Wyrok z 19 grudnia 2024, sygn. XVII AmE 97/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 grudnia 2024 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:

Przewodniczący – Sędzia SO Małgorzata Wiliński

Protokolant – sekretarz sądowy Magdalena Ratajczyk

po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z odwołania (...) spółka z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w W.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o obliczenie opłaty koncesyjnej

na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 27 lutego 2024 r. znak: (...)

1.  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że określa, że coroczna opłata z tytułu koncesji nr (...) udzielonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 20 sierpnia 2010 r. w zakresie obrotu paliwami ciekłymi wynosi w 2019 r. (rozliczenie przychodu osiągniętego w roku 2018) kwotę 1.000 (jeden tysiąc) złotych,

2.  oddala odwołanie w pozostałej części,

3.  nie obciąża pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kosztami procesu.

SSO Małgorzata Wiliński

Sygn. akt XVII AmE 97/24

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 19 grudnia 2024 r.

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 27 lutego 2024 r., znak: (...) (...)), na podstawie art. 34 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2022 r. poz. 1385, z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, z póź.zm.), art. 21 § 3 w związku z art. 2 § 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.) oraz § 5 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 2021 r. w sprawie opłaty koncesyjnej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1938), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obliczenia opłaty koncesyjnej określił dla: (...) Spółka z o. o. Spółka Komandytowa (NIP: (...)), dalej „Przedsiębiorca” lub „Strona”, coroczną opłatę z tytułu koncesji nr (...) udzielonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 20 sierpnia 2010 r., w zakresie: obrót paliwami ciekłymi wnoszoną w: 2019 r. (rozliczenie przychodu osiągniętego w roku 2018) na kwotę 337.913 zł (słownie: trzysta trzydzieści siedem tysięcy dziewięćset trzynaście złotych).

Ponadto Prezes URE poinformował spółkę, że opłatę koncesyjną wnoszoną w 2019, Strona zobowiązana jest uregulować wraz z odsetkami od zaległości podatkowych naliczanymi za okres od dnia 16 kwietnia 2019 r. do dnia zapłaty.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył (...) Spółka z o. o. spółka komandytowa z siedzibą w W. zaskarżając ją w całości.

Odwołująca zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1)  naruszenie przepisu art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez traktowanie nierówno interesu strony i Skarbu Państwa, jak również poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów Państwowych;

2)  naruszenie przepisów art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 Prawo energetyczne w związku z art. 30 ust. 1 w/w ustawy - poprzez jego zastosowanie i wszczęcie przez Prezesa URE postępowania w przedmiocie obliczenia opłaty koncesyjnej, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, mimo braku podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania, gdyż brak jest podstaw do uiszczenia przez odwołującą obliczonej i nałożonej na nią opłaty koncesyjnej za rok 2019 z tytułu przychodów osiągniętych w 2018 r., gdyż posiadana przez odwołującą koncesja została cofnięta z dniem 12.03.2018 r.

3)  naruszenie art. 21 § 3 w związku z art. 2 § 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa oraz § 5 pkt 2 rozporządzenia Radym Ministrów z dnia 12 października 2021 r. w sprawie opłaty koncesyjnej - gdy nie było do tego podstaw zarówno faktycznych jak i prawnych.

Ponadto odwołująca wniosła o zobowiązanie pozwanego do przedstawienia Sądowi odpowiednich dokumentów będących w jego posiadaniu, a dotyczących zmian i wygaśnięcia koncesji powoda nr - (...) z dnia 20 sierpnia 2010 r. - na okoliczność terminu wygaśnięcia w/w koncesji.

Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodów w postaci załączonych do odwołania dokumentów w postaci formularza w sprawie opłaty koncesyjnej za 2019 r.- rozliczenie przychodu osiągniętego w roku 2018, bilansu sporządzonego na dzień 31.12.2018 r., rachunku zysków i strat za 2018r. - na okoliczność przychodu powoda w 2018 r. z tytułu obrotu paliwami ciekłymi i w ogóle przychodu w 2018 r.

Wskazując na powyższe spółka wniosła o:

-

uchylenie skarżonej decyzji w całości;

-

zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu;

W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Reguacji Energetyki wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w W. posiadała koncesję na obrót paliwami ciekłymi udzieloną decyzją Prezesa URE nr (...) z dnia 20 sierpnia 2010 r., wydaną na okres od 25 sierpnia 2010 r. do 31 grudnia 2030 r.

