Wyrok z 6 listopada 2023, sygn. VII U 1051/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 listopada 2023 roku

Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie, VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w następującym składzie:

Przewodniczący: sędzia Agnieszka Stachurska

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2023 roku w W.

sprawy M. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.

o rentę z tytułu niezdolności do pracy

na skutek odwołania M. K.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W.

z dnia 29 czerwca 2021 roku, znak (...)

oddala odwołanie.

UZASADNIENIE

M. K. w dniu 12 lipca 2021r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w W. z dnia 29 czerwca 2021r., znak: (...), odmawiającej przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Uzasadniając swe stanowisko ubezpieczona wskazała, że nie może zgodzić się z orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 7 maja 2021r., gdyż od 2019r. ciężko choruje na serce i jest pod stałą opieką kardiologa, a jej stan zdrowia nie ulega poprawie i brak jest perspektywy na jego polepszenie. Dodatkowo choruje na astmę, co również ma wpływ na stan zdrowia i samopoczucie. Lekarz w trakcie badania lekarskiego podczas Komisji Lekarskiej ZUS, nie chciał żadnych wyników badań, tylko wykonał pomiar ciśnienia i osłuchał stetoskopem. Według ubezpieczonej nie jest to wystarczające badanie, które mogłoby potwierdzić jej stan zdrowia. Ponadto ubezpieczona wskazała, że zgłaszała lekarzowi w ZUS problemy z wykonywaniem najprostszych czynności. Informowała, że szybko się męczy i musi odpoczywać. Następnie, zaniepokojona badaniem w ZUS umówiła się na badania wysiłkowe, które potwierdziło, że z jej sercem nie jest dobrze, nie potrafiła przejść nawet pierwszego etapu próby.

Podsumowując, ubezpieczona wskazała, że opinia lekarza orzecznika ZUS jest nieadekwatna do jej faktycznego stanu zdrowia i dlatego wniosła o powołanie biegłego kardiologa, który wyda rzetelną opinię o jej stanie zdrowia (odwołanie z dnia 12 lipca 2021r., k. 3 a.s.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c., a w uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie, wskazał, że Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 7 czerwca 2021r. uznała, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy. Wobec tego decyzją z dnia 29 czerwca 2021r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (odpowiedź na odwołanie z dnia 3 sierpnia 2021r., k. 11 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

M. K., urodzona (...), z wykształcenia jest technikiem ekonomistą. W ostatnim czasie pracowała jako sprzedawca i kasjerka w sklepie, wcześniej zaś wykonywała różne prace – konfekcjonowanie kosmetyków, wykonywanie modeli woskowych, obsługa stoiska w supermarkecie. Była też liderem zespołu, pakowaczką czy doradcą klienta (świadectwa pracy - nienumerowane karty a.r.). Cierpi na chorobę niedokrwienną serca, niedrożność prawej tętnicy wieńcowej, nadciśnienie tętnicze, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, astmę oskrzelową, wole guzowate tarczycy oraz zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. W okresie od 12 października do 6 listopada 2019r. była hospitalizowana z rozpoznaniem niestabilnej choroby wieńcowej z anomalią rozwojową i niedrożnością prawej tętnicy wieńcowej odchodzącą od lewej zatoki wieńcowej, niekompetencją chronotropową /bradykardią/, nadciśnieniem tętniczym i hiperlipidemią. W lutym 2020r. przebyła zabieg kardioneuroablacji. Wykonano u niej dwie nieudanie próby angioplastyki w 2019r. i w listopadzie 2021r. W dniu 28 lutego 2022r. skutecznie zrekanalizowano prawą tętnicę wieńcową, implantując 2 stenty powlekane. Ubezpieczona ostatnio była hospitalizowana w czerwcu 2022r. z powodu prawostronnego zapalenia płuc. Ponadto ma guzki tarczycy, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa i zaburzenia lękowo-depresyjne. Znajduje się pod systematyczną ambulatoryjną kontrolą specjalistyczną i przyjmuje leki. Skarży się na bóle i zawroty głowy, duszność wysiłkową, ucisk w klatce piersiowej i ogólne zmęczenie (dokumentacja medyczna – nienumerowane karty a.r. oraz k. 50 a.s.).

