Uzasadnienie z 11 grudnia 2025, sygn. VIII U 699/25

​  Sygn. akt VIII U 699/25

​  UZASADNIENIE

Decyzją z 15 stycznia 2025r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., ustalił ubezpieczonej L. K. wartość kapitału początkowego. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ nie uwzględnił okresów od 1 września 1997r. do 31 grudnia 1997r. oraz od 1 kwietnia 1998r. do 30 kwietnia 1998r., gdyż w tych okresach ubezpieczona przebywała na urlopie bezpłatnym. Do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ZUS przyjął: za okresy zatrudnienia od 1 stycznia 1984r. do 31 grudnia 1984r., od 27 listopada 1990r. do 28 stycznia 1991r. oraz od 2 marca 1995r. do 27 sierpnia 1995r. - kwoty minimalnego wynagrodzenia pracowników obowiązującego w tamtych okresach.

Decyzją z 27 stycznia 2025r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej emeryturę z wieku powszechnego od 18 grudnia 2024r. i ustalił jej wysokość na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej. Do wyliczenia wysokości emerytury z FUS, organ rentowy przyjął: kwotę składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji – 219 653,41 zł, kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego – 368 777,46 zł, średnie dalsze trwanie życia – 264,20 miesięcy. Wyliczona z uwzględnieniem tych danych, miesięczna kwota emerytury wyniosła 2227,22 zł.

W odwołaniu ubezpieczona domagała się ponownego przeliczenie jej emerytury oraz kapitału początkowego.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Dodatkowo wskazał szczegółowo sposób ustalenia kapitału początkowego oraz emerytury ubezpieczonej. Nadto zaznaczył, że do odwołania nie zostały dołączone żadne nowe dowody mogące uzasadnić skierowanie sprawy do powtórnego rozpatrzenia.

Sąd ustalił co następuje:

Ubezpieczona L. K. urodzona (...), od osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat jest uprawniona do emerytury na podstawie zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 27 stycznia 2025r.

Powyższą decyzją organ rentowy ustalił odwołującej wysokość emerytury na podstawie art. 26. Wyliczając wysokość emerytury, ZUS przyjął kwotę składki zaewidencjonowanej na koncie z uwzględnieniem waloryzacji – 219 653,41 zł, kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego – 368 777,46 zł, średnie dalsze trwanie życia – 264,20 miesięcy. Wyliczona z uwzględnieniem tych danych, miesięczna kwota emerytury wyniosła 2227,22 zł.

Również zaskarżoną decyzją z 15 stycznia 2025r. organ rentowy ustalił odwołującej wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999r. uznając za udowodnione 9 lat, 5 miesięcy i 1 dzień okresów składkowych oraz 3 lata, 7 miesięcy i 28 dni okresów nieskładkowych. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ZUS przyjął w oparciu o zarobki z 10 lat kalendarzowych faktycznego zatrudnienia, tj. z lat 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1990, 1991, 1995, 1996 i 1997 oraz wyliczył wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na poziomie 35,24%. Ustalony w oparciu o te założenia kapitał początkowy, wyniósł 47 854,73zł.

Za okresy zatrudnienia ubezpieczonej: w (...) Zakładach (...) od 1 stycznia 1984r. do 31 grudnia 1984r., w Kopalni (...) w R. od 27 listopada 1990r. do 28 stycznia 1991r. oraz w J. C. (...) (...) Sp. z o. o. w R. od 2 marca 1995r. do 27 sierpnia 1995r. – organ rentowy przyjął kwoty minimalnego wynagrodzenia pracowników obowiązującego w tamtych okresach.

Po uzupełnienia dokumentacji płacowej ubezpieczonej z (...) S.A. w B. dotyczącej osiąganych przez ubezpieczoną wynagrodzeń w KWK (...) w R. w latach 1990-1991, zmianie uległa wysokość wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego, który wyniósł 42,57 %.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, pisma procesowego organu rentowego z 6 sierpnia 2025r., (k.26) zaświadczenia z 29 maja 2025r. o zatrudnieniu i wynagrodzeniu ubezpieczonej w KWK (...) (k.21) z akt osobowo płacowych ubezpieczonej z Zakładów (...). Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz do rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była wysokość kapitału początkowego ubezpieczonej i tym samym wysokość obliczonej emerytury z uwzględnieniem kapitału początkowego.

Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024r., poz. 1631), zwanej dalej ustawą emerytalną, emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 ustawy przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183 ustawy. przyznanej na podstawie.

Art. 25 ust. 1 ustawy emerytalnej wynika, że podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zaewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185.

Z kolei kapitał początkowy, stanowiący jeden ze składników decydujących o wysokości podstawy obliczenia emerytury z art. 26 ustawy emerytalnej, zgodnie z treścią art. 173 ust. 1 tejże ustawy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r., którzy przed dniem wejścia w życie ww. ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek. Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 ustawy, pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia, ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy dla osób w wieku 62 lat (art. 173 ust. 2). Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy (art. 173 ust. 3). W myśl art. 174 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:

1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6;

2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;

3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2 (art. 174 ust. 2).

Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym, że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 01 stycznia 1999r. (art. 174 ust. 3).

Organ rentowy ustalając wartość kapitału początkowego za okresy zatrudnienia ubezpieczonej: w (...) Zakładach (...) od 1 stycznia 1984r. do 31 grudnia 1984r., w Kopalni (...) w R. od 27 listopada 1990r. do 28 stycznia 1991r. oraz w J. C. (...) (...) Sp. z o. o. w R. od 2 marca 1995r. do 27 sierpnia 1995r. – organ rentowy przyjął kwoty minimalnego wynagrodzenia pracowników obowiązującego w tamtych okresach, wobec braku zaświadczenia o wynagrodzeniu za te okresy.

Pozyskana w toku postepowania dokumentacja w postaci kart płacowych z (...) Zakładów (...), nie miała wpływu na wysokość wwpw kapitału początkowego gdyż została już uwzględniona przy obliczeniu wwpw kapitału w zaskarżonej decyzji.

Dokumentacji płacowej z J. C. (...) S. Sp zo,.o nie udało się pozyskać.

Natomiast w oparciu o dokument Rp-7 z KWK (...) (za lata 1990 – 1991) organ rentowy dokonał ponownego przeliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego odwołującej, który wyniósł 42,57 %.

Reasumując, w oparciu o powyższe rozważania, należało uznać, że zaskarżone decyzje organu rentowego są nieprawidłowe, stąd Sąd na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznał odwołującej L. K. prawo do ustalenia wysokości emerytury z uwzględnieniem wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego w wysokości 42,57%.

(-) Sędzia del. Magdalena Kimel