Wyrok z 28 stycznia 2025, sygn. I C 1765/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 stycznia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Piotr Królikowski

Protokolant: stażysta Aleksandra Sieńczewska

po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. w Warszawie

na rozprawie sprawy z powództwa Y. M.

przeciwko (...) Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę zadośćuczynienia i odszkodowania

1.  umarza postępowanie w zakresie żądania zapłaty kwoty 20.716,30 zł (dwadzieścia tysięcy siedemset szesnaście złotych 30/100);

2.  zasądza od pozwanego (...) Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powódki Y. M. kwotę 60.000,00 zł (sześćdziesiąt tysięcy złotych 00/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 28 stycznia 2025 r. do dnia zapłaty – tytułem zadośćuczynienia;

3.  zasądza od pozwanego (...) Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powódki Y. M. kwotę 8.032,68 zł (osiem tysięcy trzydzieści dwa złote 68/100) tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od:

a)  dnia 22 października 2016 r. do dnia zapłaty od kwoty 2.500,00 zł (dwa tysiące pięćset złotych 00/100);

b)  dnia 17 marca 2017 r. do dnia zapłaty od kwoty 4.623,08 zł (cztery tysiące dwadzieścia trzy złote 08/100);

c)  dnia 21 czerwca 2019 r. do dnia zapłaty od kwoty 919,60 zł (dziewięćset dziewiętnaście złotych 68/100);

4.  w pozostałym zakresie powództwo oddala;

5.  stwierdza, iż powódka Y. M. winna ponieść koszty postępowania w 30%, zaś pozwane (...) Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. w 70%, pozostawiając ich szczegółowe rozliczenie Referendarzowi Sądowemu.

sędzia Piotr Królikowski

Sygn. akt: I C 1765/21

UZASADNIENIE WYROKU

z 28 .01. 2025 r. (k. 400)

Pozwem skierowanym do Sądu Okręgowego w Warszawie 21.06.2019 r. (data stempla pocztowego k. 105) i zmodyfikowanym w toku postępowania Y. M. domagała się ostatecznie zasądzenia od pozwanego (...) S.A. kwot:

1)  65.000 zł tytułem dalszego zadośćuczynienia za krzywdę,

2)  20.716,30 tytułem odszkodowania za koszty operacji w S.,

3)  4.623,08 zł za koszty dodatkowe związane z operacją w S.,

4)  1.200 zł tytułem odszkodowania za koszty zabiegów na blizny,

5)  980 zł odszkodowania za koszty zakupu kosmetyków kryjących rany,

6)  919,60 zł tytułem odszkodowania za koszty tłumaczenia dokumentacji,

7)  1.845 zł tytułem odszkodowania za koszty kancelarii prawnej w zakresie reprezentacji w postępowaniu likwidacyjnym,

8)  250 zł tytułem odszkodowania za koszty dojazdów do placówek medycznych,

9)  2.500 zł tytułem odszkodowania za utracone dochody

wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty:



31.250 zł od 22.10.2016 r. do dnia zapłaty,



65.297,17 zł od 16 lutego 2018 r. do dnia zapłaty.

(pozew k. 3-105, sprecyzowanie roszczeń pismo k. 197 - 200).

Y. M. wskazywała, że w dniu 20.06.2016 r. w W. na skrzyżowaniu (...) została potrącona na przejściu dla pieszych przez K. B., który przyznał się i został skazany za umyślne naruszenie bezpieczeństwa w ruchu lądowym na podstawie art. 177 §1 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia z 03.10.2016 r. Na skutek potrącenia u powódki doszło do licznych obrażeń m. in głowy, kości nosowych z przemieszczeniem, otarć naskórka twarzy z ranami warg, grzbietu nosa i policzka lewego, wielomiejscowych otarć naskórka i stłuczeń. Kierujący był w tym czasie ubezpieczony w ramach OC w (...) S.A. w W.. Powódka przebywała w Klinice (...) (...) Szpitala (...) w W.. Wykonano tam część czynności leczniczych, następnie powódka leczyła się w przychodni (...) w związku ze skutkami ortopedycznymi. Ze względu na długi okres oczekiwania na zabiegi w ramach NFZ powódka wykonała część z nich odpłatnie. Przed zdarzeniem powódka pracowała m. in. jako hostessa – skutkiem doznanych obrażeń praca ta jest dla niej niemożliwa, bowiem na skutek odniesionych obrażeń nadal na jej twarzy są widoczne blizny, umniejszające estetykę. Powódka zgłosiła szkodę Ubezpieczycielowi – pierwotne żądanie dotyczyło kwoty 30.700 zł tytułem odszkodowania oraz 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy. Pismem z 12.10.2016 r. powódka zwiększyła kwotę żądania zadośćuczynienia do 30.000 zł oraz złożyła dodatkowe dokumenty. Pozwany wypłacił powódce 16.050 zł w tym 15.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwotę 1.050 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów leczenia a także 50 zł tytułem zaliczki na koszty dojazdu do placówek medycznych. Pozwany nie uwzględnił kosztów wynikających z zamiaru poddania się przez powódkę operacji plastycznej oraz zabiegów laserowego usuwania blizn. Odbyła się ona 27.09.2017 r. w Akademii (...) w S. i jej koszt wraz z wizytami lekarskimi etc. wyniósł 20.716,30 zł. Dodatkowo powódka poniosła koszty biletów lotniczych, wynajęcia mieszkania etc. W okresie pooperacyjnym powódka wymagała pomocy osób trzecich – w okresie od 26.09.2017 r. do 02.10.2017 r. Powódka poniosła także koszty leków po operacji a także poruszała się taksówkami. Na początku 2017 r, powódka wykonała także laserowe usuwanie blizn – całość procesu gojenia po zabiegach i operacji trwała ok 1,5 roku. Powódka na dzień wnoszenia pozwu nadal odczuwała skutki zdarzenia z 20.06.2016 r. w postaci bólów, sam także proces leczenia był długotrwały i bolesny co wpłynęło to także na jej kondycję psychiczną.

