeczna właśnie z zasadami współżycia społecznego, w sytuacji umyślność działania pozwanego.

Pozwany podniósł również, że kwota którą powódką uzyskała w toku postępowania upadłościowego (...) sp. z o.o. powinna zostać zaliczona na poczet szkody dochodzonej w niniejszym postępowaniu. Powódka otrzymała od Syndyka Masy Upadłości kwotę 90.003 zł. Żądanie pozwanego nie mogło zostać uwzględnione. Powódka dokonała zgłoszenia w postępowaniu upadłościowym wierzytelności z tytułu utraconych korzyści, energii, certyfikatów. Wierzytelność powódki została uznana na kwotę 5.380.000 zł. Powódka otrzymała z tej kwoty jedynie 90.003 zł. Kwota dochodzona w niniejszym postępowaniu, a kwota zgłoszona w toku postępowania upadłościowego dotyczy innej podstawy świadczenia z tego względu nie mogą być wzajemnie kompensowane.

Pozwany wniósł również o rozłożenie świadczenia na raty. Zgodnie z przepisem art. 320 k.p.c. „ W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia - wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia.” Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 09.04.2015 r. sygn. akt II CSK 409/14 instytucja ta może zostać zastosowana wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach „Przepis art. 320 KPC upoważnia sąd orzekający do wzięcia pod rozwagę przy wydawaniu wyroku, czy jego orzeczenie będzie mogło być wykonane bez potrzeby przeprowadzania egzekucji, zwłaszcza czy pozwany będzie w stanie spełnić zasądzone świadczenie jednorazowo. Przesłanką zastosowania tego przepisu jest ustalenie, że w danej sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony; decydują o tym okoliczności konkretnej sprawy. W zasadzie chodzi o okoliczności dotyczące pozwanego dłużnika, jego sytuację osobistą, majątkową, finansową, rodzinną, które powodują, że nierealne jest spełnienie przez niego od razu i w pełnej wysokości zasądzonego świadczenia. Przyjmuje się, że np. za zastosowaniem omawianego przepisu przemawia sytuacja, w której pozwany uznaje powództwo i podnosi, że nieuregulowanie długu jest spowodowane wyłącznie jego złą sytuacją majątkową. Rozważając rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty, sąd orzekający nie może jednak nie brać pod rozwagę sytuacji wierzyciela. Również jego trudna sytuacja majątkowa może bowiem co do zasady przemawiać przeciwko rozłożeniu zasądzonego świadczenia na raty, ponieważ sąd nie powinien działać z pokrzywdzeniem wierzyciela”. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie zachodzą wyjątkowe okoliczności, która pozwalają zastosować wobec pozwanego dobrodziejstwa przepisu art. 320 k.p.c. Pozwany nie wskazał w jaki ratach mógłby dokonać płatności aby zaspokoić roszczenie powoda. Natomiast fakt zwolnienia pozwanego od opłaty sądowych ponad kwotę 5.000 zł nie prognozuje realnej szansy na spłatę należności na kwotę 1.000.000 zł w rozsądnych rata, w przeciągu np. najbliższych 3 lat.

W ocenie Sądu zastosowanie w realiach niniejszej sprawy instytucji art. 320 k.p.c. skutkowałoby tym, powódka dopiero w późniejszym terminie mogłaby egzekwować należność, skoro pozwany nie wykazał możliwości realnej spłaty należności w ratach.

Powódka żądała zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od żądanej kwoty od dnia 16.04.2024 r. do dnia zapłaty - i to żądanie zostało uwzględnione w całości.

Żądanie zapłaty dochodzonej w niniejszym postępowaniu kwoty zostało sformułowane przez powódkę w piśmie z dnia 08.04.2024 r. Termin zapłaty został wyznaczony na 3 dni od dnia otrzymania wezwania. Pozwany odebrał wezwanie w dniu 12.04.2024 r. Wobec tego termin na spełnienie świadczenia upłynął z końcem dnia 15.04.2024 r. Wobec tego pozwany pozostawał w opóźnieniu co do spełnienia wskazanego świadczenia od dnia 16.04.2024 r. i od tej daty Sąd na podstawie art. 481 § 1 k.c. orzekł o początku biegu odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 1.197.915 zł.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zarzuty pozwanego są nieuzasadnione i nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym, dlatego też brak było podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia. W konsekwencji Sąd uznał, że żądanie powoda jest usprawiedliwione co do zasady, jak i wysokość na podstawie art. 415 k.c.

Konsekwencją poczynionych wyżej ustaleń było uwzględnienie żądania powoda co do rozstrzygnięcia o kosztach procesu, które Sąd uwzględnił na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Objęło ono uiszczoną opłatę od pozwu w wysokości 14.974 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 7.200 zł, które to ustalone zostały w oparciu o treść § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Z powyższych względów nakaz zapłaty na podstawie art. 493 § 4 k.p.c. został utrzymany w całości w mocy, o czym Sąd orzekł w punkcie I sentencji wyroku.

Po wniesieniu zarzutów po stronie powodowej wstępował nadal profesjonalny pełnomocnik – radca prawny, żądając zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wywołanych wniesionymi przez pozwanego zarzutami. Do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przez powódkę, które pozwany jako strona przegrywająca sprawę w całości obowiązany jest zwrócić przeciwnikowi, należało zatem zaliczyć wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego w wysokości 10.800 zł, które ustalono w oparciu o treść § 2 pkt 7) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

W związku z tym w punkcie II sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. zasądzając od pozwanego na rzecz powódki różnice między kosztami procesu w całości należnymi, a kosztami orzeczonymi w nakazie zapłaty, tj. kwotę 3.600 zł.

O odsetkach od zasądzonych kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.