Postanowienie SN z 9 stycznia 2013, sygn. III KO 3/12
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono wniosek
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
apelacja
Role w sprawie
oskarżony
podejrzany
pokrzywdzony
świadek
biegły
Data orzeczenia
9 stycznia 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Dorota Rysińska
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 9 stycznia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska (przewodniczący)
SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie D. J.
skazanego z art. 158 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 9 stycznia 2013 r.,
wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem
Sądu Apelacyjnego z dnia 30 sierpnia 2011 r., utrzymującym w mocy wyrok Sądu
Okręgowego w G. z dnia 16 grudnia 2010 r.,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić wniosek,
2. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania
wznowieniowego.
UZASADNIENIE
D. J. uznany został wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 16 grudnia
2010 r., za winnego tego, że działając wspólnie i w porozumieniu z J. C., w nocy z
21 na 22 stycznia 2003 r. w G. pobili M. K., powodując u niego różnorodne
obrażenia ciała, czym narazili go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia,
to jest za winnego przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. i za przestępstwo to wymierzono
mu karę 3 lat pozbawienia wolności. Tym samym wyrokiem sąd uznał D. J. za
winnego tego, że w tym samym miejscu i czasie, działając wspólnie i w
porozumieniu z J. C., sprowadzając zagrażający życiu i zdrowiu wielu osób oraz
mieniu w wielkich rozmiarach pożar mieszkania znajdującego się w G. przy ul. H.,
spowodowali nieumyślnie śmierć M. K., to jest za winnego występku z art. 163 § 1
2
pkt 1 k.k. i za przestępstwo to wymierzył mu karę 10 lat pozbawienia wolności. Sąd
Okręgowy wymierzył D. J. karę łączną 10 lat pozbawienia wolności.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy D. J., Sąd Apelacyjny, wyrokiem z dnia 30
sierpnia 2011 r., utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
W dniu 16 kwietnia 2012 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy
skazanego o wznowienie postępowania zakończonego opisanymi wyrokami. Jako
podstawę wniosku obrońca D. J. wskazał przepisy art. 542 k.p.k., art. 540 § 1 pkt 2
k.p.k. oraz art. 547 § 2 k.p.k. i wniósł o wznowienie postępowania, uchylenie
wskazanych wyroków Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego oraz o przekazanie
sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Z uzasadnienia wniosku
wynika, że podstawą wznowienia postępowania mają być nowe fakty i dowody
nieznane wcześniej sądowi.
Po pierwsze, nowym dowodem jest załączone do wniosku oświadczenie K. B. na
temat złożonego mu przez J. C. oświadczenia, co do przebiegu zdarzenia z nocy z
21 na 22 stycznia 2002 r., w szczególności zaś tego, że D. J. nie wiedział o
podpaleniu przedmiotowego mieszkania przez J. C.
Po drugie, we wniosku wskazano, że skazany ustalił miejsce pobytu D. W., który
wskazywany był przez niego i J. C. jako osoba odpowiedzialna za śmierć M. K. W
toku postępowania sądowego wobec braku możliwości ustalenia miejsca pobytu D.
W., osoba ta nie została przesłuchana.
Prokurator Prokuratury Generalnej w pisemnej odpowiedzi na wniosek o
wznowienie postępowania wniósł o oddalenie wniosku obrońcy D. J.
Sąd Najwyższy, po ustaleniu, że D. W. odbywa karę pozbawienia wolności w
Zakładzie Karnym w W., postanowił zwrócić się do Sądu Rejonowego w S. o
przesłuchanie go w charakterze świadka, do czego doszło w dniu 22 października
2012 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przepis art. 540 § 1 pkt 2 lit. b, na który powołano się we wniosku obrońcy,
przewiduje wznowienie postępowania, jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe
fakty lub dowody nieznane przedtem sądowi, wskazujące na to, że prawomocne
orzeczenie z powodu nowych faktów i dowodów jest niesłuszne. Podstawa wznowienia
postępowania propter nova opierać się może tylko na takich faktach lub dowodach, z
którymi sąd nie zapoznał się w toku prawomocnie zakończonego postępowania, inaczej
mówiąc, nie znał ich przy orzekaniu. Wskazane we wniosku dowody w postaci
3
oświadczenia K. B. i zeznań D. W. nie były znane sądowi wyrokującemu w sprawie D. J.
Sąd Okręgowy podjął wprawdzie próbę ustalenia miejsca zamieszkania lub pobytu
osoby o nazwisku D. W., o której J. C. wspominał, jako o sprawcy zadawania M. K.
uderzeń nożem i podpalenia mieszkania, ale wobec bezskuteczności tych działań
odstąpił od przesłuchania tej osoby. Oba wskazane we wniosku o wznowienie dowody
to dowody nowe w rozumieniu przepisu art. 540 §1 pkt 2 k.p.k., ale jedynie w
rozumieniu źródła dowodowego. Dotyczą one bowiem faktów, które były już
przedmiotem rozważań sądów obu instancji w tej sprawie. Dowody nowe nadto
wskazywać mają na wystąpienie jednej z sytuacji, o których mowa w punkcie 2 art. 540
§ 1 k.p.k., a więc w sprawie D. J. na to, że skazany nie popełnił przypisanych mu
czynów.