W odpowiedzi na pozew (...) Towarzystwo (...) S.A. wnosiło o oddalenie powództwa w całości i zasądzenia kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego (odpowiedź na pozew k. 111).

Ubezpieczyciel zaznaczył, że w toku postępowania likwidacyjnego wypłacił powódce kwoty:

Zadośćuczynienie – 15.000 zł,

Koszty leczenia – 22.966,30 zł oraz

Koszty dojazdów – 250 zł.

Dodatkowo w postępowaniu karnym na rzecz powódki zasądzono nawiązkę w kwocie 2.000 zł, zatem zadośćuczynienie otrzymane przez powódkę wyniosło łącznie 17.000 zł. Przyznane i wypłacone zadośćuczynienie jest w ocenie pozwanego adekwatne i wystarczające w odniesieniu do powódki, na gruncie art. 445 §1 k.c. W zakresie kosztów leczenia wypłacone powódce kwoty które zostały wykazane, natomiast pozostałe koszty kosmetyków czy leków nie znajdują pokrycia w dokumentach. Ubezpieczyciel argumentował że koszty najmu mieszkania i dojazdów etc, które nie zostały przez niego zwrócone powódce nie pozostają w związku ze skutkami szkody powstałej z potrącenia w dniu 20.06.2016 r. Powódka decydując się na operację w S. (...), pomimo że mogła ją przeprowadzić w Polsce de facto zwiększyła szkodę, wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi.. Pozwany podnosił też że powódka nie wykazała utraconego dochodu – oświadczenie (...) nie stanowi wystarczającego dowodu w tej mierze. Powódka także nie wykazała, aby przed wypadkiem podejmowała jakiekolwiek zatrudnienie. Dalej pozwany negował zasadność zwrotu kosztów pomocy prawnej oraz datę początkową naliczania odsetek od poszczególnych roszczeń, wskazując że wszelkie kwoty powinny być zasądzone od dnia wyrokowania.

Pismem z 21.04.2022 r. powódka cofnęła powództwo w zakresie kwoty 20.716,30 zł tytułem kosztów poniesionych na operację przebytą w S. ze względu na zaspokojenie tego roszczenia przez pozwanego, wnosząc o nieobciążanie jej kosztami postępowania (pismo k. 228).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Prawomocnym wyrokiem z 03.10.2016 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia uznał winę K. B. oskarżonego o to że 20.06.2016 r. w W. na skrzyżowaniu ul. (...) umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa określone w art. 26 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym w ten sposób ze kierując samochodem marki D. (...) na skutek niezachowania szczególnej ostrożności na wyznaczonym przejściu dla pieszych potrącił pieszą Y. M. w wyniku czego spowodował u niej uraz głowy bądź utraty przytomności, wieloodłamowe złamania obu kości nosowych z przemieszczeniem, licznych otarć naskórka twarzy z ranami warg, grzbietu nosa i policzka lewego, wielomiejscowych otarć naskórka i stłuczeń (wyrok ze stwierdzeniem prawomocności k. 19 – 20). W zakresie OC sprawca posiadał ubezpieczeniem w (...) polisa nr (...) (zaświadczenie k. 21).

Powódka po potrąceniu trafiła do Szpitala (...) (...), gdzie zaopatrzono u niej rany skóry twarzy, odbyła konsultację ortopedyczną. Powódka nie wyraziła zgody na chirurgiczną repozycję nosa – powódka miała opuchniętą twarz i zszytą, bała się bólu związanego z operacją oraz była przekonana, iż najlepiej żeby kości nosa najpierw się zrosły. W szpitalu powódce powiedziano też, że nie uda się przywrócić nosa do wcześniejszego kształtu. Powódka otrzymała zalecenia kontroli ortopedycznej za 3 tygodnie oraz użytkowanie przez ten czas kołnierza S., co powódka realizowała, aczkolwiek osłabiło to mięśnie jej szyi. Powódce zalecono także A., K. i P.. Powódka wychodziła na spacery wieczorami – nie mogła odniesionych obrażeń eksponować na słońce i upał. Ponadto rany były szpecące i długo się goiły. Nie było także możliwości jednoczesnego zdjęcia szwów – ze względu na stan skóry oraz duży stan zapalany, strupy i wysięk nie zdjęto szwów po 10 dniach zgodnie z planem. Powódce zalecono stosowanie wody utlenionej i samodzielne oczyszczanie rany. W ciągu kolejnych 10 dni powódce udało się oczyścić ranę i zdjąć szwy. Powódka stosowała leki na blizny. W ramach NFZ nie zlecono jej rehabilitacji – skorzystała z porady osteopaty oraz wykonywała ćwiczenia usprawniające (karta leczenia szpitalnego k. 22, zdjęcia k. 23, opinia biegłego dermatologa k. 264 – 280, zeznania powódki k. 206 – 207 znacznik 00:26:00 – 01:02:42). Dolegliwości bólowe powódki od wypadku przez 2 dni wynosiły 6 pkt (...), przez kolejne 4 dni – 4 pkt (...) a przez następne 7 dni – 1 pkt (...) (opinia biegłego otolaryngologa k. 259 – 263).