Na okres od 11 kwietnia 2020r. do 9 lipca 2020r. ubezpieczonej zostało przyznane świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 90% podstawy wymiaru, a od 10 lipca 2020r. do 7 października 2020r. świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 75 % podstawy wymiaru (decyzja z dnia 5 maja 2020r. o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego – nienumerowane karty a.r.). Od 8 października 2020r. do 30 kwietnia 2021r. ubezpieczona miała przyznaną rentę z tytułu niezdolności do pracy (decyzja z dnia 18 listopada 2020r. o przyznaniu renty - nienumerowane karty a.r.). W dniu 25 marca 2021r. złożyła wniosek o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (wniosek z 25 marca 2021r. - nienumerowane karty a.r.).

Lekarz orzecznik ZUS w dniu 7 maja 2021r. wydał orzeczenie, w którym wskazał, że M. K. jest częściowo niezdolna do pracy do 31 lipca 2021r. ( orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 7 maja 2021r. – nienumerowana karta a.r.). Następnie – w związku z zarzutem wadliwości orzeczenia lekarza orzecznika ZUS – sprawa została rozpatrzona przez Komisję Lekarską ZUS, która w orzeczeniu z dnia 7 czerwca 2021r. wskazała, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy. W uzasadnieniu ww. orzeczenia podkreślono, że dysfunkcja układów stwierdzona na podstawie wyników badań, a w szczególności badanie konsultanta kardiologa, przemawiają za naruszeniem sprawności organizmu w stopniu niewielkim. Ma ono charakter przewlekły, jednak nie powoduje utraty zdolności do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji, zaś przekwalifikowanie zawodowe jest niecelowe (orzeczenie komisji lekarskiej z dnia 7 czerwca 2021r.- nienumerowane karty a.r.).

Mając powyższe na względzie organ rentowy decyzją z dnia 29 czerwca 2021r. odmówił M. K. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w orzeczeniu Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 7 czerwca 2021r. nie stwierdzono niezdolności do pracy, zatem nie został spełniony warunek istnienia dalszej niezdolności do pracy (decyzja ZUS z 29 czerwca 2021r. – nienumerowane karty a.r.).

M. K. wniosła odwołanie od wskazanej decyzji (odwołanie z 12 lipca 2021r. k. 3 a.s.). W toku postępowania Sąd postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2021r. dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego kardiologa celem ustalenia, czy ubezpieczona jest niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, a jeśli tak, to czy jest to niezdolność częściowa czy całkowita i na jaki okres, ze wskazaniem daty początkowej powstania tej niezdolności (postanowienie z dnia 23 sierpnia 2021r., k. 14 a.s.).

W opinii z dnia 15 grudnia 2021r. biegły sądowy z zakresu kardiologii W. S., opierając się na dokumentacji medycznej oraz bezpośrednim badaniu, wskazał, że rozpoznał u ubezpieczonej chorobę niedokrwienną serca, obecnie stabilną (w wywiadzie niestabilna choroba wieńcowa - 2019r.), a także niedrożność prawej tętnicy wieńcowej. Wskazał również na nieskuteczną próbę angioplastyki prawej tętnicy wieńcowej, anomalię anatomiczną prawej tętnicy wieńcowej odchodzącej od lewej zatoki wieńcowej, nadciśnienie tętnicze, stan po kardioneuroablacji w dniu 4 lutego 2020r. z powodu niekompetencji chronotropowej (objawowa bradykardia), przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, astmę oskrzelową, hiperlipidemie, wole guzowate tarczycy oraz zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa.

