Wyrok z 31 stycznia 2025, sygn. I C 1469/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 31 stycznia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący	Sędzia Adam Bojko
Protokolant	sekr. sąd. Angelika Szeszko

po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie

sprawy z powództwa K. S. (1)

przeciwko (...) S.A. w W.

o zadośćuczynienie, odszkodowanie, rentę i ustalenie odpowiedzialności na przyszłość

1.  umarza postępowanie co do kwoty 1 400,00 zł (jeden tysiąc czterysta złotych 00/100) tytułem odszkodowania;

2.  zasądza od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda K. S. (1):

a.  kwotę 500 000,00 zł (pięćset tysięcy złotych 00/100) tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 200 000,00 zł (dwieście tysięcy złotych 00/00) od dnia 6 listopada 2019 roku do dnia zapłaty, od kwoty 204 000,00 zł (dwieście cztery tysiące złotych 00/00) od dnia 22 listopada 2023 roku do dnia zapłaty, a od kwoty 96 000,00 zł (dziewięćdziesiąt sześć tysięcy złotych 00/00) od dnia 30 grudnia 2024 roku do dnia zapłaty;

b.  kwotę 13 555,94 zł (trzynaście tysięcy pięćset pięćdziesiąt pięć złotych 94/100) tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 10 247,35 zł (dziesięć tysięcy dwieście czterdzieści siedem złotych 35/100) od dnia 6 listopada 2019 roku do dnia zapłaty, od kwoty 830,38 zł (osiemset trzydzieści złotych 38/100) od dnia 6 grudnia 2023 roku do dnia zapłaty, a od kwoty 2 482,21 zł (dwa tysiące czterysta osiemdziesiąt dwa złote 21/100) od dnia 31 stycznia 2025 roku do dnia zapłaty;

c.  rentę z tytułu częściowej utraty zdolności do pracy w kwocie po 1 400,00 zł (jeden tysiąc czterysta złotych 00/100) miesięcznie, poczynając od dnia 1 stycznia 2020 roku i na przyszłość, płatną z góry do 10 – go dnia każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat od dnia 21 maja 2020 roku, co do rat wówczas wymagalnych oraz w przypadku uchybienia terminu płatności którejkolwiek z rat na przyszłość;

3.  ustala, że pozwany (...) S.A. w W. będzie ponosił odpowiedzialność wobec powoda K. S. (1) za skutki wypadku komunikacyjnego z dnia 9 kwietnia 2018 roku, które mogą powstać w przyszłości;

4.  oddala powództwo w pozostałej części;

5.  zasądza od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda K. S. (1) kwotę 8 945,00 zł (osiem tysięcy dziewięćset czterdzieści pięć złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

6.  nakazuje pobrać od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 26 517,80 zł (dwadzieścia sześć tysięcy pięćset siedemnaście złotych 80/100) – tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od uwzględnionej części powództwa oraz kwotę 2 606,83 zł (dwa tysiące sześćset sześć złotych 83/100) tytułem zwrotu części wydatków na koszty opinii biegłych sądowych, od których powód został zwolniony;

7.  nie obciąża powoda pozostałą częścią nieuiszczonych kosztów sądowych.

Sygn. akt I C 1469/19

UZASADNIENIE

Powód K. S. (1) w pozwie wniesionym w dniu 6 listopada 2019 r. przeciwko (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. zażądał:

1. zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kwoty 200 000,00 zł tytułem częściowego zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,

2. zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kwoty 18 140,24 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,

3. zasądzenia od pozwanego na jego rzecz renty w kwocie 3 000,00 zł miesięcznie płatnej z góry do 10 - go każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia wniesienia pozwu,

4. ustalenia odpowiedzialności pozwanego wobec powoda na przyszłość za skutki wypadku z dnia 9 kwietnia 2018 r.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że doznał szkody w wyniku zdarzenia drogowego z dnia 9 kwietnia 2018 r., którego sprawcą okazał się M. L. kierujący ciągnikiem siodłowym marki V. nr rej (...) z naczepą (posiadający polisę nr (...) w odniesieniu do samochodu V. oraz polisę nr (...) w odniesieniu do naczepy), bowiem wykonując manewr skrętu w lewo z ul. (...) w ul. (...) nie zachował szczególnej ostrożności poprzez niewłaściwą obserwację przedpola jazdy i nie zauważył nadjeżdżającego motocykla z kierunku przeciwnego i tym samym nie udzielił pierwszeństwa przejazdu i doprowadził do zderzenia pojazdów w wyniku czego powód kierujący motocyklem K. o nr rej (...) doznał urazu wielonarządowego, wielomiejscowego, urazu głowy, wstrząśnienia mózgu, złamania trzonu żuchwy, urazu klatki piersiowej ze złamaniem żeber I i III po stronie lewej, odmą opłucnową po stronie lewej ze stłuczeniem obu płuc oraz ostrą niewydolnością oddechową, urazu brzucha z pęknięciem śledziony i krwawieniem do jamy otrzewnej, złamania kości ramieniowej lewej, złamania szyjki i trzonu kości lewej, wieloodłamowego złamania łopatki, porażenia splotu barkowego lewego, rozcięcia kolana. W wyniku zdarzenia był hospitalizowany przez okres ponad 6 miesięcy. Obecnie nadal odczuwa bolesne skutki wypadku pod względem fizycznym i psychicznym, ma problemy z wykonywaniem podstawowych czynności związanych z egzystencją, takich jak wykonywanie posiłków, ubieranie się, toaleta, poruszanie się, ma lęk przed prowadzeniem pojazdów i motocykla. Wymaga dalszego leczenia oraz rehabilitacji. Przed wypadkiem był osobą wysportowaną, prowadził aktywny tryb życia, wykonywał zawód elektromechanika, a w związku z wypadkiem zmniejszeniu uległy jego dochody - korzystał z zasiłku chorobowego od 11 czerwca 2018 r. do 6 listopada 2018 r., świadczenia rehabilitacyjnego od 7 listopada 2018 r. do 1 listopada 2019 r., aktualnie złożył wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie renty i oczekuje na wydanie decyzji. Powód wskazał, że w toku postępowania likwidacyjnego pozwany przyznał mu kwotę 101 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia, 1 100,21 zł tytułem kosztów leczenia, 300,00 zł tytułem kosztów przejazdów, 53,00 zł tytułem kosztów pozyskania dokumentacji oraz kwotę 7 005,00 zł z tytułem odszkodowania za zniszczenie motocykla K.. Na dochodzone pozwem odszkodowanie składają się koszty zakupu leków i płynnej żywności (N.) koszty zakupu leków i środków higienicznych w kwocie 158,48 zł, pozostałe koszty zakupu płynnej żywności w kwocie 1 400,00 zł, - razem 1 627,37 zł, koszty rehabilitacji indywidualnej w kwocie 1 250,00 zł (po 50 zł za godzinę) w dniach: 16, 17, 18, 22, 24 26 28, 29 maja 2018 r., 1,4,6,15,18,20,22,25 czerwca 2018 r., 24, 26, 28 września 2018 r., 1,3 5 8, 10, 12 października 2018 r., koszty porad lekarskich wynikające z faktury nr (...) w kwocie 150 zł oraz pozostałe prywatne konsultacje specjalistyczne w dniach: 11.04.2018 r. (ortopedyczna) – 150 zł, 14.05.2018 r. (rehabilitacyjna ) - 130 zł, 11.09.2018 r. (rehabilitacyjna ) - 150 zł, 21.09.2018 r. (psychiatryczna) -150 zł, 25.09.2018 r. (rehabilitacyjna) - 150 zł, 17.10.2018 r. (ortopedyczna) - 200 zł, 11.12.2018 r. (psychiatryczna) - 180 zł, 23.01.2019 r. (ortopedyczna) - 200 zł, 25.02.2019 r. (psychiatryczna) - 180 zł - razem 1 640,00 zł, koszty zakupu paliwa wynikające z faktury VAT z 8.01.2019 r. w kwocie 157,52 zł, koszty pozostałych dojazdów na konsultacje lekarskie /w tym do Ł. / oraz na rehabilitację - samochodem O. (...) (15 litrów/100 km - 9 konsultacji lekarskich w R. po 20 km w dwie strony tj. ok. 200 km = 149,70 zł, konsultacja w Ł. - 200 km. = 149,70 zł, dojazd do szpitala we W. w dniu 30 maja 2019 r. oraz powrót do R. w dniu 29.06.2019 r. - 300 zł, dojazd na rehabilitację w R. przez 30 dni, 24 km dziennie w okresie 22.07.2019 r. do 2.09.2019 r. - 538,92 zł, dojazd na rehabilitację dzienną do szpitala w R. w okresie od 20.08.2018 r. - 19.09.2018 r. tj. 23 dni - 400 zł - razem 1 395,84 zł, koszty kserokopii dokumentacji medycznej w kwocie 34,80 zł, zniszczenie rękawiczek motocyklowych marki P. o wartości 100 zł, zniszczenie kurtki motocyklowej marki T. o wartości 500 zł, zniszczenie kasku motocyklowego marki C. o wartości - 300 zł, zniszczenie butów sportowych marki N. o wartości 500 zł, utracone zarobki za okres od 11 czerwca 2018 r. do 31 października 2019 r. w kwocie 6 472,23 zł oraz koszty opieki za okres od 15 maja 2018 r. do 6 czerwca 2018 r. oraz za okres od 14 czerwca 2018 r. do 26 czerwca 2018 r. po 8 godzin dziennie przyjmując stawkę 15,00 zł za godzinę opieki, co łącznie daje kwotę – 4 320,00 zł. Żądanie zasądzenia renty powód uzasadnił utratą możliwości podjęcia pracy zarobkowej, zwiększeniem jego potrzeb oraz zmniejszeniem widoków powodzenia na przyszłość.

W odpowiedzi na pozew wniesionej w dniu 21 maja 2020 r. pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości jako bezzasadnego. Zdaniem pozwanego wypłacona na rzecz powoda kwota zadośćuczynienia spełnia funkcję kompensacyjną i jest adekwatna do rozmiaru krzywdy, nawet biorąc pod uwagę poważne skutki wypadku. Pozwany zakwestionował dochodzone koszty leczenia w zakresie badań, konsultacji medycznych i innych wydatków, w tym rehabilitacji, wskazując, że leczenie prywatne mogło być z powodzeniem zastąpione nieopłatnymi świadczeniami zdrowotnymi udzielanymi w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego (NFZ). Pozwany zakwestionował także dochodzone koszty opieki, podnosząc, że obowiązek zwrotu wszelkich kosztów wynikłych z powstałego uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, dotyczy jedynie wydatków realnie poniesionych, nie zaś takich, których obiektywna potrzeba istniała, ale nie została zrealizowana. Pozwany zakwestionował również wysokość stawki godzinowej opieki podnosząc, że powszechnie akceptowane są stawki wyliczane w oparciu o kryterium najniższego wynagrodzenia. Niezależnie od powyższego pozwany zakwestionował ponadto potrzebę i zakres świadczonej powodowi pomocy, a także jej związek z wypadkiem. W ocenie pozwanego nieudowodnione jest także roszczenie w zakresie kosztów przejazdów, tak co do wysokości, jak i ich związku z leczeniem skutków wypadków, ponadto powód przyjmuje zawyżone zużycie paliwa, bowiem dla O. (...) jest to 10 l/100 km, a nie 15 l/100 km, ponadto w wyliczeniu są także błędy matematyczne. Brak jest również podstaw do uwzględnienia roszczenia w zakresie utraconych dochodów, gdyż załączone dokumenty nie budzą zaufania - umowa nie jest podpisana przez powoda, została zawarta kilka dni przed szkodą, a być może po szkodzie, aby zapewnić powodowi świadczenia z ZUS. Umowa ta, zdaniem pozwanego, została zawarta dla pozoru. Pozwany wskazał także, że w całości wypłacił odszkodowanie za uszkodzone w wypadku rzeczy ruchome powoda w wysokości 1 400,00 zł na podstawie decyzji z dnia 22 listopada 2019 r. W zakresie roszczenie rentowego, pozwany podniósł, że nie zostało wykazane ani co do zasady, ani co do wysokości, bowiem nie wiadomo dokładnie z jakiego tytułu dochodzona jest renta i jakie są jej składniki, brak jest wyliczenia jej wysokości, ponadto na jej poczet należałoby zaliczyć rentę wypłacaną przez ZUS, o której przyznanie powód złożył wniosek.

Zakwestionowaniu podlegało także roszczenie o ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość, dochodzone na podstawie art. 189 k.p.c., bowiem w ocenie pozwanego powód nie ma interesu prawnego w takim ustaleniu.

Pozwany zakwestionował żądanie odsetek za opóźnienie w zapłacie za okres poprzedzający dzień wyrokowania, gdyż w przedmiotowej sprawie rozmiar krzywdy powoda zostanie określony dopiero w toku niniejszej sprawy.

W piśmie wniesionym w dniu 2 lipca 2020 r. powód ograniczył powództwo o kwotę 1.400 zł w związku z przyznaniem odszkodowania za uszkodzone ruchomości tj. odzież motocyklową, wskazując iż wypłata nastąpiła po wniesieniu pozwu tj. 26 listopada 2019 roku.

W piśmie wniesionym w dniu 7 listopada 2023 r. powód K. S. (1) zmodyfikował powództwo, w ten sposób, że wniósł o:

1.  zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 404 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:

a.  od kwoty 200 000,00 zł od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty,

b.  od kwoty 204 000,00 zł od dnia doręczenia pozwanej odpisu niniejszego pisma do dnia zapłaty,

2.  zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 19 486,66 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:

a.  od kwoty 18 140,24 zł od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty,

b.  od kwoty 1 346,42 zł od dnia doręczenia pozwanemu odpisu niniejszego pisma do dnia zapłaty,

3.  zasądzenie od pozwanego na jego rzecz renty w kwocie po 5 000,00 zł miesięcznie poczynając od dnia wniesienia powództwa płatnej do 10 - go każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia płatności którejkolwiek z rat.

W pozostałym zakresie podtrzymał powództwo w dotychczasowym kształcie.

Uzasadniając rozszerzenie powództwa o odszkodowanie w kwocie 1 346,42 zł powód wskazał, że składają się nią następujące kwoty: koszty zakupu paliwa w związku z dojazdami na rehabilitację dzienną w okresie od 14 października 2019 r. do 26 listopada 2019 r. w łącznej kwocie 538,80 zł (24 km/dziennie, 17,96 zł/dziennie) oraz 90,00 zł z tytułu parkowania samochodu po 3 zł/dziennie przez 30 dni, razem: 628,80 zł, koszty zakupu paliwa w związku dojazdami na rehabilitację dzienną w okresie od 24 lutego 2020 r. do 31 marca 2020 r. w łącznej kwocie 484,92 zł (24 km/dziennie, 17,96 zł/dziennie) oraz 81,00 zł z tytułu parkowania samochodu przez 27 dni po 3,00 zł/dziennie, razem: 565,92 zł, koszty zakupu leku w kwocie 51,70 zł ( zgodnie z fakturą VAT), koszty zniszczonej odzieży w kwocie 100,00 zł, bowiem biegła określiła wartość szkody z tego tytułu na kwotę 2 900,00 zł, pozwana wypłaciła powodowi kwotę 1 400 zł. z tego tytułu, powód domagał się w pozwie kwoty 1 400,00 zł, w związku z powyższym powód rozszerza powództwo w tym zakresie o kwotę 100 zł, gdyż pozwana wypłaciła kwotę 1 400,00 zł, powód domaga się w pozwie kwoty 1 400,00 zł, a biegła określiła wartość szkody na 2 900,00 zł, tak więc 2 900,00 zł – 1 400,00 zł – 1 400 zł = 100 zł.

Ponadto powód wskazał, że domaga się zasądzenia od pozwanego renty w kwocie 2 500 zł/miesięcznie z tytułu częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej oraz renty w kwocie 2 500 zł/miesięcznie z tytułu zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość.

W piśmie nadanym w dniu 18 grudnia 2023 r. pozwany zakwestionował powództwo także w rozszerzonym zakresie, wniósł o jego oddalenie. W ocenie pozwanego uszczerbek doznany przez powoda jest w przeważającej części uszczerbkiem długotrwałym (51 %), co powoduje, że roszczenie w zakresie zadośćuczynienia jest rażąco zawyżone, a powództwo w zakresie odszkodowania jest nieudowodnione. Pozwany podtrzymał stanowisko zajęte w odpowiedzi na pozew, a ponadto podniósł zarzut przedawnienia renty w postaci rozszerzonej o kwotę 2 000,00 zł za okres wykraczający ponad 3 lata wstecz od daty doręczenia pozwanemu odpisu pisma rozszerzającego powództwo.

Pismem nadanym w dniu 20 grudnia 2024 r. powód dokonał modyfikacji powództwa, w ten sposób, że wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 629 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:

- od kwoty 200 000,00 zł od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty,

- od kwoty 204 000,00 zł od dnia doręczenia pozwanej odpisu pisma z dnia 6 listopada 2023 r. do dnia zapłaty,

- od kwoty 225 000,00 zł od dnia doręczenia pozwanej odpisu niniejszego pisma do dnia zapłaty.

W pozostałym zakresie podtrzymał powództwo w dotychczasowym kształcie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 9 kwietnia 2018 r. w R. M. L., kierując ciągnikiem siodłowym marki V. nr rej. (...) z naczepą, wykonując manewr skrętu w lewo z ul. (...) w ul. (...), nie zachował szczególnej ostrożności poprzez niewłaściwą obserwację przedpola jazdy i nie zauważył nadjeżdżającego motocykla z kierunku przeciwnego i tym samym nie udzielił pierwszeństwa przejazdu i doprowadził do zderzenia pojazdów w wyniku czego powód K. S. (1) kierujący motocyklem K. nr rej (...) doznał urazu wielonarządowego, wielomiejscowego, urazu głowy, wstrząśnienia mózgu, złamania trzonu żuchwy, urazu klatki piersiowej ze złamaniem żeber I i III po stronie lewej, odmę opłucnową po stronie lewej ze stłuczeniem obu płuc oraz ostrą niewydolność oddechową, urazu brzucha z pęknięciem śledziony i krwawieniem do jamy otrzewnej, złamania kości ramieniowej lewej, złamania szyjki i trzonu kości lewej, wieloodłamowego złamania łopatki, porażenia splotu barkowego lewego, rozcięcia kolana.