Powódka zgłosiła pozwanemu szkodę pismem datowanym na 19.09.2016 r. w łącznej wysokości 50.700 zł w tym 20.000 zł zadośćuczynienia – płatne w terminie 30 dni od daty doręczenia, które nastąpiło 22.09.2016 r. (zgłoszenie k. 24-30). Pismem z 12.10.2016 r. powódka rozszerzyła zgłoszenie do kwoty 60.700 zł w tym zadośćuczynienia w wysokości 30.000 zł (rozszerzenie żądania k. 31 – 35). Ubezpieczyciel w dn. 27.09.2016 r. przeprowadził kompleksową ocenę następstw szkody na osobie powódki określając ubytek powódki na zdrowiu w wymiarze łącznym 18%. Stwierdził, że nie ma podstaw do ustalenia trwałego uszczerbku na zdrowiu a dolegliwości są przejściowe (kompleksowa ocena z 27.09.2016 r. k. 137). Wobec opinii lekarza (...) uznał roszczenie do kwoty 15.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 1.050 zł tytułem odszkodowania za poniesione koszty leczenia a także 50 zł zaliczki na koszty dojazdów – łącznie 16.100 zł, które wypłacono 24.10.2016 r. (decyzja z 21.10.2016 r. k. 36 – 37).

Z względu na uszkodzenie nosa powódka poszukiwała miejsca, gdzie mogłaby wykonać operację plastyczną – koszt w S. był niższy niż suma żądana za taki sam zabieg w Polsce. Powódka wynajęła mieszkanie w pobliżu kliniki, żeby móc w nim pozostać po operacji septorynoplastyki, która odbyła się 17.09.2017 r. i w którym zatrzymywały się opiekujące się powódką po zabiegu. Po operacji powódką zajmował się P. D. (1) oraz przyjaciółka D. A. – robili jej zakupy żywnościowe, kupowali leki. P. D. (1) w późniejszym czasie zawoził też powódkę na rehabilitację. (zeznania H. S. k. 184v – 185 znacznik 00:10:17 – 00:29:26, zeznania D. A. k. 185 – 185v znacznik 00:40:22 – 00:59:44, zeznania P. D. (1) k. 205 – 205v znacznik 00:09:32 – 00:21:41, zeznania powódki k. 206 – 207 znacznik 00:26:00 – 01:02:42, k. 216 – 216v znacznik 00:03:00 – 00:21:32). Wykonanie tej operacji było zasadne, seprotynoplastyka jest zabiegiem wymagającym znacznych umiejętności od operującego i nie wszyscy laryngolodzy wykonują ten zabieg. Sam zabieg wiąże się ze znacznym krwawieniem, uszkodzeniem tkanek, krwiakami okularowymi, znacznym bólem i 4 – 6 tygodniową rekonwalescencją. (opinia biegłego otolaryngologa k. 259 – 263, opinie biegłego dermatologa k. 332).

Powódka poniosła koszty biletów lotniczych do S. P. w kwocie 1.274,28 zł (k. 38 – 40), 2.052,34 zł (k. 48-49), koszty pobytu w (...) w wysokości 56.000 rubli – wynajęcie mieszkania w pobliżu kliniki gdzie odbywała się operacja (k. 42 – 47, zeznania powódki k. 216 – 216v znacznik 00:03:00 – 00:21:32). Z zaleceń po operacji w S. (...) powódka powinna korzystać z C., O., płynu do płukania, A. F. N. oraz olejku brzoskwiniowego. (opinia biegłego otolaryngologa k. 259 – 263).

Powódka nie zakończyła zabiegów laserowych usuwania blizn, ran i bliznowców bowiem było to dla niej zbyt bolesne. Efekt wygojenia blizn jest zły. Blizny są szpecące, rozległe i bez możliwości przykrycia makijażem, nierokujące istotnej poprawy. Powstanie szpecących blizn jest wynikiem nieprawidłowych procesów gojenia, wskazane jest opracowanie przez chirurga plastycznego blizn twarzy lub przeprowadzenie zabiegów laserem frakcyjnym CO2 w połączeniu z mezoterapią. Jednakże całkowite usunięcie blizn na twarzy powódki nie jest możliwe nawet przy zastosowaniu procedur leczniczych czy też kosmetycznych. (zaświadczenie k. 53, opinia biegłego otolaryngologa k. 259 – 263, opinia biegłego dermatologa k. 264 – 280, zeznania powódki k. 216 – 216v znacznik 00:03:00 – 00:21:32).

