Wyrok z 6 listopada 2025, sygn. I C 243/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 6 listopada 2025 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	SSO Joanna Cyganek
Protokolant:	Stażysta Paulina Bałazy

po rozpoznaniu w dniu 10 października 2025 r. w Bydgoszczy

sprawy z powództwa (...)

przeciwko (...) w W.

o zapłatę

1.  oddala powództwo;

2.  zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 10.834 zł (dziesięć tysięcy osiemset trzydzieści cztery złote) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSO Joanna Cyganek

Sygn. akt I C 243/25

UZASADNIENIE

Powód (...), reprezentowany przez burmistrza S. N. w pozwie z 12 listopada 2024 r. wniósł w postępowaniu upominawczym o zasądzenie od pozwanego Towarzystwa (...) z siedzibą w W. kwoty 200.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od tej kwoty od dnia 2 lutego 2024 r. do dnia zapłaty. Nadto powód wnosił o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powoda, jako jednostki samorządu terytorialnego i pozwanego łączyła umowa ubezpieczenia z 22 grudnia 2020 r. nr (...), która obowiązywała od 01.01.2021 r. do 31.12.2023 r. W dniu 24 grudnia 2023 r. w budynku należącym do powoda – byłym przedszkolu, miał miejsce pożar. Kwota wskazana w pozwie stanowi natomiast koszt uprzątnięcia pogorzeliska. Po zgłoszeniu szkody pozwany odmówił wypłaty odszkodowania powołując się na regulacje zawarte w ogólnych warunkach ubezpieczenia wskazujące, iż do ubezpieczenia nie zostały zgłoszone nieużytkowane obiekty czyli pustostany.

Dnia 19 grudnia 2024 roku w sprawie został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, uwzględniający żądanie pozwu (k. 62 akt).

W dniu 20 stycznia 2025 r. pozwany wniósł od powyższego orzeczenia sprzeciw, zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany wskazał, że zgodnie z zawartą umową ubezpieczenia, nieużytkowane budynki takie jak pustostany, nie zostały objęte ubezpieczeniem. Nadto pozwany zaprzeczył, że budynek ten był w dobrym stanie, był sprzątany i odpowiednio zabezpieczony, wskazując, że przedłożona do pozwu dokumentacja fotograficzna datowana jest na okres sprzed 4 lat. Swoje stanowisko szeroko uzasadnił.

Powód w odpowiedzi na doręczony sprzeciw od nakazu zapłaty, pismem procesowym z 6 marca 2025 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w pozwie. Wskazał także, że kwestią sporną w zaistniałym stanie faktycznym jest przede wszystkim definicja „pustostanu”.

W dalszym toku procesu, strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił, co następuje:

Nieruchomość zabudowana położona w P. przy ul. (...), działka nr (...) stanowi własność powoda Urzędu Miasta i (...).

Powód jako jednostka samorządu terytorialnego, zawarł z pozwanym (...) w W. umowę ubezpieczenia z dnia 22 grudnia 2020 r. nr (...). Umowa ta obowiązywała od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2023 r.

Wzajemne uprawnienia i obowiązki wynikające z zawartej umowy ubezpieczenia, sprecyzowane były przez „Ogólne Warunki Ubezpieczenia dla Jednostek Samorządu Terytorialnego (...)”(OWU).

Zgodnie z § 4 ust. 10 OWU, wyłączeniu z zakresu ubezpieczenia podlegały takie okoliczności, które powstały wskutek niedopełnienia obowiązków określonych w § 9, § 10 lub wynikających z zawartej umowy ubezpieczenia lub z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w zakresie, w jakim nieprzestrzeganie tych obowiązków miało wpływ na powstanie lub zwiększenie rozmiaru szkody.

W § 9 ust. 1 OWU wskazano, że Ubezpieczający i Ubezpieczony zobowiązany jest podać do wiadomości Towarzystwa wszystkie znane sobie okoliczności, o które Towarzystwo pytało przed zawarciem umowy ubezpieczenia w formularzu wniosku lub w inny sposób. Jeżeli Ubezpieczający i Ubezpieczony zawiera umowę przez przedstawiciela, obowiązek wskazany w ust. 1 ciąży również na przedstawicielu i obejmuje ponadto okoliczności mu znane (ust. 2). W razie zawarcia przez Towarzystwo umowy ubezpieczenia, mimo braku odpowiedzi na poszczególne pytania, pominięte okoliczności uważa się za nieistotne (ust. 3). W czasie trwania umowy ubezpieczenia, Ubezpieczający i Ubezpieczony zobowiązany jest zawiadamiać Towarzystwo o zmianach okoliczności wymienionych w ust. 1 niezwłocznie po otrzymaniu o nich wiadomości (ust. 4). Towarzystwo nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które z naruszeniem ust. 1, 2 i 4 nie zostały podane do jego wiadomości (ust. 5).