(okoliczności bezsporne)

Wyrokiem z dnia 27 lutego 2019 r. w sprawie o sygn. akt II K 1370/18 Sąd Rejonowy w Radomsku uznał M. L. za winnego popełnienia tego, że w dniu 9 kwietnia 2018r. w R. nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując ciągnikiem siodłowym m-ki V. nr rej. (...) z naczepą i wykonując manewr skrętu w lewo z ul. (...) w ul. (...) nie zachował szczególnej ostrożności poprzez niewłaściwą obserwację przedpola jazdy i nie zauważył nadjeżdżającego motocykla z kierunku przeciwnego tym samym nie udzielił pierwszeństwa przejazdu i doprowadziła do zderzenia pojazdów w wyniku czego kierujący motocyklem K. o nr rej. (...) K. S. (1) doznał urazu wielonarządowego, wielomiejscowego, urazu głowy, wstrząśnienia mózgu, złamania trzonu żuchwy, urazu klatki piersiowej ze złamaniem żeber I i III po stronie lewej, odmę opłucnową po stronie lewej ze stłuczeniem obu płuc oraz ostra niewydolność oddechową, urazu brzucha z pęknięciem śledziony i krwawieniem do jamy otrzewnej, złamania kości ramieniowej lewej, złamani szyjki i trzonu kości lewej, które to obrażenia spowodowały chorobę realnie zagrażającą życiu, tj. czynu z art. 177 § 2 kk i wymierzył mu karę jednego roku pozbawienia wolności zawieszając wykonanie orzeczonej wobec niego kary no okres próby 2 lat oraz kartę 100 stawek dziennych grzywny. Sąd zasądził także wobec M. L. na rzecz oskarżyciela posiłkowego K. S. (1) kwotę 1 000,00 zł nawiązki. Orzeczenie uprawomocniło się w dniu 7 marca 2019 r.

/dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 27.02.2019 r. k. 16-17/

Po wypadku powód początkowo został przyjęty do oddziału chirurgii ogólnej Szpitala (...) w R., gdzie stwierdzono konieczność pilnej operacji usunięcia uszkodzonej śledziony. Z uwagi na ciężki stan i narastającą niewydolność oddechową w okresie od 10 kwietnia 2018 r. do 24 kwietnia 2018 r. powód przebywał w oddziale anestezjologii i intensywnej terapii Szpitala w R., gdzie dodatkowo rozpoznano u niego złamanie żuchwy po stronie prawej. Po ustabilizowaniu stanu ogólnego u powoda wykonano planową, krwawą repozycję złamań kości udowej i ramiennej po stronie lewej, a po odłączeniu od respiratora i ekstubacji przeniesiono go do oddziału chirurgii urazowo-ortopedycznej, gdzie przebywał od 24 kwietnia 2018 r. do 4 maja 2018 r. W trakcie pobytu w powyższym oddziale powód był konsultowany przez lekarza neurochirurga z uwagi na stwierdzenie uszkodzenia stawu barkowego lewego, z zaleceniem dalszej diagnostyki i obiektywizacji uszkodzenia na drodze badania elektromiograficznego. W dniu 26 kwietnia 2018 r. powód został skonsultowany przez lekarza chirurga twarzowo-szczękowego, który potwierdził złamanie trzonu żuchwy i gałęzi po stronie prawej z przemieszczeniem w okolicy zębów przedtrzonowych oraz uniesieniem odcinka krótszego. W okresie od 4 maja 2018 r. do 14 maja 2018 r. powód przebywał w oddziale klinicznym chirurgii czaszkowo-szczękowo-twarzowej i onkologicznej Szpitala im. (...) w Ł.. Tam założono mu śruby (...) oraz wyciąg elastyczny szczękowo-żuchwowy, uzyskując zgryz zbliżony do prawidłowego, po czym powód został przeniesiony do oddziału ortopedycznego Szpitala (...) w R.. W dniu 14 maja 2018 r. powód został wypisany do domu w stanie dobrym. Śruby (...) oraz wyciąg zostały usunięte w dniu 30 maja 2018 r. W okresie od 7 czerwca 2018 r. do 13 czerwca 2018 r. powód kolejny raz przebywał w oddziale chirurgii urazowo-ortopedycznej Szpitala (...) w R.. Po sześciotygodniowym zakazie pionizacji podjęto naukę chodzenia z asekuracją balkonika i kul łokciowych. Z racji utrzymującego się uszkodzenia lewego splotu barkowego zdecydowano o dalszym leczeniu w oddziale rehabilitacji neurologicznej Szpitala (...) w R., w którym powód przebywał od 27 czerwca 2018 r. do 15 sierpnia 2018 r. U powoda stwierdzono niedowład kończyny górnej lewej, porażenie splotu ramiennego, siłę mięśniową kończyny górnej lewej oceniono na 2+ w skali L., zaś kończyny dolnej lewej na: 4 w tej samej skali. Dodatkowo stwierdzono u powoda zaniki mięśnia naramiennego oraz dwu- i trójgłowego kończyny górnej lewej oraz osłabienie siły mięśniowej mięśnia czworogłowego i pośladkowych kończyny dolnej lewej. Wykonane w dniu 8 sierpnia 2018 r. badanie elektromiograficzne ( (...)) ujawniło aksonalne uszkodzenie włókien ruchowych lewego nerwu pośrodkowego oraz aksonalno-demielinizacyjne uszkodzenie włókien czuciowych powyższego nerwu, aksonalne uszkodzenie włókien czuciowych nerwu łokciowego lewego i promieniowego oraz aksonalne uszkodzenie włókien nerwowych lewego nerwu pachowego i skórno-mięśniowego na poziomie barku. Następnie powód był hospitalizowany w oddziale chirurgii urazowo – ortopedycznej Szpitala (...) w R. w dniach 15 sierpnia 2018 r. – 20 sierpnia 2018 r., gdzie wykonano dynamizację gwoździa śródszpikowego kości udowej lewej oraz usunięcie śruby blokującej odłam bliższy, usunięcie zespolenia wewnętrznego - kość udowa/miednica. Od 20 sierpnia 2018 r. do 19 września 2018 r. powód ponownie przebywał w oddziale rehabilitacji neurologicznej Szpitala (...) w R.. Zastosowana kompleksowa rehabilitacja spowodowała poprawę koordynacji ruchów, wzrost wydolności ogólnej powoda oraz siły mięśniowej kończyn, przy czym odwodzenie bierne kończyny górnej lewej sięgało jedynie do 90 stopni (N: do 130 stopni), zgięcie: 80 stopni (N: 170 stopni), z utrzymującymi się zanikami mięśnia naramiennego oraz dwu- i trójgłowego kończyny górnej lewej. Powód został wypisany ze szpitala z ostatecznym rozpoznaniem: niedowładu kończyny górnej lewej, uszkodzenia splotu barkowego lewego, złamania żuchwy, bólu kolana lewego, stanu po urazie wielonarządowym, złamaniu trzonu kości ramiennej lewej, złamania łopatki lewej, złamania kości szyjki udowej lewej, złamania trzonu kości udowej lewej oraz stanu po stłuczeniu płuc, po odmie opłucnowej lewostronnej, niewydolności oddechowej, drenażu jamy opłucnowej lewej, pęknięciu śledziony, krwawieniu do jamy brzusznej i przebytej spienektomii. W okresie 15 października 2018 r. – 26 listopada 2018 r. powód był ponownie hospitalizowany w oddziale rehabilitacji neurologicznej. W dniach 17-20 kwietnia 2019 r. powód przebywał w oddziale chirurgii urazowo- ortopedycznej. W trakcie pobytu był operowany - usunięto gwóźdź śródszpikowy z wygojonego złamania kości ramiennej lewej. W dniach 30 maja 2019 r. – 29 czerwca 2019 r. powód był hospitalizowany w Klinice (...) we W. z powodu porażenia splotu barkowego. W trakcie pobytu w Klinice wykonano rewizję lewego splotu barkowego. Po zabiegu powód był usprawniany w oddziale rehabilitacji dziennej Szpitala w R. w okresie od 22 lipca 2019 r. do 2 września 2019 r. W okresie od 30 maja 2019 r. do 29 czerwca 2019 r. przebywał w Klinice (...) we W.. Tam w dniu 27 czerwca 2019 r. został poddany leczeniu operacyjnemu, które polegało na rewizji splotu ramiennego lewego, neurolizie wewnętrznej pnia górnego, neurolizie nerwu nadłopatkowego oraz stymulacji śródoperacyjnej. Przebieg operacji był niepowikłany. Powód został wypisany ze szpitala z rozpoznaniem zaburzeń splotu ramiennego, uszkodzenia, naciągnięcia oraz zmian włóknistych okołonerwowych pnia górnego splotu ramiennego lewego. Po zabiegu był usprawniany w oddziale rehabilitacji dziennej Szpitala w R. w okresie od 22 lipca 2019 r. do 2 września 2019 r. Powód przebywał ponownie w oddziale rehabilitacji dziennej Szpitala w R. od 14 października 2019 r. do 26 listopada 2019 r. oraz od 24 lutego 2020 r. do 31 marca 2020 r. z rozpoznaniem uszkodzenia splotu barkowego lewego typu E. w wyniku złamania lewej kości ramiennej i lewej łopatki, stanu po urazie wielonarządowym, po zabiegu operacyjnym splotu barkowego lewego - uwolnienie zrostów metodą neurolizy zbliznowaceń splotu barkowego. Powód w związku z wypadkiem leczył się psychiatrycznie w (...) w R..

/dowód: dokumentacja medyczna k. 18-59, k. 158-160 odwrót, k. 170-204, k. 206-207, k. 335-351 odwrót, k. 569-585, pismo NFZ z dn. 22.06.2020 r. k. 144-148/

Bezpośrednio po wypadku stan powoda był bardzo ciężki i nie można było nawet przeprowadzić operacji złamań. Powód przebywał w śpiączce farmakologicznej, miał bardzo wysokie ciśnienie krwi w mózgu, krew przedostawała się do jamy wewnątrz ciała. Powód był w śpiączce około 10 dni, następnie został wybudzony. Po wybudzeniu był bardzo zdezorientowany, odczuwał ból. W czasie śpiączki miał koszmary senne. Na jego twarzy pojawiały się skurcze wywołane bólem. Powoda wszystko bolało, miał ogromne zasinienia na plecach, pośladkach, które długo się utrzymywały. Po usunięciu śledziony go bolało, kuło. Na kostce lewej nogi miał założony wyciąg, jak był w śpiączce, była tam wkręcona śruba mocująca, a po usunięciu były rany, które wolno się goiły. Miał prawą rękę przywiązaną do łóżka, bo w śpiączce próbował sobie wyrwać wenflon. Wszędzie gdzie miał wkłuwane dożylnie leki zostały mu blizny. Po przejściu na Oddział Ortopedii miał wprowadzoną wczesną rehabilitację i te ćwiczenia były bardzo bolesne podczas zginania kolana i kostek. Podczas pobytu w Szpitalu w Ł. w celu operacji szczęki powód był osobą leżącą w przeciwieństwie do innych pacjentów. Powód odczuwał dyskomfort, że tylko jemu personel szpitala musi pomagać w czynnościach samoobsługowych. Powód załatwiał potrzeby fizjologiczne na łóżku przy 6 osobach na sali, co dla młodego chłopaka było bardzo trudnym przeżyciem. Zabiegi operacyjne w szpitalu były przesuwane z powodu strajku pielęgniarek. Powód codziennie czekał na decyzję lekarzy czy zdążą go zoperować i wówczas nie mógł nic jeść do godz. 16:00. Po operacji szczęki powód miał wkręcone śruby w szczękę i założoną gumkę, która uniemożliwiała otwieranie ust, nie mógł też mówić, co było spowodowane uszkodzeniem nerwu głosowego. Po zabiegu przyjmował dietę płynną. Zwykłych obiadów domowych zmiksowanych nie mógł jeść, bo miał odruch wymiotny. Przyjmował spore ilości płynnych pokarmów. Miał grubą rurkę i jednym kącikiem ust mógł wsysać to jedzenie. Zaraz po założeniu zespolenia szczęki pielęgniarka przyniosła powodowi małe nożyczki, aby w razie zakrztuszenia się przeciął gumki, bo nie był w stanie zawołać pomoc. W prawej ręce miał wenflon, a lewa ręka była bezwładna, w związku z czym zachodziła obawa, że w przypadku zakrztuszenia, powód nie byłyby w stanie sam sobie pomóc. Po powrocie ze Szpitala w Ł. do Szpitala w R. i stwierdzeniu zapoczątkowanych zrostów złamań powód został wypisany do domu. Powód został przywieziony do domu karetką w pozycji leżącej, w trakcie pobytu w domu leżał, miał nadal założone zespolenie szczęki przez około dwa tygodnie. W tym czasie nadal wymagał diety płynnej. W domu powód miał zapewnioną opiekę swojej mamy J. M., której pomagała jej koleżanka. W tym czasie powód tylko leżał, wszystko trzeba było przy nim robić, nie chodził do toalety. J. M. ubierała go, przyrządzała posiłki, myła, wykonywała z nim wyuczone ćwiczenia po spotkaniach z rehabilitantem. Powód miał odleżyny i odparzenia, szczególnie w kroczu i pod pachą, trzeba było to rozmasować, wysmarować kremem, założyć opatrunki. Powód leżał głównie na wznak. Z uwagi na uraz łopatki był problem z ubieraniem powoda. Najtrudniejszy okres opieki nad powodem trwał około trzech tygodnie, po jego powrocie do domu ze szpitala w dniu 14 maja 2018 r. W drugim tygodniu czerwca powód został przyjęty do Szpitala w R. na oddział ortopedii i tam był pionizowany. Lekarze stwierdzili, że może chodzić na prawej nodze, bez obciążania lewej dolnej kończyny. Powód początkowo poruszał się o balkoniku, a potem z pomocy kuli łokciowej. Powód był rehabilitowany w oddziale rehabilitacji neurologicznej szpitala w R.. W międzyczasie miał usuwane zespolenia w kolanie, aby zwiększyć zakres ruchów kończyny dolnej lewej. Rehabilitacja przyniosła spodziewane efekty, bowiem powód samodzielnie wyszedł ze szpitala. W domu nadal odbywał rehabilitację w wymiarze jednej godziny dziennie. Rehabilitacja domowa była płatna i kosztowała 50 zł/h. Łącznie w domu było 25 wizyt rehabilitanta. We wrześniu 2018 r. powód zaczął się poruszać bez kuli. Powód odzyskał głos na początku czerwca 2018 r. Problemy z głosem utrzymywały się długo i dopiero przyjmowanie leków przepisanych przez laryngologa przyniosło znaczną poprawę. Powód nie wrócił do pełnej sprawności. Powód może poruszać lewą ręką, ale w niewielkim zakresie. W lewym udzie ma pręt śródszpikowy. W wypadku powód miał ranę na kolanie, która została zszyta, w związku z czym nie można było wprowadzić prętu śródszpikowego przez kolano, ale poniżej kolana i z tej przyczyn powód nie może zginać w pełni nogi w kolanie. Po operacji szczęki powodowi trzeba było kupować suplementy diety i nutridrinki, a wydatki na ten cel wyniosły łącznie około 1 600 zł. Powód spożywał dużą ilość nutridinków, aby zaspokoić głód. Przyjmował też suplementy diety na bazie kasztanowca, co miało ułatwić regenerację kości i tkanek. W trakcie pobytu w domu powodowi trzeba było zmieniać środki opatrunkowe, robić zastrzyki przeciwzakrzepowe, kupować rękawiczki, waciki, chusteczki nawilżane. Matka powoda początkowo nie gromadziła faktur i rachunków, bo nie wiedziała, że będą potrzebne. Później J. M. zaczęła zbierać faktury za zakup płynnych posiłków, leków i środków medycznych. Powód korzystał również z prywatnych porad lekarskich u lekarza ortopedy oraz psychiatry. Do lekarzy powód był zawożony przez J. M. jego własnym samochodem osobowym marki O.. Podróże odbywały się z B. do R., do W. i do Ł.. Dojazdy na dzienną rehabilitację w R., to około 12 km w jedną stronę z B..

W czasie pobytu powoda na oddziale intensywnej opieki medycznej J. M. odwiedzała go codziennie i spędzała przy nim 2 godziny, bo dłużej nie mogła przebywać na oddziale. Po przeniesieniu powoda na oddział chirurgii urazowo – ortopedycznej, odwiedzała powoda codziennie, za wyjątkiem 4 dni i spędzała u syna po kilka godzin. J. M. motywowała powoda do ćwiczeń i podtrzymywała go na duchu. Podczas pobytu powoda w klinice we W. odwiedziła go 2 razy, a podczas pobytu powoda w szpitalu w Ł. odwiedzała codziennie, a czasem co drugi dzień. Na początku starała się jeździć codziennie, bo zajmowała się jego higieną, gdyż się wstydził pomocy pracowników szpitala. J. M. jeździła do syna pojazdem marki P. (1.6 silnik benzynowy), który spalał około 8 l/100 km, a od maja 2019 roku pojazdem marki N. (...) (1.6 silnik benzynowy), który spalał 7 l/100 km. W celu dojazdu do szpitala w R. J. M. musiała pokonać około 3 km.

Przed wypadkiem K. S. (1) miał wyłącznie badania okresowe u okulisty. Z zakresu chirurgii ogólnej przebył uraz ręki lewej, przeciętą miał skórę i jedno ścięgno na dłoni, gdyż skaleczył się blachą, został opatrzony (...), później odbył rehabilitację usprawniającą palec, miał wtedy około 6 - 7 lat. W wieku 11 - 12 lat przebył uraz mięśnia podudzia, w związku z tym otrzymał doraźną pomoc na (...), a następnie kontrolę chirurgiczną w przychodni, co się wygoiło bez powikłań. W 2010 roku powód zwichnął nadgarstek prawy w szkole.

Przed wypadkiem powód w ogóle nie chorował na infekcje, był odporny. Po wypadku często zdarzają się mu przeziębienia, wolniej goją się rany, jeśli dojdzie do skaleczenia. Powód nie może wykonywać czynności z użyciem dwóch rąk, ma nawet problem z zapinaniem guzików. Wykonuje niektóre czynności, ale to trwa dłużej niż normalnie. Wszystko rekompensuje prawa ręka. Przed wypadkiem był aktywny, jeździł rowerem 40/60 km dziennie, chodził na siłownię. Obecnie jeździ rowerem, ale nie chodzi na siłownie, wstydzi tego jak wygląda, bo ma duże zaniki mięśni w lewej ręce i na łopatce, co jest nieproporcjonalne do sylwetki. Ponadto ma rozległe blizny. Mimo używania różnych maści, cały czas mocno jest widoczna blizna na szyi, na brzuchu i na nogach. Przed wypadkiem powód dbał o siebie, przywiązywał wagę do swojego wyglądu. Bardzo przeżywał to, że został unieruchomiony i nie wygląda tak jak wcześniej. Powód ma problemy z zaakceptowaniem siebie po wypadku. Początkowo powód korzystał z prywatnego leczenia psychiatrycznego, aktualnie leczy się w poradni zdrowia psychicznego. Z terapii psychologicznej nie korzysta. Przyjmuje leki, jest po nich spokojniejszy.