Z licznych orzeczeń Sądu Najwyższego wynika, że nowy dowód wskazywać ma
na wysokie prawdopodobieństwo, że w wyniku wznowienia postępowania zapadnie
odmienne od poprzedniego orzeczenie. Innymi słowy nie chodzi jedynie o
przedstawienie wątpliwości co do wcześniejszych ustaleń faktycznych, a o poważne
prawdopodobieństwo błędności wyroku skazującego (zob. m. in. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 12 października 2004 r., III KO 32/02, OSNKW 2004, z.10, poz. 99 i
cytowane tam orzecznictwo; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2009 r.,
III KO 73/08, R-OSNKW 2009, poz. 396).
W odniesieniu do oświadczenia K. B., który miał być świadkiem relacji J. C., co
do przebiegu zdarzenia, a w szczególności okoliczności podpalenia mieszkania, w
którym znajdował się nieprzytomny pokrzywdzony, stwierdzić trzeba, po analizie akt
sprawy i lekturze wyjaśnień, jakie składali w toku postępowania D. J. i J. C., że wersja,
którą usłyszeć miał K. B. jest jedną z wersji, która stanowiła już przedmiot rozważań
sądu. Obaj obecnie skazani, a wcześniej oskarżeni i podejrzani zmieniali bowiem kształt
swoich relacji w odniesieniu do przebiegu zdarzenia. Wersja znajdująca swe odbicie w
relacji K. B. była już prezentowana w wyjaśnieniach D. J. i została odrzucona przez sąd
po konfrontacji z innymi dowodami ujawnionymi w toku postępowania i to nie tylko w
postaci wyjaśnień J. C., ale również zeznań świadków – funkcjonariuszy straży pożarnej
i opinii biegłego z zakresu pożarnictwa. Z tego punktu widzenia oświadczenie K. B. nie
zawiera treści nowych i co więcej trudno je uznać za podważające dotychczasowe
ustalenia w stopniu wymaganym z punktu widzenia treści art. 540 k.p.k.
W odniesieniu do wskazania D. W. jako sprawcy czynów przypisanych
skazanemu D. J. podkreślić należy, że podawana przez oskarżonych, a zwłaszcza J.
4
C., wersja o zadawaniu pokrzywdzonemu ciosów nożem i podpaleniu mieszkania przez
D. W. stanowiła przedmiot rozważań sądu, czego dowodzi uzasadnienie wyroku sądu
pierwszej instancji (zob. s. 54 - 55). Sąd wersję tę odrzucił, uznając ją wręcz za
absurdalną. Sąd uznał udział osoby trzeciej w zdarzeniu za nieprawdopodobny a
relacje oskarżonych w tej sprawie za zmierzające do ograniczenia, a wręcz wyłączenia
odpowiedzialności oskarżonych. Przesłuchanie D. W. na temat okoliczności wydarzeń
stanowiących przedmiot rozpoznania w sprawie, której dotyczy wniosek o wznowienie,
nie potwierdziło wersji J. C. w żadnym stopniu. D. W. zaprzeczył, aby znał M. K. i podał,
że nie uczestniczył w zdarzeniach w mieszkaniu znajdującym się w się w G. przy ul. H.
Zaprzeczył także, aby znał skazanych w tej sprawie. Trudno w tej sytuacji uznać, że
istnieją podstawy do wznowienia postępowania.
Wznowienie postępowania jest instytucją prawa procesowego o wyjątkowym
charakterze, instytucją dotyczącą prawomocnych orzeczeń. Wyrok skazujący D. J. był
ponadto poddany kontroli odwoławczej, w trakcie której okoliczności wskazywane we
wniosku o wznowienie były wnikliwie badane, czego dowodzi lektura uzasadnienia
wyroku Sądu Apelacyjnego. Do wzruszenia prawomocnego wyroku muszą istnieć
poważne podstawy. Podstawami takimi nie są podawane przez znajomych z zakładu
karnego relacje z rozmów prowadzonych na temat zdarzenia lub gołosłowne wskazanie
innej osoby jako sprawcy.
Z powyższych względów wniosek o wznowienie postępowania został oddalony.
Zważywszy długotrwałe pozbawienie wolności skazanego i stan jego finansów, Sąd
Najwyższy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił D. J. od kosztów sądowych
postępowania wznowieniowego, uznając, że ich uiszczenie byłoby dla niego zbyt
uciążliwe.. zwolnił D. J. od kosztów sądowych
postępowania wznowieniowego, uznając, że ich uiszczenie byłoby dla niego zbyt
uciążliwe.