W § 9 ust. 6 wskazano, że w razie, gdy Ubezpieczający lub Ubezpieczony podał niezgodne ze stanem faktycznym okoliczności lub zataił fakty istotne do oceny ryzyka, Towarzystwo jest wolne od odpowiedzialności za szkody powstałe z tego powodu, jeżeli miało to wpływ na zwiększenie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia ubezpieczeniowego objętego ochroną.

Przed zawarciem umowy ubezpieczenia, pozwany wystosował pytania do powoda dotyczące treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ).

W Załączniku nr 8 SIWZ zatytułowany: (...), powód wskazał, że do przedmiotowego ubezpieczenia nie zostały zgłoszone m.in. budynki przeznaczone do rozbiórki, pustostany, budynki w złym lub awaryjnym stanie technicznym. Nadto w dokumencie tym wskazano także, że w ubezpieczonych budynkach zabezpieczenia przeciwpożarowe są sprawne i posiadają aktualne przeglądy.

Zgodnie natomiast z Załącznikiem nr 5 do Umowy budynek położony w P. przy ul. (...) był wskazany pod pozycją (...).

Potwierdzenie zawarcia umowy stanowił dokument polisy nr (...). W polisie w pkt 1 ppkt 5) wskazano również, że podane we wniosku, polisie i załącznikach informacje są zgodne z prawdą i zostały podane zgodnie z wiedzą, a podanie nieprawdziwych informacji może spowodować skutki prawne określone w Kodeksie cywilnym.

dowody: Ogólne Warunki Ubezpieczenia Dla Jednostek Samorządu Terytorialnego (...) – k. 28 – 32 v. – dokument na płycie CD k. 68; polisa ubezpieczeniowa – k. 29 v.

Budynek położony na nieruchomości w P. przy ul. (...), działka nr (...) był budynkiem, w którym mieściło się przedszkole. Budynek ten od około 4-5 lat nie jest użytkowany. W 2019 roku mieszczące się tam przedszkole zostało przeniesione do nowo wybudowanego skrzydła w szkole w P.. Od tego czasu budynek stał pusty. Nie był także zabezpieczony przed dostępem osób nieuprawnionych, w wyniku czego od kilku lat regularnie był dewastowany. Z budynku zostały wymontowane instalacje, a obiekt nie posiadał książki budynku.

Budynek nie był przystosowany do zamieszkania. Strażnicy miejscy, w ramach sprawdzania miejsc zagrożonych na wniosek pracowników urzędu miasta i gminy, przyjeżdżali w okolice budynku. Po kontrolach wskazywali, że w budynku przebywały osoby bezdomne, były powyrywane kable, zabrane grzejniki, powybijane szyby. W ramach usuwania skutków dewastacji powód dokonywał jedynie zabezpieczeń przed kolejnymi wtargnięciami, to jest zasłaniania wybitych okien i zamykania drzwi. Instalacji elektrycznej, ani brakujących grzejników nie uzupełniano. Na budynku widniała tablica „Zakaz wejścia”.

dowody: przesłuchanie świadka M. B., D. J. i J. Ż. na rozprawie 21 sierpnia 2025 r. – k. 106 - 107 oraz przesłuchanie świadka A. S. na rozprawie 10 października 2025 r. – k. 115 akt.

W dniu 24 grudnia 2023 r. w ubezpieczonym budynku doszło do pożaru, w wyniku którego spaleniu uległa znaczna część budynku. Prawdopodobną przyczyną pożaru było podpalenie. Koszt uprzątnięcia pogorzeliska, w związku z nieopłacalnością odbudowy, wyniósł 200.000 zł.

dowody: okoliczność bezsporna.

Powód dokonał zgłoszenia szkody nr (...). Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego, w piśmie datowanym na 30 stycznia 2024 r. pozwany (ubezpieczyciel) odmówił powodowi wypłaty odszkodowania, wskazując na brak podstaw do przyjęcia jego odpowiedzialności za skutki pożaru. Wskazał przede wszystkim na fakt, że przedmiotowy budynek nie był użytkowany w dniu zdarzenia od 2019 r. stanowił pustostan, w którym, jak wynikało z oświadczenia poszkodowanego, odłączono instalację elektryczną, grzewczą oraz w którym dochodziło do włamań i kradzieży. Nadto ubezpieczyciel wskazał, iż pomimo wystosowania do powoda dodatkowych pytań, nie został poinformowany o fakcie zgłoszenia przez powoda do ubezpieczenia pustostanu.