/dowód: zeznania J. M. – protokół k. 557-559 odwrót, zeznania powoda K. S. (1) – protokół k. 634 odwrót - 636/

Przed wypadkiem powód mieszkał sam w domu rodzinnym położonym w B.. Pod koniec 2018 r. powód ponownie zamieszkał w tym domu, ale w czynnościach domowych pomagała mu mama. Od końca 2020 r. powód mieszka ze swoją dziewczyną. Aktualnie powód czynności domowe wykonuje sam bądź też pomaga mu jego dziewczyna.

/dowód: zeznania J. M. – protokół k. 557-559 odwrót, zeznania powoda K. S. (1) – protokół k. 634 odwrót – 636/

Powód nie mógł sobie poradzić z tym, że obce osoby zmieniały mu pampersy. Zrobiły mu się odleżyny i zaczęła mu gnić skóra pod lewą pachą. W związku z odleżynami od powoda wydzielał się nieprzyjemny zapach. Powód odczuwał wstyd, gdy odwiedzali go znajomi. Powód krwawił z brzucha, zbierała mu się ropa po usunięciu śledziony, w związku z czym lekarz brał gazik na pęsetę i wkładał go w brzuch powoda. K. S. (1) miał problemy ze snem, przyjmował leki nasenne. Znieczulenie spowodowało, że powód pluł krwią, miałem kilkanaście zastrzyków w podniebienie w związku z uszkodzeniem szczęki. Lekarz śrubokrętem wkręcał mu śruby w szczęki, co powodowało silny ból. Ponadto powód miał porażoną fałdę głosową, praktycznie nie mówił, szeptał, a po zespoleniu szczęki wyłącznie pisał na kartce, gdyż nie mógł nawet szeptać. Przez unieruchomienie szczęki zaczęły się bóle szczęki, mięśni. Powód musiał przyjmować leki na porażenie fałdy głosowej w formie zastrzyków przez tydzień, po których drętwiała i bolała go połowa ciała. Miał ponadto problemy z higieną jamy ustnej. Powód musiał przyjmować płynne pokarmy, gdyż nie mógł otworzyć ust, w związku z czym mocno schudł. Usztywnienie szczęki nosił przez 3 tygodnie.

Powód był osobą leżącą przez około 2 miesiące. Na początku stawał przy łóżku i utrzymywał się w pionie, stopniowo uczył się chodzić. Później wrócił do domu jako leżący, ale mógł lekko stawać na nodze. Przychodziła do niego rehabilitantka domowa. Początkowo chodził o balkoniku i po 2,5 miesiąca od wypadku udało mu się po raz pierwszy samodzielnie skorzystać z toalety. Później poruszał się o kulach, ale miał problem z lewą ręką, z tego względu nie mógł wcześniej próbować chodzić o kulach. Około czerwca 2018 r. powód zaczął się uczyć chodzić o kulach, a na koniec wakacji 2018 r. zaczął się uczyć chodzić samodzielnie, we wrześniu stawiał pierwsze kroki.

Leczenie fizycznych obrażeń ciała K. S. (1) jest zakończone, ale utrzymują się dolegliwości – powód odczuwa bóle kolana lewego, uda lewego i lewego biodra. Nie są to tylko bóle wysiłkowe, ale też niezależnie od sytuacji pojawia się ból, przy wchodzeniu i schodzeniu ze schodów, wysiłku. Powód nie zdecydował się na operację niesprawnej ręki w prywatnej klinice, ponieważ jest ona dość inwazyjna, a szanse powodzenia nie są duże. Koszt takiej operacji w 2019 roku wynosił około 12 000. Powód może wykonywać niewielkie ruchy lewą ręką, może chwytać dłonią, ruszać nadgarstkiem, ale nie uniesie ręki, ma wyłącznie zachowaną siłę w chwycie. Może rękę przesuwać do siebie, ale ma problem z odwodzeniem. Powód ma ponadto problem z lewym barkiem, bo przez to, że staw jest nieruchomy czasami odczuwa ból. Lewa łopatka, która była połamana w wypadku zrosła się krzywo. Podczas snu na lewym barku powód odczuwa ból, szczególnie gdy mocniej rozciągnie tą rękę. Powód ma zaburzone czucie lewej ręki i gdy się uderzy to odczuwam bardzo duży ból.

Powód ma problem ze zmywaniem naczyń, bo nie może utrzymać talerza, ciężko mu pomagać partnerce w obowiązkach domowych, koszuli nie może zapiąć. Jego partnerka musi wnosić cięższe zakupy po schodach, powód nie może sam wyrzucić śmieci. Powód nie odłoży sam czegoś na półkę wyżej, nie założę krawata, ciężko mu założyć czapkę na głowę, włożyć coś na szafę, ma problem z umyciem auta, wchodzeniem po schodach. Na wycieczkach nie może robić długich spacerów, ze względu na problem z udem i kolanem. Usunięcie śledziony powoda skutkowało tym, że powód często jest chory, a przed wypadkiem nie chorował.

Przed wypadkiem powód był osobą zdrową, wysportowaną. Powód bardzo intensywnie trenował na siłowni, biegał, jeździł na rowerze, lubił snowboard, chodził po górach.

Powód w związku z wypadkiem leczy się psychiatrycznie z powodu zaburzeń, które są spowodowane tym zdarzeniem. Cały czas przyjmuje leki psychiatryczne. Przed wypadkiem powód nie leczył się psychiatrycznie. Przed wypadkiem nie korzystał z pomocy psychologa, po wypadku miał wizytę w szpitalu, później do psychologa nie chodził i nie chodzi. Leczenie psychiatryczne rozpoczął zaraz po wyjściu ze szpitala, wizyty odbywają się co 2-3 miesiące. Leki - M., lek przeciwdepresyjny który przyjmuje, to koszt około 20 zł miesięcznie, a wizyty w poradni aktualnie są bezpłatne.

W wypadku zniszczeniu uległ motocykl, nie nadawał się do naprawy, kask był połamany, rękawiczki motocyklowe, kurtka motocyklowa i buty.

/dowód: zeznania powoda K. S. (1) – protokół k. 634 odwrót - 636/

Powód w wyniku wypadku poniósł koszty porad psychoterapeuty w wysokości 500 zł (5 x 100 zł), koszty porady psychiatry w wysokości 150 zł, koszty zakupu leków w wysokości 1 151,91 zł, kosztów wykonania kserokopii dokumentacji medycznej w wysokości 53 zł oraz koszty zakupu paliwa w dniu 8 stycznia 2019 r. w wysokości 157,52 zł (4,82 zł/l).

/dowód: faktury i rachunki załączone do zgłoszenia szkody – płyta CD k. 132, faktura VAT k. 466/

Powód na podstawie decyzji (...) do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 września 2022 r. oraz do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w okresie do dnia 31 października 2026 r.

/dowód: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dn. 23.05.2018 r. k. 68-68 odwrót, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dn. 17.07.2019 r. k. 69-69 odwrót oraz k. 169-169 odwrót, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dn. 17.09.2021 r. k. 449-449 odwrót, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dn. 27.10.2023 r. k. 450-450 odwrót/

Powód ukończył szkołę zawodową w zawodzie elektromechanika. Po ukończeniu szkoły został zatrudniony przez R. K., który prowadzi warsztat naprawy pojazdów oraz stację kontroli pojazdów. W okresie od czerwca 2016 r. do lutego 2017 r. powód pracował w Austrii jako pracownik magazynu. Po powrocie do Polski pracował w kilku warsztatach, jako elektromechanik samochodowy, bez rejestracji jego zatrudnienia. Ponieważ żaden z pracodawców nie chciał zarejestrować jego zatrudnienia powód zdecydował się ponownie podjąć pracę u R. K.,

/dowód: zeznania świadka R. K. – protokół k. 556 odwrót – 557, zeznania powoda K. S. (1) – protokół k. 634 odwrót - 636/

W roku 2017 powód osiągnął dochód z tytułu zatrudnienia w kraju w wysokości 2 777,50 zł oraz dochód z tytułu zatrudnienia za granicą w wysokości 37 716,13 zł.

/dowód: PIT-36 k. 70-72 odwrót oraz k.462-464 odwrót, PIT/ZG k. 73 i k. 465, dokumenty dotyczące pracy i wynagrodzenia k.455-461/

Od dnia 5 kwietnia 2018 r. powód był zatrudniony na umowie o pracę u R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Naprawa pojazdów samochodowych (...) mgr R. K.” w R. za wynagrodzeniem w wysokości 2 100,00 zł brutto, na czas nieokreślony.

/dowód: umowa o pracę k. 63, oświadczenie o wynagrodzeniu k. 64, zeznania świadka R. K. – protokół k. 556 odwrót – 557/

W okresie od 11 czerwca 2018 r. do 6 listopada 2019 r. powód otrzymywał następujące świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych:

1.  od dnia 11 czerwca 2018 r. do 30 czerwca 2018 r. zasiłek chorobowy w wysokości 948,28 zł brutto (777,65 zł netto),

2.  od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia 31 lipca 2018 r. zasiłek chorobowy w wysokości 1 497,92 zł brutto (1 228,55 zł netto),

3.  od dnia 1 sierpnia 2018 r. do dnia 31 sierpnia 2018 r. zasiłek chorobowy w wysokości 1 371,08 zł brutto (1 123,96 zł netto),

4.  od dnia 1 września 2018 r. do dnia 30 września 2018 r. zasiłek chorobowy w wysokości 1 334,84 zł brutto (1 094,97 zł netto),

5.  od dnia 1 października 2018 r. do 31 października 2018 r. zasiłek chorobowy w wysokości 1 497,92 zł brutto (1 227,92 zł netto),

6.  od dnia 1 listopada 2018 r. do 6 listopada 2018 r. zasiłek chorobowy w wysokości 289,92 zł brutto (237,92 zł netto),

7.  od dnia 7 listopada 2018 r. do dnia 30 listopada 2018 r. świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1 305,84 zł brutto (1.070,84 zł netto),

8.  od dnia 1 grudnia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. świadczenie rehabilitacyjne w 1 686,71 zł brutto (1 382,71 zł netto),

9.  od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 stycznia 2019 r. świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1 805,75 zł brutto (1 480,75 zł netto),

10.  od dnia 1 lutego 2019 r. do dnia 28 lutego 2019 r. świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1 397,96 zł brutto (1 145,96 zł netto),

11.  od dnia 1 marca 2019 r. do dnia 31 marca 2019 r. świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1 504,74 zł brutto (1 233,74 zł netto),

12.  od dnia 1 kwietnia 2019 r. do dnia 30 kwietnia 2019 r. świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1 456,20 zł brutto (1 194,20 zł netto),

13.  od dnia 1 maja 2019 r. do dnia 31 maja 2019 r. świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1 504,74 zł brutto (1 233,74 zł netto),

14.  od dnia 1 czerwca 2019 r. do dnia 30 czerwca 2019 r. świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1 456,20 zł brutto (1 194,20 zł netto),

15.  od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 31 lipca 2019 r. świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1 504,74 zł brutto (1 233,74 zł netto),

16.  od dnia 1 sierpnia 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1 504,74 zł brutto (1 233,74 zł netto),

17.  od dnia 1 września 2019 r. do dnia 30 września 2019 r. świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1 456,20 zł brutto (1 194,20 zł netto),

18.  od dnia 1 października 2019 r. do dnia 31 października 2019 r. świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 1 504,74 zł brutto (1 248,98 zł netto),

19.  w dniu 1 listopada 2019 r. kwotę 48,54 zł brutto (40,30 zł netto).

/dowód: zaświadczenie o wypłaconych zasiłkach/świadczeniach k. 65-65 odwrót, decyzja z dn. 21.09.2018 r. k. 66-66 odwrót, decyzja z dn. 03.06.2019 r. k. 67-67 odwrót/

W dniu 25 marca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał powodowi rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 2 listopada 2019 r. do dnia 31 stycznia 2022 r.

/dowód: decyzja ZUS z dn. 25.03.2020 r. k.161-162 odwrót/

Decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał powodowi rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy do dnia 28 lutego 2025 r.

/dowód: decyzja z dn. 22.04.2022 r. k. 452-453 odwrót/

Powodowi wypłacono rentę w następującej wysokości:

- od 1 marca 2020 r. do 31 marca 2020 r. w kwocie 3 454,97 zł, zawierające wyrównanie renty za okres od dnia 2 listopada 2019 r. do dnia 29 lutego 2020 r.,

- od 1 kwietnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r. w kwocie po 780,00 zł/miesięcznie,

- od 1 marca 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w kwocie po 810,73 zł/miesięcznie,

- od 1 stycznia 2022 r. do 28 lutego 2022 r. w wysokości po 853,73 zł/miesięcznie,

- od 1 marca 2022 r. do 28 lutego 2023 r. w wysokości po 913,49 zł/miesięcznie,

- od 1 marca 2023 r. do 29 lutego 2024 r. w wysokości po 1 084,11 zł/miesięcznie,

- od 1 marca 2024 r. do 31 stycznia 2025 r. w wysokości po 1 215,51 zł/miesięcznie,

- dodatkowe roczne świadczenie w dniu 20 kwietnia 2020 r. w kwocie 981,00 zł,

- dodatkowe roczne świadczenie w dniu 20 kwietnia 2021 r. w kwocie 1 022,30 zł,

- kolejne dodatkowe roczne świadczenie w dniu 20 listopada 2021 r. w kwocie 1 022,30 zł,

- dodatkowe roczne świadczenie w dniu 20 kwietnia 2022 r. w kwocie 1 217,98 zł,

- kolejne dodatkowe roczne świadczenie w dniu 20 września 2022 r. w kwocie 1 217,98 zł,

- dodatkowe roczne świadczenie w dniu 20 kwietnia 2023 r. w kwocie 1 412,48 zł,

- kolejne dodatkowe roczne świadczenie w dniu 20 września 2023 r. w kwocie 2 250,50 zł,

- dodatkowe roczne świadczenie w dniu 20 kwietnia 2024 r. w kwocie 1 546,67 zł,

- kolejne dodatkowe roczne świadczenie w dniu 20 września 2024 r. w kwocie 1 546,67.

/dowód: zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dn. 27.10.2023 r. k. 454, pismo z dn. 06.11.2023 r. k. 473-473 odwrót, zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznym z dn. 14.01.2025 r. k. 647/

W okresie od 1 listopada 2018 r. do dnia 30 września 2024 r. powód otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny wypłacany przez Gminny Ośrodek Pomocy (...) w D. w łącznej wysokości 14.947,60 zł. Kwota miesięczna zasiłku pielęgnacyjnego wynosiła od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. - 184,42 zł, a w okresie od 1 listopada 2019 r. – 215,84 zł.

/dowód: zaświadczenie SR.4270.2.2025 k. 648/

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w grupie zawodów z wykształceniem zasadniczym zawodowym w październiku 2020 r. w zawodzie elektromechanicy i elektromonterzy wynosiło w Polsce 5 717,68 zł, a w województwie (...) 5 635,55 zł.

/dowód: pismo Urzędu Statystycznego z dnia 13.09.2023 r. k. 448/

Pracownik zatrudniony w firmie (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w R. na stanowisku elektromechanik pojazdów samochodowych w 2020 roku zarabiałby 5 700,00 zł brutto (4 106,86 zł netto).

/dowód: pismo z dnia 23.10.2023 r. k. 467/

Przeciętne wynagrodzenie brutto według klasyfikacji zawodów i specjalności w Polsce w październiku 2022 r. w zawodzie:

- elektromechanik pojazdów samochodowych wynosiło 5 687,43 zł,

- elektromechanik pojazdów samochodowych z wykształceniem zawodowym wynosiło 5 570,74 zł,

- elektromechanicy i elektromonterzy wynosiło 6 954,22 zł,

- elektromechanicy i elektromonterzy z wykształceniem zawodowym wynosiło 6 625,99 zł,

- elektromechanicy i elektromonterzy w województwie (...) ogółem wynosiło 6 463,02 zł.

/dowód: pismo Urzędu Statystycznego z dnia 21.06.2024 r. k. 626/

Samoistny posiadacz pojazdu kierowanego przez sprawcę wypadku posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w (...) Spółce Akcyjnej w W..

/okoliczność bezsporna/

W dniu 27 sierpnia 2019 r. powód zawiadomił pozwanego o szkodzie, wzywając do zapłaty kwoty 2 026 288,42 zł na którą składały się: zadośćuczynienie w wysokości 2 000 000,00 zł oraz odszkodowanie z tytułu kosztów zakupu leków i płynnej żywności w kwocie 2 658,69 zł, rehabilitacji indywidualnej w kwocie 1 250,00 zł, porad lekarskich i pozostałych prywatnych konsultacji specjalistycznych w kwocie 1 640,00 zł, kosztów zakupu paliwa w celu dojazdów na konsultacje medyczne i rehabilitacje oraz opłaty parkingowej w łącznej wysokości 995,84 zł, kserokopii dokumentacji medycznej w wysokości 84,80 zł, zniszczenia motocykla K. N. Z.-6R o nr rej. (...), rok produkcji 2002 o wartości 8 000,00 zł, zniszczenia rękawiczek motocyklowych marki P. o wartości 100,00 zł, zniszczenia kurtki motocyklowej marki T. o wartości 500,00 zł, zniszczenia kasku motocyklowego marki C. o wartości 300,00 zł, zniszczenia butów sportowych marki N. o wartości 500,00 zł oraz utraconych zarobków za okres od dnia 11 czerwca 2018 roku do 31 maja 2019 roku w kwocie 4 427,09 zł i kosztów opieki za okres od dnia 15 maja 2018 roku do dnia 6 czerwca 2018 roku w wymiarze 8 godzin dziennie oraz za okres od 14 czerwca 2018 roku do 26 czerwca 2018 roku w wymiarze 8 godzin dziennie w kwocie 5 832,00 zł. W zgłoszeniu powód podał, iż domaga się także renty w kwocie 3 000,00 zł miesięcznie.