Pismem z 09.02.2018 r. powódka zgłosiła dalsze żądania pozwanemu na łączną kwotę 85.734,38 zł z czego tytułem odszkodowania 35.734,38 zł i 50.000 zł zadośćuczynienia (pismo k. 84 – 96, pismo z fakturami datowane na 30.03.2018 r. k. 97-98). Ubezpieczyciel nie przyznał powódce zwiększonego zadośćuczynienia, natomiast wypłacił tytułem odszkodowania koszty operacji nosa, wykonanych badań i konsultacji w łącznej kwocie 20.716,30 zł (pismo (...) z 13.04.2018 r. k. 99-100). Lekarz orzecznik oceniając stan powódki na dzień 28.02.2018 r. utrzymał decyzję o tym, że ubytek na zdrowiu powódki na skutek potrącenia jej w dniu 20.06.2016 r. jest na poziomie 18%. Zarazem nie zanegował celowości zabiegu korekcyjnego. Wskazał, że na skutek pomyślnej operacji uszczerbek w zakresie nosa powinien ulec zmniejszeniu, jednakże z racji pozostawania na twarzy powódki blizn uszczerbek w tym zakresie powinien podlegać pewnemu zwiększeniu (kompleksowa ocena z 28.02.2018 r. k. 138).

Łącznie w toku postępowania likwidacyjnego Ubezpieczyciel wypłacił powódce:

1.  Zadośćuczynienie – 15.000 zł,

2.  Koszty leczenia – 22.966,30 zł oraz

3.  Koszty dojazdów – 250 zł,

tj. łącznie 38.216,30 zł (odpowiedź na pozew k. 112, niesporne).

Powódka w związku z dochodzeniem swoich roszczeń od pozwanego Ubezpieczyciela poniosła koszty tłumaczeń na język polski 442 zł i 477,60 zł (FV k. 85 – 86), koszty usług prawnych w postępowaniu przedsądowym 615 zł (FV k. 87)i 1.230 zł (k. 88).

Przed zdarzeniem z 20.06.2016 r. powódka występowała m. in. w zespole (...) – na skutek wypadku zaniechała tego hobby. Powódka pracowała także wraz z koleżankami jako hostessa, dorywczo ok. 3-4 razy w miesiącu uzyskując od 20 zł do 100 zł za godzinę. Miała też podjąć pracę w charakterze hostessy w okresie od 01.08.2016 – 01.10.2016 r. za całkowitym wynagrodzeniem 7.500 zł brutto – ze względu na zdarzenie z czerwca 2016 r. umowa nie została zawarta, powódka utraciła możliwość zarobkowania w ten sposób. Powódka na skutek wypadku zmieniła się, zaniechała kontaktów towarzyskich, zamknęła się w sobie, na 1,5 roku zaprzestała uprawniania sportów, które wcześniej ćwiczyła – jogi i ćwiczeń na siłowni. Zdecydowała się także na bolesne zabiegi laserowego usuwania blizn, jednak bez oczekiwanych rezultatów. Obecnie powódka chodzi na tenisa – brak ćwiczeń powoduje u niej bóle pleców, nie jest w stanie wykonywać wszystkich ćwiczeń w trakcie zajęć jogi. Nie korzysta z pomocy psychologa. Wygląd powódki powoduje krępujące ją pytania o zdarzenia z czerwca 2016 r., powoduje subiektywne poczucie dyskomfortu (oświadczenie k. 35, zdjęcia k. 23, opinia biegłego psychologa k. 247 – 252, zeznania H. S. k. 184v – 185 znacznik 00:10:17 – 00:29:26, zeznania D. A. k. 185 – 185v znacznik 00:40:22 – 00:59:44, zeznania P. D. (1) k. 205 – 205v znacznik 00:09:32 – 00:21:41, zeznania powódki k. 206 – 207 znacznik 00:26:00 – 01:02:42, k. 216 – 216v znacznik 00:03:00 – 00:21:32).

Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w pierwszej kolejności na podstawie dokumentów zgormadzonych w aktach sprawy, których autentyczność i rzetelność nie były kwestionowana a i Sąd nie znalazł podstaw aby odmówić im mocy dowodowej.

Sąd Okręgowy oparł się na zeznaniach słuchanych w sprawie świadków:

- H. S. (k. 184v – 185 znacznik 00:10:17 – 00:29:26),

- D. A. (k. 185 – 185v znacznik 00:40:22 – 00:59:44)

- P. D. (1) (k. 205 – 205v znacznik 00:09:32 – 00:21:41)

dając im wiarę przede wszystkim w zakresie w jakim pokrywały się one z dokumentacją zgromadzoną w aktach sprawy. W pozostałym zakresie Sąd dał wiarę świadkom, którzy w sposób spontaniczny opisali swoją wiedzę oraz spostrzeżenia z okresu przed i po wypadku powódki, które były także adekwatne do sposobów i częstotliwości kontaktów pomiędzy powódką, a świadkami.