/okoliczność bezsporna/

Udzielenie powyższej koncesji, obligowało (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w W. do wnoszenia z tego tytułu opłat, zwanych dalej też „opłatą koncesyjną”.

/okoliczność bezsporna/

Prezes URE decyzją z dnia 12 marca 2018 r. nr (...) cofnął swoją decyzję z dnia 20 sierpnia 2010 r. nr (...).

/okoliczność bezsporna/

Wobec nieuregulowania przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w W. należnej opłaty koncesyjnej w 2019 roku, w ustawowym terminie Prezes URE pismem z dnia 25 maja 2020 r., znak: (...), wezwał przedsiębiorcę do wniesienia opłaty z tytułu udzielonej koncesji.

/okoliczność bezsporna/

Pismem z 18 października 2023 r. Prezes URE zawiadomił (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w W. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie określenia dla powoda wysokości opłaty z tytułu koncesji na obrót paliwami ciekłymi udzielonej decyzją Prezesa URE nr (...)] z dnia 20 sierpnia 2010 r., którą to opłatę należało obliczyć i wnieść na rachunek Urzędu Regulacji Energetyki w terminie do dnia 15 kwietnia 2019 r.

/zawiadomienie Prezes URE z 18.10.2023 r., k. 3-4 akt adm./

Strona została poinformowana, że w toku postępowania występują fakty znane Prezesowi URE z urzędu w rozumieniu art. 77 § 4 k.p.a., tj.przychody osiągnięte przez Przedsiębiorcę z działalności w zakresie: obrót paliwami ciekłymi w 2016 r. Zawiadomiono, że w przypadku nie przesłania przez Przedsiębiorcę formularza za rok 2019, wysokość należnej opłaty koncesyjnej będzie obliczona na podstawie danych przedstawionych w formularzu za rok 2017.

Ponadto Prezes URE na podstawie art. 10 § 1 w związku z art. 73 k.p.a. zawiadomił Stronę o przysługującym jej prawie do zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, jak również o prawie do złożenia dodatkowych uwag i wyjaśnień. Zawiadomienie pozostało bez odpowiedzi.

/ zawiadomienie Prezes URE z 18.10.2023 r., k. 3v akt ad/

Przedsiębiorca do dnia wydania decyzji nie wniósł przedmiotowej opłaty wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości podatkowych naliczanymi od dnia następującego po dniu, w którym powinna nastąpić płatność oraz nie zajął stanowiska w sprawie.

/okoliczność bezsporna/

Prezes URE dnia 27 lutego 2024 r. wydał zaskarżoną decyzję.

Z uwagi na brak danych niezbędnych do wyboru jednej z metod oszacowania podstawy opodatkowania, o których mowa w art. 23 § 3 ustawy - Ordynacja podatkowa, podstawę opodatkowania oszacowano, na podstawie złożonego przez Przedsiębiorcę formularza opłaty koncesyjnej za 2017 r., uwzględniając kwotę przychodu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w oraz średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w latach 2017 - 2018, tj. odpowiednio (...) (M.P. z 2018 poz. 106),(...)(M.P. z 2019 poz. 64),

- przychody ze sprzedaży za 2016 wynoszą (...)zł w zakresie objętym koncesją (zgodnie z przekazanym formularzem opłaty koncesyjnej wnoszonej w 2017r.);

- przychody ze sprzedaży za 2017 bedą wynosić (...)zł w zakresie objętym koncesją (przychód za 2016r. skorygowany o wskaźnik - (...) (M.P. z 2018 poz. 106));

- przychody ze sprzedaży za 2018 bedą wynosić (...)zł w zakresie objętym koncesją (przychód za 2017r. skorygowany o wskaźnik - (...)(M.P. z 2019 poz. 64));

Wobec powyższego zgodnie z przepisami powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów opłata koncesyjna wnoszona w 2019 r. została określona na kwotę 337913zł.

/decyzja z dnia 27 lutego 2024 r. k. 6-8 akt. adm./

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w W. nie osiągnęła przychodów w 2018 r. z działalności objętej koncesją.

