Postanowienie SN z 9 stycznia 2013, sygn. III KK 333/12
Data orzeczenia
9 stycznia 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Michał Laskowski
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (12)
POSTANOWIENIE
Dnia 9 stycznia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 stycznia 2013 r.,
sprawy J. C.
skazanego z art. 197 § 1 i 4 k.k. w zb. z art. 200 § 1 k.k. w zb. z art. 201 k.k. w zw.
z art. 12 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 26 kwietnia 2012 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G.
z dnia 15 lipca 2011 r., postanowił
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego,
3. na podstawie § 19, § 2 ust. 3 i § 14 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z
dnia 3 października 2002 roku, Nr 163, poz. 1348 ze zmianami)
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokat M. K. prowadzącej
Kancelarię Adwokacką kwotę 738,00 zł, w tym 23 % podatku VAT,
jako obrońcy z urzędu wyznaczonej w postępowaniu kasacyjnym, za
sporządzenie i wniesienie kasacji.
2
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w G., wyrokiem z dnia 15 lipca 2011 r., uznał J. C. za
winnego przestępstwa z art. 197 § 1 i 4 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 7
czerwca 2010 r.) w zb. z art. 200 § 1 k.k. w zb. z art. 201 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
i art. 12 k.k. i za przestępstwo to wymierzył mu karę 10 lat pozbawienia wolności.
Sąd orzekł ponadto skierowanie oskarżonego po odbyciu kary na leczenie
ambulatoryjne dla sprawców przestępstw seksualnych oraz na podstawie art. 41a §
2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. zakaz kontaktowania się z synem J. na okres 4 lat.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego i prokuratora Sąd Apelacyjny,
wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, przy
czym uznał wniesione apelacje za oczywiście bezzasadne.
Kasację od tego wyroku wniosła obrońca skazanego. Zaskarżyła wyrok w
całości i zarzuciła mu „rażące naruszenie prawa karnego procesowego, mogące
mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie art. 7 k.p.k., art. 5
§ 2 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k., art. 196 § 3 k.p.k. i art. 200 § 2 pkt 4 k.p.k.
poprzez:
- przyjęcie za wyłączną podstawę wyrokowania opinii biegłego G. L. pomimo
niespełnienia przez nią warunków określonych w art. 201 k.p.k. jako opinii
niepełnej,
- uwzględnienie i przyjęcie za podstawę wyroku opinii biegłej G. L., która nie
zawierała wskazania czasu przeprowadzonych badań, co stanowi naruszenie art.
200 § 2 k.p.k.,
- uwzględnienie i przyjęcie za podstawę wyroku opinii biegłej G. L. jako opinii
sporządzonej w okolicznościach osłabiającej zaufanie do bezstronności biegłego i
nieuwzględnienie opinii biegłych z RODK w S., złożonej do akt sprawy oraz opinii
biegłych lekarzy przesłuchanych na rozprawie, co stanowi naruszenie art. 196 § 3
k.p.k.,
- przyjęcie za podstawę wyrokowania domniemania, że zarzucane oskarżonemu
czyny względem małoletniego J. C. zostały przez oskarżonego popełnione, gdyż
mieszczą się w charakterze osobowości oskarżonego, który został prawomocnie
skazany za posiadanie pornografii dziecięcej i gwałt na dorosłej kobiecie, co
stanowi naruszenie art. 5 § 2 k.k. i art. 7 k.k.” (autorce kasacji chodziło, jak należy
przypuszczać, o przepisy art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k.).
3
W konkluzji kasacji obrońca skazanego wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i
utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Okręgowego w G. i przekazanie sprawy
temu ostatniemu sądowi do ponownego rozpoznania.
Prokurator Apelacyjny wniósł o oddalenie kasacji, jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Na wstępie przypomnieć wypada, że nadzwyczajny środek zaskarżenia
jakim jest kasacja skierowany jest, co wynika z treści art. 519 k.p.k., przeciwko
wyrokowi wydanemu przez sąd odwoławczy. Tymczasem zarzuty kasacji obrońcy
dotyczą orzeczenia wydanego w przedmiotowej sprawie przez Sąd pierwszej
instancji, co stwarza wrażenie podjęcia próby zainicjowania ponownej kontroli
odwoławczej wyroku wydanego przez Sąd Okręgowy w G. Taka kontrola natomiast
nie jest dopuszczalna w toku postępowania kasacyjnego. Kierując się regulacją z
art. 118 k.p.k., można przyjąć, że zarzuty kasacji dotyczą niepełnej lub nierzetelnej
kontroli odwoławczej.
Przyznać należy rację skarżącej, że Sąd odwoławczy nie zajął się kwestią
braku określenia przez biegłą G. L. terminu sesji z udziałem J. C., po których
wydana została opinia. Aby jednak zarzut ten (a dotyczy to także pozostałych
zarzutów) stał się podstawą uwzględnienia apelacji a następnie kasacji, konieczne
było wykazanie, że uchybienie powyższe mogło mieć wpływ na treść wyroku.