Biegły ocenił ogólny stan ubezpieczonej jako dobry. Wskazał, że kontakt słowny podczas badania był logiczny, pełny. Budowa ciała M. K. jest prawidłowa, skóra elastyczna, prawidłowo zabarwiona i ucieplona, obwodowe węzły chłonne niepowiększone, głowa symetryczna, niebolesna. Ponadto biegły zaznaczył, że gałki oczne ubezpieczonej są osadzone prawidłowo, ruchome prawidłowo, źrenice równe, okrągłe reagują na światło, zbieżność i nastawienie, nos obustronnie drożny, błona śluzowa jamy ustnej różowa, wilgotna, bez wykwitów, szyja ruchoma prawidłowo, tarczyca niepowiększona, klatka piersiowa symetryczna, prawidłowo wysklepiona, a nad płucami odgłos opukowy jawny. Osłuchowo biegły nie stwierdził szmeru pęcherzykowego. Zaznaczył, że akcja serca ubezpieczonej jest miarowa o częstości 80/min., tony serca bez szmerów patologicznych, tętno miarowe, zgodne z akcją serca, dobrze wypełnione i napięte, brzuch miękki, niebolesny, wątroba niepowiększona, objaw Chełmońskiego ujemny, śledziona niemacalna, objaw G. obustronnie ujemny. Biegły nie stwierdził oporów patologicznych w obrębie jamy brzusznej. Rozpoznał u ubezpieczonej nadciśnienie tętnicze, dobrze kontrolowane za pomocą leków hipotensyjnych oraz stabilną obecnie chorobę wieńcową z niedrożnością prawej tętnicy wieńcowej. Wskazał, że w następstwie tych schorzeń powstała niewydolność chronotropowa serca z objawową bradykardią, wymagająca w 2020r. wykonania kardioneuroablacji, która istotnie poprawiła czynność serca. Biegły wskazał, że obecnie nie stwierdza u M. K. cech niewydolności krążenia, niewydolności wieńcowej, ani niewydolności chronotropowej. Ocenił więc, że brak jest podstaw do uznania jej za osobę niezdolną do pracy z przyczyn kardiologicznych (opinia biegłego sądowego W. S. z dnia 15 grudnia 2021r., k. 29-31 a.s.).

W związku z dokumentacją medyczną, jaką po wydaniu opinii kardiologicznej, przedstawiła M. K., Sąd postanowieniem z 24 czerwca 2022r. Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej biegłego sądowego kardiologa W. S. na takie same okoliczności, jak w postanowieniu z 23 sierpnia 2021 roku (postanowienie z 24 czerwca 2022r., k. 52 a.s.).

W opinii uzupełniającej z dnia 20 grudnia 2022r. biegły sądowy kardiolog W. S. wskazał, że w dniu 22 czerwca 2022r. ubezpieczona dołączyła do akt dokumenty zawierające karty informacyjne z kilku hospitalizacji w 2022r. Od 27 lutego 2022r. do 2 marca 2022r. była hospitalizowana w Ośrodku (...) w N. celem wykonania planowej angioplastyki prawej tętnicy wieńcowej, której próby udrożnienia - w poprzednich latach - kończyły się niepowodzeniem. Tym razem w dniu 28 lutego 2022r. wykonano skuteczny zabieg angioplastyki - rekanalizacji prawej tętnicy wieńcowej z implantacją dwóch stentów antyproliferacyjnych-DES i ubezpieczona została w dobrym stanie wypisana do domu. Kolejna hospitalizacja miała miejsce w Oddziale Chorób Wewnętrznych Szpitala (...) w W. z powodu zapalenia płuc. W wyniku zastosowanego leczenia uzyskano ustąpienie objawów chorobowych i poprawę stanu ogólnego i ubezpieczona opuściła szpital. Z kolei w dołączonym do akt zapisie EKG z 1 marca 2022r. stwierdzono rytm zatokowy, miarowy, prawidłowy częsty. Oś elektryczna serca była nieodchylona, uwidoczniono pośrednie położenie serca. Zapis ww. badania był w normie. W związku z powyższym, po ponownej analizie dokumentacji medycznej oraz po zapoznaniu się z nową dokumentacją dołączoną do akt, biegły W. S. rozpoznał u M. K. nadciśnienie tętnicze, dobrze kontrolowane za pomocą leków hipotensyjnych oraz stabilną obecnie chorobę wieńcową. Wskazał, że stwierdzana wcześniej, niedrożna prawa tętnica wieńcowa została w lutym 2022r. skutecznie udrożniona w następstwie wykonanej angioplastyki. Rozpoznawana w latach 2019 i 2020 niewydolność chronotropowa serca z objawową bradykardią, wymagała w 2020r. wykonania kardioneuroablacji, która istotnie poprawiła czynność serca. Obecnie biegły nie stwierdził cech niewydolności krążenia, niewydolności wieńcowej i niewydolności chronotropowej. Mając powyższe na względzie podtrzymał opinię z dnia 15 grudnia 2021r., wskazując na brak występowania u M. K. niezdolności do pracy z przyczyn kardiologicznych (opinia uzupełniająca biegłego sądowego W. S. z 20 grudnia 2022r., k. 60-62 a.s.).