/formularz opłaty koncesyjnej w 2018 r., bilans spółki za 2018 r./

Przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o twierdzenia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych. Prawdziwość tych twierdzeń i dokumentów nie była kwestionowana przez żądną ze stron, a tym samym mając na uwadze normę art. 229 k.p.c. i art. 230 k.p.c. stanowiły one podstawę poczynionych ustaleń.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.

Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie był między stronami bezsporny. Sporna była natomiast ocena prawna zmiany przepisów, cofnięcia koncesji dla obowiązku uiszczenia opłaty koncesyjnej w 2019 roku oraz wysokość obliczonej opłaty.

Zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2022 r. poz. 1385, z późn. zm.), dalej jako prawo energetyczne lub pe, przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja, wnosi coroczną opłatę do budżetu państwa, obciążającą koszty jego działalności, zwaną dalej "opłatą koncesyjną".

Na podstawie delegacji ustawowej wyrażonej w ust. 3 tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym do 17 stycznia 2018 r., wydane było Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja, dalej jako: Rozporządzenie z 5 maja 1998 r.

Par. 1 powyższego Rozporządzenie z 5 maja 1998 r., wskazywał, iż wysokość corocznej opłaty, wnoszonej przez przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja, zwanej dalej "opłatą", stanowi iloczyn przychodów przedsiębiorstwa energetycznego, uzyskanych ze sprzedaży produktów (wyrobów i usług) lub towarów w zakresie jego działalności objętej koncesją, osiągniętych w roku poprzedzającym ustalenie opłaty, oraz współczynników opłat, z zastrzeżeniem § 2. W par. 4 uregulowano, że opłatę wnosi się w terminie do 31 marca każdego roku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Ustępy 2 i 3 odnosiły się do płatności pierwszej opłaty koncesyjnej.

Przytoczone przepisy rozumiane były w ten sposób, iż opłata koncesyjna wnoszona była w terminie do 31 marca każdego roku. Natomiast, obowiązek uiszczenia opłaty z tytułu udzielonej koncesji powstawał każdego roku z dniem 1 stycznia. Tym samym, opłata z tytułu posiadania koncesji była opłatą płatną z „góry”, a jedynie jej wysokość ustalana była na podstawie przychodów osiągniętych w roku poprzedzającym ustalenie opłaty.

Następnie na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy (Dz.U.2023.2131), wprowadzono zmiany do ustawy prawo energetyczne obowiązujące od 18 stycznia 2018 r. Po tej dacie w dalszym ciągu obowiązywała coroczność uiszczania opłaty. Zmianie uległa jednak treść przepisu art. 34 Prawa energetycznego w zakresie momentu powstania obowiązku wniesienia opłaty. Zgodnie z art. 34 ust. 4 ustawy obowiązek wniesienia opłaty koncesyjnej powstaje na ostatni dzień roku kalendarzowego, w którym przedsiębiorstwo energetyczne osiągnęło z każdego rodzaju działalności objętej koncesją przychód większy lub równy zero. Do opłaty koncesyjnej stosuje się formularz w sprawie opłaty koncesyjnej, którego wzór określają przepisy wydane na podstawie ust. 6. Natomiast w myśl zmienionego art. 34 ust. 2 pe wysokość opłaty koncesyjnej stanowi iloczyn przychodów przedsiębiorstwa energetycznego, uzyskanych ze sprzedaży towarów lub usług w zakresie jego działalności objętej koncesją, osiągniętych w roku powstania obowiązku wniesienia opłaty oraz odpowiedniego ze współczynników, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6.

W związku z powyższą zmianą wydane zostało też nowe Rozporządzenie Rady Ministrów z 12 października 2021 r. w sprawie opłaty koncesyjnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1938), dalej jako: Rozporządzenie z 12 października 2021 r.

W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia z 12 października 2021 r. przedsiębiorstwo energetyczne oblicza wysokość opłaty koncesyjnej dla każdego rodzaju działalności objętej koncesją i w terminie określonym w § 4 przedkłada Prezesowi URE informacje dotyczące obliczenia opłaty koncesyjnej oraz jej wysokości na formularzu w sprawie opłaty koncesyjnej, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia . Natomiast w myśl § 4 opłatę koncesyjną wnosi się na rachunek bankowy Urzędu Regulacji Energetyki, oddzielnie dla każdego rodzaju działalności objętej koncesją, w terminie do dnia 15 kwietnia roku następującego po roku powstania obowiązku wniesienia opłaty.