Tymczasem wpływu takiego nie wykazała autorka apelacji i kasacji, a jednocześnie
nie sposób dostrzec tego wpływu w realiach procesowych przedmiotowej sprawy,
tym bardziej, że biegła G. L. w trakcie przesłuchania przed sądem w dniu 7 marca
2011 r. (k. 876) podała czas sporządzenia opinii, wskazała omyłkę pisarską w dacie
wydania opinii, a na podstawie porównania dat wydania opinii i wydania
postanowienia o powołaniu biegłego można przyjąć, że do badania J. C. doszło w
okresie od połowy grudnia 2008 r. do połowy stycznia roku 2009. Uznać zatem
trzeba, że opisane uchybienie miało jedynie charakter formalny bez wpływu na
wartość dowodową opinii i treść wyroku.
Zarzut niepełności opinii biegłej przejawiającej się w braku podania, że w
badaniach dziecka uczestniczyła jego matka i jednorazowo siostra P. nie znalazł
się w apelacji obrońcy, a wobec faktu, że autorem tego środka odwoławczego był
podmiot fachowy, można bronić poglądu, że sąd odwoławczy zgodnie z art. 433 § 1
k.p.k. nie był zobowiązany do rozważania tej kwestii z urzędu, zatem ewentualny,
4
kasacyjny zarzut nierzetelnej kontroli instancyjnej nie może się ostać. Zauważyć
tylko należy, że obecność matki w trakcie badań J. C. nie miała wpływu na treść
opinii, co wynika z faktu, że w czasie badań, matka dziecka nie była świadoma, że
dziecko mogło być wykorzystywane, co wynika wprost z zeznań biegłej. Nadto
zważywszy wiek dziecka obecność ta była wskazana, co również zeznała G. L. (k.
869 akt). Fakt podejrzeń ze strony siostry chłopca, również sam przez się nie
wypaczył treści opinii, brak jednocześnie podstaw do kwestionowania
wiarygodności zeznań P. C.
Zarzuty dotyczące braku obiektywizmu biegłej G. L. i nieprawidłowości
występujących w jej opinii stanowiły przedmiot rozpoznania Sądu odwoławczego, o
czym świadczy treść uzasadnienia wyroku wydanego przez ten sąd. Ten zarzut
kasacyjny stanowi bez mała dokładne powielenie zarzutu apelacji. Biegła wydała w
przedmiotowej sprawie opinię na piśmie, ale dwukrotnie również składała zeznania
przed sądem, co niewątpliwie pozwoliło na pełniejszą ocenę kompletności wydanej
opinii.
Sąd odwoławczy brał pod uwagę stwierdzenia biegłej co do chorób dziecka i
jego nadpobudliwości, zauważyć przy tym trzeba, że wbrew twierdzeniom kasacji
biegła podchodziła do zeznań matki dziecka w sposób odpowiednio krytyczny, o
czym świadczy fragment jej zeznań z k. 876 akt. Na marginesie tylko zauważyć
należy, że w toku procesu obrona nie kwestionowała bezstronności biegłej i nie
wnosiła o jej wyłączenie na podstawie art. 196 § 3 k.p.k.
Zarzut naruszenia przepisów art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. także uznać
należy za bezzasadny. Po pierwsze, zarzut ten sformułowany został w apelacji,
odniósł się do niego sąd odwoławczy w uzasadnieniu wyroku i jego powtórzenie w
ramach postępowania kasacyjnego wiąże się, jak się wydaje, z brakiem zgody
skazanego na wynik postępowania dowodowego i rezultat procesu dokonywania
ustaleń faktycznych w sprawie.
Po drugie, wnioski opinii biegłej nie stanowiły jedynego źródła ustaleń w sprawie,
sąd dokonał wnikliwej oceny łańcucha poszlak i doszedł do wniosków, które
mieszczą się w granicach zakreślonych w treści art. 7 k.p.k. Na marginesie tylko
zauważyć można, że w sprawach tego typu sądy rzadko dysponują bogatszym
materiałem dowodowym. Całość materiałów dowodowych w przedmiotowej
sprawie, w tym wnioski opinii biegłych dotyczące osoby skazanego oraz osobowe
5
źródła dowodowe nie potwierdzają tezy kasacji o rażącym naruszeniu przez sąd
wskazanych przepisów procesowych.
Z powyższych względów kasację oddalono. Biorąc pod uwagę fakt
długoterminowego pozbawienia wolności skazanego i stan jego finansów, Sąd
Najwyższy zwolnił go na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. od ponoszenia kosztów
sądowych postępowania kasacyjnego. Orzeczenie o kosztach obrony z urzędu
uzasadnione jest treścią przepisów wskazanych w części dyspozytywnej
postanowienia.