Pismem z dnia 30 kwietnia 2024 r. powód odwołał się o decyzji ubezpieczyciela i podniósł okoliczność, iż przedmiotowy budynek nie był traktowany jako pustostan. Powód wskazał, iż był on regularnie nadzorowany i sprzątany a nadto toczyły się rozmowy o jego wydzierżawieniu.

W związku z nie uwzględnieniem roszczenia powoda przez Ubezpieczyciela, pismem z 26 września 2024 r. powód skierował do pozwanego reklamację wraz ze zgłoszeniem szkody. W dalszym ciągu podtrzymywał okoliczność, że przedmiotowy budynek nie był pustostanem, gdyż definicja ta może odnosić się jedynie do „niezasiedlonych mieszkań” a nie lokali użytkowych niezamieszkałych – przedszkoli. Powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 200.000,00 zł – w terminie 30 dni – od dnia otrzymania niniejszego wezwania.

dowody: Zgłoszenie szkody nr (...) z 30 stycznia 2024 r. – k. 34v.; odpowiedź (...) z 30 kwietnia 2024 r. – k. 35-37; reklamacja wraz ze zgłoszeniem szkody z 26 września 2024 r. – k. 53 v.

Przedstawiony wyżej stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów przedstawione przez stronę powodową. Sąd uznał za wiarygodne w/w dowody z dokumentów zebrane w sprawie, albowiem zostały sporządzone we właściwej formie, przewidzianej dla tego typu dokumentów. Były przejrzyste i jasne. Ich autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu ani stron postępowania.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił także na podstawie zeznań świadków M. B., D. J., J. Ż. i A. S..

Zeznania tych świadków były spójne, logiczne i zgodne oraz znajdowały potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Świadkowie używając określenia budynku znajdującego się w miejscowości P., używali określenia „pustostan” wskazując jednocześnie na fakt jego zdewastowania i niezamieszkania. Wszyscy świadkowie podali, że budynek jest opustoszały od 2019 r. i niezabezpieczony. Wskazywali na powybijane szyby oraz wykradanie jego elementów przez osoby postronne. Jak wskazał jeden ze świadków – budynek po byłym przedszkolu był „w opłakanym stanie”.

Pozostałe dokumenty, które strony załączyły do akt, a które nie zostały powołane w powyższym stanie faktycznym, jako dowody, mogły jedynie stanowić uzupełnienie wywodów stron w zakresie ich żądania i stanowiska w tym zakresie, ale nie odnosiły się one bezpośrednio do stanu faktycznego niniejszej sprawy. W ocenie Sądu ich treść nie miała wpływu na ocenę i rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny szacowania wartości nieruchomości na okoliczność ustalenia wartości tej nieruchomości przed pożarem oraz ustalenia wartości kosztów uprzątnięcia pogorzeliska i rozbiórki pozostałości budynku, z uwagi na to, że okoliczność ta nie była w niniejszej sprawie przedmiotem sporu, a jako środek dowodowy okazała się nieprzydatna dla rozstrzygnięcia. Kwestią sporną było bowiem ustalenie czy budynek należący do powoda był pustostanem i w konsekwencji nie podlegał ubezpieczeniu u pozwanego. Okoliczności te natomiast, będące istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie, zostały udowodnione na podstawie innych środków dowodowych tj. zeznań świadków i informacji zawartych w dokumentach ubezpieczeniowych. Przeprowadzenie natomiast tego dowodu w żaden sposób nie przyczyniłoby się do ustalenia spornej okoliczności, a nadto zmierzałoby jedynie do przedłużenia postępowania i wygenerowało dodatkowe koszty.

Postępowanie dowodowe wykazało natomiast, że nie ma uzasadnienia ocena kosztów uprzątnięcia pogorzeliska w sytuacji, gdy obiekt, jako pustostan, nie podlegał ochronie ubezpieczeniowej.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.