Mając na uwadze zastrzeżenia do ww. opinii uzupełniającej, zgłoszone przez ubezpieczoną, Sąd postanowieniem z dnia 25 lutego 2023r. dopuścił dowód z opinii innego biegłego kardiologa celem ustalenia, czy M. K. jest niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, a jeśli tak, to czy jest to niezdolność częściowa czy całkowita i na jaki okres, ze wskazaniem daty początkowej powstania tej niezdolności (postanowienie z 25 lutego 2023r., k. 81 a.s.).

Biegły sądowy kardiolog K. S., po przeprowadzeniu w dniu 22 kwietnia 2023r. badania podmiotowego i przedmiotowego ubezpieczonej, wskazał, że ubezpieczona ma prawidłową budowę ciała, skórę barwy cielistej, bez wykwitów patologicznych, tkanka podskórna jest u niej prawidłowo rozwinięta, węzły chłonne dostępne badaniu są niepowiększone, czaszka średniomiarowa, symetryczna, opukowo niebolesna, gałki oczne prawidłowo osadzone, tarczyca niepowiększona, szmer oddechowy pęcherzykowy prawidłowy, czynność serca miarowa - ok. 80/min, tony serca średnio głośne, prawidłowo akcentowane, brzuch miękki, niebolesny, objawy otrzewnowe ujemne, wątroba i śledziona niepowiększone, objaw G. obustronnie ujemny, żylaki podudzia prawego bez zmian zakrzepowych.

Na podstawie dokumentacji medycznej, z uwzględnieniem wyników przeprowadzonego badania, biegły stwierdził u ubezpieczonej przewlekłą stabilną chorobę wieńcową, anomalię anatomiczną prawej tętnicy wieńcowej, stan po przezskórnej interwencji wieńcowej (...)+2DES, stan po kardioneuroablacji, nadciśnienie tętnicze, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc w wywiadzie oraz guzki tarczycy w obserwacji. Wskazał, że schorzenia z zakresu układu krążenia nie powodują niezdolności do pracy zarobkowej zgodnej z kwalifikacjami, ponieważ stan układu krążenia ubezpieczonej jest stabilny, bez cech niewydolności serca. Po skutecznej, kolejnej próbie rekanalizacji prawej tętnicy wieńcowej nastąpiła poprawa ukrwienia mięśnia sercowego. W wyniku przeprowadzonego zabiegu kardioneuroablacji ustąpiła objawowa bradykardia związana z nadmiernym napięciem układu przywspółczulnego. Nadciśnienie tętnicze jest aktualnie zredukowane do wartości akceptowalnych. Podsumowując, biegły wskazał, że w jego ocenie, aktualny stan zdrowia badanej nie daje podstaw do orzeczenia niezdolności do pracy z powodu schorzeń kardiologicznych (opinia biegłego sądowego K. S., k. 110-112 a.s.).

W piśmie z 31 maja 2023r. ubezpieczona wniosła zarzuty do opinii biegłego wskazując, że biegły nie odniósł się do stanu zdrowia z lipca 2021r., kiedy ZUS odebrał jej rentę chorobową. Ponadto wskazała, że 4 czerwca 2023r. ma zaplanowaną kolejną hospitalizację (pismo M. K. z 31 maja 2023r., k. 125 a.s.).

Mając powyższe na względzie, Sąd postanowieniem z dnia 2 czerwca 2023r. dopuścił dowód z opinii uzupełniającej biegłego sądowego z zakresu kardiologii K. S. celem ustalenia, czy odwołująca się M. K. w dacie wydania przez organ rentowy zaskarżonej decyzji, tj. 29 czerwca 2021r., była niezdolna do pracy, a jeśli tak, to czy była to niezdolność częściowa czy całkowita i na jaki okres, ze wskazaniem daty początkowej powstania tej niezdolności (postanowienie z dnia 2 czerwca 2023r., k. 126 a.s.).