Sąd Okręgowy oparł się także na zeznaniach powódki Y. M. (k. 206 – 207 znacznik 00:26:00 – 01:02:42, k. 216 – 216v znacznik 00:03:00 – 00:21:32) którym dał wiarę w zakresie w jakim powódka wskazała przebieg procesu leczenia, motywy jakimi kierowała się odmawiając wykonania zabiegu w Szpitalu, przebieg rekonwalescencji i przyczyny wykonania zabiegu operacji plastycznej nosa w S., stanie psychicznym i fizycznym powódki po pobytach w szpitalach, próbach usunięcia blizn z twarzy, skutkach dla powódki w zakresie jej funkcjonowania w życiu domowym i zawodowym. Sąd miał na względzie, że informacje od powódki były także podstawą dla ustaleń poczynionych przez biegłych w zakresie ich specjalności, bowiem dokumentacja medyczna nie była obszerna, w związku z czym biegli opierali się na badaniu Y. M. ale także na wywiadzie medycznym. Żaden z biegłych nie wskazał, aby informacje uzyskane od strony pozostawały niespójne czy nielogiczne w stosunku do przeprowadzonych badań i zgromadzonej dokumentacji, co także przemawia za ich wiarygodnością.

Ze względu na wnioski złożone i podtrzymane w toku procesu Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu otolaryngologii, medycyny estetycznej i psychologii (postanowienie k. 217 – 218).

Sąd Okręgowy oparł się na opinii biegłego psychologa mgr E. W. (opinia z 02.11.2022 r. k. 247 – 253), opinii biegłego z zakresu otolaryngologii lek. T. S. z 05.01.2023 r. (k. 259 – 263) oraz biegłego z zakresu dermatologii estetycznej i chorób zawodowych skóry dra n. med. A. W. z 09.01.2023 r. (k. 264 – 281). Na skutek wniosków stron dopuszczono także dowód z uzupełniających opinii biegłego otolaryngologa oraz dermatologa (postanowienie k. 316, 355, opinie uzupełniające k. 325 – 333, 362 - 371). Finalnie strony nie wnosiły zastrzeżeń do opinii biegłych sądowych. Sąd uznał iż sporządzone opinie są jasne, logiczne, oparte na dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Przestawione w nich wnioski są przekonujące i mogą stanowić podstawę dla rozstrzygnięć Sądu.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Powódka po sprecyzowaniu roszczenia pismem z 25 .10. 2021 r. (k 197) cofnęła powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie pkt 2 petitum tj. zapłaty kwoty 20.716,30 zł tytułem odszkodowania za poniesione koszty operacji w S., w związku z zaspokojeniem roszczenia w tej części przez Ubezpieczyciela. Sąd po analizie stanowisk stron uznał, iż nie zachodzą w sprawie negatywne przesłanki określone w art. 203 §4 k.p.c. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji w punkcie 1.

Roszczenia powódki w podtrzymanym zakresie zasługiwały na uwzględnienie w przeważającej części.

W sprawie bezsporne było że do szkody po stronie powódki doszło w dniu 20.06.2016 r. z winy K. B., kierowcy samochodu Lanos, który umyślnie naruszył zasady ruchu drogowego i potrącił powódkę na przejściu dla pieszych. Bezsporna była także odpowiedzialność (...) S.A. jako Ubezpieczyciela sprawcy wypadku w ramach polisy (...) nr (...), a także kwoty wypłacone powódce tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania w toku postępowania likwidacyjnego. W postępowaniu likwidacyjnym powódce Ubezpieczyciel wypłacił kwotę 15.000 zł natomiast w postępowaniu sądowym powódka dochodziła dodatkowo kwoty 65.000 zł. Pozwany podnosił także zarzut, że powódce zasądzono w postępowaniu karnym nawiązkę w kwocie 2.000 zł, w związku z tym o kwotę tę należy pomniejszyć zasądzone świadczenie.

W zakresie żądania zadośćuczynienia za podstawę prawną rozstrzygnięcia przyjąć należało treść art. 445 § 1 k.c., zgodnie z którym w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Jednakże, wskazana przepisem odpowiednia suma nie może oznaczać sumy dowolnej, określonej wyłącznie według uznania sądu, a jej prawidłowe ustalenie wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności, mogących mieć w danym przypadku znaczenie. Zarówno okoliczności wpływające na wysokość zadośćuczynienia, jak i kryteria ich oceny powinny być rozważane indywidualnie w związku z konkretną osobą pokrzywdzonego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26.11.2009 roku, III CSK 62/09). Przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny sądu winien być rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego, bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 24.07.2008 r., I ACa 1150/06).

Zadośćuczynienie, stanowiące formę rekompensaty pieniężnej z tytułu doznanej szkody niemajątkowej, ma być „odpowiednie” do doznanej krzywdy, którą określa się przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności rozmiaru cierpień fizycznych i psychicznych oraz skutków uszczerbku zdrowia na przyszłość (wyrok Sądu Najwyższego z 29.10.2008 roku, IV CSK 243/08) . Choć pojęcie „sumy odpowiedniej” ma charakter niedookreślony, to w orzecznictwie wskazuje się kryteria, którymi należałoby kierować się przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, a mianowicie to, że musi ono mieć charakter kompensacyjny, a więc musi przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, nie będącą jednakże wartością nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy. Wysokość zadośćuczynienia składają się cierpienia pokrzywdzonego – tak fizyczne jak i psychiczne – których rodzaj, czas trwania i natężenie, należy każdorazowo określić w kontekście materiału dowodowego sprawy. Indywidualny charakter zadośćuczynienia przesądza o tym, że ostateczne ustalenia, jaka konkretnie kwota jest „odpowiednia” z istoty swej należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego, lecz nie może to być uznanie dowolne (wyrok Sądu Najwyższego z 4.02.2008 roku, III KK 349/07).