Powód wywodził swoje roszczenie z umowy ubezpieczenia zawartej 22 grudnia 2020 r. w oparciu o art. 805 § 1 k.c., zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości i jednocześnie nie był też kwestionowany przez żadną ze stron postępowania – fakt zawarcia umowy ubezpieczeniowej powoda Urzędu Miasta i (...) z pozwanym (...) w W., na potwierdzenie czego wydana została polisa ubezpieczeniowa nr (...). Strony bowiem były zgodne, że do zawarcia przedmiotowej umowy ubezpieczenia doszło, zgodnie z ich wolą. Powyższe ustalenie potwierdzało nadto okoliczność, że strona powodowa nie negowała od pozwanego ubezpieczyciela otrzymania polisy potwierdzającej zawarcie umowy i jednoczesne związanie postanowieniami ogólnych warunków ubezpieczenia.

Strony natomiast pozostawały w sporze, co do zasadności odmowy przez pozwanego wypłaty na rzecz powoda kwoty 200.000,00 zł tytułem kompensacji szkody objętej ubezpieczeniem w wyniku pożaru budynku byłego przedszkola, mieszczącego się w miejscowości P. przy ul. (...), do którego doszło w dniu 24 grudnia 2023 r.

Rozważania odnośnie wystąpienia przesłanek zwalniających ubezpieczyciela od obowiązku wypłaty odszkodowania, Sąd poczynił na podstawie załączonych do akt dokumentów oraz zeznań świadków, których szczegółowa analiza zostanie zaprezentowana poniżej.

Pozwany ubezpieczyciel odmawiając powodowi wypłaty odszkodowania, we wniesionym sprzeciwie od nakazu zapłaty z 20 stycznia 2025 r. powołał się na treść art. 815 k.c. Zgodnie z treścią tego przepisu ubezpieczający obowiązany jest podać do wiadomości ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach (§ 1) a także (gdy przewiduje to umowa) podać zmiany okoliczności wymienionych w paragrafie poprzedzającym (§ 2), pod rygorem odmowy wypłaty świadczenia (§ 3).

Dorobkiem orzecznictwa w tym zakresie są również judykaty, z których wynika, że ryzyka objęte ubezpieczeniem i przesłanki wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela powinny być zarówno w umowie jak i w OWU jednoznaczne i wyraźnie określone, aby ubezpieczający wiedział jednoznacznie, jakie zdarzenia nie są objęte ubezpieczeniem. Konsekwencje postanowień OWU zawierających uregulowania niejasne, wieloznaczne, mylące i obiektywnie niezrozumiałe dla przeciętnego adresata ponosi ubezpieczyciel jako twórca wzorca umowy (wyrok SN z dnia 12 stycznia 2007 r., IV CSK 307/06, niepubl.).

Umowa ubezpieczenia należy do umów szczególnego zaufania, a jej postanowienia oraz postanowienia OWU ubezpieczyciela powinny być jasne, zrozumiałe i jednoznaczne, aby ubezpieczający przed jej zawarciem miał świadomość ryzyk, które nie są objęte ubezpieczeniem oraz przesłanek, które ograniczają lub wyłączają odpowiedzialność ubezpieczyciela. Należy więc wykluczyć taką wykładnię postanowień OWU, by usprawiedliwiała ona odmowę wypłaty odszkodowania w sytuacji, gdy ubezpieczający dopiero po zajściu zdarzenia dowiaduje się, że nie było ono objęte ubezpieczeniem (wyrok SN z dnia 15 stycznia 2016 r., I CSK 122/15, niepubl.).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd wskazuje, że powód zawierając umowę ubezpieczenia nie wskazał, że do ubezpieczenia zostały zgłoszone także budynki wyłączone z eksploatacji – pustostany, pomimo także udzielenia dodatkowej odpowiedzi na pytania pozwanego dotyczące przedmiotu ubezpieczenia w zakresie „zgłoszonych pustostanów”, co z kolei rzutowało na zakres zawarcia przedmiotowej polisy ubezpieczenia.

W tym miejscu należało ustalić, czy odbiegające od rzeczywistego stanu rzeczy dane zamieszczone w polisie, były skutkiem okoliczności leżących po stronie powoda czy też pozwanego. Analizując tę kwestię Sąd uznał, że nie sposób wskazać, iż odpowiedzialność za ten błąd może ponosić pozwany ubezpieczyciel. Strony procesu, jak już wskazano wcześniej, łączyła umowa ubezpieczenia z dnia 22 grudnia 2020 r. nr (...). Umowa ta regulowała kwestie ubezpieczenia dla jednostek samorządu terytorialnego (...). Dodatkowo pozwany ubezpieczyciel, w ramach zawartej z powodem polisy, skierował do powoda pytania dotyczące treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) w sprawie przetargu nr (...). W odpowiedzi powód wskazał, że do przedmiotowego ubezpieczenia nie zostały zgłoszone „ budynki przeznaczone do rozbiórki, pustostany, budynki w złym lub awaryjnym stanie technicznym”. Co więcej, w dalszej kolejności powód potwierdził, że budynki administrowane przez (...) w N. posiadają wszystkie zabezpieczenia ppoż. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz aktualne przeglądy. Sąd wskazuje, że sformułowane przez pozwanego pytania do powoda, były jednoznaczne.