W opinii uzupełniającej z dnia 15 lipca 2023r. biegły kardiolog K. S. wskazał, że ubezpieczona w dniu 4 lutego 2020r. miała wykonany zabieg kardioneuroablacji z powodu niewydolności chronotropowej (objawowej bradykardii). Zarówno badania EKG, jak i zapisy holtera, świadczą o skuteczności zabiegu. Kolejne planowe hospitalizacje - 22-26 listopada 2021r. z nieskuteczną ponowną próbą udrożnienia (...) i 27 lutego - 2 marca 2022r. z udaną angioplastyką (...) i implantacją 2 stentów powlekanych DES z rozpoznaniem przewlekłej niewydolności wieńcowej (...) bez wzmianki o niestabilności wieńcowej -również świadczą, że zabieg kardioneuroablacji poprawił stan układu krążenia. Pomimo anomalii odejścia prawej tętnicy wieńcowej i jej niedrożności nie dochodziło do niestabilności wieńcowej. W badaniu echokardiograficznym nie opisywano zaburzeń kurczliwości mięśnia serca czy rozstrzeni jam. Reasumując, biegły wskazał, że w jego ocenie, z uwagi na charakter wykonywanej pracy, jak i wykształcenie ubezpieczonej, nie ma podstaw do stwierdzenia, że w dniu 29 czerwca 2021r. była niezdolna do pracy z przyczyn kardiologicznych (opinia uzupełniająca biegłego K. S. z dnia 15 lipca 2023r., k. 141-142 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o zebrane w sprawie dokumenty, w tym dokumentację medyczną M. K., konieczną w procesie opiniowania przez biegłych sądowych oraz dokumenty obrazujące przebieg postępowania przed organem rentowym. Zostały one ocenione jako wiarygodne, ponieważ ich treść oraz forma nie budziła zastrzeżeń i nie została zakwestionowana przez strony.

Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się również na opiniach sporządzonych przez biegłych sądowych kardiologów W. S. i K. S.. Wskazane opinie zostały sporządzone w sposób rzetelny i fachowy z uwzględnieniem dostępnej w sprawie dokumentacji medycznej. Ponadto prezentowane przez biegłych wnioski, dotyczące braku występowania u ubezpieczonej naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym niezdolność do pracy, są zbieżne oraz mają charakter stanowczy i jednoznaczny, a poza tym zostały należycie i przekonująco uzasadnione. Uwzględniając powołane okoliczności, Sąd zaaprobował opinie biegłych, ponieważ – mimo zastrzeżeń ubezpieczonej, o których będzie mowa w dalszej części – nie dały podstaw do ustalenia, że M. K. jest częściowo niezdolna do pracy.

Zastrzeżeń ubezpieczonej do opinii biegłych sądowych Sąd nie uwzględnił, orzekając w sprawie, gdyż stanowiły one jedynie polemikę z prawidłowymi wnioskami biegłych, którzy mają odpowiednią wiedzę medyczną i ocenili stan zdrowia ubezpieczonej, opierając się na dostępnej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych badaniach.