Co do zasady, wysokość zadośćuczynienia pieniężnego powinna uwzględniać aktualne warunki oraz stopę życiową społeczeństwa, kraju, w którym mieszka poszkodowany. Najbliższym punktem odniesienia powinien być poziom życia osoby, której przysługuje zadośćuczynienie, gdyż jej stopa życiowa rzutować będzie na rodzaj wydatków konsumpcyjnych mogących zrównoważyć doznane cierpienie (wyrok Sądu Najwyższego z 29.05.2008 roku, II CSK 78/08).

Pozwany częściowo uznał rocznie o zadośćuczynienie, nie kwestionując swojej odpowiedzialności i istnienia żądania co do zasady a głownie negował żądanie co do wysokości.

W ocenie Sądu należytą rekompensatą z krzywdę powódki jest kwota 75.000 zł, co po odjęciu wypłaconej powódce przez Ubezpieczyciela kwoty, daje zasądzoną kwotę 60.000 zł. Sąd miał na względzie, że w pierwszym okresie po zdarzeniu urazy odniesione na skutek potrącenia były związane z ogromną ilością bólu, powódka nie miała zdjętych szwów w terminie planowanym, musiała samodzielnie oczyszczać rany co wydłużało jej rekonwalescencję. Biegły z zakresu otolaryngologii wskazał, że dolegliwości bólowe u powódki od wypadku przez 2 dni wynosiły 6 pkt (...), przez kolejne 4 dni – 4 pkt (...) a przez następne 7 dni – 1 pkt (...), co potwierdza w ocenie Sądu znaczne cierpienie powódki na skutek zdarzenia z 20.06.2016 r. Skutkiem noszenia kołnierza ortopedycznego powódka miała osłabione mięśnie szyi, musiała poddać się rehabilitacji. Powódka ograniczyła swoje aktywności życiowe – nie mogła wychodzić na słońce, zaniechała na półtora roku ćwiczeń jogi i siłowni, z których regularnie korzystała. Powódka przeszła we wrześniu 2017 r. w szpitalu w S. (...) wykonaną z pomyślnym skutkiem operację nosa, uszkodzonego w wypadku, co także wiązało się dla niej z bólem i cierpieniem. Powódka po operacji korzystała z opieki osób trzecich – nie była to opieka niezbędna w rozumieniu przepisów odszkodowawczych, niemniej miała ona w ocenie Sądu znaczenie dla komfortu i kondycji psychicznej powódki, po trudnych przejściach w Szpitalu (...) i pozostałych na jej twarzy śladach po potrąceniu. Dodatkowo blizny na twarzy powódki źle się zagoiły, powstały bliznowce, ich całkowite usunięcie jest obecnie niemożliwe, a co najmniej znacznie utrudnione. Powódka może korzystać z zabiegów kosmetologicznych lub medycyny estetycznej, jednakże – jak wskazali biegli - bez realnego prawdopodobieństwa całkowitego usunięcia istniejących śladów. Ich występowanie rzutuje na życie powódki, która nie ma możliwości ani zarobkowania jako hostessa ani występowania w ramach zespołu muzycznego Akwarel czy też samodzielnie, co stanowiło jej hobby. Dodatkowo ich występowanie prowokuje zbędne komentarze i ciekawość osób trzecich, wywołując u powódki znaczny dyskomfort psychiczny. Odczuwanie dobrostanu psychicznego powódki na skutek wypadku z 20.06.2016 r. zostało zaburzone – do chwili obecnej jest to dla niej temat trudny, co biorąc pod uwagę okoliczność że powódka jest młodą kobietą jest w pełni zrozumiałe i mieści się w ramach adekwatnego związku przyczynowo – skutkowego ze zdarzeniem szkodzącym. Nadto należało zważyć, że powódka w chwili zdarzenia miała 22 lata, miała plany życiowe i zawodowe związane z pracą hostessy, hobby muzyczne, dopiero wkraczała w pełni w dorosłe życie, mając określony plany i nadzieje. Konsekwencje potrącenia jej przez kierowcę L. w dniu 20.06.2016 r. będzie musiała ponosić już do końca życia, jej plany życiowe poza przebytymi operacjami i bólem musiały ulec bezpowrotnej zmianie. Pomimo pomyślnego przebiegu operacji na twarzy powódki pozostały blizny, które może jedynie maskować makijażem, a i to bez możliwości całkowitego ich zakrycia.