/dowód: zgłoszenie szkody wraz z potwierdzeniem nadania k. 74-78, akta szkody na płycie CD k.132/

Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego pozwany decyzją z dnia 24 września 2019 r. przyznał i wypłacił powodowi kwotę 101 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę, po uwzględnieniu otrzymanej od sprawcy zdarzenia nawiązki w kwocie 1 000,00 zł zasądzonej wyrokiem w sprawie II K 1370/18, ponadto kwotę 1 100,21 zł tytułem kosztów leczenia, kwotę 300,00 zł tytułem kosztów przejazdów oraz 53,00 zł tytułem kosztów pozyskania dokumentacji. Pozwany wskazał, że przyznano kwotę 1 100,21 zł z tytułu kosztów leczenia wg złożonych faktur. Jako niezasadny w świetle opinii lekarskiej uznano koszt wg faktury (...) (100,00 zł – porada psychoterapeutyczna) i 112/18 (150,00 zł – porada lekarska), gdyż poszkodowany mógł skorzystać z bezpłatnych usług medycznych gwarantowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia bez negatywnego wpływu na stan zdrowia. Przyznano ponadto ryczałtową kwotę 300,00 zł tytułem kosztów przejazdów z uwagi na brak złożonego zestawienia kosztów przejazdów oraz dokumentacji medycznej z leczenia ambulatoryjnego i rehabilitacyjnego oraz kwotę 53,00 zł tytułem zwrotu kosztów pozyskania dokumentacji medycznej. Pozwany uznał roszczenia z tytułu kosztów rehabilitacji oraz płynnej żywności (poza udokumentowanymi fakturami kosztami), z tytułu renty na zwiększone potrzeby, z tytułu utraconych zarobków oraz zwrotu kosztów opieki, za niezasadne z uwagi na brak udokumentowania roszczeń (brak przedłożonych do sprawy rachunków/faktur dotyczących płatnej prywatnej rehabilitacji oraz płynnej żywności poza udokumentowanymi wydatkami z ww. tytułu).

/dowód: decyzja z dnia 24.09.2019 r. k. 90-92, akta szkody na płycie CD k. 132/

W dniu 22 listopada 2019 r. pozwany przyznał powodowi kwotę 1 400,00 zł tytułem odszkodowania za zniszczoną odzież motocyklową, którą wypłacił w dniu 26 listopada 2019 r.

/dowód: decyzja z dnia 22.11.2019 r. k. 129, potwierdzenie przelewu k. 163/

Powód w wyniku zdarzenia z dnia 9 kwietnia 2018 r. doznał urazu uogólnionego wielomiejscowego i wielonarządowego, złamania żeber lewych z odmą lewostronną do jamy opłucnowej i stłuczeniem obu płuc, złamania kości ramiennej lewej i łopatki lewej, złamania kości udowej lewej w obrębie szyjki i trzon, stłuczenia brzucha z rozerwaniem śledziony i krwawieniem do jamy otrzewnowej oraz złamania żuchwy i ściany zatoki szczękowej.

Aktualnie złamanie w obrębie narządu ruchu uległo wygojeniu, utrzymuje się dysfunkcja kończyny górnej lewej w przebiegu uszkodzenia splotu ramiennego.

Uszczerbek na zdrowiu powoda jest długotrwały, co ustalono na podstawie tabeli Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 233), z uwagi na fakt, iż wynik czynnościowy kończyny dolnej lewej i statyczny kończyny górnej lewej jest dość dobry. Powód doznał uszczerbku długotrwałego w łącznej wysokości 41%, w tym z uwagi na:

- złamanie kości ramiennej lewej wg pozycji 113 a) - 12%

- złamanie szyjki kości udowej lewej wg pozycji 145 a) - 12%

- złamanie trzonu kości udowej wg pozycji 147 a) - 12%

- złamanie łopatki lewej wg pozycji 99 a) - 5%.

Powód odczuwa bóle przeciążeniowe i wysiłkowe obręczy barkowej lewej i obręczy biodrowej lewej bez istotnych odchyleń dynamicznych w obrębie biodra i kolana (...) (ruchy w dość dobrym zakresie). Rokowania ze strony biodra i uda lewego są stabilne. Brak objawów uszkodzeń w ramach powikłań po złamaniu szyjki kości udowej lewej, kość ramienna lewa też zrosła dobrze, jednak funkcja czynnościowa jest upośledzona z racji uszkodzenia splotu ramiennego lewego. Z pewnością uszczerbek jako trwały po złamaniach w obrębie narządu ruchu jest o połowę mniejszy jako trwały z powodu liniowej poprawy wydolności z wyjątkiem kończyny górnej lewej.

Leczenie ortopedyczne zostało zakończone, powód nie wymaga leczenia poza usunięciem metalu z biodra i uda lewego. Obecnie nie ma pilnych wskazań do ich usunięcia z powodu braku klinicznych objawów destabilizacji i obluzowania czy konfliktu z tkankami. Powód nie wymagał i nie wymaga diety.

Cierpienia były znaczne przez okres 12 tygodni, przez kolejne 12 tygodni były średnie, przez kolejny okres i nadal cierpienia są nieznaczne. W obrębie uda, biodra nastąpiła znaczna poprawa.

Powód wymagał pomocy innych osób w wymiarze około 6 godzin dziennie przez okres około 6 miesięcy. Po tym okresie przez okres 6 miesięcy wymagał opieki w wymiarze 2 godzin.

Koszty leczenia: koszt temblaku z refundacją w ramach kontraktu z NFZ wynosi około 80,00 zł, natomiast koszt leków przeciwbólowych z lekami osłonowymi to kwota ok. 150,00 zł. Rehabilitacja w ramach kontraktu z NFZ jest bezpłatna.

W obrębie kończyny dolnej lewej uszczerbek jako trwały hipotetycznie może ulec zmniejszeniu o 1/3 długotrwałego uszczerbku wynoszącego w sumie 24 % (12% wg pozycji 147 i 12% wg pozycji 145).

/dowód: opinia biegłego ortopedy R. E. k. 165-167, opinia uzupełniająca biegłego ortopedy R. E. k. 237-238, opinia uzupełniająca biegłego ortopedy R. E. k. 251/

W wyniku przedmiotowego zdarzenia powód doznał 20% trwałego uszczerbku na zdrowiu, na podstawie pkt. (...) Tabeli, stanowiącej załącznik do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 233).

Rozmiar cierpień związany był ze złamaniami kości i uszkodzeń wewnętrznych. Był największy (nawet znaczny) przez pierwsze 2 tygodnie, ale wówczas powód był zaintabulowany i w śpiączce leczony w (...). Po wybudzeniu stopień cierpień był średni przez okres 2 miesięcy, co wynika z wpisów konsultacji psychologicznych. Obecnie mogą występować sporadyczne bóle związane z bliznami kostnymi zwłaszcza "na zmianę pogody". Samo uszkodzenie splotu ramiennego nie powodowało cierpień fizycznych.

Z tytułu uszkodzenia splotu ramiennego powód nie wymagał opieki osób trzecich. Większość czasu, gdy takiej opieki potrzebował z powodu urazów innych narządów spędził w szpitalu, z czego okres 2 tygodni w śpiączce.

Skutki wypadku w zakresie splotu ramiennego są raczej trwałe, choć jak wynika z wniosków badania (...) z dnia 8 sierpnia 2018r. widoczna jest regresja uszkodzeń. Dalsza rehabilitacja może jeszcze poprawić funkcje kończyny.

Nie istnieje wyraźna granica między tymi częściami splotu, a raczej uszkodzeniami, które najczęściej są mieszane, uszczerbek 20% jest łącznym i jednocześnie wysokim uszczerbkiem uznanym za uszkodzenie nerwowe opisywane u powoda, a jednocześnie maksymalnym w przypadku uszkodzenia górnego lewego splotu barkowego. Przyjmując maksymalne widełki dla uszkodzeń obu części splotu (pkt 181-L i pkt 181-M) po stronie lewej, łącznie otrzymujemy wartość 60% uszczerbku. Ta wartość dotyczy całkowicie wiotkiej kończyny górnej lewej, która zwisa wówczas bezwładnie i staje się poza brakiem czynnych ruchów chwytnych, wręcz przeszkodą w funkcjonowaniu. Powód ma uznaną 1/3 tego skrajnie pojętego uszkodzenia, a biorąc pod uwagę, że w badaniu (...) mamy do czynienia z regresją zmian, czyli ich cofaniem, to jest to maksymalna wartość uszczerbku jaką można uznać w tym konkretnym przypadku.

/dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu neurochirurgii i neurotraumatologii K. S. (2) k. 252-253, uzupełniająca opinia biegłego sądowego z zakresu neurochirurgii i neurotraumatologii K. S. (2) k. 297/

W wyniku zdarzenia powód doznał ostrej niewydolności oddechowej, stłuczenia klatki piersiowej, stłuczenia obu płuc z odmą opłucnową lewostronną, złamania żeber po stronie lewej, złamania kości ramiennej lewej, złamania łopatki lewej, złamania kości udowej lewej, stłuczenia brzucha z rozerwaniem śledziony i krwawieniem do jamy otrzewnej, złamania trzonu żuchwy po strome prawej dochodzące do kąta żuchwy bez istotnych przemieszczeń - złamanie w obrębie lewej gałęzi żuchwy bez przemieszczenia odłamów, istnieje prawdopodobieństwo złamania w obrębie tylnej ściany zatoki szczękowej lewej.

Z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej doznał złamania tylnej ściany zatoki szczękowej- bez wskazań do interwencji chirurgicznej, złamania trzonu żuchwy strony prawej z niewielkim przemieszczeniem odłamów oraz gałęzi żuchwy po stronie lewej bez przemieszczenia odłamów.

Powód w wyniku wypadku komunikacyjnego dnia 9 kwietnia 2018 r. z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości:

1. złamania szczęki i/lub żuchwy wygojone z przemieszczeniem odłamów bez zaburzeń czynności stawu skroniowo- żuchwowego- w zależności od stopnia zniekształcenia i rozwarcia szczęk - 2% wg pkt 24 a (1-5 %).

W wyniku urazu powód doznał złamania trzonu żuchwy po stronie prawej dochodzącego do kąta żuchwy bez istotnych przemieszczeń oraz złamania w obrębie lewej gałęzi żuchwy. Doszło również do złamania w obrębie tylnej ściany zatoki szczękowej lewej bez wskazań do leczenia chirurgicznego, bez zaburzeń funkcji. Złamanie żuchwy leczono ortopedycznie z uwagi na czas jaki upłynął od urazu oraz niewielkie przemieszczenie odłamów. W chwili obecnej złamania wygojone prawidłowo, bez patologicznej ruchomości odłamów, bez przemieszczeń uchwytnych radiologicznie i klinicznie. Powód podał, iż doszło do przechylenia w kierunku jamy ustnej zębów siecznych, ale zęby prawidłowo kontaktują z zębami przeciwstawnymi. Dokumentacja radiologiczna wskazuje na anatomiczne ustawienie odłamów. Odwodzenie i przywodzenie żuchwy oraz ruchy boczne żuchwy zachowane, prawidłowe i bezbolesne, brak zbaczania żuchwy w trakcie odwodzenia. W trakcie ruchów żuchwy nie wyczuwa się trzasków w obrębie stawów skroniowo-żuchwowych, brak dolegliwości bólowych. Odwodzenie żuchwy szerokie, bez blokowania - amplituda rozwarcia 50 mm. Wysuwanie żuchwy prawidłowe, ruchy boczne prawidłowe, w obu kierunkach symetryczne.

Gryzienie i żucie bezbolesne. Brak ruchomości patologicznej żuchwy.

Brak dolegliwości bólowych samoistnych złamanych w wyniku urazu kości, brak dolegliwości bólowych w trakcie gryzienia, żucia.

Złamania żuchwy i złamanie tylnej ściany zatoki szczękowej lewej wygojone u powoda bez zniekształceń i bez zaburzeń w odwodzeniu żuchwy, bez schodków kostnych, ustawienie zębów w zwarciu zbliżonym do zwarcia przed urazem, brak ruchomości patologicznej odłamów, brak dolegliwości bólowych. Brak zaburzeń związanych z przebytymi złamaniami w obrębie twarzowej części czaszki. Stały uszczerbek na zdrowiu zgodnie z art. 11.2 Dz. U nr 199 z 2002 r poz. 1673 to takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy. Co znaczy, że uszczerbek na zdrowiu to zaburzenia czynnościowe uszkodzonego organu, narządu, układu będące następstwem wypadku, urazu a nie sam fakt przebycia urazu oraz cierpienie z powodu urazu. Reasumując stopień uszczerbku na zdrowiu określa się w zależności od skutków jakie pozostały w narządach, układach. Z uwagi jednak na podwójne złamanie żuchwy oraz złamanie ściany zatoki szczękowej mimo braku zaburzeń funkcji w wyniku złamań przyznano uszczerbek na zdrowiu z pkt. 24 a.

2. uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwu trójdzielnego- w zależności od stopnia uszkodzenia 1% zgodnie z pkt. 14 (10-20%).

W wyniku urazu twarzowej części czaszki, najprawdopodobniej w wyniku złamań żuchwy doszło do zaburzeń czucia skóry bródki i wargi dolnej po stronie prawej. Nerw bródkowy jest czuciowym odgałęzieniem nerwu zębodołowego dolnego. Nerw zębodołowy dolny należy do grupy tylnej nerwu żuchwowego. Nerw żuchwowy jest nerwem czuciowo - ruchowym i jest trzecią gałęzią nerwu trójdzielnego. Nerw bródkowy jest nerwem czuciowym i unerwia skórę okolicy bródkowej oraz śluzówkę wargi dolnej. W wyniku urazu mogło dojść do uszkodzenia nerwu co objawia się zaburzeniem czucia skóry bródki i wargi dolnej - niedoczulicy po stronie prawej. Powód podaje, że inaczej odczuwa dotyk po stronie prawej inaczej po stronie lewej. Po stronie lewej skóra jest bardziej wrażliwa na dotyk, przez co staje się on nieprzyjemny. Powód podaje, że zaburzenie czucia jest dla niego dyskomfortem np. podczas golenia. Brak innych dolegliwości związanych z zaburzeniem czucia. Zaburzenie powstało po urazie dnia 9 kwietnia 2018 r. Złamanie żuchwy w okolicy zębów przedtrzonowych było po stronie prawej. Tu w okolicy zębów 44-45 na powierzchnię kości przez otwór bródkowy wychodzi nerw bródkowy odpowiedzialny między innymi za czucie skórne bródki i wargi dolnej. Zaburzenie czucia powinno więc pojawić się po stronie prawej a nie lewej. Tymczasem pacjent zgłasza dyskomfort po stronie lewej. Zakres działania nerwów bródkowych krzyżuje się. Nerw danej strony ma wpływ również na czucie po stronie przeciwnej, ale w mniejszym stopniu niż strony jednoimiennej. Tymczasem tutaj brak zaburzeń po stronie jednoimiennej i zbieżnej z urazem. Zaburzenia powód zgłasza po stronie przeciwnej z urazem. Niemniej jednak odczucie dotyku, ukłucia igłą podczas badania powód odczuwa asymetrycznie. Po stronie lewej - mocniej, po prawej - słabiej. Być może przyzwyczaił się do słabszego czucia, które jest następstwem uszkodzenia nerwu bródkowego w wyniku złamania żuchwy po stronie prawej, i jako dyskomfort odczuwa prawidłowe ( mocniejsze) czucie po stronie lewej. Dysponuję podczas badania jedynie subiektywną oceną, bez użycia specjalistycznych urządzeń do oceny funkcjonowania nerwu. Badanie z udziałem pacjenta- jego reakcja na dotyk, ukłucie igłą. Obiektywną ocenę funkcji obwodowego układu czuciowego umożliwia elektroneurografia ( (...)). E. jest badaniem dodatkowym stosowanym w neurologii w celu oceny nerwów obwodowych. Badanie takie może być wykonane przez neurologa. Pozwala ocenić rozległość i lokalizację uszkodzenia. Chirurg szczękowe- twarzowy na podstawie badania ocenia jedynie istnienie zaburzeń czucia (np. dotykając poszczególnych części twarzy i oceniając różnice odczuć pacjenta, reakcję na ból). Schorzeniami obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego, diagnostyką i leczeniem zajmuje się dziedzina medycyny jaką jest neurologia. Celem oceny uszkodzenia nerwu bródkowego oraz trwałości tego uszkodzenia należy zwrócić się do biegłego neurologa. Z zakresu chirurgii szczękowe- twarzowej z powodu złamania trzonu żuchwy po stronie prawej w okolicy ujścia nerwu bródkowego możliwe jest zaburzenie czucia- najczęściej zmniejszone czucie lub jego brak po stronie urazu czyli stronie prawej. W wyniku złamania bez przemieszczenia gałęzi żuchwy po stronie lewej brak możliwości uszkodzenia nerwu bródkowego po stronie lewej. U powoda mogło dojść z dużym prawdopodobieństwem do niedoczulicy po stronie prawej co powód mylnie rozpoznaje jako przeczulicę po stronie lewej. Zaburzenie związane z asymetrią odczuwania czucia skórnego wiąże się dla powoda z dyskomfortem w codziennym życiu.

Opisane zaburzenia czucia twarzy mają największe tendencje do poprawy w okresie około 6 miesięcy od urazu. Później może dojść do niewielkiej poprawy czucia. Z uwagi na niewielkie uszkodzenie oraz niewielki wpływ na codzienne funkcjonowanie orzeczono uszczerbek z pkt. 14 poniżej dolnej granicy w oparciu o paragraf 8 pkt 3, Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczególnych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania.

Ponadto w okolicy otworu bródkowego lewego widoczna na rtg pantomograficznym wykonanym 21 kwietnia 2021 r. jest zmiana w kości - cień przypominający zmianę o charakterze dysplastycznym, kostniaka. Może również być przyczyną pojawienia się zaburzeń czucia. Zmiana do dalszej diagnostyki. Nie wiadomo kiedy powstała, ale widoczna jest również na TK z dnia urazu. Z uwagi jednak na pojawienie się zaburzeń czucia po urazie dnia 9 kwietnia 2018 r. uraz żuchwy w postaci złamania trzonu i gałęzi żuchwy mogły przyczynić się do powstania zaburzeń czucia.

Daje to w sumie 3% trwałego uszczerbku na zdrowiu z zakresu chirurgii szczękowe- twarzowej. Uszczerbek na zdrowiu oceniono zgodnie z Dz. U. z dnia 18.12.2002 r.

Próg pobudliwości bólowej u każdego człowieka jest inny. Można uznać, że dolegliwości bólowe z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej u powoda związane były z procesem gojenia stłuczeń i mogły trwać około 2-3 tygodni oraz gojenia złamań kości i mogły trwać około 6 tygodni. Powód podał, że po urazie odczuwał duży ból. W skali 1 do 10 klasyfikuje ból na 7. Dolegliwości bólowe szczególnie podczas gryzienia pokarmów, ponieważ nie był poinformowany o konieczności płynnej diety z uwagi na złamanie. O konieczności stosowania płynnej diety dowiedział się dopiero podczas hospitalizacji w Oddziale (...) Szczękowo- Twarzowej. Po założeniu wyciągu elastycznego szczękowo- żuchwowego również odczuwał silny ból (7). Ból utrzymywał się do czasu zdjęcia wyciągu. Po usunięciu wyciągu ból stopniowo malał. Powód przyjmował leki przeciwbólowe. Obecnie powód nie odczuwa ciągłych dolegliwości bólowych z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej.

Trudności w spożywaniu pokarmów - dieta płynna - przez około 4 tygodnie od rozpoczęcia leczenia ortopedycznego.