Ubezpieczona w kolejnych pismach, negując stanowisko biegłych, prezentowane kolejnych opiniach (za wyjątkiem ostatniej, do której nie ustosunkowała się), powoływała się na kolejne pobyty w szpitalu oraz problemy z wysiłkiem, a w przypadku biegłego K. S. na brak uwzględnienia jej stanu zdrowia w czasie, kiedy została pozbawiona renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd, mając na względzie wątpliwości ubezpieczonej, jak i nową dokumentację, którą składała, przeprowadził dowód z uzupełniających opinii obu biegłych, a poza tym po opinii W. S. – ze względu na wątpliwości ubezpieczonej – został przeprowadzony dowód z opinii innego specjalisty z dziedziny kardiologii. Wnioski obu biegłych, mimo zastrzeżeń ubezpieczonej, okazały się zbieżne. Uwagę zwraca także i to, że biegli w opiniach uzupełniających odnieśli się do stanowiska, jakie wobec ich opinii prezentowała M. K.. Wyjaśnili, że stan ubezpieczonej jest stabilny, przy czym poprawa stanu zdrowia, która nie uzasadnia orzeczenia niezdolności do pracy, nastąpiła już po zabiegu kardioneuroablacji. Oczywiście biegli nie przeczyli, że ubezpieczona jeszcze po tym zabiegu była hospitalizowana, jednak fakt hospitalizacji nie jest równoznaczny z niezdolnością do pracy w znaczeniu, jakie nadaje temu pojęciu ustawa o emeryturach i rentach z FUS. Ubezpieczona w okresach pobytu w szpitalu i być może po zakończeniu hospitalizacji mogła być niezdolna do pracy okresowo, ale to nie oznacza utraty w znacznym stopniu zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Na taki fakt wskazują nie tylko okoliczności, o których była mowa, ale też wyniki badań holtera i EKG, na co wskazali biegli, akcentując uwidocznioną w tych badaniach poprawę stanu zdrowia ubezpieczonej.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Dokonując rozważań dotyczących zasadności odwołania, w pierwszej kolejności wskazać należy, że renta z tytułu niezdolności do pracy może być przyznana ubezpieczonemu, który spełnia łącznie przesłanki określone w art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 1251, dalej jako ustawa emerytalna), a więc:

jest niezdolny do pracy,

ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy,

niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11-12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-3, 5 lit. a, pkt 6 i 12 albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów,

nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.

Pierwsza z przesłanek, a więc niezdolność do pracy, jest kategorią ubezpieczenia społecznego łączącą się z całkowitą lub częściową utratą zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu bez rokowania jej odzyskania po przekwalifikowaniu (art. 12 ustawy emerytalnej). Przy ocenie stopnia i trwałości tej niezdolności oraz rokowania co do jej odzyskania uwzględnia się zarówno stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, jak i możliwość wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne ubezpieczonego (art. 13 ust. 1 ustawy emerytalnej) (por. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 28 stycznia 2004r., II UK 222/03).

Przepis art. 12 ustawy emerytalnej rozróżnia dwa stopnie niezdolności do pracy - całkowitą i częściową. Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Z kolei całkowita niezdolność do pracy polega na utracie zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 grudnia 2000r., II UKN 134/00 i z dnia 7 września 1979r., II URN 111/79). Dokonując analizy pojęcia „całkowita niezdolność do pracy" należy brać pod uwagę zarówno kryterium biologiczne (stan organizmu dotkniętego schorzeniami naruszającymi jego sprawność w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do jakiejkolwiek pracy), jak i ekonomiczne (całkowita utrata zdolności do zarobkowania wykonywaniem jakiejkolwiek pracy). Osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy emerytalnej jest więc osoba, która spełniła obydwa te kryteria, czyli jest dotknięta upośledzeniem zarówno biologicznym, jak i ekonomicznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2004r., I UK 28/04). Z kolei wyjaśnienie częściowej niezdolności do pracy i treści pojęcia „pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji” wymaga uwzględnienia zarówno kwalifikacji formalnych (czyli zakresu i rodzaju przygotowania zawodowego udokumentowanego świadectwami, dyplomami, zaświadczeniami), jak i kwalifikacji rzeczywistych (czyli wiedzy i umiejętności faktycznych, wynikających ze zdobytego doświadczenia zawodowego) ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2006r., I UK 103/06). Dopiero zatem zmiana zawodu w ramach posiadanych kwalifikacji i brak rokowań odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu dają podstawę do przyznania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 października 2009r., II UK 106/09, z dnia 8 maja 2008r., I UK 356/07, z dnia 11 stycznia 2007r., II UK 156/06 i z dnia 25 listopada 1998r., II UKN 326/98). Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lutego 2006r. ( I PK 153/05) częściowej niezdolności do pracy, polegającej na utracie w znacznym stopniu zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, nie wyklucza możliwość podjęcia przez ubezpieczonego pracy niżej kwalifikowanej. Ubezpieczony, który jest częściowo niezdolny do pracy może być jednocześnie z samej definicji zdolny do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami w nieznacznym stopniu. Tak samo, gdy ubezpieczony wykonuje pracę, która nie jest zgodna z posiadanymi kwalifikacjami, a już na pewno, gdy jest pracą poniżej poziomu posiadanych kwalifikacji. Aktualny jest zatem pogląd o konieczności ujmowania łącznie aspektu medycznego i ekonomicznego niezdolności do pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999r., sygn. akt II UKN 675/98).