Tym samym opłaty należało określić z uwzględnieniem każdego rodzaju działalności objętej koncesją oraz wnieść w terminie do dnia 15 kwietnia roku następującego po roku powstania obowiązku wniesienia opłaty.

W związku z powyższymi zmianami, w tym momentu powstania obowiązku wniesienia opłaty, na styku obydwu regulacji, powstała sytuacja, że 1 stycznia 2018 r. powstał obowiązek wniesienia opłaty koncesyjnej za 2018 r., płatnej na gruncie Rozporządzenia z 5 maja 1998 r. do 31 marca 2018 r. obliczonej na podstawie przychodów osiągniętych w 2017 r.

Jednocześnie na podstawie nowych przepisów, obowiązujących od 18 stycznia 2018 r., obowiązek powstający na koniec 2018 r. powodował obowiązek uiszczenia opłaty do 15 kwietnia 2019 r. w wysokości obliczonej na podstawie przychodów osiągniętych w roku powstania obowiązku wniesienia opłaty czyli 2018 r.

Ustawodawca nie przewidział żadnych przepisów przejściowych, a literalna wykładnia przepisów mogła prowadzić do wniosku, że opłata koncesyjna zostaje uiszczona do 31 marca 2018 r. wg przychodów za 2017 r., a obowiązek uiszczenia kolejnej opłaty koncesyjnej powstał dopiero 31 grudnia 2019 i opłata była płatna do 15 kwietnia 2020 r. wg przychodów z 2019 r.

Tym samym przez zmianę przepisów powstałaby luka, gdyż przedsiębiorstwo energetyczne nie musiałoby wnosić opłaty koncesyjnej w 2019 r. wg przychodów uzyskanych w 2018 r.

Takie rozumienie przepisów prowadziłoby jednak zdaniem Sądu do zniweczenia ratio legis interpretowanych przepisów i uchybiało zasadzie coroczności uiszczania opłaty koncesyjnej wynikającej wprost z art. 34 ust. 1 Prawa energetycznego .

Wykładnia językowa nie może prowadzić do rozstrzygnięcia, które w świetle powszechnie akceptowanych wartości musi być uznane za rażąco niesłuszne, niesprawiedliwe, nieracjonalne lub niweczące rationem legis interpretowanego przepisu ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2019 r. III UZP 10/18, lex nr 2607267, Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2007 r. III CZP 8/ 07, lex nr 230973, Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r. I CKN 664/97, Lex nr 34214). Nie można bowiem wykluczyć, ze sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy zostanie on skonfrontowany z innymi przepisami lub gdy uwzględni się cel regulacji prawnej ( por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2018 r. II FSK 1817/16, LEX nr 2541296, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2020 r. II GSK 1464/19, LEX nr 3022437, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 maja 2018 r. II SA/Lu 235/18, lex nr 2509347, Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA W-wa z dnia 25 czerwca 2007 r. I FPS 4/06, lex nr 266785).

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu Okręgowego, konieczne jest zastosowanie wykładni funkcjonalnej, systemowej i celowościowej. Przechodząc zatem do poza językowych metod wykładni art. 34 Prawa energetycznego , zaznaczyć trzeba, że nadrzędną cechą opłaty koncesyjnej jest jej coroczność. W konsekwencji wykładnia przepisu zmienionego nie może być dokonywana w taki sposób, że prowadzi do uchylenia obowiązku wniesienia opłaty koncesyjnej obliczanej na podstawie przychodów za rok 2018. Godziłoby to bowiem w ukształtowanego i niezmiennie realizowanego od momentu wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne , i niekwestionowanego systemu uiszczania przez przedsiębiorstwa energetyczne corocznie opłat koncesyjnych. Zasadę coroczności wnoszenia opłaty koncesyjnej podkreślał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 września 2022 r. sygn. akt I NSKP 5/22 LEX nr 3416132, wskazując, iż: Opłata koncesyjna jest wnoszona tylko raz w roku od każdej koncesji. Przedsiębiorstwo energetyczne zobowiązane jest więc do uiszczenia tylu rocznych opłat koncesyjnych do budżetu państwa, ile w danym roku posiada koncesji. Jeżeli w ciągu roku kalendarzowego przedsiębiorstwo uzyska nową (kolejną) koncesję na prowadzenie tej samej działalności koncesjonowanej, to zobowiązane jest do uiszczenia także opłaty koncesyjnej za udzielenie nowej koncesji, stosownie do zasady określonej w art. 34 ust. 1 p.e.