Zaburzenia czucia skóry bródki, wargi dolnej - asymetryczne odczuwanie, zmniejszone czucie po stronie prawej, przeczulica po stronie lewej od czasu urazu do chwili obecnej. Zaburzenie czucia powoduje, że dotyk powód odczuwa jako nieprzyjemny.

Złamanie żuchwy leczone było ortopedycznie. Z uwagi na to, iż długi czas upłynął od momentu urazu do momentu możliwości zaopatrzenia żuchwy oraz z uwagi na niewielkie przemieszczenie odłamów podjęto decyzję o założeniu 4 śrub (...) oraz rozpięciu na nich elastycznego wyciągu na okres 2 tygodni. Zalecono wówczas dietę płynną. Śruby (...) zdjęto dnia 30 maja 2018 r. Zalecono dalsze leczenie w Poradni (...) Szczękowo- Twarzowej- brak dokumentacji medycznej dotyczącej wizyt w Poradni (...) Szczękowo- Twarzowej. Należałoby więc przyjąć dzień 30 maja 2018 r. jako zakończenie procesu leczenia z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej.

W wyniku wypadku z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej powód doznał złamania żuchwy i tylnej ściany zatoki szczękowej lewej. Złamanie trzonu żuchwy wygojone jest z niewielkim przemieszczeniem odłamów powodującym przechylenie zębów siecznych w stronę jamy ustnej. Poza tym zwarcie zębów zbliżone do tego przed urazem. Doszło również do zaburzeń czucia z zakresu nerwu bródkowego. Leczenie żuchwy zostało zakończone, brak zaburzeń funkcji żuchwy związanych ze skutkami urazu. Zaburzenie czucia z uwagi na czas jaki upłynął od urazu może pozostać. Powód jak podał odczuwa z tego tytułu dyskomfort podczas dotyku np. golenia. W chwili obecnej powód nie skarży się na dolegliwości bólowe czy inne z uwagi na przebyte złamanie prócz przechylenia zębów siecznych oraz dyskomfortu z powodu zaburzeń czucia bródki i wargi dolnej.

W wyniku urazu może dojść do obumarcia zęba tkwiącego w szczelinie złamania - ząb 43 oraz konieczności leczenia endodontycznego ww. zęba lub jego ekstrakcji. O ryzyku obumarcia zęba świadczą zmiany okołowierzchołkowe przy ww. zębie oraz zanik kości. Zaburzenie czucia bródki i wargi dolnej odczuwane przez powoda jako dyskomfort może pozostać na stałe.

Z powodu urazu powód z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej doznał między innymi złamania żuchwy. Uraz ten nie był powodem do konieczności pomocy osoby trzeciej. Jednak z uwagi na uraz innych narządów w wyniku wypadku powód wymagał pomocy osoby trzeciej w przygotowywaniu posiłków (zalecona była dieta płynna) oraz w utrzymaniu wzmożonej higieny jamy ustnej. Powodowi w tych czynnościach pomagała mama.

Po urazie z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej powód przyjmował jedynie leki przeciwbólowe z powodu dolegliwości bólowych okolic żuchwy. Powód podał, iż nie pamięta jakie to były leki.

Rehabilitacja po złamaniu żuchwy polega na wykonywaniu ćwiczeń odwodzenia żuchwy, masażach mięśni. Powód podał, że nie miał specjalistycznej rehabilitacji z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej po urazie. Poinformował, iż ćwiczenia żuchwy wykonywał samodzielnie.

W wyniku złamania żuchwy może dojść do obumarcia zęba tkwiącego w szczelinie złamania. Jest to ząb 43, u którego w tej chwili obserwowana jest niewielka zmiana okołowierzchołkowa (obraz rtg wykonany dnia 21 kwietnia 2021 r.). Obumarcie zęba może powodować dolegliwości bólowe oraz konieczność leczenia endodontycznego lub ekstrakcji zęba.

Biorąc pod uwagę zakres chirurgii szczękowo- twarzowej powód nie utracił zdolności do pracy zarobkowej.

Istnieje związek przyczynowo- skutkowy przebytego wielokrotnego złamania żuchwy powoda ze zdarzeniem z dnia 9 kwietnia 2018 r. Dokumentacja medyczna akt sprawy oraz wywiad z powodem świadczy o powyższym. Powód neguje przebycie wcześniej urazu powodującego złamanie żuchwy. Zaburzenia czucia wargi dolnej i bródki pojawiły się po urazie. Brak wcześniejszych urazów i chorób z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej.

/dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu chirurgii szczękowo-twarzowej L. K. – k. 273-290/

W przedmiotowym wypadku powód doznał urazu wielonarządowego: urazu głowy bez utraty przytomności, z obrażeniami twarzoczaszki, złamania trzonu żuchwy po stronie lewej oraz złamania gałęzi żuchwy po stronie prawej, złamania tylnej ściany zatoki szczękowej lewej, stłuczenia klatki piersiowej, złamania żeber I - III po stronie lewej, odma opłucnowa lewostronna (leczenie - drenaż opłucnej), stłuczenia obu płuc, stłuczenia brzucha, rozerwania śledziony z krwawieniem do jamy otrzewnowej (leczone operacyjnie 9 kwietnia 2018r. - splenektomia, drenaż jamy otrzewnowej, powikłane gojenie), złamania kości ramiennej lewej (leczone operacyjnie 13 kwietnia 2018 r.), złamania łopatki lewej, uszkodzenia splotu ramiennego lewego (leczone operacyjnie 27 czerwca 2019 r.), złamania szyjki kości udowej lewej (leczone operacyjnie 13 kwietnia 2018 r.), złamania trzonu kości udowej (leczone operacyjnie 13 kwietnia 2018 r.), rany tłuczonej kolana lewego.

Ponadto następstwem wypadku z dnia 9 kwietnia 2018 r. i doznanych w tym wypadku obrażeń były zaburzenia adaptacyjne.

W zakresie neurologii u powoda nastąpiło uszkodzenie splotu ramiennego w części górnej skutkujące uszczerbkiem trwałym: 20% z poz. 181 I (N. Porażenia lub niedowłady poszczególnych nerwów obwodowych. poz. 181. - Uszkodzenia częściowe lub całkowite – w zależności od stopnia zaburzeń I/ splotu barkowego części nadobojczykowej (górnej) po stronie lewej 10 - 20%).

W zakresie rehabilitacji medycznej nie istnieje odrębny uszczerbek na zdrowiu w zakresie rehabilitacji. Leczenie usprawniające (rehabilitacja lecznicza) jest leczeniem uzupełniającym leczenie podstawowe w schorzeniach narządu ruchu, układu nerwowego, układu krążenia, układu oddechowego. Uszczerbek na zdrowiu spowodowany obrażeniami narządu ruchu, układu nerwowego, układu krążenia czy układu oddechowego oceniają biegli odpowiednich specjalności.

Cierpienia fizyczne powoda były znacznego stopnia, były one spowodowane licznymi złamaniami kości i obrażeniami narządów wewnętrznych. Rozmiar tych cierpień i czas ich trwania, zgodnie z zakresem specjalizacji ocenił już biegły ortopeda, biegły neurochirurg i biegły chirurg szczękowe - twarzowy.

Rozmiar i czas trwania cierpień spowodowanych obrażeniami narządów wewnętrznych pozostaje do oceny biegłego w zakresie chorób płuc i biegłego chirurga. W zakresie neurologii - uszkodzenie splotu ramiennego nie powodowało cierpień fizycznych. W zakresie rehabilitacji medycznej - zabiegi usprawniające (fizykoterapia i kinezyterapia) nie powodują cierpień fizycznych. Zabiegi fizykoterapii stosuje się dla złagodzenia dolegliwości bólowych, nie powodują one nasilenia dolegliwości bólowych. Kinezyterapia (ćwiczenia lecznicze) wykonywane są do granicy bólu, bez przekraczania tej granicy.

Zakres ruchów czynnych i biernych w lewej kończynie dolnej w granicach normy, z wyjątkiem stawu skokowego lewego - stan po złamaniu kostki przyśrodkowej lewej, w czerwcu 2020r. (bez związku z omawianym wypadkiem z 9 kwietnia 2018 r.)

Objawy uszkodzenia splotu ramiennego, obecnie, ponad 3,5 roku od wypadku, należy uznać za utrwalone. Rokowanie co do istotnej poprawy i większego wycofania się niedowładów - jest niepomyślne.

Po przebytym wypadku powód wymagał opieki i pełnej pomocy osób trzecich zarówno czynnościach samoobsługi jak i w czynnościach dnia codziennego w wymiarze 6 godz. dziennie przez 6 miesięcy. Jednak podkreślić należy, że w okresie 6-ciu miesięcy od wypadku, powód większość czasu spędził w oddziałach szpitalnych. W domu przebywał od 14 maja 2018 r. do 7 czerwca 2018 r. (3 tyg. - w tym okresie, zgodnie z zaleceniami ortopedów, nie wstawał, nie obciążał kończyn dolnych, był chorym leżącym, dodatkowo niedowładem lewej kończyny górnej oraz od 13 czerwca 2018 r. do 27 czerwca 2018 r. (2 tyg. - w tym czasie zgodnie z zaleceniami ortopedów, zaczynał poruszał się o kulach, z markowanym obciążaniem lewej kończyny dolnej, przy utrzymującym się niedowładzie lewej kończyny górnej).

Po upływie 6 miesięcy, po zakończeniu kolejnego cyklu rehabilitacji w O.. (...) w R. (20 sierpnia 2018 r. – 19 września 2018 r.) - powód poruszał się już samodzielnie, choć jeszcze niepewnie. Utrzymywał się niedowład lewej kończyny górnej. Przez kolejny 12 miesięcy powód wymagał częściowej pomocy przy myciu i ubieraniu, przy spożywaniu posiłków, przy przygotowywaniu posiłków, utrzymaniu porządku i załatwianiu spraw poza domem - w wymiarze 2- 3 godz. dziennie.

Po operacji splotu barkowego (w maju 2019 r.) i po kolejnej rehabilitacji (22 lipca 2019 r. – 2 września 2019 r.) osiągnięto poprawę (czynne zgięcie barku do 70°, odwodzenie do 30°). Od września 2019r. powód wymagał i wymaga obecnie okresowej pomocy w niektórych czynnościach wymagających sprawności obu rąk.

Z punktu widzenia neurologa, obecnie, ponad 3,5 roku od wypadku, nie ma wskazań do leczenia farmakologicznego. Wskazana jest natomiast systematyczna rehabilitacja, której celem jest obecnie utrzymanie osiągniętego zakresu ruchów biernych i czynnych oraz niedopuszczenie do powstania przykurczów w stawie barkowym i łokciowym.

Konieczne są systematyczne ćwiczenia czynne wykonywane przez powoda samodzielnie wg wyuczonych schematów oraz ćwiczenia samowspomagane kończyn górnych.

Okresowo seria zabiegów rehabilitacyjnych w warunkach ambulatoryjnych - 3-4 x w roku (fizykoterapia i ćwiczenia prowadzone, wykonywane przez fizjoterapeutę).

Z punktu widzenia neurologa nie należy spodziewać się innych następstw wypadku z dnia 9 kwietnia 2018r.

Obecnie powód jest częściowo niezdolny do pracy (częściowa niezdolność orzeczona przez ZUS do 31 stycznia 2022r.). Powód jest z zawodu elektromechanikiem pojazdów samochodowych i w tym zawodzie pracował do czasu wypadku. Obecnie ma znacznie ograniczona zdolność do takiej pracy. Jest jednak młodym człowiekiem i ma możliwości przekwalifikowania się.

Po przebytym w dniu 9 kwietnia 2018 r. wypadku, w czerwcu 2020 r. powód miał kolejny wypadek - przewrócił się jadąc na rowerze i doznał złamania kostki przyśrodkowej lewej. Był leczony operacyjnie. Dysfunkcja stawu skokowego po tym wypadku, nie wchodzi w zakres uszczerbku określonego dla następstw wypadku z dnia 9 kwietnia 2018 r.

/dowód: opinia biegłego sądowego w zakresie neurologii i rehabilitacji medycznej B. S. k. 303-309, opinia uzupełniająca biegłego sądowego w zakresie neurologii i rehabilitacji medycznej B. S. k. 357-358/

Usunięcie rozerwanej w wyniku urazu śledziony, po przebytym wypadku w dniu 9 kwietnia 2018 r. jest zabiegiem ratującym życie. Zagrożenie życia związane jest z tym, że rozerwana śledziona jest miejscem dużego krwawienia. Śledziona jest największym narządem limfatycznym u człowieka. Głównym zadaniem śledziony jest wytwarzanie immunoglobulin. Śledziona nie jest niezbędnym do życia narządem, w przypadku jej usunięcia czynność jest przejmowana przez inne narządy (głównie wątrobę). Jednak ludzie pozbawieni śledziony wykazują nieco niższą odporność, ponieważ śledziona odpowiada za niszczenie bakterii otoczkowych (np. pneumokoków) w przypadku bakteriemii. Niski wpływ usunięcia śledziony na odpowiedź immunologiczną jest spowodowany głównie tym, że większość antygenów jest filtrowana w naczyniach limfatycznych. Śledziona nie jest narządem endokrynnym, tj. nie wytwarza żadnych hormonów.

Przebyte usunięcie rozerwanej, w czasie wypadku, śledziony (splenektomia) jest zabiegiem ratującym życie. Usunięcie śledziony nie skutkuje koniecznością sprawowania opieki przez osoby trzecie, nie skutkuje koniecznością przyjmowania leków, nie skutkuje koniecznością rehabilitacji. Z powodu usunięcia śledziony powód nie utracił całkowicie lub częściowo zdolności do pracy zarobkowej. Uszkodzenie śledziony ze splenektomią skutkuje uszczerbkiem na zdrowiu w wysokości 15% wg poz. 71 c tabeli uszczerbków.

/dowód: opinia biegłego sądowego specjalisty chorób wewnętrznych i endokrynologii E. K. k. 377-379/

W wyniku zdarzenia z dnia 9 kwietnia 2018 roku, powód doznał następujących obrażeń ciała: złamanie żebra I przy kręgosłupowe po stronie lewej, złamanie żebra III lewego w linii pachowej, odma opłucnowa lewostronna, stłuczenie płuca prawego i lewego większe po stronie lewej, stłuczenie brzucha z rozerwaniem śledziony z krwawieniem do otrzewnowym, złamanie łopatki lewej, złamanie trzonu kości ramiennej lewej, złamanie kości udowej lewej, złamanie szyjki i trzonu kości udowej lewej, złamanie trzonu żuchwy po stronie prawej ze złamaniem lewej gałęzi żuchwy, złamanie tylnej ściany zatoki szczękowej po stronie lewej, niewydolność oddechowa, uszkodzenie splotu barkowego lewego, porażenie lewego fałdu głosowego, uszkodzenia klatki piersiowej i ich następstwa.

Powyższe obrażenia skutkowały uszczerbkiem na zdrowiu:

- z poz. 58 a) - uszkodzenie przynajmniej dwóch żeber pkt a w wysokości 10 %;

- z poz. 61 b) - uszkodzenia płuc i opłucnej z niewydolnością oddechowa w zależności od stopnia w wysokości 20 %.

Powód w wyniku zdarzenia z dnia 9 kwietnia 2018 roku doznał między innymi złamania dwóch żeber po stronie lewej potwierdzone badaniem Tomografii komputerowej, ale nie miał oceny wydolności spirometrycznej płuc, więc nie można oceniać pod względem punktu b.

W wyniku urazu klatki piersiowej doszło do uszkodzenia płuca i wydostania się powietrza do jamy opłucnowej, co wymagało natychmiastowego drenażu lewej jamy opłucnowej. Stłuczenia obu płuc szczególnie lewego wymagało leczenia respiratorem z powodu niewydolności oddechowej, stąd kwalifikacja uszczerbku na zdrowiu z pozycji 61 b).

Każde otwarcie brzucha z powodu rozerwania śledziony i następowego krwawienia do jamy otrzewnej, wiąże się z zaburzeniami we krwi obwodowej. Śledziona jest cmentarzyskiem dla płytek krwi biorących udział w krzepnięciu krwi. Jeśli nie ma śledziony dochodzi do wzrostu płytek krwi - trombocytozy i możliwości nadkrzepliwości krwi. Brak śledziony wiąże się z możliwymi infekcjami wirusowymi i bakteryjnymi o przebiegu piorunującym z objawami sepsy. Zmniejszenie odporności organizmu.

Co do cierpień fizycznych, powód niemal ciągle przebywał w szpitalach, w różnych oddziałach, od momentu wypadku tj. od 9 kwietnia 2018 roku do końca listopada 2018 roku. W tym okresie była mu świadczona opieka szpitalna. Przez pewien okres przebywania w oddziale intensywnej terapii gdzie pacjent był- zaintubowany na respiratorze, leczenie niewydolności oddechowej otrzymywał lek przeciwbólowe. Obrażenia chirurgiczne nałożyły się na obrażenia ortopedyczne i to te obrażenia dominowały w przebiegu całokształtu leczenia.

Powód był prawidłowo leczony, zgodnie ze standardami leczenia, a to, że leczenie tak długo trwało, było związane z urazem wielonarządowym, wielomiejscowym, a następstwa samego wypadku mogły spowodować śmierć powoda.

Wszystkie zrealizowane recepty, zapłata za rehabilitację, były celowe i wymagały zrealizowania, chodziło o dobro pacjenta. Wszelkie wizyty lekarskie, dowozy na badania i konsultacje były celowe - dla dobra pacjenta.

Porażenie kończyny górnej lewej w przebiegu uszkodzenia splotu barkowego lewego jest największym trwałym kalectwem dla powoda.

/dowód: opinia biegłego sądowego S. N. k. 526-529, opinia uzupełniająca biegłego sądowego S. N. k. 590-590 odwrót, opinia uzupełniająca biegłego sądowego S. N. k. 604/

W wypadku powód doznał urazu wielonarządowego, a w szczególności: urazu głowy ze złamaniem żuchwy, urazu klatki piersiowej ze złamaniem żeber po stronie lewej, stłuczeniem płuc i z odmą opłucnowa lewostronną, uszkodzenia splotu bakowego lewego, złamania kości ramiennej lewej, łopatki lewej, kości udowej lewej oraz urazu brzucha z rozerwaniem śledziony i krwawieniem do jamy otrzewnej. Pęknięcie śledziony, uszkodzenie splotu barkowego oraz złamanie kości ramiennej i udowej lewej wymagały leczenia operacyjnego. Następstwem koniecznego leczenia operacyjnego są blizny powodujące trwałe oszpecenie powoda.