Sąd ustalając kwotę zadośćuczynienia wziął także pod uwagę wykazane przez powódkę dochody, które miała uzyskiwać, oraz aktualny na datę wyrokowania poziom zamożności społeczeństwa, przyjmując jako relewantne odniesienie W. oraz fakt, że obecnie powódka pracuje jako asystentka w firmie (...). Bazując na doświadczeniu życiowym i zawodowym Sądu, a także oceniając skutki wskazane przez powódkę i wynikające z opinii biegłych, zasądzona kwota 60.000 zł jest w ocenie Sądu adekwatna do skali doznanej krzywdy i przedstawia odczuwalną dla powódki wartość ekonomiczną, nie prowadząc do wzbogacenia się jej. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji w punkcie 2, oddalając roszczenie w pozostałym zakresie, o czym rzeczono jak w sentencji w punkcie 3. Odnosząc się do zasądzonej na rzecz powódki nawiązki, stwierdzić wypadnie iż niniejsze postępowanie nie wykazało, by kwota ta została na jej rzecz zapłacona przez sprawcę, a biorąc pod uwagę okoliczność charakter odpowiedzialności ubezpieczyciela względem odpowiedzialności sprawcy, samo istnienie takiego tytułu przeciw sprawcy nie wyklucza zasądzenia tej samej kwoty od odpowiedzialnego in solidum ubezpieczyciela – ewentualne spełnienie świadczenia przez sprawcę będzie podstawa pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w tym zakresie.

O odsetkach od kwoty zadośćuczynienia Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 481 §1 k.c. podzielając stanowisko utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że odsetki w przypadku roszczenia o zadośćuczynienie należą się od dnia wyrokowania (por. wyroki Sądu Najwyższego z 18.02.2011 r., I CSK 243/10, niepubl., z 8.03.2013 r., III CSK 192/12, niepubl., z 24.07.2014 r., II CSK 595/13, niepubl., z 28 .01.2016 r., III CSK 60/15, niepubl., z 6.04.2016 r., IV CSK 389/15, niepubl., z 3.03.2017 r., I CSK 213/16, niepubl., z 18.01.2018 r., V CSK 142/17, niepubl., z 18.10.2018 r., IV CSK 348/1, niepubl., z 11.01.2019 r., V CSK 558/17, niepubl. i z 27.03.2019 r., V CSK 77/18). Powódka dopiero w toku procesu sprecyzowała żądania objęte pozwem, jej żądania z tytułu zadośćuczynienia rosły w toku postepowania, co wskazuje, iż nawet ona nie była w stanie ocenić rozmiaru swej krzywdy, która z biegiem czasu rosła. Ubezpieczyciel dopiero w toku procesu mógł powziąć w pełni wiedzę o rozmiarze krzywdy powódki, na skutek dopuszczenia dowodów z opinii biegłych, następnie uzupełnionych opiniami dodatkowymi.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji w punkcie 2.

W zakresie roszczenia odszkodowawczego Sąd miał na względzie iż na podstawie prawomocnego wyroku z 3.10.2016 r. Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie sygn. akt V K 434/16 przesądzono winę kierowcy, zarazem niesporne było iż Ubezpieczycielem sprawcy w zakresie OC w dacie zdarzenia był (...). W toku postępowania likwidacyjnego (...) uznało swoją odpowiedzialność jednak w mniejszym zakresie mniejszym niż wynikający z żądania powódki.

Natomiast Ubezpieczyciel zarzucał, iż powódka niezasadnie zwiększyła koszty swojego leczenia w rozumieniu art. 362 k.c., w zakresie w jakim zdecydowała się na zabieg zagranicą, dodatkowo też zbędnie wynajęła na czas pobytu w S. (...) mieszkanie. Ponadto w ocenie pozwanego nie były niezbędne koszty przylotów jej przyjaciół, celem opieki nad powódką po operacji, nie wykazała też ponoszenia kosztów leków i kosmetyków. W ocenie Sądu zarzuty pozwanego należało w tym zakresie uwzględnić jedynie w części.

Jak wskazywali biegli w toku niniejszego postępowania operacja nosa była powódce niezbędna, analogicznie też wskazał lekarz orzecznik Ubezpieczyciela, w związku z czym wypłacono powódce w postępowaniu likwidacyjnym odszkodowanie stanowiące równowartość kosztu operacji. W ocenie Sądu, gdy leczenie jest konieczne, a to oferowane za granicą jest bardziej odpowiednie pod względem specjalizacji czy dostępnych technologii, należy uznać, iż pozostaje ono w adekwatnym związku ze szkodą i nie stanowi niezasadnego zwiększenia kosztów. Zwłaszcza iż operacja której winna poddać się powódka nie była typowym rutynowym zabiegiem wykonywanym przez każdego laryngologa. W takim przypadku, odszkodowanie powinno pokryć koszty związane z pobytem w szpitalu, transportem medycznym, opieką medyczną po operacji, a także koszty związane z rekonwalescencją i powrotem do zdrowia. Konieczność wykazania poniesienia kosztów obciąża zgodnie z art. 6 k.c. stronę powodową. Powódka przedłożyła do akt rachunki a przelot swój, P. D. (2) i D. A., najem mieszkania wraz z umową, wydruki ze stron internetowych cen kosmetyków i leków.

Powódka wskazywała, że cena operacji wykonanej w S. była korzystniejsza od oferowanych w Polsce. Ponadto odbyła tam konsultacje lekarskie, w których doktor Kliniki Akademii w S. (...) podjął się przeprowadzenia operacji – nie każdy zaś laryngolog jest w stanie ją przeprowadzić. Analizując okoliczności powyższe oraz blankietowość podniesienia zarzutu w tym zakresie przez pozwanego, Sąd doszedł do przekonania, iż powódka wykazała zasadność odbycia zarówno operacji jak i związanych z nią kosztów, potwierdzonych opiniami biegłych.