Wykładnia celowościowa powinna uwzględniać zatem cel, jaki mają realizować opłaty koncesyjne, co oznacza bieżące, bez rocznych przerw, wnoszenie przez przedsiębiorstwa energetyczne, które uzyskały koncesję, opłat z tego tytułu do budżetu państwa, obciążające koszty ich działalności.

Istotą bowiem zmiany przepisu było uporządkowanie systemu naliczania pierwszej opłaty koncesyjnej , a nie rezygnacja z opłaty za jeden rok. Naliczanie opłaty koncesyjnej, której obowiązek wniesienia powstaje na ostatni dzień roku kalendarzowego, w którym przedsiębiorstwo osiągnęło przychód prowadzi do naliczania i uiszczania opłaty proporcjonalnej do osiągniętego przychodu w danym okresie , a nie na podstawie danych z poprzednich lat.

Dodatkowo zaś należy wskazać, iż tylko pozornie opłata koncesyjna za 2018 r. jest płatna dwukrotnie, ponieważ opłata naliczana w oparciu o przepisy wcześniejsze była naliczana na podstawie przychodów za 2017 r., a opłata według nowych przepisów na podstawie przychodów za 2018 r. Sposób wyliczenia obu tych opłat nie obejmuje tego samego okresu osiągniętych przychodów. Jednocześnie ostatnia opłata koncesyjna za rok, w którym koncesja będzie wygasać naliczona będzie jedynie na podstawie przychodów za okres jej trwania w ostatnim roku, a nie na podstawie przychodów za cały poprzedni rok, niezależnie od tego przez ile miesięcy w ostatnim roku będzie wykonywana.

Powyższe rozumowanie potwierdza również wykładnia systemowa poprzez uwzględnienie kontekstu i miejsca tej regulacji w prawie energetycznym, jak i funkcjonalna, ponieważ akceptowalne gospodarczo i społecznie jest jednakowe traktowanie wszystkich podmiotów działających na rynku, co gwarantuje też uczciwą konkurencję. W powyższym zakresie Sąd podziela argumentację w powołanym przez pozwanego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2023 r. sygn. VII AGa 561/23 (niepubl.), który w tożsamym stanie prawnym przedstawił bogate wyjaśnienia w odniesieniu do zasad jego stosowania.

Określając wysokość należnej opłaty koncesyjnej, Sąd miał na uwadze, iż w 2018 roku odwołującej spółce cofnięto koncesję, oraz że w roku tym nie osiągnęła ona przychodów z działalności koncesjonowanej.

W takim stanie rzeczy należało uwzględnić również regulację art. 34 ust. 3 ustawy prawo energetyczne , zgodnie z którym, opłata koncesyjna dla każdego rodzaju działalności objętej koncesją, wyliczona zgodnie z ust. 2, nie może być mniejsza niż 1000 zł i większa niż 2 500 000 zł. A zgodnie z przywołanymi już wcześniej przepisami, art. 34 ust. 2 ustawy wysokość opłaty koncesyjnej stanowi iloczyn przychodów przedsiębiorstwa energetycznego, uzyskanych ze sprzedaży towarów lub usług w zakresie jego działalności objętej koncesją, osiągniętych w roku powstania obowiązku wniesienia opłaty. Natomiast co istotne w myśl ust. 4 art. 34 ustawy obowiązek wniesienia opłaty koncesyjnej powstaje na ostatni dzień roku kalendarzowego, w którym przedsiębiorstwo energetyczne osiągnęło z każdego rodzaju działalności objętej koncesją przychód większy lub równy zero.

Należy zważyć, iż opłata nie jest ustalana w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności koncesji w danym roku kalendarzowym oraz obowiązek uiszczenia opłaty koncesyjnej nie jest uzależniony od faktycznego wykonywania działalności koncesjonowanej ( tak: Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 9 listopada 2017 r. XVII AmE 52/15, lex nr 2433384).