Na podstawie badania oraz dokumentacji lekarskiej zawartej w aktach sprawy u powoda K. S. (1) stwierdza się:

1.  Pooperacyjne blizny szyi (po operacji splotu barkowego) - stały uszczerbek na zdrowiu będący wynikiem istniejących zniekształceń bliznowatych szyi wynosi 3% - pkt 55 - uszkodzenia tkanek miękkich (skóry i mięśni) szyi z ograniczeniem ruchomości szyi - w zależności od stopnia uszkodzenia i ustawienia głowy - 10-30% w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. Dz.U.234. Orzeczony uszczerbek jest niższy niż dolna granica dla punktu 55, ponieważ blizny nie powodują ograniczenia ruchomości szyi a jedynie defekt estetyczny (blizna w miejscu mocno eksponowanym).

2.  Pooperacyjne blizny klatki piersiowej (po drenażu jamy opłucnowej) - stały uszczerbek na zdrowiu będący wynikiem istniejących zniekształceń bliznowatych klatki piersiowej wynosi 1 % - punkt 56 - blizny powłok klatki piersiowej ograniczające ruchomość klatki piersiowej (10-30%). Orzeczony uszczerbek jest niższy niż dolna granica w rozporządzeniu, ponieważ opisane blizna nie powoduje ograniczenia ruchomości klatki piersiowej a jedynie trwałe, niewielkie oszpecenie powoda, co zostało wzięto pod uwagę przy ocenie uszczerbku.

3.  Pooperacyjną bliznę brzucha (po usunięciu pękniętej śledziony) - stały uszczerbek na zdrowiu będący wynikiem istniejących zniekształceń bliznowatych brzucha wynosi 3 % - pkt 65 - uszkodzenia powłok jamy brzusznej (przepukliny urazowe, wysiłkowe, przetoki itd.) (5-30%) w zależności od umiejscowienia i rozmiarów uszkodzenia - w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. Dz.U.234. Uszczerbek określono poniżej dolnej granicy dla punktu 65, ponieważ nie stwierdza się ani przetok ani przepuklin w obrębie ściany jamy brzusznej a jedynie zniekształcenie przedniej ściany brzucha spowodowane blizną pooperacyjną.

4.  Pooperacyjne blizny lewego ramienia - stały uszczerbek na zdrowiu będący wynikiem istniejących zniekształceń bliznowatych lewego ramienia wynosi 2% -19A. Ponieważ w rozporządzeniu brak jest punktu, który odnosi się do tego typu zniekształceń zastosowano per analogiam punkt 19A uszkodzenie powłok twarzy (blizny i ubytki) oszpecenie bez zaburzeń funkcji (1-10%) - w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 roku. Ponieważ ramię nie jest tak mocno eksponowaną częścią ciała jak twarz, orzekany na podstawie punktu 19A uszczerbek w innych okolicach ciała musi być odpowiednio niższy.

5.  Pourazowe i pooperacyjne blizny lewego uda (łącznie z kolanem) - stały uszczerbek na zdrowiu będący wynikiem istniejących zniekształceń bliznowatych uda i kolana wynosi 3% - punkt 149 - uszkodzenie skóry, mięśni, ścięgien uda w zależności od zaburzeń funkcji 5-20 % w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. Dz.U.234. Orzeczony uszczerbek ustalono poniżej dolnej granicy dla punktu 149, ponieważ uszkodzenie tkanek miękkich uda nie powoduje zaburzeń czynnościowych, a jedynie niewielki defekt estetyczny, który został wzięty pod uwagę przy ocenie uszczerbku na zdrowiu.

Suma stałego uszczerbku na zdrowiu wynikającego z oszpecenia bliznami wynosi 12%.

Cierpienia fizyczne będące następstwem urazu, wielokrotnego leczenia operacyjnego były bardzo duże przez kilka miesięcy. Dokładny zakres tych dolegliwości powinien być oceniony przez pozostałych biegłych. Istniejące u powoda blizny nie były i nie są przyczyną dolegliwości bólowych.

Powód w celu pielęgnacji świeżych blizn pooperacyjnych stosował maści natłuszczające. Nie pamięta jakie to były dokładnie preparaty. Stosował je przez około 2-3 miesiące. Szacunkowy koszt maści niezbędnych do takiej pielęgnacji to około 30 zł/mc. Obecnie blizny są dojrzale, utrwalone - od wypadku minęły 4 lata - nie wymagają ani leczenia ani specjalnej pielęgnacji.

Powód niewątpliwie wymagała pomocy osób trzecich. Ponieważ uraz miał charakter głównie ortopedyczny, o zakresie niezbędnej pomocy osób trzecich powinien wypowiedzieć się biegły ortopeda lub biegły z zakresu rehabilitacji medycznej. Z punktu widzenia chirurgii plastycznej nie wymagał dodatkowej pomocy osób trzecich.

Blizny nie powodują zburzeń czynnościowych - z ich powodu powód nie wymaga dodatkowej rehabilitacji.

Z punktu widzenia chirurgii plastycznej skutkiem wypadku jest oszpecenie powoda spowodowane licznymi bliznami pooperacyjnymi.

Z punktu widzenia chirurgii plastycznej opisane blizny powodują trwałe, łącznie dość znaczne oszpecenie powoda. Nie jest możliwe całkowite usunięcie istniejących blizn ani w drodze operacji plastycznej ani poprzez leczenie zachowawcze. Obraz blizn nie zmieni się z upływem czasu.

Z punktu widzenia chirurgii plastycznej powód nie utracił zdolności do pracy ani częściowo ani całkowicie. W odpowiedzi na to pytanie decydująca będzie opinia innych biegłych.

Wszystkie opisane zniekształcenia i wynikający z nich uszczerbek na zdrowiu są wynikiem leczenia urazów doznanych w wypadku z dnia 9 kwietnia 2018 r.

Co do konieczności przeprowadzenia kolejnego zabiegu operacyjnego - usunięcia gwoździa śródszpikowego- to operacja wykonywana jest z cięcia w starej bliźnie (tam gdzie wszczepiono pręt) więc nie spowoduje dodatkowych zniekształceń.

Co do pielęgnacji blizny pooperacyjnej, to faktycznie świeża blizna pooperacyjna będzie wymagała natłuszczania przez ok. 2-3miesiące, co może wygenerować koszt w wysokości około 20 zł - jedna niewielka blizna.

/dowód: opinia biegłego sądowego specjalisty chirurgii plastycznej T. Z. k. 389-395, opinia uzupełniająca biegłego sądowego specjalisty chirurgii plastycznej T. Z. k.485-485 odwrót/

Wypadek drogowy, jakiemu uległ powód K. S. (1) w dniu 9 kwietnia 2018 r. skutkował w sferze psychicznej wystąpieniem zaburzeń adaptacyjnych (F 43.2 - według klasyfikacji (...)10). Powód po dwóch miesiącach od wypadku podjął leczenie psychiatryczne, które kontynuuje do tej pory. Wynika z niej, że po wypadku dominującymi w obrazie klinicznym dolegliwościami były: silne stany lękowe, zaburzenia snu, przygnębienie, zamartwianie o zdrowie i o przyszłość oraz brak akceptacji niepełnosprawności, będącej skutkiem urazów, jakich doznał w wypadku. Nadal, jak wynika z historii leczenia, utrzymuje się reaktywnie obniżony nastrój. Powód stale ma ordynowany lek przeciwdepresyjny (M.). Wypadek był urazem psychicznym, zagrażał bezpośrednio życiu powoda. Obrażenia fizyczne, jakich doznał oraz półtoraroczny okres intensywnego leczenia (wielokrotne hospitalizacje, operacje, rehabilitacje) były źródłem silnego stresu i bólu. Do tej pory utrzymują się liczne dolegliwości, stanowiące duży dyskomfort i negatywnie wpływające na stan emocjonalny powoda (apatia, napięcie, zniechęcenie, zaniżona samoocena i poczucie własnej wartości, żal, bezradność, złość). Nie powrócił on do pracy zarobkowej, przebywa na rencie. Ma duże trudności z akceptacją konsekwencji wypadku i przystosowaniem do niepełnosprawności fizycznej i licznych ograniczeń z tym związanych, które uniemożliwiają w znacznym stopniu prowadzenie aktywnego życia młodemu człowiekowi, jakie miał przed wypadkiem. Zmiany w wyglądzie ciała są również dla powoda dużym problemem emocjonalnym. Powód wymaga w dalszym ciągu podtrzymującego leczenia psychiatrycznego. Istnieją wskazania do psychoterapii. Nie ma przesłanek, aby sądzić, że stan psychiczny powoda po upływie 4 lat od wypadku ulegnie pogorszeniu. Rokowanie co do powrotu do równowagi psychicznej jest pozytywne. Obecnie z powodów związanych ze stanem psychicznym powód nie jest niezdolny do pracy.

Zgodnie z pkt. 10 a. obowiązującego załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki S.. z 18.12.2002 r. (Zaburzenia adaptacyjne będące następstwem urazów i wypadków, w których nie doszło do trwałych uszkodzeń (...)) powód doznał w wyniku wypadku długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 10%.

/dowód: opinia sądowa psychiatryczno – psychologiczna biegłych B. J. i M. P. k. 411-421/

Powód - z punktu widzenia lekarza medycyny pracy - jest trwale częściowo niezdolny o pracy zarobkowej, przy uwzględnieniu poziomu posiadanych przez niego kwalifikacji.

Powód w dniu 9 kwietnia 2018 r. doznał poważnych urazów wielonarządowych w następstwie wypadku komunikacyjnego. Przebyte złamania: żuchwy, łopatki lewej, kończyny górnej lewej oraz dolnej lewej uległy wygojeniu, natomiast neurogennym powikłaniem złamania kończyny górnej lewej jest nieodwracalne uszkodzenie splotu barkowego lewego.

W jego następstwie lewa kończyna górna powoda jest dysfunkcyjna. Stwierdza się jej wyszczuplenie spowodowane zanikami mięśniowymi oraz znacznego stopnia ograniczenie jej ruchomości, głównie w zakresie ruchu w stawie ramiennym lewym. Powód porusza się samodzielnie i sprawnie, informując o bólu lewego uda oraz stawu biodrowego po tej stronie, po dłuższym chodzeniu oraz przebywaniu w pozycji stojącej.

Stan zdrowia psychicznego powoda jest dobry. Nie stwierdza się u niego znacznie obniżonego nastroju, myśli rezygnacyjnych bądź intencji suicydalnych.

Powód K. S. (1), posiada wykształcenie zasadnicze zawodowe oraz wyuczony zawód elektromechanika pojazdów samochodowych.

Dysfunkcja ruchowa lewej kończyny górnej, plasująca się na pograniczu jej bezużyteczności, powoduje, że powód jest trwale niezdolny do pracy w wyuczonym i wykonywanym wcześniej zawodzie oraz do każdego rodzaju pracy fizycznej o charakterze produkcyjnym, usługowym i handlowym, która miałaby charakter pracy ciężkiej bądź umiarkowanie ciężkiej fizycznie.

Rokowanie, co do odzyskania w przyszłości przez powoda zdolności do takiego rodzaju pracy, zdaniem biegłego, jest niekorzystne.

Powód zachował natomiast zdolność do wykonywania jedynie prostych i lekkich prac fizycznych angażujących głównie jedną kończynę górną. Dla przykładu, może pracować jako kontroler jakości, obsługiwać maszyny i urządzenia o wysokim stopniu zautomatyzowania, portier - bez konieczności sprzątania i odśnieżania terenu, pracownik informacji oraz jako osoba obsługująca urządzenia monitorujące.

Wymienione stanowiska pracy będą w przypadku powoda niżej kwalifikowane, a zatem niżej płatne. Mogą być one wykonywane zarówno w ramach otwartego rynku pracy, jak i w warunkach chronionych.

/dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy J. G. k. 433-437/

Wartość odtworzeniowa rękawic marki P., które uległy zniszczeniu, mieści się w przedziale cen średnich, tj. w zaokrągleniu do pełnych 100 zł., na poziomie: 300,00 zł.

Wartość odtworzeniowa kasku marki C., który uległ zniszczeniu, mieści się w przedziale cen średnich, tj. w zaokrągleniu do pełnych 100 zł., na poziomie: 800,00 zł.

Wartość odtworzeniowa kasku marki C., który uległ zniszczeniu, mieści się w przedziale cen średnich, tj. w zaokrągleniu do pełnych 100 zł., na poziomie: 1 000,00 zł.

Wartość odtworzeniowa obuwia sportowego marki N., które uległy zniszczeniu, mieści się w przedziale cen średnich, tj. w zaokrągleniu do pełnych 100 zł., na poziomie: 800,00 zł.

Łączna wartość odtworzeniowa przedmiotu wyceny tj. uszkodzonego kasku, obuwia, odzieży motocyklowej, w stanie nowym, według wartości aktualnych na datę wyceny, w zaokrągleniu do pełnych 100 zł., wynosi: 2 900,00 zł.

/dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny ruchomości M. W. k. 442-449/

Sąd częściowo nie podzielił wniosków opinii biegłego w dziedzinie chirurgii, w zakresie w jakim pozostawały w sprzeczności z opinią biegłego w dziedzinie chorób wewnętrznych i endokrynologii oraz opinią biegłego w dziedzinie medycyny pracy, a ponadto przepisami rozporządzenia Ministra pracy i polityki społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 233, ze zm.).

Biegła w dziedzinie chorób wewnętrznych i endokrynologii określiła uszczerbek na zdrowiu powoda wywołany usunięciem śledziony w wysokości 15 %, natomiast biegły w dziedzinie chirurgii w wysokości 30 % z poz. 71 b załącznika do powyższego rozporządzenia.

Zgodnie z pozycją 71 załącznika utrata śledziony: a bez większych zmian w obrazie krwi powoduje 15 % uszczerbku na zdrowiu, b ze zmianami w obrazie krwi lub i ze zrostami otrzewnowymi powoduje 30 % uszczerbku na zdrowiu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika jednak, aby u powoda występowały skutki utraty śledziony określone w pozycji 71 b. Stwierdzenie biegłego chirurga, że po zabiegu usunięcia śledziony z powodu uszkodzenia tego narządu z krwawieniem do jamy otrzewnej, wiąże się zawsze pozostawienie zrostów w obrębie jelita jamy brzusznej, jest nieprzekonujące i sprzeczne z kwalifikacją uszczerbku określoną w pozycji 71 a.

W ocenie Sądu biegły w dziedzinie medycyny pracy był bardziej predystynowany do oceny niezdolności powoda do pracy. Ponadto biegły w dziedzinie chirurgii nie uzasadnił twierdzenia swojej opinii, sprzecznego z opinią biegłego w dziedzinie medycyny pracy, co do niezdolności powoda do podjęcia jakiejkolwiek pracy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powód cofnął pozew w zakresie odszkodowania w kwocie 1 400 zł za rzeczy zniszczone w wypadku.

Pozwany zawiadomiony o cofnięciu pozwu nie złożył w terminie dwóch tygodni oświadczenia w przedmiocie zgody na cofnięcie pozwu, co uważa się za wyrażenie zgody (art. 203 § 3 k.p.c.).

Brak jest również podstaw do uznania czynności powoda za niedopuszczalną ze względu na sprzeczność z prawem, zasadami współżycia społecznego bądź zmierzanie do obejścia prawa.

Z uwagi na cofnięcie pozwu co do kwoty 1 400 zł ze skutkiem prawnym Sąd na podstawie art. 355 k.p.c. umorzył postępowanie w sprawie w tej części.

Powództwo okazało się częściowo zasadne.

Zgodnie z art. 436 § 2 zdanie k.c. w zw. z art. 415 k.c. w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody ich posiadacze samoistni bądź zależni mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych. Jak natomiast stanowi art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę obowiązany jest do jej naprawienia.

W niniejszej sprawie było niesporne, że powód w dniu 9 kwietnia 2018 r. doznał urazu głowy, wstrząśnienia mózgu, złamania trzonu żuchwy, urazu klatki piersiowej ze złamaniem żeber I i III po stronie lewej, odmy opłucnowej po stronie lewej ze stłuczeniem obu płuc oraz ostrą niewydolnością oddechową, urazu brzucha z pęknięciem śledziony i krwawieniem do jamy otrzewnej, złamania kości ramieniowej lewej, złamania szyjki i trzonu kości udowej lewej, wieloodłamowego złamania łopatki, porażenia splotu barkowego lewego oraz rozcięcia kolana.

Przyczyną doznania powyższych obrażeń ciała było zderzenia motocykla marki K. nr rej. (...) kierowanego przez powoda z ciągnikiem siodłowym marki V. nr rej. (...) z naczepą, kierowanym przez M. L.. Do zderzenia obu pojazdów doszło z winy M. L., który wykonując manewr skrętu w lewo, nie zachował szczególnej ostrożności poprzez niewłaściwą obserwację przedpola jazdy i nie zauważył nadjeżdżającego motocykla z kierunku przeciwnego i nie udzielił mu pierwszeństwa przejazdu.

Podstawą odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela za szkodę poniesioną przez powoda jest natomiast umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, zawarta z samoistnym posiadaczem pojazdu marki V. nr rej. (...) z naczepą, kierowanym przez M. L..

Ponadto zakres odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela wynika z ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2500 z późn. zm). Przepis art. 13 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, iż odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem. Z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia (art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych).

Zgodnie z art. 445 § 1 kc w zw. z art. 444 kc w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Celem zadośćuczynienia jest zrekompensowanie osobie poszkodowanego krzywdy doznanej wskutek cierpień fizycznych (bólu i innych dolegliwości) oraz cierpień psychicznych (ujemnych uczuć przeżywanych w związku z doznanymi cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia). Sąd, oceniając krzywdę, bierze pod uwagę wszelkie ujemne następstwa uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia w sferze cierpień fizycznych jak i psychicznych. Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę nasilenie cierpień, długotrwałość choroby, rozmiar kalectwa, trwałość następstw zdarzenia, wiek poszkodowanego oraz konsekwencje uszczerbku na zdrowiu w życiu osobistym i społecznym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 681/98, OSNAP 2000/16/626).

W wyniku wypadku komunikacyjnego z dnia 9 kwietnia 2018 r. powód doznał urazu wielu narządów ciała, co stanowiło realne zagrożenie dla jego życia. Leczenie powypadkowe w warunkach szpitalnych trwało z przerwami do 19 września 2018 r. czyli ponad 5 miesięcy. Ponadto powód przebywał prawie miesiąc w klinice we W. od 30 maja 2019 r. do 29 czerwca 2019 r. oraz leczył się kilka miesięcy na Oddziale (...) Dziennej Szpitala w R. w okresach: 15 października 2018 r. – 26 listopada 2018 r., 20 lipca 2019 r. – 2 września 2019 r., 14 października 2019 r. – 26 listopada 2019 r., 24 luty 2020 r. – 31 marca 2020 r.