W orzecznictwie przyjmuje się również (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 sierpnia 2003r., II UK 11/03 oraz z dnia 5 lipca 2005r., I UK 222/04), że decydującą dla stwierdzenia niezdolności do pracy jest utrata możliwości wykonywania pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu przy braku rokowania odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Gdy więc biologiczny stan kalectwa lub choroba, nie powodują naruszenia sprawności organizmu w stopniu mającym wpływ na zdolność do pracy dotychczas wykonywanej lub innej mieszczącej się w ramach posiadanych lub możliwych do uzyskania kwalifikacji, to brak prawa do tego świadczenia. Prawa tego nie można w szczególności wywodzić z przewidzianych w art. 13 ustawy emerytalnej przesłanek, a więc: stopnia naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, możliwości wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowości przekwalifikowania zawodowego, przy wzięciu pod uwagę rodzaju i charakteru dotychczas wykonywanej pracy, poziomu wykształcenia, wieku i predyspozycji psychofizycznych, bowiem odnoszą się one tylko do ustalania stopnia lub trwałości niezdolności do pracy. Są więc bez znaczenia, jeżeli aspekt biologiczny (medyczny) wskazuje na zachowanie zdolności do pracy. Obiektywna możliwość podjęcia dotychczasowego lub innego zatrudnienia, zgodnie z poziomem kwalifikacji, wykształcenia, wieku i predyspozycji psychofizycznych może być brana pod uwagę tylko wówczas, gdy ubiegający się o rentę jest niezdolny do pracy z medycznego punktu widzenia, gdyż oba te aspekty muszą występować łącznie ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999r., sygn. akt II UKN 675/98). O niezdolności do pracy nie decyduje więc niemożność podjęcia innej pracy warunkowana wiekiem, poziomem wykształcenia i predyspozycjami psychofizycznymi, lecz koniunkcja niezdolności do pracy z niezdolnością do przekwalifikowania się do innego zawodu.

Ocena niezdolności do pracy w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania zatrudnienia wymaga wiadomości specjalnych. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczących prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, do dokonywania ustaleń w zakresie oceny stopnia zaawansowania chorób oraz ich wpływu na stan czynnościowy organizmu, uprawnione są osoby posiadające fachową wiedzę medyczną, a zatem okoliczności tych można dowodzić tylko przez dowód z opinii biegłych sądowych, zgodnie z treścią art. 278 k.p.c. Opinia biegłego ma na celu ułatwienie Sądowi należytej oceny zebranego materiału dowodowego wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Dlatego też opinie sądowo - lekarskie sporządzone w sprawie przez lekarzy specjalistów, mają zasadniczy walor dowodowy dla oceny schorzeń wnioskodawcy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 lutego 2016r., III AUa 1609/15).

Uwzględniając powyższe, Sąd w przedmiotowej sprawie dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych kardiologów W. S., a potem K. S.. Ich ocena została już zaprezentowana w części obejmującej ocenę dowodów, dlatego w tym miejscu, odwołując się do niej tylko ogólnie, należy jeszcze raz wskazać, że opinie wydane w sprawie są rzetelne oraz jasno i przekonująco uzasadnione, stanowiły więc podstawę wydanego w sprawie orzeczenia.