Oznacza to, że nawet w przypadku braku przychodów z działalności koncesjonowanej przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję nawet przez część roku obowiązane jest do wniesienia opłaty koncesyjnej w minimalnej wysokości.

Prowadzi to również do konstatacji, iż na odwołującej spółce ciążył obowiązek wniesienia opłaty koncesyjnej w związku z udzieloną decyzją z 20 sierpnia 2010 r. koncesją na obrót paliwami ciekłymi i przychodem osiągniętym w 2018 r. pomimo, iż została cofnięta w marcu 2018 r. Koncesja jest opłatą coroczną, której uiszczenie powinno nastąpić w terminie do 15 kwietnia roku następującego po roku powstania obowiązku wniesienia opłaty, w niniejszej sprawie był to 15 kwietnia 2019 r.

Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podzielił zarzutu powoda, iż brak było podstaw do uiszczenia przez odwołującą obliczonej i nałożonej na nią opłaty koncesyjnej za rok 2019 z tytułu przychodów osiągniętych w 2018 r., gdyż posiadana przez odwołującą koncesja została cofnięta z dniem 13 marca 2018 r. Taka interpretacja przepisów godziłaby w podstawowe założenia opłaty koncesyjnej tj. w coroczność jej uiszczenia, co zostało już uzasadnione przez Sąd powyżej. Powyższe nie uzasadniało również uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów ordynacji podatkowej oraz Rozporządzenie z 12 października 2021 r.

Ustalając wysokość wymierzonej opłaty koncesyjnej Sąd uwzględnił nowe dowody odnoszące się do wysokości przychodów uzyskanych z działalności koncesjonowanej, które zostały przedstawione w toku procesu. Ustalenia faktyczne leżące u podstaw wydania zaskarżonej decyzji mogą być uzupełnione w toku postępowania sądowego w zależności od inicjatywy dowodowej stron.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Sąd wskazuje, że ewentualne naruszenie tych przepisów nie jest przedmiotem postępowania sądowego i nie stanowi samoistnej podstawy uchylenia decyzji w tym postępowaniu. Wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie cywilne, w którym dokonywane na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego Sąd dokonuje własnych ustaleń faktycznych i prawnych. Przede wszystkim Sąd nie ogranicza się jedynie do sprawdzenia prawidłowości postępowania administracyjnego. Przed sądem powszechnym sprawa rozpoznawana jest według reguł kontradyktoryjnego postępowania cywilnego, a przedmiotem nie jest kontrola legalności decyzji administracyjnej, jak to ma miejsce przed sądem administracyjnym. Celem postępowania sądowego nie jest więc przeprowadzenie kontroli postępowania administracyjnego, lecz merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, której przedmiotem jest spór między stronami powstający dopiero po wydaniu decyzji przez Prezesa Urzędu. Do Sądu ostatecznie należy zastosowanie odpowiedniej normy prawa materialnego, na podstawie wyjaśnienia podstawy faktycznej, obejmującej wszystkie elementy faktyczne przewidziane w hipotezie tej normy ( tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 maja 2021 r., sygn. akt I NSKP 7/21, opubl. Lex nr 3225327).

W przedstawionym stanie rzeczy były podstawy do zmiany decyzji i zobowiązanie powodowej spółki do uiszczenia opłaty minimalnej w wysokości 1000 złotych z tytułu posiadanej koncesji w 2018 r., na podstawie art. 479 ⁵³ § 2 k.p.c.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., zgodnie z którym W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Spółka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w toku postępowania administracyjnego była wzywana do przedłożenia formularza za rok 2019. Strona miała zatem możliwość podnieść tą okoliczność na etapie postępowania administracyjnego, aby organ mógł uwzględnić te dane wydając decyzję. Tym samym był czas na odmienną ocenę wysokości opłaty koncesyjnej za 2019 r. wg przychodu z 2018 r. Dopiero w sytuacji niekorzystnych skutów tj. ustalenia opłaty wg szacowanych przychodów w 2018 r. strona podjęła obronę i przedłożyła dowodwy swiadczące o braku przychodów w 2018 r. Tym samym w ocenie Sądu zachodził szczególnie uzasadniony wypadek powodujący nie obciążenie pozwanego kosztami procesu jako strony przegrywającej.

SSO Małgorzata Wiliński

Sygn. akt XVII AmE 97/24

ZARZĄDZENIE

(...)