Pomimo zakończenia leczenia powód nie odzyskał pełnej sprawności organizmu. Doszło bowiem do trwałego uszkodzenia splotu barkowego lewego i ograniczenia ruchomości kończyny górnej lewej, a w konsekwencji istotnego ograniczenia aktywności życiowej powoda. Następstwem wypadku są również bóle przeciążeniowe i wysiłkowe obręczy barkowej lewej i obręczy biodrowej lewej. Ponadto trwałym następstwem urazów doznanych przez powoda w wypadku jest usunięcie śledziony oraz szpecące blizny pourazowe i pooperacyjne.

Cierpienia fizyczne powoda wywołane wypadkiem były znaczne przez 3 miesięcy, przez kolejne 3 miesiące były umiarkowane, a przez kolejny okres i nadal cierpienia te są nieznaczne.

Następstwem wypadku są również znaczne i długotrwale cierpienia psychiczne powoda wywołane wielokrotnymi hospitalizacjami, operacjami, rehabilitacjami, brakiem akceptacji przez powoda niepełnosprawności fizycznej i licznych ograniczeń z tym związanych oraz zmian w wyglądzie ciała. Powód odczuwał silne stany lękowe, zaburzenia snu, przygnębienie, martwił się o zdrowie i przyszłość. Nadal, jak wynika z historii leczenia psychiatrycznego, u powoda utrzymuje się reaktywnie obniżony nastrój, apatia, napięcie, zniechęcenie, zaniżona samoocena i poczucie własnej wartości, żal, bezradność, złość.

Łączny uszczerbek na zdrowiu powoda wywołany wypadkiem, z uwzględnieniem uszczerbków pokrywających się, a zakwalifikowanych przez poszczególnych biegłych z tych samych pozycji, wynosi 131 %, a zatem jest znaczny. Jest on przy tym uszczerbkiem trwałym w wysokości 50 % oraz uszczerbkiem długotrwałym w wysokości 81 %.

Z całą pewnością należy stwierdzić, że świadczenie z tytułu zadośćuczynienia nie jest determinowane wysokością ustalonego uszczerbku, który jest jedynie kryterium pomocniczym. Przy ocenie roszczenia z tego tytułu Sąd winien uwzględnić wszystkie zachodzące okoliczności, w tym czas trwania choroby, nasilenie cierpienia, czy wiek poszkodowanej.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że odpowiednim zadośćuczynieniem za krzywdę doznaną przez powoda będzie kwota 602 000,00 zł. Sąd miał przy tym na uwadze kwotę wypłaconą już na rzecz powoda przez pozwanego w postępowaniu likwidacyjnym w wysokości 101 000 zł oraz nawiązkę w kwocie 1 000 zł, zasądzoną od sprawcy wypadku na rzecz powoda w wyroku karnym. W konsekwencji zasądzeniu na rzecz powódki podlegała kwota 500 00,00 zł.

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o Ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, podzielając ten nurt orzecznictwa, który przyjmuje, iż zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia po sprecyzowaniu przez wierzyciela co do wysokości i wezwaniu dłużnika do zapłaty, przekształca się w zobowiązanie terminowe. Nie ma przy tym znaczenia, iż przyznanie zadośćuczynienia jest fakultatywne i zależy od uznania sądu oraz poczynionej przez niego oceny konkretnych okoliczności danej sytuacji, poszkodowany bowiem może skierować roszczenie o zadośćuczynienie bezpośrednio do osoby ponoszącej odpowiedzialność deliktową wynikającą ze skutków wypadku komunikacyjnego, a pewna swoboda sądu przy orzekaniu o zadośćuczynieniu nie zakłada dowolności, wyrok zasądzający zadośćuczynienie nie ma bowiem charakteru konstytutywnego, lecz deklaratywny (por. wyrok SN z 28 czerwca 2005 r., I CK 7/05, LEX nr 153254, wyrok SN z 14 kwietnia 1997 r., II CKN 110/97, LEX nr 550931, wyrok SN z 22 lutego 2007 r., I CSK 433/06, LEX nr 274209, wyrok SN z 6 lipca 1999 r., III CKN 315/98 OSNC 2000/2/31/52, wyrok SN z 14 stycznia 2011 r., I PK 145/10, OSNP 2012/5-6/66, wyrok SN z dnia 18 lutego 2011 r., ICSK 243/10, LEX nr 848109, wyrok SN z 13 marca 2013r., IV CSK 512/12, LEX nr 1324319, wyrok SA we Wrocławiu z 12 grudnia 2012 r., I ACa 1280/12, LEX nr 1312128, wyrok SA w Gdańsku z 15 maja 2013 r., I ACa 179/13, www.orzeczenia.ms.gov.pl).

Stanowisku temu nie sprzeciwia się również ustalanie zadośćuczynienia według stosunków istniejących w dacie ustalania odszkodowania na podstawie art. 363 § 2 k.c. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 1990 r., II CR 225/90, LEX nr 9030). Wyrażona w tym przepisie, korespondującym z art. 316 § 1 k.p.c., zasada, że rozmiar szeroko rozumianej szkody, a więc zarówno majątkowej, jak i niemajątkowej, ustala się, uwzględniając czas wyrokowania, ma na celu możliwie pełną kompensatę szkody ze względu na jej dynamiczny charakter - nie może więc usprawiedliwiać ograniczenia praw poszkodowanego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2000 r., II CKN 725/98, i z dnia 16 kwietnia 2009 r., I CSK 524/08, OSNC-ZD 2009, nr D, poz. 106).

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o Ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego.

Spełnienie przez ubezpieczyciela świadczenia w terminie późniejszym niż 30-dniowy może być usprawiedliwione jedynie wówczas, gdy ubezpieczyciel wykaże istnienie przeszkód uniemożliwiających wyjaśnienie wszystkich okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności albo wysokości świadczenia, mimo działań podejmowanych z wymaganą od niego starannością profesjonalisty. Ustanawiając krótki termin spełnienia świadczenia ustawodawca wskazał na konieczność szybkiej i efektywnej likwidacji szkody ubezpieczeniowej. Po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku ubezpieczyciel - jako profesjonalista korzystający z wyspecjalizowanej kadry i w razie potrzeby z pomocy lekarzy orzeczników - obowiązany jest do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności, czyli samodzielnego i aktywnego wyjaśnienia okoliczności wypadku oraz wysokości powstałej szkody.

Powód zgłosił szkodę pozwanemu w dniu 27 sierpnia 2019 r., określając roszczenie o zadośćuczynienie na kwotę 2 000 000 zł, a w dniu 24 września 2019 r. pozwany przyznał i wypłacił powodowi kwotę 101 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia. Powód domagał się zasądzenia odsetek za opóźnienie od żądanej części zadośćuczynienia w kwocie 200 000 zł od dnia 6 listopada 2019 r., od dalszej części zadośćuczynienia w kwocie 204 000 zł od dnia 22 listopada 2023 r., a od kolejnej części zadośćuczynienia w kwocie 225 000 zł od dnia 30 grudnia 2024 r. Ponieważ w datach wskazanych w żądaniu pozwu oraz pism stanowiących rozszerzenie żądania pozwu, istniał stan opóźnienia w zapłacie zasądzonej części zadośćuczynienia, powodowi przysługują ustawowe odsetki za opóźnienie w spełnieniu tego świadczenia co do kwoty 200 000 zł od dnia 6 listopada 2019 r. co do kwoty 204 000 zł od dnia 22 listopada 2023 r., a co do kwoty 96 000 zł od dnia 30 grudnia 2024 r.

Zgodnie z treścią art. 444 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.

Zwrot kosztów leczenia należy się poszkodowanemu niezależnie od tego, czy świadczenia, produkty bądź usługi sfinansowane z tych środków okazały się ostatecznie skuteczne i przyniosły spodziewane rezultaty. Ponadto wskazać należy, że w orzecznictwie dominuje obecnie pogląd, że poszkodowanego nie powinien obciążać dowód polegający na wykazaniu, że koszty leczenia nie zostaną pokryte w ramach posiadanego przez niego ubezpieczenia zdrowotnego. Co więcej, brak jest także podstaw do przyjęcia, że kwoty wypłacone poszkodowanemu na mocy dowolnych umów ubezpieczenia zmniejszają zakres obowiązku odszkodowawczego sprawcy szkody. Celem uzyskania kompensaty na podstawie art. 444 KC poszkodowany nie musi też uzasadniać skorzystania z prywatnej opieki medycznej tym, że dostęp do tego typu usług medycznych w ramach publicznej służby zdrowia był niemożliwy lub znacznie utrudniony (wyrok SN z 19.5.2016 r., IV CSK 552/15, L.; wyrok SA w Warszawie z 28.5.2015 r., VI ACa 1301/14, L.; wyrok SN z 12.9.2014 r., I CSK 634/13, L.).

Zgodnie z fakturami rachunkami załączonymi do akt sprawy powód poniósł koszty zakupu leków w łącznej wysokości 1151,91 zł, koszty porad psychoterapeuty oraz psychiatry w łącznej kwocie 650 zł. Natomiast jak wynika ze spójnych zeznań świadka J. M. i powoda, powód poniósł ponadto koszty diety płynnej w wysokości 1 400 zł oraz koszty rehabilitacji domowej w wysokości 1 250 zł (25 godzin x 50 zł/godzinę). Sąd nie miał wątpliwości, iż poniesione koszty leczenia, rehabilitacji oraz diety płynnej były zasadne, tym bardziej, że biegli opiniujący w sprawie uznali, iż poniesione dotychczas przez powoda koszty leczenia i rehabilitacji skutków wypadku były zasadne, a ponadto powód wymagał diety płynnej przez okres czterech tygodni. Pozwany ubezpieczyciel na etapie likwidacji szkody przyznał i wypłacił powodowi zwrot kosztów leczenia oraz diety płynnej w kwocie 1 100,21 zł. W związku z tym zasądzeniu na rzecz powoda podlegała różnica między kwotą należną, a wypłaconą, wynosząca 3 351,70 zł.

Powód w ramach odszkodowania żądał również zwrotu kosztów dojazdu do placówek medycznych wyliczonych na podstawie faktury VAT z 8.01.2019 r. w kwocie 157,52 zł, a w pozostałym zakresie w oparciu o średnie spalanie samochodu wynoszące 15 l/100 km oraz koszty benzyny wynoszące 4,99 zł

Odszkodowanie dochodzone przez powoda ma charakter kompensacyjny, w związku z czym winno pokrywać („rekompensować”) rzeczywistą szkodę materialną. Szkodą zaś są realnie poniesiony koszty przejazdów czyli koszty zakupu paliwa, opłat drogowych, opłat parkingowych itp., a nie abstrakcyjna kwota określona na podstawie tzw. „kilometrówki”. Wyliczenia przy zastosowanie ryczałtu nie odzwierciedlają wielkość rzeczywiście doznanej szkody.

Stosownie do art. 322 k.p.c., jeżeli w sprawie o naprawienie szkody sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe, nader utrudnione lub oczywiście niecelowe, może w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy.

W niniejszej sprawie ustając odpowiednią sumę dla powoda należało uwzględnić średnie spalanie samochodu, którym poruszał się powód oraz średnią cenę zakupu benzyny. Strona w odpowiedzi na pozew przyznała, że średnie spalanie samochodu osobowego, którym poruszał się powód wynosiło 10 l/100 km. Średnia cena benzyny wynikająca z faktury VAT złożonej przez powoda wynosi 4,82 zł/l/.

Zgodnie z zestawieniem zawartym w pozwie i piśmie rozszerzającym żądanie pozwu powód pokonał: 200 km w celu dojazdu na konsultacje lekarskie w R., 200 km w celu dojazdu na konsultacje lekarskie w Ł. , 416 km w celu dojazdu do szpitala we W. i powrotu z tego szpitala oraz 3 456 km w celu dojazdów na rehabilitację dzienną w R. i powrotu z tej rehabilitacji - łącznie 4 272 km. Koszt zakupu paliwa wynosił zatem 1 665,80 zł (4 272 km : 100 x 4,82 zł). Dodatkowo odbywając rehabilitację dzienną w okresach 14 października 2019 r. – 26 listopada 2019 r. oraz 24 luty 2020 r. – 31 marca 2020 r. powód ponosił koszty zakupu biletów parkingowych w wysokości 3 zł dziennie – łącznie 171 zł (57 dni x 3 zł).

Po uwzględnieniu kwoty 300 zł wypłaconej powodowi na etapie likwidacji z tytułu zawrotu kosztów dojazdów, zasądzeniu na jego rzecz podlegała różnica między kwotą należną, a wypłaconą, wynosząca 1 536,80 zł (1 836,80 zł – 300 zł).

Poszkodowany, który doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, może domagać się na podstawie art. 444 § 1 k.c. odszkodowania z tytułu kosztów opieki sprawowanej nad nim nieodpłatnie przez osoby bliskie.

Ustalając zakres niezbędnej opieki osoby trzeciej Sąd przyjął, że wymiary opieki wskazane w opinii biegłego sądowego w dziedzinie ortopedii oraz biegłą w opinii biegłego sądowego w dziedzinie neurologii i rehabilitacji medycznej pokrywają się. Za podstawę ustaleń Sąd przyjął przy tym opinię biegłego sądowego w dziedzinie neurologii rehabilitacji medycznej, albowiem opinia ta została sporządzona w oparciu o aktualne badanie powoda, pogłębiony wywiad oraz zawiera uzasadnienie przyjętego wymiaru niezbędnej opieki.

Wymienieni wyżej biegli zgodnie wskazali, że w okresie pierwszych sześciu miesięcy po wypadku powód wymagał opieki w wymiarze 6 godzin dziennie, ale w tym czasie przebywał w większości w szpitalach, gdzie miał zapewnioną opiekę personelu medycznego za wyjątkiem okresów od 14 maja 2018 r. do 7 czerwca 2018 r. oraz od 13 czerwca 2018 r. do 27 czerwca 2018 r. czyli łącznie 5 tygodni. Następnie powód wymagał opieki osoby trzeciej w wymiarze 2 -3 godzin dziennie września 2019 r., gdy do operacji splotu barkowego w maju 2019 r. i kolejnej rehabilitacji w okresie od 22 lipca 2019 r. do 2 września 2019 r. osiągnięto poprawę, a powód wymagał jedynie okresowej pomocy w niektórych czynnościach wymagających sprawności obu rąk.

Powód zażądał zwrotu kosztów opieki osoby trzeciej w okresach od 15 maja 2018 r. do 6 czerwca 2018 r. oraz od 14 czerwca 2018 r. do 26 czerwca 2018 r.

W okresach objętych żądaniem pozwu niezbędna opieka osoby trzeciej wyniosła łącznie 210 godzin, co wynika z następującego wyliczenia (5 tygodni x 6 godz./dziennie = 210 h).

Powód nie wymagał opieki specjalistycznej. Brak było zatem podstaw do zastosowania stawek wynikających z tabel profesjonalnych podmiotów świadczących usługi opiekuńcze. W realiach rynkowych usługi opiekuńcze uznaje się za pracę niewykwalifikowaną, świadczoną przez osoby, które dopiero zdobywają kwalifikacje zawodowe, albo też nie wykonują z określonych przyczyn pracy zawodowej i poszukują dodatkowego, tymczasowego źródła dochodów. Z kolei specjalny zasiłek opiekuńczy przysługujący osobom, które rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji odpowiada minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. (art.17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.).

Koszty opieki należy ustalić na podstawie minimalnej stawki godzinowej brutto, gdyż szkodą jest już bowiem sama konieczność poniesienia kosztów opieki, natomiast zapewnienie sobie przez poszkodowanego opieki tańszej lub nawet nieodpłatnej nie zmniejsza rozmiaru szkody. Stanowisko to jest zgodne z ogólnymi zasadami szacowania odszkodowania i naprawienia szkody, według których samodzielne usunięcie skutków zdarzenia szkodzącego przez poszkodowanego nie zmniejsza należnego mu odszkodowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 maja 2023 r., (...), Legalis nr 2937853).

Minimalna stawka godzinowa brutto w 2018 r. wynosiła 13,70 zł. Koszty niezbędnej opieki osoby trzeciej ustalone z uwzględnieniem tej stawki wynoszą zatem 2 877 zł (210 godz. x 13,70 zł = 2 877 zł).

Powód wniosła także o zwrot kosztów utraconego dochodu. Przepis art. 444 § 1 zd. 1 kc nie wyłącza możliwości dochodzenia przez poszkodowanego utraconych zarobków, pomimo iż literalnie stanowi on wyłącznie o kosztach wynikłych z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Odmienna wykładnia byłaby zatem sprzeczna z ogólnymi zasadami wyrażonymi w przepisach prawa cywilnego. Szkoda związana z utraconymi korzyściami, w tym utraconym zarobkiem, ma zawsze charakter hipotetyczny, a więc musi być wykazana przez poszkodowanego z tak dużym prawdopodobieństwem, że w świetle doświadczenia życiowego uzasadnia przyjęcie, iż utrata spodziewanych korzyści rzeczywiście nastąpiła (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03 października 1979 roku, sygn. II CR 304/79).

W ocenie Sądu powód wykazał, że osiągnąłby spodziewane korzyści w określonej wysokości z bardzo dużym prawdopodobieństwem, graniczącym z pewnością, ponieważ przedstawiła zaświadczenie pracodawcy, z którego wynika, że w przypadku świadczenia pracy uzyskałby dochody w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę wynoszącego 1 530 zł netto w 2018 r. oraz 1630 zł netto w 2019 r. Odszkodowania na rzecz powoda musi być bowiem ustalone według wartości netto (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2010 roku, sygn. I PK 47/10).

Pozwany kwestionował istnienie szkody, argumentując, że umowa o pracę nie jest podpisana przez powoda, została zawarta kilka dni przed szkodą, a być może po szkodzie, aby zapewnić powodowi świadczenia z ZUS. Zawarcie umowy o pracę pomiędzy powodem, a R. K. wynika ze spójnych zeznań świadka R. K. i powoda. Sam fakt, że powód nie podpisał umowy o pracę, a umowa została sporządzona kilka dni przed wypadkiem, nie świadczy o jej pozorności. Umowa o pracę może być bowiem zawarta ustnie. W takim przypadku pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy, ma obowiązek potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków (art. 29 § 2 zdanie 2 k.p.). Powód posiadał kwalifikacje elektromechanika oraz pracował w swoim zawodzie od czasu ukończenia nauki w szkole zawodowej z przerwą na czas wyjazdu do pracy w Austrii, z tym, że okresowo świadczył pracę bez formalnego zarejestrowania. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości Sądu, że powód bezpośrednio przed wypadkiem pracował w swoim zawodzie. Nawet jeśli zatem umowa o pracę zawarta ze świadkiem R. K. zostałaby uznana z pozorną, powód świadcząc pracę w swoim zawodzie bez formalnego zarejestrowania, otrzymywał wynagrodzenie w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, a prawdopodobnie nawet w wyższej kwocie. Również wówczas zachodziłyby podstawy do uwzględnienia roszczenia o zwrot utraconej części dochodów stanowiących różnicę między minimalnym wynagrodzeniem za pracę, a otrzymywanym przez powoda zasiłkiem chorobowym i świadczeniem rehabilitacyjnym, które nie rekompensowały w całości utraconych przez niego dochodów.