W ocenie Sądu nie było podstaw do uwzględnienia kosztów biletów lotniczych przyjaciół powódki. Istotnie jak wynikało z treści opinii biegłych otolaryngologa i dermatologa powódce nie była niezbędna opieka osób trzecich w czasie rekonwalescencji. Niemniej sam fakt przelotu powódki do S. (...) i powrotu, jak również wynajęcia mieszkania na czas pobytu i poniesiony z tego tytułu koszt został wykazany i był w ocenie Sądu zasadny oraz niezbędny. Powódka musiała pozostać po operacji w (...) do czasu kontroli lekarskiej i ustalenia, że operacja się powiodła. Pozwany zaś nie przedstawił żadnych konkretnych argumentów przekonujących, że koszt wynajmu mieszkania był wyższy niżby wyniósł koszt pobytu powódki w hotelu, w sytuacji kiedy nie ma ona w tym mieście żadnych znajomych ani krewnych. Z tych przyczyn Sąd uwzględnił żądanie w zakresie kwot 1.274,28 zł, 2.052,34 zł oraz 3.528 zł najmu lokalu (wg średniego kursu rubla kursu z 09.10.2017 r. 0,0630), jednakże miał na względzie że powódka z tytułu kosztów związanych z operacją dochodziła kwoty 4.623,08 zł – zatem zasądził te kwotę będąc związany żądaniem pozwu stosownie do art. 321 k.p.c., o czym orzeczono jak w sentencji w punkcie 2, oddalając żądanie w odniesieniu do kosztów biletów lotniczych P. D. (1) i D. A., o czym orzeczono jak w sentencji w punkcie 3.

Odnosząc się do pozostałych kosztów objętych żądaniem odszkodowania Sąd zważył, że powódka przedłożyła do akt jedynie wydruki ze stron internetowych kosmetyków ze wskazaniem ich cen w sklepach ale bez jakichkolwiek rachunków potwierdzających poniesienie konkretnych wydatków. Podobnie jeśli idzie o koszty leków – celowość ich zakupu wynika z dokumentacji medycznej zgromadzonej w aktach, jednakże powódka w toku postępowania cywilnego jest zobligowana do wykazania jakie były realne wydatki, a do tego celu wydruki ze stron www nie są wystarczające. Koszty z pkt 4 i 8 petitum zostały niespornie wypłacone powódce przez pozwanego, zatem żądanie w tym zakresie podlegało oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji w punkcie 3.

Powódka dochodziła także zapłaty kwoty 2.500 zł tytułem utraconego dochodu – na potwierdzenie czego złożyła oświadczenie niedoszłego pracodawcy. Poziom wynagrodzenia uzyskiwanego w tym okresie przez powódkę jako hostessa potwierdził także świadek, która wskazała że pracując 3-4 razy w miesiącu uzyskiwały ok. 20 – 100 zł za godzinę pracy. W ocenie Sądu powódka w ten sposób wykazała utratę dochodu w kwocie 2.500 zł i kwota ta została przez Sąd uwzględniona, w związku z czym orzeczono jak w sentencji w punkcie 2.

W ocenie Sądu zasadne były też koszty zarówno tłumaczeń poniesione przez powódkę w toku postępowania likwidacyjnego – powódka wykazała ich poniesienie za pomocą przedłożonych faktur Vat i rachunków. Część dokumentacji została wytworzona w języku (...) więc konieczność przetłumaczenia dokumentów na język polski nie budziły wątpliwości Sądu, co do celowości i zasadności. Z tego względu orzeczono jak w sentencji w punkcie 2. Jednocześnie powódka nie wykazała celowości poniesienia wydatków związanych z pomocą prawna na etapie postępowania likwidacyjnego, co do zasady jak i wysokości – sposób prowadzenia sprawy na tym etapie nie wskazuje na to by włożono w nią nadzwyczajny nakład pracy bez którego zgłoszenie i rozpoznanie roszczeń powódki byłoby utrudnione.

O odsetkach w zakresie żądania odszkodowawczego Sąd orzekł na podstawie art. 481 §1 k.p.c. w zw. z art. 455 k.p.c. Sąd opierał się przy tym na treści wezwań kierowanych przez powódkę do Ubezpieczyciela, biorąc pod uwagę fakt, że w kolejnych pismach opisanych w stanie faktycznym modyfikowała poszczególne zgłaszane przez siebie żądania. Z tych przyczyn orzeczono jak w punkcie 2, oddalając częściowo żądanie odsetkowe, o czym orzeczono jak w sentencji w punkcie 3.

O kosztach procesu postanowiono na podstawie art. 108 §1 k.p.c. w zw. z art. 100 k.p.c. – wobec uwzględnienia roszczenia powódki w zakresie kwoty 68.032,68 z ogólnej kwoty żądania 96.548 zł należało uznać, iż powódka wygrała postępowanie w 70%, w związku z czym powinna ponieść koszty procesu w 30%, w pozostałej zaś części należało nimi obciążyć pozwanego Ubezpieczyciela. Szczegółowego wyliczenia dokona referendarz sądowy po uprawomocnieniu się wyroku. Z tych przyczyn postanowiono jak w sentencji w punkcie 4.

Sędzia Piotr Królikowski