Stanowiska strony powodowej nie wzmacniają przy tym jego twierdzenia, że pustostanem można określić zgodnie z definicją w Wielkim Słowniku Języka Polskiego jako „mieszkanie lub dom, w którym nikt nie mieszka” czy definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego PWN „niezasiedlone mieszkanie”. Takie twierdzenia, w ocenie Sądu są po prostu sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Nie sposób także poprzeć tezę powoda, że pojęcie pustostanu odnosi się wyłącznie do nieruchomości związanych z mieszkalnictwem, a omawiany obiekt był wykorzystywany jako przedszkole, a więc nie może być zamieszkany, bo nie jest do takiej funkcji przystosowany. Faktem jest natomiast, że definicja taka ma szerszy zakres pojęciowy niż ten wskazany przez powoda i w ogólnie powszechnym rozumowaniu odnosi się do budynku, który stoi pusty i nie jest użytkowany. Fakt, że w umowie ubezpieczeniowej i OWU pozwany nie sprecyzował definicji pojęcia pustostan (bowiem formalnie taka nie istnieje), nie może być podstawą do uznania jego odpowiedzialności w tym zakresie, bowiem w SIWZ wyraźnie wskazano, że budynki objęte ubezpieczeniem winny posiadać zabezpieczenia ppoż. oraz poddawane są regularnym przeglądom wynikającym z przepisów prawa, posiadając przy tym pisemne protokoły. Powód natomiast nie udowodnił, że takie zabezpieczenia i przeglądy obiekt w P. posiadał.

Jedną z podstawowych zasad umowy ubezpieczenia jest pełna lojalność ubezpieczającego polegająca na podawaniu okoliczności dotyczących przedmiotu ubezpieczenia zgodnie z prawdą. Zasada ta nazywana jest w doktrynie zasadą dobrej wiary, a umowa ubezpieczenia umową najwyższego zaufania (W. Warkałło (w:) System prawa cywilnego, t. III, cz. 2, s. 923). Ubezpieczający nie jest obowiązany do informowania ubezpieczyciela o wszystkich znanych sobie okolicznościach, a jedynie o tych, o które ubezpieczyciel zapytywał przed zawarciem umowy ubezpieczenia. W przypadku podania przez ubezpieczającego lub jego przedstawiciela nieprawdziwych informacji zastosowanie będą miały uregulowania zawarte w art. 815 § 3 k.c., skutkujące uchyleniem się od odpowiedzialności przez ubezpieczyciela (A. Binieda (w:) Prawo o kontraktach..., s. 218).

Z zebranego materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, wynika natomiast, że powód udzielił pozwanemu nieprawdziwych informacji. Fakt, że sporny budynek był pustostanem, wynika przede wszystkim z zeznań świadków powołanych w sprawie (nota bene przez powoda), którzy wprost przyznawali, że po przeniesieniu przedszkola do skrzydła znajdującego się w szkole w P., budynek ten był nieużytkowany. Nadto świadkowie Ci szczegółowo opisywali, że budynek był dewastowany i grabiony – brakowało w nim kabli, grzejników, były powybijane okna. Na teren budynku sprowadzali się także bezdomni. Z zeznań świadków ponadto wynika, że budynek „ogólnie był w opłakanym stanie”, a przed jego wejściem widniała tablica „Zakaz wejścia”. Co więcej, przedłożona wraz z pozwem dokumentacja fotograficzna datowana jest na lipiec 2019 r. a więc 4 lata przed zdarzeniem szkodowym. Natomiast dokumenty mające stanowić podstawę dowodzenia w zakresie dozorowania obiektu przez Straż Miejską, wskazują wyłącznie na liczne akty wandalizmu i dewastacji przebywających w tym obiekcie osób. To natomiast jasno wskazuje, że budynek ten nie był w odpowiedni sposób zabezpieczony, co także było wymogiem przy zawarciu przedmiotowej umowy ubezpieczenia.