Powód w okresie od 11 czerwca 2018 r. do 31 października 2019 r. otrzymał zasiłek chorobowy oraz świadczenie rehabilitacyjne w łącznej wysokości 20 537,77 zł. Minimalne wynagrodzenie netto wynosiło 1 530 zł miesięcznie w 2018 r. oraz 1630 zł miesięcznie w 2019 r. W przypadku świadczenia pracy w powyższym okresie powód powinien otrzymać wynagrodzenie w łącznej wysokości 26 500 zł, co wynika z następującego wyliczenia: 1530 zł : 30 dni = 51 zł x 20 dni = 1020 zł + (1530 zł x 6 miesięcy) = (1630 zł x 10 miesięcy).

Różnica między dochodami możliwymi do uzyskania przez powoda, a wypłaconym mu zasiłkiem chorobowym i świadczeniem rehabilitacyjnym wynosi 5 962,23 zł (26 500 zł – 20 537,77 zł).

W związku z powyższym żądanie zasądzenia odszkodowania za szkodę osobową okazało się zasadne w części wynoszącej 13 555,94 zł .

O odsetkach za opóźnienie w zapłacie powyższej kwoty Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c. w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz art. 455 k.c.

Żądanie zwrotu kosztów leczenia i diety płynnej, kosztów dojazdów do zakładów opieki zdrowotnej, kosztów opieki osoby trzeciej oraz utraconych zarobków zostało o objęte pismem zawierającym zgłoszenie szkody, z tym, że powód nie przedstawił rachunków potwierdzających poniesienie kosztów prywatnej rehabilitacji w kwocie 1 250 zł oraz diety płynnej w kwocie 1 232,21 zł (1400 zł – 167,79 zł). Fakt poniesienia tego rodzaju wydatków zostało ustalony w toku postępowania w sprawie na podstawie zeznań świadka J. M. oraz zeznań powoda.

Żądanie zwrotu kosztów dojazdów na rehabilitację dzienną w okresach od 14 października 2019 r. do 26 listopada 2019 r. oraz od 24 luty 2020 r. do 31 marca 2020 r. w łącznej wysokości 659,38 zł (24 km x 57 dni = 1638 km : 100 km x 10 l = 136,80 l x 4,82 zł = 659,38 zł) oraz opłat parkingowych w wysokości 171 zł (57 dni x 3 zł), zostało objęte pismem zawierającym rozszerzenie żądania pozwu, którego odpis został doręczony stronie pozwanej w dniu 22 listopada 2023 r.

W związku z powyższym w dacie wniesienia pozwu (tj. 6 listopada 2019 r.), wskazanej przez powoda jako data początkowa okresu naliczania odsetek za opóźnienie, pozwany ubezpieczyciel opóźniał się ze zaspokojeniem części odszkodowania w kwocie 10 247,35 zł. Stan opóźnienia w spełnieniu części odszkodowania w kwocie 830,38 zł istnieje od dnia 6 grudnia 2023 r., albowiem uwzględniając treść 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz art. 455 k.c., pozwany powinien dysponować pewnym terminem wynoszącym co najmniej 14 dni na dokonanie oceny roszczenia i zajęcie stanowiska w sprawie. Natomiast stan opóźnienia w zapłacie pozostałej części odszkodowania w kwocie 2 482,21 zł istnieje od daty wydania wyroku w sprawie.

Powód domagał się ponadto zasądzenia renty z tytułu utraty zdolności do pracy w kwocie 2 500 zł miesięcznie oraz utraty widoków powodzenia na przyszłość w kwocie 2 500 zł miesięcznie.

Niewątpliwie na skutek wypadku powód utracił możliwość wykonywania pracy zarobkowej zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami czyli pracy na stanowisku elektromechanika.

Powód zachował natomiast zdolność do wykonywania prostych i lekkich prac fizycznych angażujących głównie jedną kończynę górną. Może pracować jako kontroler jakości, obsługiwać maszyny i urządzenia o wysokim stopniu zautomatyzowania, jako portier, pracownik informacji oraz jako osoba obsługująca urządzenia monitorujące. Prace te mogą być wykonywane przez powoda zarówno w ramach otwartego rynku pracy, jak i w warunkach chronionych.

Jeżeli wypadek przy pracy nie spowodował całkowitej niezdolności do pracy, a jedynie ograniczył możliwości zarobkowania pracownika, jako podstawę ustalenia wysokości renty wyrównawczej określonej art. 444 § 2 KC przyjmuje się wysokość spodziewanego wynagrodzenia pomniejszonego o wynagrodzenie, które pracownik może uzyskać, wykorzystując ograniczoną zdolność do pracy. Poszkodowany, ubiegający się o rentę wyrównawczą ma obowiązek wykorzystania pozostałej zdolności do pracy (por. wyr. SN z 9.7.2015 r., I PK 243/14, OSNAPiUS 2017, Nr 6, poz. 67). Za uzasadnioną należałoby ocenić odmowę podjęcia pracy przez poszkodowanego, jeśli chodziłoby o pracę znacznie odbiegającą od jego kwalifikacji lub stwarzającą inne istotne trudności. Poza tym przy ustalaniu wysokości renty sąd powinien brać pod uwagę realną, praktyczną możliwość podjęcia przez poszkodowanego pracy w granicach zachowanej zdolności do pracy, a nie możliwość teoretyczną. Dlatego nie jest wykluczona sytuacja, w której poszkodowany otrzyma pełną rentę w wysokości utraconych zarobków, jakie mógłby osiągnąć, gdyby wypadek nie nastąpił, chociaż nie utracił całkowicie zdolności do pracy zarobkowej. Taka sytuacja zachodzi np. w razie utraty przez poszkodowanego w wieku przedemerytalnym, zdolności do wykonywania wyuczonej pracy fizycznej z równoczesnym znacznym ograniczeniem rodzajów wysiłków fizycznych, przy których nie zachodzą przeciwwskazania lekarskie i przy znacznym ograniczeniu podaży wolnych miejsc pracy specjalnie chronionej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10.10.1977 r., IV CR 36/77, OSNCP 1978, Nr 7, poz. 120).

Powód niewątpliwie nie jest osobą znajdującą się w wieku przedemerytalnym, jak również nie musiałby podejmować pracy znacznie odbiegającej od jego kwalifikacji. Powód przed wypadkiem wykonywał bowiem prace fizyczne. Powód może podjąć lekką pracę także w ramach otwartego rynku pracy, z czym wiąże się większa dostępność ofert pracy. Wykonując taką pracą powód uzyskałaby co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.

Zgodnie z poczynionymi ustaleniami powód wykonując pracę w swoim zawodzie na terenie R. mógłby od 1 stycznia 2020 r. uzyskiwać wynagrodzenie w wysokości 4 106,86 zł netto.

Pomniejszając powyższe wynagrodzenie o minimalne wynagrodzenie za pracę, które mógłby uzyskać powód, wykorzystując ograniczoną zdolność do pracy, wynoszące 1920 zł netto w 2020 r. oraz przyznaną powodowi rentę z tytułu niezdolności do pracy wynoszącą 780 zł netto w 2020 r., wysokość renty wyrównawczej wynosi 1 400 zł (4 106,86 zł - 2 700 zł = 1 406,86 zł). Wprawdzie w kolejnych latach wzrosła zarówno wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, jak również przyznanej powodowi renty z tytułu niezdolności do pracy, niemniej jednak można zasadnie założyć, że proporcjonalnie wzrosłaby również wysokość spodziewanego wynagrodzenia powoda z tytułu wykonywania pracy w wyuczonym zawodzie.

Sąd określił płatność renty z góry do dziesiątego dnia każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, poczynając od 21 maja 2020 r., albowiem żądanie renty wyrównawczej zostało sprecyzowane przez powoda w pozwie, a strona pozwana zajęła stanowisko w przedmiocie tego żądania w odpowiedzi na pozew sporządzonej w dniu 20 maja 2020 r.

Zgodnie z art. 189 KPC powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1970 r., III PZP 34/69 wyrażono pogląd, że w sprawie o naprawienie szkody wynikającej z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia zasądzenie określonego świadczenia nie wyłącza jednoczesnego ustalenia w sentencji wyroku odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości z tego samego zdarzenia (OSNCP 1970 z. 12, poz. 217). W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż wykładnia funkcjonalna art. 189 KPC przemawia za przyjęciem interesu prawnego w ustaleniu, jeżeli istnieje jakaś obiektywna niepewność stanu prawnego. Przykładowo, interes taki może istnieć mimo możliwości dochodzenia świadczenia z danego stosunku prawnego, jeżeli z tego stosunku wynikają dalsze skutki, których dochodzenie w drodze powództwa o świadczenie nie jest możliwe lub nie jest na razie aktualne. Dotyczy to zwłaszcza szkód na osobie, gdyż szkody te nie zawsze powstają jednocześnie ze zdarzeniem, które wywołało uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia. Są one z istoty swej rozwojowe. Poszkodowany z reguły nie może w chwili wszczęcia procesu dochodzić wszystkich roszczeń, jakie mogą mu przysługiwać z określonego stosunku prawnego. Następstwa bowiem uszkodzenia ciała są z reguły wielorakie i zwłaszcza w wypadkach cięższych uszkodzeń wywołują niekiedy skutki, których dokładnie nie można określić ani przewidzieć, gdyż są one zależne od indywidualnych właściwości organizmu, osobniczej wrażliwości, przebiegu leczenia i rehabilitacji oraz wielu innych czynników. Swoistość szkód na osobie, które występują często po upływie dłuższego czasu, oraz nieprzekraczalny dziesięcioletni termin przedawnienia roszczeń majątkowych przemawiają za przyjęciem, że dochodząc określonych świadczeń odszkodowawczych powód może jednocześnie - na podstawie art. 189 KPC - domagać się ustalenia odpowiedzialności pozwanego za ewentualną szkodę, jaka może wyniknąć dlań w przyszłości. Takie rozstrzygnięcie zapobiega także trudnościom dowodowym związanym z upływem długiego czasu, ustalenie bowiem w sentencji wyroku odpowiedzialności dłużnika za szkody mogące powstać w przyszłości wiąże raz na zawsze sąd i strony, chyba że wyrok zawierający takie ustalenie zostanie obalony. W wyroku z dnia 11 marca 2010 r. IV CSK 410/09 Sąd Najwyższy przyjął, iż także po wejściu w życie art. 442 ¹ KC powód dochodzący naprawienia szkody na osobie może mieć interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości (O.. L.).

Ze względu na charakter i zakres uszkodzonych narządów organizmu, nie można całkowicie wykluczyć wystąpienia w przyszłości nowych skutków, których obecnie dokładnie nie można określić ani przewidzieć np.. przyspieszonego rozwoju zmian zwyrodnieniowych w obrębie lewego barku i lewego biodra. Powód może poddawać się w przyszłości zabiegom operacyjnym służącym przywróceniu sprawności lewej ręki oraz zabiegom usunięcia metalowych zespoleń z biodra i uda lewego.

Z przedstawionych względów żądanie powoda ustalenia odpowiedzialności strony pozwanej za skutki wypadku, które mogą powstać w przyszłości było w pełni zasadne.

W pozostałym zakresie żądania pozwu w przedmiocie zadośćuczynienia oraz odszkodowania i renty były niezasadne i podlegały oddaleniu jako wygórowane bądź nieudowodnione

Powód nie wykazał, aby na skutek wypadku poniósł koszty porad lekarskich, wymienionych w pozwie, których nie udokumentował rachunkami tj. prywatnych konsultacji specjalistycznych w dniach: 11.04.2018 r. (ortopedyczna) – 150 zł, 14.05.2018 r. (rehabilitacyjna ) - 130 zł, 11.09.2018 r. (rehabilitacyjna ) - 150 zł, 21.09.2018 r. (psychiatryczna) -150 zł, 25.09.2018 r. (rehabilitacyjna) - 150 zł, 17.10.2018 r. (ortopedyczna) - 200 zł, 11.12.2018 r. (psychiatryczna) - 180 zł, 23.01.2019 r. (ortopedyczna) - 200 zł, 25.02.2019 r. (psychiatryczna) - 180 zł.

Powód wniósł także o zasądzenie odszkodowania w kwocie 100 zł z tytułu zniszczonych w wypadku przedmiotów majątkowych tj. odzieży motocyklowej oraz obuwia sportowego marki N.. Należy podkreślić, że pozwany ubezpieczyciel po zgłoszeniu szkody z tego tytułu, przyznał powodowi żądaną kwotę odszkodowania w wysokości 1 400 zł, w związku z czym powód cofnął powództwo w tym zakresie. Żądanie zasądzenia dodatkowego odszkodowania powód opierał na opinii biegłej w dziedzinie szacowania ruchomości, która oszacowała wartość odtworzeniową zniszczonych przedmiotów w stanie nowym na kwotę 2 900 zł.

Zgodnie z art. 361 § 2 in fine k.c. naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Przez stratę ( damnum emergens) rozumie się zmianę w majątku poszkodowanego polegającą na zmniejszeniu aktywów lub też zwiększeniu pasywów. Do zmniejszenia aktywów dochodzi m.in. przez utratę wartości lub zniszczenie składników majątkowych (np. rzeczy). Ustalenia wysokości szkody dokonuje się przy użyciu metody dyferencyjnej (różnicowej), która polega na porównaniu stanu majątkowego poszkodowanego istniejącego przed zdarzeniem wyrządzającym szkodę i stanu majątkowego poszkodowanego, który powstał wskutek tego zdarzenia.

Rzeczy powoda, które uległy zniszczeniu w wypadku nie były rzeczami nowymi, a tym samym nie ma podstaw do szacowania straty w majątku powoda według wartości rzezy nowych. Rzeczywista strata w majątku powoda odpowiada wartości rzeczy zniszczonych z uwzględnieniem stopnia ich zużycia. Wartość tę sam powód określił na kwotę 1 400 zł, a strona pozwana ją uznała. Powód nie udowodnił natomiast, aby rzeczywista strata w jego majątku z tytułu zniszczenia odzieży motocyklowej wynosiła 1 500 zł, w związku z czym żądanie zasądzenia kwoty 100 zł było niezasadne i podlegało oddaleniu.

Niezasadne okazało się również żądanie zasądzenia renty z tytułu utraconych widoków powodzenia na przyszłość.

Pod pojęciem zmniejszenia widoków na przyszłość rozumieć należy ograniczenie możliwości osiągnięcia korzystnej sytuacji majątkowej w wyniku działań innych niż praca zarobkowa, np. odniesienia sukcesów sportowych albo naukowych, szansy zawarcia małżeństwa [następstwa takie mogą być także podstawą żądania zadośćuczynienia uchwała SN (7) z 17.6.1963 r., III CO 38/62, OSNCP 1965, Nr 2, poz. 21]. Przesłanka zmniejszenia widoków na przyszłość może stanowić samoistną podstawę zasądzenia renty za szkody przyszłe, np. w przypadku uszczerbków poniesionych przez małoletniego, który w chwili zdarzenia szkodzącego nie pracował. Przesłanka ta może jednak towarzyszyć innym okolicznościom uzasadniającym przyznanie renty. Taka sytuacja będzie miała miejsce, gdy poszkodowany pracownik, wskutek doznanego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, zostaje pozbawiony szans na osiągnięcie sukcesu zawodowego, ponieważ utracił sprawność fizyczną lub pogorszeniu uległ jego wygląd, a cechy te były istotne dla rozwoju jego kariery. Renta należy się wówczas pracownikowi, gdy wykaże, że utracił zdolności zarobkowania oraz widoki powodzenia na przyszłość (tak wyr. SN z 9.7.2015 r., I PK 243/14, OSNAPiUS 2017, Nr 6, poz. 67).

Powód nie wykazał, że wskutek doznanego uszkodzenia ciała został pozbawiony szans na osiągnięcie dochodów, których nie rekompensuje renta wyrównawcza z tytułu częściowej utraty zdolności do pracy. Nie zachodzi podstawa do przyjęcia, że na skutek utraty sprawności fizycznej, powód został pozbawiony możliwość osiągniecia sukcesu zawodowego. Utarta sprawności fizycznej lub pogorszenie wyglądu, są cechami istotnymi dla rozwoju kariery zawodowej w takich zawodach jak sportowiec, aktor.

Koszty procesu poniesione przez strony zostały stosunkowo rozdzielone na podstawie art. 100 zd. pierwsze kpc oraz na podstawie § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.) oraz odpowiednio na podstawie § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).

Powód wygrał sprawę co do kwoty 531 756, stanowiącej w około 76 % wartości przedmiotu sporu po rozszerzeniu żądania pozwu, natomiast pozwany utrzymał się ze swoją obroną w około 24 %.

Na koszty poniesione przez powoda złożyły się koszty zastępstwa adwokackiego w wysokości 10.800,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17,00 zł oraz zaliczka na koszty opinii biegłych sądowych w kwocie 5 000 zł – łącznie 15.817,00 zł. Na koszty poniesione przez pozwanego złożyły się koszty zastępstwa radcowskiego w wysokości 10.800,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17,00 zł oraz zaliczka na koszty opinii biegłych sądowych w kwocie 2 000 zł – łącznie 12.817,00 zł.

Uzasadnione wynikiem procesu koszty powoda, po zaokrągleniu wyników obliczeń do pełnego złotego, stanowią kwotę 12 021 zł (15.817,00 zł x 76%), a uzasadnione koszty procesu strony pozwanej stanowią kwotę 3 076 zł (12.817,00 zł x 24%). Różnica między uzasadnionymi kosztami procesu poniesionymi przez każdą stronę, wynosząca 8 945zł została zasądzona od pozwanego na rzecz powoda tytułem zwrotu kosztów procesu.

Od powyższej kwoty powodowi należą się ponadto odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty stosownie do art. 98 § 1 ¹ zdanie 1 k.p.c.

Na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 113 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 1144 ze zm.), Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 26 517,80 zł tytułem należnej części opłaty sądowej od uwzględnionej części powództwa (530 355,94 zł x 5 %) oraz kwotę 2 606,83 zł stanowiącą 76 % wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa na koszty opinii powołanych w sprawie biegłych sądowych wynoszących łącznie 3 430,04 zł, od których powódka została zwolniona.

Na zasadzie art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd odstąpił od obciążenia powodai nieuiszczonymi kosztami sądowymi zważywszy na odszkodowawczy charakter sprawy oraz sytuację finansową poszkodowanego.

W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji wyroku.

ZARZĄDZENIE

doręczyć pełnomocnikom stron odpisy wyroku z dnia 31 stycznia 2025 r. wraz z uzasadnieniem.