M. K. do ww. opinii zgłosiła zastrzeżenia, ale zdaniem Sądu nie są one zasadne. W dużej mierze mają charakter ogólnych rozważań ubezpieczonej na temat jej stanu zdrowia, samopoczucia i braku możliwości wykonywania pracy. Tam zaś, gdzie ubezpieczona odnosiła się do opinii, Sąd zgłaszane uwagi ocenił jako niedyskredytujące oceny biegłych. Wynika to z tego, że biegły kardiolog W. S., zarówno w opinii wydanej po raz pierwszy, jak i w opinii uzupełniającej odniósł się w sposób szczegółowy do stanu zdrowia ubezpieczonej i przebiegu leczenia oraz przeanalizował szczegółowo dokumentację medyczną. Kiedy ubezpieczona dołączyła do akt sprawy dodatkową dokumentację medyczną, zawierającą informacje o pobytach w szpitalu po lipcu 2021r., wskazany biegły w opinii uzupełniającej przeanalizował nowe dokumenty i doszedł do wniosku, że nadal brak jest możliwości stwierdzenia u ubezpieczonej niezdolności do pracy z przyczyn kardiologicznych. Podkreślił, że przebieg leczenia był na tyle skuteczny, że poprawił czynność serca – tak, że obecnie nie stwierdzono niewydolności krążenia, niewydolności wieńcowej ani niewydolności chronotopowej. Ponieważ M. K. nadal podważała opinie biegłego W. S., wskazując, że skoro kolejny raz trafia do szpitala, to jej stan zdrowia nie uległ poprawie, to Sąd postanowił dopuścić dowód z opinii innego biegłego z zakresu kardiologii, do którego opinii M. K. również wnosiła zastrzeżenia. Kolejny biegły K. S. - podobnie jak W. S. - wskazał, że schorzenia na jakie cierpi ubezpieczona, nie powodują niezdolności do pracy zarobkowej. Biegły zaznaczył, że wdrożone leczenie przyniosło zamierzony efekt, nastąpiła poprawa ukrwienia mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze zostało ustabilizowane, a po przeprowadzonym zabiegu kardioneuroablacji ustała objawowa bradykardia. Ubezpieczona ponownie nie zgodziła się z opinią biegłego, wskazując na kolejną wyznaczoną hospitalizację oraz nieuwzględnienie przez biegłego stanu zdrowia z lipca 2021r. W opinii uzupełniającej biegły podtrzymał wcześniej wydaną opinię. Ponownie zaakcentował, że po przeprowadzonym leczeniu stan zdrowia M. K. uległ poprawie i brak jest podstaw do stwierdzenia, że w dniu 29 czerwca 2021r. była niezdolna od pracy zarobkowej z przyczyn kardiologicznych.

Sąd analizując opinie zarówno biegłego kardiologa W. S., jak i biegłego kardiologa K. S., miał na uwadze, że z ich treści wynika, że biegli bardzo dokładanie zbadali ubezpieczoną. Mając na uwadze wyniki tych badań, nie ma podstaw, by zarzucić, że biegli uchybili zasadom czy też standardom. Podobnie, jeśli chodzi o znajomość dokumentacji medycznej. Zdaniem Sądu treść opinii, jakie sporządzili, wskazuje, że opiniując w sprawie M. K. znali dokumentację, jaka została im przedstawiona. Dali temu wyraz w treści opinii, a ubezpieczona – poza tym, że zarzuciła biegłym błędy – nie wskazała chociażby, którego dokumentu biegli nie uwzględnili, który pominęli, czy też wadliwie zinterpretowali. Zarzuty ubezpieczonej wobec opinii biegłych opierały się tylko na subiektywnym, nie popartym wiedzą medyczną, przekonaniu o niezdolności do wykonywania pracy.

Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że biegli w sposób szczegółowy ocenili stan zdrowia ubezpieczonej, wskazując, że brak jest podstaw do uznania jej za osobę niezdolną do pracy z uwagi na schorzenia kardiologiczne. M. K. przeszła leczenie, które przyniosło zamierzony efekt i doprowadziło do ustabilizowania jej stanu zdrowia. Wprawdzie ubezpieczona wskazywała, że mimo leczenia odczuwa dolegliwości kardiologiczne, które przeszkadzają jej w codziennym funkcjonowaniu, jednak należy podkreślić, że nie uzasadnia to przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy

Wobec tego nie zachodziły podstawy do stwierdzenia wadliwości zaskarżonej decyzji oraz do jej zmiany. W związku z tym Sąd na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. oddalił odwołanie.