Na marginesie Sąd wskazuje, że także w opinii mieszkańców miejscowości w której znajdował się obiekt, określany był on jako pustostan.

Podkreślenia trzeba, że na zadane pytania przez pozwanego, dotyczące tego, jakie konkretnie budynki będą ubezpieczone, udzielona odpowiedź powoda zarówno co do tej okoliczności jak i w zakresie posiadania przez nie odpowiednich zabezpieczeń i przeglądów – wprost odnoszą się do wprowadzenia pozwanego w błąd. Przyjęcie przez ubezpieczyciela w trybie art. 815 § 1 k.c. nieprawdziwych informacji, nie niweczy obowiązku ubezpieczającego do podawania prawdziwych odpowiedzi na zapytania i nie pozbawia ubezpieczyciela prawa do wyciągnięcia z tego faktu konsekwencji prawnych z art. 815 § 3 k.c. To na ubezpieczającym bowiem ciąży każdorazowo wykonanie rzetelnych obowiązków informacyjnych. Tym bardziej, że ubezpieczyciel nie ma obowiązku weryfikowania ich pod kątem zgodności z prawdą. O braku wymaganej staranności w wypełnianiu zobowiązań wynikających ze stosunku ubezpieczenia strony powodowej świadczy fakt podania, że w ramach ubezpieczenia nie zostały zgłoszone budynki takie jak obiekty budowlane przeznaczone na rozbiórki/ wyburzenia, budynki wyłączone z eksploatacji – pustostany a nadto, że ubezpieczone obiekty przechodzą wymagane kontrole i są zabezpieczone. Budynek w P. był budynkiem wyłączonym z eksploatacji od 2019 r., był zdewastowany i z całą pewnością nie przechodził okresowych kontroli, a przynajmniej powód tego nie wykazał.

Powód nie udowodnił także, że budynek ten był w dobrym stanie czy też, że panował tam porządek i był sprzątany. Zaznaczyć przy tym należy, że działanie powoda nosi znamiona działania z nienależytą starannością wymaganą od każdego uczestnika obrotu prawnego, w której granicach mieści się znajomość i przestrzeganie powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Przepis art. 6 k.c. formułuje podstawową regułę rozkładu ciężaru dowodu w sporze wskazując przede wszystkim, kogo obciążają skutki niepowodzenia procesu dowodzenia (tak zwany ciężar dowodu w znaczeniu materialnoprawnym). Zgodnie z tą regułą za prawdziwe mogą być przyjęte w procesie cywilnym jedynie fakty, które zostały udowodnione przez stronę obciążoną ciężarem ich dowodzenia, zaś pominięte powinny zostać te fakty, które przez stronę obciążoną obowiązkiem dowodzenia nie zostały w sposób należyty wykazane (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 14 marca 2019 r., LEX nr 2669391).

W zaistniałym stanie faktycznym, powód nie udowodnił, że budynek był użytkowany w chwili zdarzenia ubezpieczeniowego, należycie zabezpieczony, naprawiany, czy sprzątany. Stanowił zatem pustostan w logicznym rozumieniu tego słowa i jako taki nie był objęty zakresem ubezpieczenia. Okoliczność ta nie wynika ani z przedłożonej dokumentacji fotograficznej datowanej na okres sprzed 4 lat ani tym bardziej zeznania świadków powołanych w sprawie.

Na tle art. 815 k.c. oraz § 9 ust. 6 OWU, w którym podane, że „ w razie gdy Ubezpieczający lub Ubezpieczony podał niezgodne ze stanem faktycznym okoliczności lub zataił fakty istotne do oceny ryzyka, Towarzystwo jest wolne od odpowiedzialności za szkody powstałe z tego powodu, jeżeli miało to wpływ na zwiększenie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia ubezpieczeniowego objętego ochroną”, nie ma podstaw do przyjęcia odpowiedzialności pozwanego Towarzystwa za powstałą szkodę. Niedopełnienie obowiązku umownego przez stronę powodową zwalnia ubezpieczyciela z odpowiedzialności odszkodowawczej.

Z tej przyczyny, mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo o czym orzekł w punkcie 1 wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł z uwzględnieniem wyniku sprawy, którą powód przegrał w całości. Zgodnie z treścią art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na koszty procesu, które poniósł pozwany składały się koszty zastępstwa procesowego – 10.800 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 34 zł. O odsetkach orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 ¹ k.p.c. Wysokość przyznanych pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego Sąd ustalił na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

SSO Joanna Cyganek